+ H ớng dẫn về nhà : - Yêu cầu học sinh về nhà ôn lại các kiến thức vừa ôn tập - Ôn lại kiến thức về định luật Ôm và đoạn mạch nối tiếp... - Lu ý một số điểm khi giải bài tập đối với đoạ
Trang 1Hoạt động 1: Ôn tập lại một số kiến
thức.
Yêu cầu học sinh nhớ lại kiến thức đã học
ở lớp 7 trả lời các câu hỏi:
1 Dòng điện là gì?
Bản chất của dòng điện trong kim loại?
2 Dòng điện có những tác dụng gì?
3 Nêu quy ớc về chiều của dòng điện?
4 Cho biết đơn vị của cờng độ dòng điện,
hiệu điện thế và các dụng cụ đo các đại
Bài 1: Lấy ví dụ minh họa cho các tác
dụng của dòng điện?
Bài 2: Hãy cho biết các bóng đèn sau đợc
mắc với nhau nh thế nào:
I Kiến thức cơ bản cần nhớ.
Học sinh nhớ lại kiến thức và trả lờicác câu hỏi của giáo viên:
1 Dòng điện là dòng các điện tíchdịch chuyển có hớng
Dòng điện trong kim loại là dòngcác electron dịch chuyển có hớng
2 Dòng điện có tác dụng:
Tác dụng phát sáng, tác dụng nhiệt,tác dụng từ, tác dụng hóa học và tácdụng sinh lý
3 Chiều của dòng điện là chiều từ cựcdơng qua dây dẫn và các thiết bị điệntới cực âm của nguồn điện
4 Cờng độ dòng điện: đơn vị là ampe(A), dụng cụ đo là Ampe kế
Hiệu điện thế: đơn vị là Vôn (V),dụng cụ đo là Vôn kế
5 Hai bóng đèn mắc nối tiếp:
nồi cơm điện…
Tác dụng phát sáng: trong bóng đènbút thử điện, đèn ống…
Tác dụng từ: trong chuông điệnTác dụng hóa học: trong công nghệmạ
Tác dụng sinh lí: hiện tợng điện giật
Trang 2b Đèn (D1// D2) nt D3
+ Tổng kết:
- Giáo viên nhắc lại hệ thống kiến thức vừa ôn tập, yêu cầu học sinh ghi nhớ
- Lu ý một số điểm hay nhầm lẫn của học sinh về đoạn mạch nối tiếp và song song
+ H ớng dẫn về nhà :
- Yêu cầu học sinh về nhà ôn lại các kiến thức vừa ôn tập
- Ôn lại kiến thức về định luật Ôm và đoạn mạch nối tiếp
Trang 3Giáo án tự chọn Vật lí 9 – Trờng THCS Phợng Mao – Giáo viên: Đinh Công Tuân
3
Hoạt động 1: Ôn lại các kiến thức cơ bản
Y/c học sinh trả lời các câu hỏi:
1 Điện trở tơng đơng của một đoạn mạch
là gì?
2 Trong đoạn mạch gồm hai điện trở mắc
nối tiếp cờng độ dòng điện, hiệu điện thế
có đặc điểm gì?
3 Điện trở tơng đơng của đoạn mạch gồm
hai điện trở mắc nối tiếp đợc tính ntn?
4 Hiệu điện thế và điện trở có mối quan
hệ với nhau ntn?
Hoạt động 2: Luyện tập
Bài 1: Đặc điểm nào dới đây không đúng
đối với đoạm mạch nối tiếp:
A Đoạn mạch có những điểm nối chung
của nhiều điện trở
B Đoạn mạch có những điểm nối chung
chỉ của hai điện trở
C Dòng điện qua các điện trở của đoạn
mạch có cùng cờng độ
D Đoạn mạch gồm những điện trở mắc
liên tiếp mà không có mạch rẽ
Bài 2: Khi đặt một hiệu diện thế 4,5 V
vào hai đầu của một dây dẫn thì cờng
độ dòng điện chạy qua dây dẫn là
0,3A Nếu tăng cho hiệu điện thế này
thêm 3V nữa thì cờng độ đòng điện
qua dây dẫn đó có giá trị:
A 0,2A B 0,5A C 0,9A D 0,6A
Bài 3: Đặt một hiệu điện thế U = 6V vào
hai đầu đoạn mạch gồm 3 điện trở R1
=3, R2=5 và R3=7mắc nối tiếp
a Tính cờng độ dòng điện qua mỗi điện
trở của đoạn mạch này
b Hiệu điện thế giữa 2 đầu điện trở nào
lớn nhất? Vì sao? Tính hiệu điện thế
lớn nhất đó?
