văn 7 tiết 29-40 CKT mới

TriÔn khai bµi d¹y: Nêu sự hiểu biết của em về tác giả, tác phẩm?.. - Cảnh núi sông buồn làm tác giả nhớ đến đất nước, nhớ thương một triều đại đã qua Nhà Lê như một tiếng thở dài, nhìn

Ngµy so¹n :

Ngµy d¹y :

Tiết 29 QUA ĐỈO NGANG

Bă Huyện Thanh Quan

A Môc tiªu:

I ChuỈn.

1/ KiÕn thøc:

- Sơ giản về tâc giả Bă Huyện Thanh Quan

- Đặc điểm thơ Bă Huyện Thanh Quan quan băi thơ Qua Đỉo Ngang

- Nghệ thuật tả cảnh, tả tình độc đâo trong văn bản

2/ KÜ n¨ng :

- Đọc- hiểu văn bản thơ Nôm viết theo thể thơ thất ngôn bât cú Đường luật

- Phđn tích một số chi tiết nghệ thuật độc đâo trong băi thơ

1 GV : Tiểu sử vă tập thơ Bă Huyện Thanh Quan, ảnh phóng to cảnh Đỉo Ngang

2 HSì : Soạn bài theo câu hỏi SGK.

D TiÕn tr×nh d¹y hôc:

I ưn ®Þnh vµ kiÓm tra bµi cò.

Đọc thuộc lòng bài thơ Bánh trôi nước Cảm nhận của

em sau khi học bài thơ?

II Bµi míi: (3')

1 §V§: Giới thiệu toàn cảnh Đèo Ngang nơi phân cách ranh

giới giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình Một kì quan hùng vĩ mà thiên nhiên đã ban tặng cho đất nước ta, nguồn cảm hứng thi ca củanhiều tác giả Nhưng có lẽ bài thơ Qua Đèo Ngang vẫn là bài thơ hay nhất

2 TriÔn khai bµi d¹y:

Nêu sự hiểu biết của em

về tác giả, tác phẩm?

GV bổ sung thím : Xuất thân

trong một gia đình quan lại,

có nhan sắc, có học, có

tài thơ Nôm, giỏi nữ công

gia chánh Từng được vua

Minh Mệnh vời vào kinh làm

nữ quan " Quan trung giác

I.Giới thiệu tác giả, tác phẩm.

- Tên thật là Nguyễn Thị Hinh sống vào nữa đầu TKXIX

- Quê ở làng Nghi Tàm, venHồ Tây, Kinh thành Thăng Long

- Thơ của bà hay nói đến hoàng hôn, man mác buồn,

- Chồng là Lưu Nghi làm tri

huyện Thanh Quan ( Thái

- Chen còn là chen lẫn gợi

vẽ hoang dã, hiu hắt, tiêu

điều.?

Nhận xét về cảnh vật và

cảm xúc của nhà thơ?

- Chủ thể một người phụ

nữ miền Bắc đã đứng

tuổi mới được vua vời vào

cung để dạy cung nữ

Nhưng lần đầu tiên trong

đời phải xa quê gặp cảnh

bát ngát của núi rừng lúc

giọng điệu du dương, ngônngữ tao nhã, hồn thơ đẹp,điêu luyện

II Đọc - Tìm hiểu chú

thích.

1 Đọc.

2 Tìm hiểu chú thích

III Tìm hiểu văn bản.

Hai câu thực

Lom khom dưới núi tiều

vài chú,

Lác đác bên sông chợ

xế bóng  Gợi buồn

tượng lom khom Lác đác)

Sau đó mới thấy người (

Tiều, chợ) Cuối cùng

nhận ra chỉ vài và mấy

thôi

? Âm thanh nổi lên lúc

chiều tà ở Đèo Ngang là

gì?

- Tiếng chim cuốc thường

vang lên nơi hoang vắng,

gợi nỗi buồn, khổ đau

-Tích: Thục Đế mất nước,

hồn thành chim cuốc, nhớ

nước đến nhỏ máu ra mà

chết

? Phép đối và đảo ngữ

được sử dụng ở đây ntn?

