Ngữ văn Lớp 9

KIỂM TRA BÀI CŨTrắc nghiệm : Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga thể hiện khát vọng gì của tác giả?. A-Được cứu người, giúp đời B-Trở nên giàu sang phú quí C-Có công danh hiển

TRƯỜNG THCS PHAN VĂN TRỊ

Giáo viên: Trương Thị Huyền Nga

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trắc nghiệm : Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga thể hiện khát

vọng gì của tác giả?

A-Được cứu người, giúp đời

B-Trở nên giàu sang phú quí

C-Có công danh hiển hách

D-Có tiếng tăm vang dội

Tự luận : Nhân vật Lục Vân Tiên trong

đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều

Nguyệt Nga” là người như thế nào ?

2 Chủ đề :

LỤC VÂN TIÊN GẶP NẠN

(Trích Truyện Lục Vân Tiên_Nguyễn

Đình Chiểu)

- Thuộc phần II: Lục Vân

Tiên gặp nạn được thần dân

cứu giúp.

I- TÌM HIỂU CHUNG :

1.Vị trí đoạn trích:

Sự đối lập giữa cái thiện và cái ác

II/ ĐỌC – HIỂU VĂN

BẢN:

1 Đọc văn bản

Đêm khuya lặng lẽ như tờ,

Nghinh ngang sao mọc mịt mờ

sương bay

Trịnh Hâm khi ấy ra tay,

Vân Tiên bị gã xô ngay

xuống vời

Trịnh Hâm giả tiếng kêu

trời, Cho người thức dậy lấy lời

phui pha

Trong thuyền ai nấy kêu

la, Đều thương họ Lục xót xa

tấm lòng

Vân tiên mình lụy giữa

dòng, Giao long dìu đỡ vào trong bãi

rày

Vừa may trời đã sáng

ngày, Oâng chài xem thấy vớt ngay

lên bờ

Hối con vầy lửa một

giờ, Oâng hơ bụng dạ, mụ hơ mặt

mày

Vân Tiên vừa ấm chơn

tay, Ngẩn ngơ hồn phách như say

mới rồi

Ngỡ thân mình phải nước

trôi, Hay đâu còn hãy đặng ngồi

dương gian

Ngư ông khi ấy hỏi han,

Vân Tiên thưa hết mọi đàng

gần xa,

Ngư rằng: “Người ở cùng ta, Hôm mai hẩm hút với già cho vui,” Tiên rằng: “Oâng lấy chi nuôi, Thân tôi như thể trái mùi trên cây

Nay đà trôi nổi đến đây, Không chi báo đáp lòng này trơ trơ.” Ngư rằng: “ Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhân nghĩa há chờ trả ơn?

Nước trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây

Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm này chơi

trăng

Một mình thong thả làm ăn, Khỏe quơ chài kéo; mệt quăng câu

dầm

Nghêu ngao nay chích mai đầm, Một bầu trời đất vui thầm ai hay

Kinh luân đã sẵn trong tay, Thung dung dưới thế vui say trong trời

Thuyền nan một chiếc ở đời, Tắm mưa chải gió trong vời Hàn

Giang.”

( Nguyễn Đình Chiểu,

Truyện Lục Vân Tiên, Theo Nguyễn Đình

Chiểu toàn tập, sđd )

LỤC VÂN TIÊN GẶP NẠN

(Trích Truyện Lục Vân Tiên)

II/ ĐỌC – HIỂU VĂN

BẢN:

Hành

động tội

ác của

Trịnh Hâm

được thể

hiện qua

những chi

tiết nào ?

Đêm khuya lặng lẽ như tờ, Nghinh ngang sao mọc mịt mờ sương bay.

Trịnh Hâm khi ấy ra tay, Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời, Cho người thức dậy lấy lời phui pha.

Trong thuyền ai nấy kêu la, Đều thương họ Lục xót xa tấm lòng.

Tình tiết sắp xếp

hợp lí , hành động

nhanh gọn, từ ngữ

giản dị

_ “ Đêm khuya’’

_ “ Xô ngay xuống

vời”

_ “ Giả tiếng kêu

trời”

a/ Trịnh Hâm hại Vân Tiên.

Bất nhân, bất

nghĩa, gian ngoa, xảo

quyệt

 Đại diện cho cái

ác.

Đêm khuya lặng lẽ như tờ, Nghinh ngang sao mọc mịt mờ sương bay.

Trịnh Hâm khi ấy ra tay, Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời, Cho người thức dậy lấy lời phui pha.

Trong thuyền ai nấy kêu la, Đều thương họ Lục xót xa tấm lòng.

II/ ĐỌC – HIỂU VĂN

BẢN

Qua động cơ kế hoạch hành động của Hâm chứng tỏ hắn là người như thế nào ?