HD: Tính R tđ của đoạn mạch các cờng
độ dòng điện qua các điện trở.
? Trong đoạn mạch nối tiếp điện trở và
c-ờng độ dòng điện có mối quan hệ ntn?
Bài 4: Cho hai điện trở R1 nt R2 trong đó
R1=30 chịu đợc cờng độ dòng điện
lớn nhất là 1A, R2= 20 chịu đợc
dòng điện lớn nhất là 0,5 A Hỏi có thể
đặt vào hai đầu đoạn mạch này một
hiệu điện thế lớn nhất là bao nhiêu để
các điện trở không bị hỏng?
HD:Để các điện trở trong mạch không bị
hỏng thì cờng độ dòng điện qua đoạn
mạch lớn nhất là bao nhiêu?
Giải: a Điện trở tơng đơng của
đoạn mạch là: R = R1+R2+R3= 15
Vì 3 điện trở mắc nối tiếp nên:
I1=I2=I3 = U
R =
6
15= 0,4 A
b Hiệu điện thế giữa hai đầu R3
lớn nhất vì R3 có giá trị lớn nhất
Trang 4+ Tổng kết:
- Giáo viên nhắc lại hệ thống kiến thức vừa ôn tập
- Lu ý một số điểm khi giải bài tập đối với đoạn mạch nối tiếp
+ H ớng dẫn về nhà :
- Yêu cầu học sinh về nhà ôn lại các kiến thức vừa ôn tập
- Ôn lại kiến thức về định luật Ôm và đoạn mạch song song
Ngày soạn:………
Ngày giảng:………
Tiết 3: Đoạn mạch song song Hoạt động của thầy Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Ôn lại các kiến thức cơ bản
Y/c học sinh trả lời các câu hỏi:
1 Trong đoạn mạch gồm hai điện trở mắc
song song cờng độ dòng điện, hiệu điện
thế có đặc điểm gì?
2 Điện trở tơng đơng của đoạn mạch gồm
hai điện trở mắc song song đợc tính ntn?
3 Cờng độ dòng điện và điện trở có mối
quan hệ với nhau ntn?
Hoạt động 2: Luyện tập
Bài 1: Công thức nào sau đây không phù
hợp với đoạn mạch song song:
Bài 2:Chọn câu đúng trong các câu sau:
A Điện trở tơng đơng của đoạn mạch
song song luôn nhỏ hơn các điện trở
thành phần
B Điện trở tơng đơng của đoạn mạch
song song luôn lớn hơn các điện trở
thành phần
C Điện trở tơng đơng của đoạn mạch
song song có thể bằng một trong các
điện trở thành phần
D Các câu A, B, C, đều đúng
Bài 3: Cho 2 điện trở R1 = 10, và
R2=15 mắc song song với nhau
vào hiệu điện thế 4,2V
a Tính điện trở tơng đơng của đoạn
Bài 3:Cho biết:
R1 =10, R2 = 15 mắc song
song
U = 4,2V
Trang 5b Tính cờng độ dòng điện qua mạch
chính và qua mỗi điện trở?
Yêu cầu học sinh tìm cách giải khác
Bài 4: Cho mạch điện nh hình vẽ Biết R1
=30 các Ampe kế A chỉ 4,5A và A2
chỉ 2,5A
a Xác định hiệu điện thế giữa hai đầu
đoạn mạch và giá trị R2.
b Giữ nguyên hiệu điện thế hai đầu đoạn
mạch, thay R1 bằng R3 thì thấy Ampe
R3 =? I3 =?