? Tại sao cảnh buồn, hoang

sơ lại làm cho nhà thơ nhớ

nước thương nhà?

- Cảnh núi sông buồn làm

tác giả nhớ đến đất nước,

nhớ thương một triều đại

đã qua( Nhà Lê) như một

tiếng thở dài, nhìn cảnh

- Phép đối và đảo ngữ.

 Quang cảnh heo hút, buồn, thiếu sự sống

Hai câu luận

- Tiếng chim cuốc Nỗi buồn, khổ đau

Nhớ nước / thương nhà Quốc quốc / gia gia

- Phép đối và đảo ngư.î

Tác giả nhớ đến đất nước, quê hương

- Nước: Quốc( Chim quốc)

 Nhớ nước, nhớ một thời dĩ vãng tươi đẹp đã qua

- Gia: Nhà ( Chim đa đa)

 Nhớ nhà ( Là một đứa con xa quê.)

dụng ?

GV: Nỗi nhớ xé ruột, dai

dẵng, triền miên như tiếng

chim cuốc

( Đau lòng)  Không biết

chia sẽ cùng ai Mỏi miệng

- Thể hiện sự xúc động

đến bồn chồn, một cái

nhìn mênh mang  Cảm

thấy cô đơn xa vắng

Ta với ta thể hiện tâm

trạng gì?

? Vậy bài thơ tả cảnh hay

tả tình?

- Tả cảnh ngụ tình, tả cảnh

để bày tỏ tâm trạng

? Ý nghĩa và giá trị của bài

thơ?

 Tâm trạng hoài cổ

*Ghi nhớ: SGK.

3 Cñng cỉ:

Phát biểu cảm nghĩ của em về tâm trạng của bà Huyện

Thanh Quan qua bài thơ Qua Đèo Ngang?

4.Híng dĨn hôc bµi: (3')

- Học thuộc lòng bài thơ

- Chuẩn bị bài sau: Bạn đến chơi nhà

5 Rót kinh nghiÖm.

*********************************************

Ngµy so¹n :

Ngµy d¹y :

Tiết 30 BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ

Nguyễn

Khuyến

A Môc tiªu:

I ChuỈn.

1/ KiÕn thøc:

- Sơ giản về tâc giả Nguyễn Khuyến

- Sự sâng tạo trong việc vận dung thể thơ Đường luật, câh nói hăm ẩn sđu sắc, thđm thúy của Nguyễn Khuyến trong băi thơ

2/ KÜ n¨ng :

- Nhận biết được thể loại của văn bản

- Đọc- hiểu văn bản thơ Nôm Đường luật thất ngôn bât cú.

- Phđn tích một băi thơ Nôm Đường luật

1 GV: Tập thơ Nguyễn Khuyến, chđn dung Nguyễn Khuyến

2 HS: Soạn bài theo câu hoií SGK.

D TiÕn tr×nh d¹y hôc:

I ưn ®Þnh vµ kiÓm tra bµi cò.

Đọc thuộc lòng bài thơ Qua Đèo Ngang ? Làm BT trắc nghiệm

ở bảng phụ, giải thích lí do mă em chọn

Về thể tăi, Qua Đỉo Ngang lă băi thơ :

A Tả cảnh thiín nhiín

B Tả tình cảm nhơ nhă, thương nước

C Tả cảnh ngụ tình

II Bµi míi: (3')

1 §V§: Tình bạn lă một trong những đề tăi có truyền thống lđu đời của lịch sử

văn hoâ Việt Nam Bạn đến chơi nhă lă băi thơ tình bạn hay nhất của Nguyễn Khuyến

2 TriÔn khai bµi d¹y:

TG Hoạt động của thầy

Hoạt động 1:

HS đọc chú thích

? Nêu sự hiểu biết của em

về tác giả?

GV cho HS xem tranh ảnh về

NK.