Nhận xét về

nghệ thuật tự

sự ở đoạn

đầu ?

b/ Ngư Ông cứu Vân Tiên.

Vừa may trời đã sáng ngày, Ôâng chài xem thấy vớt ngay lên bờ.

Hối con vầy lửa một giờ, Ôâng hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày Vân Tiên vừa ấm chơn tay, Ngẩn ngơ hồn phách như say mới rồi Ngỡ thân mình phải nước trôi, Hay đâu còn hãy đặng ngồi dương gian.

Ngư ông khi ấy hỏi han, Vân Tiên thưa hết mọi đàng gần xa, Ngư rằng: “Người ở cùng ta, Hôm mai hẩm hút với già cho vui,” Tiên rằng: “Ôâng lấy chi nuôi, Thân tôi như thể trái mùi trên cây.

Nay đà trôi nổi đến đây, Không chi báo đáp lòng này trơ trơ.” Ngư rằng: “ Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhân nghĩa há chờ trả ơn?

Bao dung, nhân ái hào hiệp

- “Vớt ngay lên bờ”

- “Hối con vầy lửa”

-“ Ông hơ bụng dạ,

mụ hơ mặt mày”

Ân cần ,chu đáo,

tận tình

- “Hôm mai hẩm hút

với già cho vui”

- “Dốc lòng nhân

nghĩa há chờ trả ơn”

Có gì đặc biệt trong hành động cứu người của gia đình ông ngư ?

Lời nói nào thể hiện ý định giúp người của

ông ngư ?

Hành động này nói lên đức tính gì

?

Từ lời nói đó cảm nhận vẻ đẹp gì của ông ngư ?

Nước trong rửa ruột

sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng

đây

Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm này

chơi trăng

Một mình thong thả

làm ăn, Khỏe quơ chài kéo; mệt

quăng câu dầm

Nghêu ngao nay

chích mai đầm, Một bầu trời đất vui thầm ai hay Kinh luân đã sẵn trong

tay, Thung dung dưới thế vui say

trong trời

Thuyền nan một chiếc

ở đời, Tắm mưa chải gió trong

vời Hàn Giang.”

- Doi, vịnh, gió, trăng, chích, đầm,

trời đất, trời, mưa, gió

-Vui vầy, thong thả, khỏe, mệt,

-nghêu ngao, vui thầm, vui say,

-thung dung

 Hình ảnh thơ đẹp, gợi cảm

Cuộc sống tự do phóng khoáng,

hòa nhập thiên nhiên và đầy ắp

niềm vui.

•* Ngư Ôâng lương thiện, trọng nghĩa khinh tài,

•Sống tự do ngoài vòng danh lợi

 Đại diện cho cái thiện.

b/ Ngư Ông cứu Vân Tiên.

Ngư Ông lại nói điều gì tiếp theo ?

Qua cuộc sống ông ngư thể hiện quan niệm sống như thế nào và phẩm chất ra sao ?

Nhận xét nghệ thuật của đoạn độc thoại này và ý nghĩa ?

II- ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN I-ĐỌC – HIỂU CHÚ THÍCH:

III- TỔNG KẾT: 1. Nghệ thuật:

- Khắc hoạ nhân vật đối lập thông qua lời nói, cử chỉ, hành động

- Sắp xếp tình tiết hợp lí

- Sử dụng ngôn từ mộc mạc, giàu chất Nam Bộ

2 Ý nghĩa :

Sự đối lập giữa cái thiện và cái ác, thể hiện niềm tin của tác giả vào những điều bình dị mà tốt đẹp trong cuộc sống đời thường

Em hãy chốt lại nghệ thuật đặc sắc ? Khắc hoạ nhân vật ? Sắp xếp tình tiết ? Sử dụng ngôn từ ? Nội dung đoạn trích nêu bật điều gì ? Qua đó thể hiện thái độ gì của tác giả đối với cuộc sống đời thường ?

II- ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN I-ĐỌC – HIỂU CHÚ THÍCH:

III- TỔNG KẾT:

IV- LUYỆN TẬP:

Tìm những nhân vật trong “Truyện Lục Vân Tiên” có thể xếp vào cùng loại với Ngư

ông? Họ có những đặc điểm chung gì?

V- Hướng dẫn Tự học :

- Phân tích nhân vật thông qua ngôn ngữ, hành động

- Đọc và cảm nhận được niềm tin của Nguyễn Đình Chiểu vào lí

tưởng đạo đức cái thiện chiến thắng cái ác, ở hiền sẽ gặp lành.

DAậN DOỉ:

-Khái quát những nét đặc sắc về nghệ thuật và nội

dung t t ởng của đoạn trích.

- Học thuộc lòng đoạn

trích

-Chuẩn bị tiết 42:

Chửụng trỡnh ủũa phửụng

phaàn Vaờn