Giải:
a Cờng độ dòng điện qua R1 là:
I1 = I – I2 = 4,5 – 2,5 = 2AHiệu điện thế giữa hai đầu đoạnmạch là:
60245,8
Trang 6I2 =
2
6024
U
+ Tổng kết:
- Giáo viên nhắc lại hệ thống kiến thức vừa ôn tập
- Lu ý một số điểm khi giải bài tập đối với đoạn mạch nối tiếp
+ H ớng dẫn về nhà :
- Yêu cầu học sinh về nhà ôn lại các kiến thức vừa ôn tập
- Ôn lại kiến thức về định luật Ôm và các đoạn mạch
Xét duyệt của tổ chuyên môn
Trần Thị Thu HàNgày soạn: 19 9 2009
Ngày giảng:………
Tiết 4: Bài tập vận dụng định luật ôm
cho các đoạn mạch (tiết 1) Hoạt động của thầy Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Ôn lại các kiến thức cơ bản
Y/c học sinh trả lời các câu hỏi:
1 Viết hệ thức của định luật Ôm? Nêu rõ
tên và đơn vị của các đại lợng có trong
Cờng độ dòng điện chạy qua dâydẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặtvào hai đầu dây dẫn và tỉ lệ nghịchvới điện trở của dây
Trang 7điện thế giữa hai đầu dây tóc bóng đèn là
-Với điện trở R1 = 10, R2 = 20, hiệu
điện thế giữa hai đầu đoạn mạch là 12V
U
+ Tổng kết:
- Giáo viên nhắc lại hệ thống kiến thức vừa ôn tập
- Lu ý một số điểm khi giải bài tập đối với đoạn mạch nối tiếp
+ H ớng dẫn về nhà :
- Yêu cầu học sinh về nhà ôn lại các kiến thức vừa ôn tập
- Ôn lại kiến thức về định luật Ôm và các đoạn mạch.(tiếp)
Xét duyệt của tổ chuyên môn
Trần Thị Thu Hà
A V
Trang 8Ngày soạn: 22 9 2009
Ngày giảng:………
Tiết 5: Bài tập vận dụng định luật ôm
cho các đoạn mạch (tiết 2) Hoạt động của thầy Hoạt động của học sinh
Luyện tập
Bài 5: cho 3 điện trở là R1 = 6, R2 = 12
, R3 = 16 đợc mắc song song với nhau
vào hiệu điện thế U = 2,4 V
a Tính điện trở tơng đơng của đoạn mạch
b Tính cờng độ dòng điện qua các điện trở
áp dụng công thức nào để tính đợc cờng độ
dòng điện trong các đoạn mạch?
Bài 7: Cho mạch điện nh hình vẽ, biết
b Xác định giá trị Rx để cho cờng độ dòng
điện qua Rx lớn gấp 3 lần cờng độ dòng
Bài tập Bài 5: Cho biết:
1, 2 6.16 12.16 6.12
b Cờng độ dòng điện qua mạchchính là:
AB td
Trang 9điện qua R1 Giải: a Tính điện trở tơng đơng của
AB td
U
b Để cờng độ dòng điện qua
Rx lớn gấp 3 cờng độ dòng điện qua
R1 thì ta phải có:
3R12 = R3x 3(R1 + R2 )= R3 + Rx
Rx = 3(R1 + R2) – R3 =3(12 + 8) – 16 = 44
+ Tổng kết:
- Giáo viên tổng kết, rút ra cách giải đối với một số dạng bài tập vật lí
- Lu ý một số điểm khi giải bài tập
+ Hớng dẫn về nhà:
- Yêu cầu học sinh về nhà xem lại các bài tập đã làm
- Ôn lại các kiến thức về sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài và tiết diện dây dẫn
Xét duyệt của tổ chuyên môn
Hoạt động 1: Ôn lại các kiến thức cơ bản
Y/c học sinh trả lời các câu hỏi:
1 Nêu mối liên hệ giữa điện trở với chiều
o
Trang 102 Nêu mối quan hệ giữa điện trở với tiết
diện dây dẫn?
Hoạt động 2: Luyện tập
Bài 1 Một dây dẫn có chiều dài l và điện
trở R Nếu cắt dây này làm 3 phần bằng
nhau thì điện trở R’ của mỗi phần là:
Bài 2: Hai đoạn dây bằng đồng có cùng
chiều dài Tiết diện và điện trở tơng ứng là
S1, R1 và S2, R2 Hệ thức nào dới đây là
Bài 3: Hai dây dẫn bằng đồng có cùng
chiều dài Dây thứ nhất có tiết diện S1=
0,5mm2 và điện trở R1= 8,5 Hỏi dây
dẫn thứ hai có điện trở R2 = 12,5 thì có
tiết diện S2 là bao nhiêu?