GV nói thím : Xuất thân từ

dòng dõi nho gia

- Làm quan giữ đến chức

thống đốc, nỗi tiếng là

thanh liêm chính trực

- Thực dân Pháp xâm lược

ông cáo quan về ở ẩn

- NK để lại rất nhiều bài thơ

nói về tình bạn: Bạn đồng

quê, bạn học, bạn đồng

khoa

Băi thơ Bạn đến chơi nhă được sâng tâc

văo thời điểm năo ?

- Quê: Hà Nam

- Là người học giỏi đỗ cao

- Là nhà thơ lớn, được xếp vào hàng nhà thơ

VN kiệt xuất

2 Tác phẩm.

- Bài thơ được sáng tác lúc ông cáo quan về ở ẩn

II.Đọc - Tìm hiểu chú

GV hướng dẫn: Giọng: chậm

rãi, ung dung, hóm hỉnh, thấp

thoáng một nụ cười.

- GV kiểm tra việc hiểu chú

thích của

HS: Nước cả; khôn; rốn.

Hoạt động 3:

? Quan sát số câu, chữ, và

cách hiệp vần của văn bản

Hãy gọi tên thể thơ cho văn

bản này?

? Nêu bố cục của một bài

thơ ?

- Đề, thực, luận , kết

? Bài thơ được xây dựng

theo bố cục nào?

? Câu 5, 6 là câu luận, nhưng

trong bài thơ này tác giả có

luận bàn gì không? Chỗ sáng

tạo linh hoạt của Nguyễn

Khuyến là gì?

- Vẫn tả cảnh, vẫn vừa

cười vừa như muốn thanh

minh cùng bạn già chứ

không theo bố cục nghiêm

ngặt của bài bát cú là trực

tiếp bàn luận vấn đề

GV: Sáng tạo là: C1 Đề;

? Nhận xét về thời gian

được nói đến trong câu thơ?

- Đã bấy lâu nay là khoảng

thời gian khá lâu, vì sức yếu

III.Tìm hiểu văn bản.

Đã bấy lâu nay bác tới

nhà.

- Ngôn ngữ tự nhiên như lời nói thường ngày Hồ hởi phấn khởi, rất vui

- Thời gian này NK sống ở

ẩn, ông tự cho mình là đã

dật, ít giao du, bạn bè ít 

mừng khi bạn đến thăm

? Gọi bạn là Bác, cách xưng

hô này có ý nghĩa gì?

? Những biểu hiện đấy cho

thấy quan hệ tình cảm bạn

bè ở đây ntn?

? Theo nội dung câu thứ

nhất, đúng ra tâc giả phải tiếp

đãi thế nào khi bạn đến chơi

nhà? (HS trả lời)

NK tiếp đãi bạn từ xa, từ

lâu mới có dịp đến thăm ntn?

- Đã lâu ngày bạn đến chơi,

biết lấy gì để đãi bạn đây?

NK nghĩ ngay đến việc đi

nhạt nhẽo Nhưng dưới ngòi

bút của Tam Nguyín Yên Đổ nó

trở nên thanh thoát tự nhiên

vô cùng, chứng tỏ ông có

một bản lĩnh NT điêu luyện

GV: Kể ra vậy cũng đáng

buồn Nhưng thôi không đi

chợ thì ta sẽ tiếp bạn bằng

cách khác

? Cây nhà lá vườn của NK có

*Bác: cách xưng hô vừa

thân mật, vừa trântrọng, gần gũi

 Tình bạn thân mật, chân thành

b Hoàn cảnh đón tiếp bạn.

Đi chợ Nơi có đủ thứ

thì không thực hiện được

Cây nhà lá vườn: Có

cá, gà, cải, bầu, mướp, cà  Đều ở dạng tiềm

ẩn

- Trầu không có

? Hoàn cảnh tiếp đãi bạn của

Nguyễn Khuyến có gì đặc

biệt?