Bài 4: Khi đặt vào hai đầu cuộn dây dẫn
một hiệu điện thế 12V thì dòng điện qua
nó có cờng độ là 1,5A Hỏi chiều dài của
dây dẫn cần để quấn cuộn dây này là bao
nhiêu? Biết rằng loại dây dẫn này cứ dài
Bài 3: Cho biết:
Hai dây đồng cùng chiều dài:
2 = 24 m
+ Tổng kết:
- Giáo viên tổng kết, rút ra cách giải đối với một số dạng bài tập vật lí
Trang 11- Lu ý một số điểm khi giải bài tập.
+ Hớng dẫn về nhà:
- Yêu cầu học sinh về nhà xem lại các bài tập đã làm
- Ôn lại các kiến thức về sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn Xét duyệt của tổ chuyên môn
Hoạt động 1: Ôn lại các kiến thức cơ bản
Y/c học sinh trả lời các câu hỏi:
1 Điện trở của dâu dẫn có phụ thuộc vào
vật liệu làm dây dẫn hay không?
Bài 1 Ba dây dẫn có chiều dài và tiết diện
nh nhau Dây bằng đồng có điện trở R1,
dây bằng bạc có điện trở R2, dây bằng
nhôm có điện trở R3 Khi so sánh cácđiện
II Bài tập.
Bài 1:
C R1<R2>R3
Trang 12trở này ta có:
A R1>R2>R3 B R1<R2<R3
C R1<R2>R3 D R1>R2<R3
Bài 2: Một dây đồng dài 200m có tiết
diện 2mm2, một dây nhôm dài 150m có
tiết diện 2mm2 So sánh điện trở của hai
dân dẫn Biết điện trở suất của đồng và
nhôm lần lợt là 1,7.10-8
m và 2,8.10-8
m
Bài 3: Một cuộn dây bằng nhôm có khối
lợng là 1,35 Kg và dây dẫn có dạng hình
trụ, có tiết diện là 1mm2
a Tính chiều dài dây dẫn Cho khối lợng
đốt nóng ở điều kiện bình thờng là 4,5
và có chiều dài tổng cộng là 0,8m Hỏi
dây đốt nóng này có tiết diện là bao
l S
l S
1.10
l S
l R
- Yêu cầu học sinh về nhà xem lại các bài tập đã làm
- Ôn lại các kiến thức về định luật Ôm và công thức tính điện trở
Xét duyệt của tổ chuyên môn
Trần Thị Thu Hà
Trang 13Ngày soạn: 15 10 2009
Ngày giảng:………
Tiết 8: Bài tập vận dụng định luật Ôm (tiết1) Hoạt động của thầy Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Ôn lại các kiến thức cơ bản
Y/c học sinh trả lời các câu hỏi:
1 Viết hệ thức của định luật Ôm? Nêu rõ
tên và đơn vị của các đại lợng có trong
công thức?
2 Phát biểu nội dung định luật Ôm?
3 Viết công thức tính điện trở của dây
dẫn?
Hoạt động 2: Luyện tập
Bài 1 Xét các dây dẫn làm từ cùng một
loại vật liệu Nếu chiều dài dây dẫn giảm
đi 5 lần, tiết diện tăng 2 lần thì:
A Điện trở của dây tăng 10 lần
B Điện trở của dây giảm 10 lần
C Điện trở của dây tăng 2,5 lần
D Điện trở của dây giảm 2,5 lần
Bài 2: Một dây đồng dài 240m có tiết
diện 0,2mm2 Biết điện trở suất của đồng
là 1,7.10-8
m
a Điện trở của dây đó có giá trị là bao
nhiêu?
b Gấp dây dẫn này làm đôi rồi nối vào
hiệu điện thế U = 25,5 V Tính cờng độ
dòng điện trong mạch chính
HD:Điện trở của dây dẫn đợc tính theo
công thức nào?
? Khi dây dẫn đợc gấp làm đôi thì chiều
dài dây thay đổi nh thế nào? khi mắc
hai đầu vào mạch điện thì điện trở thay
Cờng độ dòng điện chạy qua dâydẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặtvào hai đầu dây dẫn và tỉ lệ nghịchvới điện trở của dây
- Công thức tính điện trở:
l: chiều dài dây dẫn (m)
R = l
S : Điện trở suất (m) S:Tiết diện dây dẫn (m2)
R’ = 20, 4
4 4
R
= 5,1
Trang 14Bài 3: Một cuộn dây bằng đồng (=
1,7.10-8
m) chiều dài 400m và tiết diện
S= 0,1cm2 Cắt dây làm hai đoạn, đoạn
thứ nhất dài gấp 3 lần đoạn thứ hai Sau
đó lần lợt mắc các đoạn vào U = 3,4V
Tính cờng độ dòng điện qua mỗi đoạn
dây?
HD: Dùng công thức tính điện trở để tính
điện trở của dây dẫn.
?Tính điện trở của mỗi dây dẫn khi đã cắt
ra? Vận dụng định luật ôm để tính cờng
độ dòng điện qua cácđoạn dây dẫn.
Cờng độ dòng điện qua mạch chínhlà:
I = 25,5 ' 5,1
- Yêu cầu học sinh về nhà xem lại các bài tập đã làm
- Ôn lại các kiến thức về định luật Ôm và công thức tính điện trở
Xét duyệt của tổ chuyên môn
Bài 4 Cho mạch điện nh hình dới Với
hiệu điện thế U = 12 V Biết khi đèn sáng
bình thờng thì có điện trở là R1 = 7,5 và
đòng điện qua đèn khi đó là 0,6A
a Để đèn sáng bình thờng thì biến trở
phải có giá trị là bao nhiêu
b Điện trở lớn nhất của biến trở là Rb=30
Bài 4: Tóm tắt:
U = 12V
R1 = 7,5I= 0,6A
Đèn sáng bình thờng
Rb = 30;=0,4.10-6
m,S= 1mm2
Trang 15Bài 5: Một bóng đèn sáng bình thờng với
hiệu điện thế định mức là UĐ = 8V và khi
đó dòng điện chạy qua nó có giá trị IĐ=
1A Mắc bóng đèn với một biến trở có
điện trở lớn nhất là 16 vào hiệu điện
thế U = 16V
a Phải điều chỉnh biến trở có giá trị là bao
nhiêu để đèn sáng bình thờng khi mắc nối
tiếp với biến trở?
b Nếu mắc đèn và biến trở nh sơ đồ dới
thì điện trở R1 của biến trở phải là bao
nhiêu để đèn sáng bình thờng?
Bài 6: Hai bóng đèn D1 và D2 có hiệu điện
thế định mức tơng ứng là U1 = 1,5V và
U2= 6V Cờng độ dòng điện định mức lần
lợt là I1 =1A và I2= 0,75A Hai bóng đèn
này đợc mắc với nhau vào hiệu điện thế U
= 7,5V theo sơ đồ dới Hỏi phải điều
chỉnh biến trở có giá trị bao nhiêu để 2
độ dòng điện qua mạch phải là 0,6
A Vậy điện trở tơng đơng của doạnmạch là:
điện thế giữa hai đầu bóng đèn là 8
V vậy hiệu điện thế giữa hai đầu
.
D
b D
Hai đèn sáng bình thờng
Rb =?
Giải:
Khi 2 đèn sáng bình thờng thì hiệu
điện thế gữa hai đầu biến trở là:
Ub = U2 = 6 VCờng độ dòng điện qua bién trở là:
Trang 16Giá trị của biến trở khi đó là:
Rb = 6
0, 25
b b
U
I = 24
Khi dịch chuyển con chạy về phía
M thì đèn sáng hơn vì khi đó điệntrở tơng đơng của đoạn mạch nhỏhơn cờng độ dòng điện trongmạch chính lớn hơn
- Yêu cầu học sinh về nhà xem lại các bài tập đã làm
- Ôn lại các kiến thức về Công suất điện - Điện năng - Công của dòng điệnXét duyệt của tổ chuyên môn
Hoạt động 1: Ôn lại các kiến thức cơ bản
Y/c học sinh trả lời các câu hỏi:
? Số oát trên mỗi dụng cụ dùng điện cho
biết gì?
? Nhắc lại công thức tính công suất điện?
? Vì sao nói dòng điện có mang năng
l-ợng? Điện năng là gì?
? Công của dòng điện là gì? Viết công
thức tính công của dòng điện? Dùng dụng
cụ gì để đo công của dòng điện?
I Các kiến thức cơ bản cần nhớ
- Số oát ghi trên mỗi dụng cụ dùng
điện cho biết công suất định mứccủa dụng cụ Là công suất điện củadụng cụ khi hoạt động bình thờng
- Công của dòng điện sản ra trênmột đoạn mạch là số đo điện năng
mà đoạn mạch đó đã tiêu thụ đểchuyển hóa thành các dạng năng l-ợng khác
Công thức tính công của dòng điện:
A = Pt = UItDùng công tơ điện để đo công củadòng điện