- Đủ thứ tươi ngon nhưng ở

dạng khả năng tiềm ẩn

không ăn được.GV: Phải chăng

NK nghèo đến mức ấy ư? "

Vẻ chi một mớ trầu cay".Nhà

thơ đã thậm xưng cái nghèo,

thi vị hoá cái nghèo Một ông

quan to triều Nguyễn về quê

ở ẩn, với cơ ngơi"Chín sào tư

thổ là nơi ở" Thì không thể

không có miếng trầu là đầu

câu chuyện được.Ở đây tâc

giả đã sử dụng thủ pháp NT

gì? Tác giả cường điệu hoá

như vậy nhằm mục đích gì?

GV: Tác giả có tất cả nhưng

lại không có gì để tiếp bạn

Đó là nụ cười rất riêng của

NK và chính nụ cười đó

mang lại hơi ấm cho tình

bạn chân thành.? Tác giả có

dụng ý gì khi cố tình tạo ra

một tình huống đặc biệt

như thế? Tác giả nói nhiều

đến cái không có để làm

nổi bật một cái có thật

thiêng liêng cao quý, đó chính

là tình bạn chân thành thắm

thiết.? Theo em trong lời thơ

cuối: Bác ta, chi tiết ngôn

từ nào đáng chú ý?

? Quan hệ từ với liên kết hai

thành phần ta Đó là những

cái ta nào?

- Ta: Là chủ nhân (Tác giả)

- Ta: Là khách( Bạn)

? Ta với ta ở đây nói lên điều

c Tình bạn của nhà thơ.

Bác đến chơi đây ta với

vẹn, một tình bạn cao cả,

đẹp đẻ quý hơn mọi thứ

trên đời

* Mọi cái đều không có

nhưng lại có tình bằng hữu

thân thiết Chữ ta là đại từ

nhân xưng, trong bài thơ này

là tôi là bác là hai chúng ta.

Câu thơ này có vai trò khẳng

định điều gì về tình bạn

của nhà thơ?

- Tiếp bạn chẳng cần có

mâm cao cổ đầy chỉ cần có

- Đọc thuộc lòng bài thơ, phân tích.

- BT: So sânh “ ta với ta” ở băi thơ Qua Đỉo Ngang, Bạn đến chơi nhă.

- Chuẩn bị viết tập làm văn số 2 tại lớp.

Đề 1 : Loăi cđy em yíu

Đề 2 : Cảm nghĩ về nụ cười của mẹ

5 Rót kinh nghiÖm.

Ngµy so¹n : Ngµy d¹y :

B Ph ¬ng ph¸p:

Gợi mở, thực hănh

C ChuỈn bÞ:

- GV: Ra đề, đáp án chấm

- HS: Vở viết tập làm văn

D TiÕn tr×nh d¹y hôc:

I ưn ®Þnh vµ kiÓm tra bµi cò.

Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

II Bµi míi: (3')

1 §V§: Hôm nay chúng ta làm bài viết văn biểu cảm để khắc sâu thêm phần lí thuyết về văn biểu cảm

2 TriÔn khai bµi d¹y:

a Đề bài : Phât biểu cảm nghĩ về loăi cđy em yíu.

* Yíu cầu chung:

Băi lăm có bố cục rõ răng.

- Chữ viết rõ răng, chú ý lỗi chính tả

Cụ thể:

Mở băi (2 điểm)

Níu cụ thể loăi cđy vă lí do mă em yíu thích loăi cđy đó

Thđn băi (6 điểm)

+ Níu câc đặc điểm gợi cảm của cđy

+ Loăi cđy đối với cuộc sống của con người

+ Loăi cđy đối với cuộc sống của bản thđn em

+ Cđy đó đem lại cho em cảm xúc gì

+ Cđy đê đem lai đời sống tinh thần cho con người

Kết băi:(2 điểm)

Tình cảm của em đối với loăi cđy

* Biểu điểm.

- Băi viết 9-10 điểm Băi viết đạt câc yíu cầu của dăn băi, lời văn giản dị, trong

sâng, thể hiện tình cảm, trình băy đẹp, đúng chính tả

- Băi viết 7- 8 điểm Băi viết đạt câc yíu cầu trín song trình băy chưa đẹp.

- Băi viết 5- 6 điểm Băi viết đạt câc yíu cầu cơ bản nhưng diễn đạt chưa sđu, băi

viết còn lủng củng

- Băi viết 4- dưới 4 điểm Băi viết có hiểu đề nhưng trình băy chưa đủ câc yíu cầu

trín, chữ viết xấu, sai nhiều lỗi chính tả

c.Thu bài Kiểm tra số lượng

3 Cñng cỉ:

4.Híng dĨn hôc bµi:

Xem lại những kiến thức văn biểu cảm đê học Chuẩn bị: Chữa lỗi về quan hệ từ ( Soạn băi vă

lăm BT SGK )

5 Rót kinh nghiÖm.

1 GV: Giải bài tập, máy chiếu, bảng phụ

2.HS: Soạn bài theo câu hỏi SGK, giấy trong

D TiÕn tr×nh d¹y hôc:

I ưn ®Þnh vµ kiÓm tra bµi cò.

Thế nào là quan hệ từ ? Cách sử dụng quan hệ từ ?.Lấy

ví dụ minh hoạ?

II Bµi míi: (3')

1 §V§: Trong quâ trình sử dụng quan hệ từ có một số nhầm lẫn, dẫn đến mắc lỗi Tiết học năy chúng ta đi văo chữa một số lỗi thường gặp khi sử dụng quan hệ từ

2 TriÔn khai bµi d¹y:

Chữa: Thêm quan hệ từ

2 Dùng quan hệ từ không thích hợp về nghĩa.

Chữa:

giá kẻ khác.

- Câu tục ngữ này chỉ đúng với

?Vì sao các câu sau thiếu CN ?

Hãy chữa câu văn sau được hoàn

chỉnh?

HS đọc VD

Chỉ ra chỗ sai và chữa lại cho

đúng?

Từ tìm hiểu trín, HS thống kí lại

những lỗi thường gặp vă câch chữa

Hoạt động 2.

GV hướng dẫn vă yíu cầu HS lăm băi

tập theo nhóm, sau đó đại diện nhóm

Lỗi: thừa quan hệ từ

Câu a bỏ từ qua.

Câu b bỏ từ về.

4 Sữa lỗi dùng quan hệ từ mà không có tác dụng liên kết.

Chữa : - Không những giỏi về môn toán mà còn giỏi cả môn văn và các môn học khác nữa

- Nó thích tâm sự với mẹ mà không thích tâm sự với chị

d ( + ) ; e ( - ) Nín nói quyền lợicủa bản thđn mình

- Làm các BT còn lại

- Soạn bài: Xa ngắm thác núi Lư

5 Rót kinh nghiÖm.

*********************************************

Ngµy so¹n :

Ngµy d¹y :

Tiết 34 XA NGẮM THÁC NÚI LƯ ( Vọng Lư sơn bộc bố) Lí Bạch A Môc tiªu: I ChuỈn 1/ KiÕn thøc: - Sơ giản về tâc giả Lí Bạch - Vẻ đẹp độc dâo, hùng vĩ, trâng lệ của thsc núi Lư qua cảm nhận đầy hứng khởi của thiín tăi Lí Bạch, qua đó phần năo hiểu được tđm hồn phóng khoâng, lêng mạn của nhă thơ - Đặc điểm nghệ thuật độc đâo trong băi thơ. 2/ KÜ n¨ng : - Đọc –hiểu văn bản thơ Đường luật qua bản dịch tiếng Việt - Sử dụng phần dich nghĩa trong việc phđn tích tâc phẩm vă phần năo biết tích lũy vốn từ Hân Việt 3/ Th¸i ®ĩ: Giáo dục HS tình yêu quê hương, đất nước II Mị rĩng vµ n©ng cao .

B Ph ¬ng ph¸p: Đọc sâng tạo, phđn tích, gợi tìm, tâi hiện C ChuỈn bÞ: 1 GV: Tranh ảnh thác nước vă chđn dung Lí Bạch , tập thơ Lí Bạch 2 HS: Soạn bài theo câu hỏi SGK D TiÕn tr×nh d¹y hôc: I ưn ®Þnh vµ kiÓm tra bµi cò. Đọc thuộc lòng bài: Bạn đến chơi nhà.Băi thơ hay nhất cđu năo ? Vì sao ? II Bµi míi: (3') 1 §V§:Thơ Đường là một thành tựu huy hoàng của thơ cổ Trung Hoa, do 2000 nhà thơ sống ở triều đại nhà Đường viết nên Xa ngắm thác núi Lư là bài thơ nổi tiếng của Lí Bạch - Nhă thơ Đường nổi tiếng hăng đầu

2 TriÔn khai bµi d¹y:

và trò Hoạt động 1;

GV yíu cầu HS đọc chú thích *

Nêu sự hiểu biết của

em về nhà thơ Lí Bạch ?

GV Nói thím về tâc giả :

- Thông minh biết làm thơ

nghĩa, em hãy giải thích

nhan đề bài thơ?

Câu thứ nhất tả cáigì ?

Hương Lô trong dãy Lư

Sơn trùng điệp ở tỉnh

Giang Tây (TQ), núi cao có

mây khói bao phủ, xa trong

như chiếc lò hương

Em hình dung về cảnh ra

sao?

Cách miêu tả đó làm

I.Tác giả, tác phẩm.

1.Tâc giả.

- Lí Bạch (701 - 762).

- Là nhà thơ nổi tiếng Trung

Quốc đời Đường

Ông để lại một sự nghiệp sáng tác đồ sộ, gần 1000 bàithơ

Thơ ông thể hiện tâm hồn tự

do, hào phóng

1.Tâc phẩm : Vọng lư sơn bộc bố là

bài thơ tiêu biểu về đề tàithiên nhiên

II.Đọc - Tìm hiểu chú thích :

1 Đọc:

2 Giải thích từ khó.

III.Tìm hiểu văn bản.

1 Thể thơ: Thất ngôn tứ

tuyệt

2 Phân tích:

a Câu 1

Tả núi Hương Lô ( lò hương)

- Núi có mây bao phủ khi mặttrời chiếu vào sinh làn khóitía, sương mù tan ra lãng bảngnhư sương khói

 Cảnh vật lộng lẫy muônmàu sắc

b.Câu 2:

- Nhà thơ đứng ngắm thác nước từ xa và ở vị trí thấp

cảnh vật hiện lên như

thế nào?

Xác định vị trí đứng

ngắm thác nước của tác

- Quải  Treo Chữ quải

đã biến cáo động thành

cái tĩnh ( HS đọc chú

thích 2)

- Phần dịch thơ đánh

mất nhãn tự " quải"

Nên ấn tượng do hình

ảnh dòng thác gợi ra

thành mờ nhạt và hình

ảnh liên tưởng ảo giác

về giải Ngân Hà tuột

khỏi mây là thiếu cơ sỡ

Cảnh vật bây giờ có

Hai động từ nghi, lạc

gợi cho ta cảm giác gì ?

- Ngỡ sông Ngân Hà từ

chính tầng mây, thác là

dãi lụa, thác là sông

Ngân con sông rơi từ cõi

tiên xuống cõi trần

 Độc đáo

hơn nhiều so với dòng thác

- Dễ phát hiện được vẻ đẹptoàn cảnh

- Làm nổi bật được sắc tháihùng vĩ của thác nước núi Lư.Cách chọn điểm nhìn đó là tối ưu

- Dòng thác như dãi lụa mềm, trắng xoá treo dưới đỉnh núi cao, khói tía lung linh

Hùng tráng, mĩ lệ và kì ảo

c Câu 3:

Cảnh vật chuyển từ tỉnh đến động

- Thế núi cao chảy như bay, sườn dốc đứng đổ thẳng xuống

- Đây chỉ là con số ước phỏng hàm ý rất cao, đổ mạnh của dòng thác

* Tình yêu quê hương thắm thiết, tâm hồn tự do, phóng khoáng