Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và phát huy vai trò quyền làm chủ của nhân dân thông qua Mặt trận là vấn đề có ý nghĩa chiến lược để tập hợp lực lượng, phát huy sức mạnh có tổ chức, h
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong sự nghiệp cách mạng giải phóng đất nước, cũng như sự nghiệp xây dựng và bảo vệ chế độ mới ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Mặt trận Lào xây dựng tổ quốc (trước đây là Mặt trận Lào yêu nước) luôn thể hiện được vai trò, vị trí của mình Ngày nay, trong công cuộc đổi mới
về mọi mặt của đất nước, vai trò của Mặt trận càng phải được thể hiện rõ hơn, nhất là trong việc thực hiện và phát huy quyền làm chủ của nhân dân các bộ tộc Lào
Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc là một tổ chức đoàn kết thống nhất các tầng lớp nhân dân trong xã hội Lào, nó vừa là phương thức, vừa là môi trường để nhân dân thực hiện quyền lực chính trị của mình Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và phát huy vai trò quyền làm chủ của nhân dân thông qua Mặt trận là vấn đề có ý nghĩa chiến lược để tập hợp lực lượng, phát huy sức mạnh có tổ chức, huy động tiềm lực to lớn, sáng tạo của nhân dân trong suốt tiến trình của cách mạng Lào và thực hiện quyền lực của nhân dân các bộ tộc Lào trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng NDCM Lào, Đại hội VII đánh giá: "Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc các tổ chức quần chúng đã đóng góp quan trọng vào việc vận động quần chúng tham gia sự nghiệp bảo vệ
và xây dựng đất nước Chúng ta rất tự hào thấy rằng truyền thống đại đoàn kết của khối cộng đồng các bộ tộc trong nước không ngừng được phát huy
và quyền lợi chính đáng của nhân dân các bộ tộc được tăng cường, đời sống của nhân dân các bộ tộc được cải thiện tốt hơn"
Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc là một bộ phận hợp thành của hệ thống chính trị ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các tổ chức đoàn thể nhân dân) Vì vậy sự vững mạnh hay yếu kém của hệ thống chính trị phụ thuộc vào cả hệ thống và trong từng chủ thể của
hệ thống
Trang 2Trong quá trình lý giải, cắt nghĩa những nguyên nhân thành công hay chưa thành công của hệ thống chính trị ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, các nhà nghiên cứu thường chú trọng vai trò lãnh đạo của Đảng, chức năng quản lý của Nhà nước nhưng chưa chú ý thỏa đáng đến vai trò của Mặt trận và các đoàn thể nhân dân - cơ sở chính quyền nhà nước Đảng có trong sạch vững mạnh, Nhà nước hoạt động có hiệu quả hay không, một phần lớn phụ thuộc vào cơ sở xã hội của Đảng và Nhà nước có lành mạnh hay không Vì vậy, nên đặt ra một cách tiếp cận mới là cùng với nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, năng lực hoạt động của Nhà nước trong quá trình hoàn thiện hệ thống, chính trị ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào cần chú ý hơn nữa đến vai trò của các tổ chức quần chúng, đặc biệt là vai trò của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc Đây là vấn đề mà hiện nay chóng ta còn chưa chú ý đúng mức và là một trong những nguyên nhân chủ yếu làm cho quá trình xây dựng Đảng, cải cách hoạt động của bộ máy Nhà nước gặp khó khăn, Ýt tiến triển
Nhận thức được vấn đề này, tôi chọn đề tài "vai trò Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào hiện nay" làm luận văn thạc sĩ chính trị học
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Ở Việt Nam, vai trò các đoàn thể xã hội trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động luôn là vấn đề đặc biệt, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học Đáng chú ý là một số công trình nghiên cứu tiêu biểu:
- Đề tài khoa học cấp Bộ KX 05-05 do PGS.TS Hoàng Chí Bảo chủ nhiệm: "Cơ chế thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa trong hệ thống chính trị
ở nước ta"
- Đề tài khoa học cấp bộ KX 05-10 nghiên cứu về Mặt trận và các đoàn thể nhân dân trong quá trình đổi mới của đất nước do TS Nguyễn Viết Vượng chủ nhiệm đã xuất bản thành sách: "Các đoàn thể nhân dân trong kinh tế thị trường", Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1994
Trang 3- "Các đoàn thể nhân dân với việc đảm bảo dân chủ ở cơ sở hiện nay", do TSKH Phan Xuân Sơn chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002
Liên quan đến đÒ tài còn có luận văn:
- "Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hồ Chí Minh với việc thực thi quyền lực chính trị của nhân dân lao động", Luận văn thạc sĩ Nguyễn Thị Hiền Oanh
- "Vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các Đoàn thể nhân dân trong việc thực hiện quy chế dân chủ ở xã tại Nghệ An", Luận văn thạc sĩ Nguyễn Thị Lan
Ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, vấn đề vai trò của các đoàn thể xã hội trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động nói chung, được các nhà lãnh đạo đề cập đến một số khía cạnh mang tính chất chung gắn liền với quá trình xây dựng và phát triển chế độ dân chủ nhân dân, thể hiện trong các Văn kiện, Nghị quyết của Trung ương Đảng NDCM Lào, một số bài đăng trên báo nhân dân, tạp chí Lào sang xat và một số tạp chí của cơ quan Đảng Cho đến nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu trực tiếp về vai trò của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào Nhưng những công trình đã kể trên sẽ cung cấp cho tác giả tư liệu và những gợi ý về phương pháp luận để thực hiện đề tài này
3 Mục đích, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu
3.1 Mục đích: Nghiên cứu thực trạng hoạt động của Mặt trận Lào
xây dựng Tổ quốc, vị trí, vai trò của nó trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào, từ đó chỉ ra những nguyên nhân yếu kém, đề ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức
đó trong việc phát huy và thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào hiện nay
Trang 43.2 Nhiệm vụ: Để thực hiện mục đích đó luận văn có nhiệm vụ cơ
bản sau đây:
- Làm rõ cơ sở lý luận về vị trí, vai trò của Mặt trận Lào xây dựng
Tổ quốc trong hệ thống tổ chức quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào
- Phản ánh tình hình tổ chức và hoạt động của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong việc phát huy và thực hiện quyền làm chủ về chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào trong thời kỳ đổi mới; xác định nguyên nhân
và những vấn đề đặt ra cần phải giải quyết; và đưa ra được hệ thống những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quyền lực chÝnh trị của nhân dân các bộ tộc Lào hiện nay
3.3 Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu vai trò của Mặt trận
Lào xây dựng Tổ quốc trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào trong thời kỳ xây dựng và củng cố chế độ dân chủ nhân dân hiện nay
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở lý luận: Luận văn được thực hiện dựa trên quan điểm
của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào về quyền lực chính trị của nhân dân các bé tộc Lào, đồng thời tác giả cũng kế thừa có chọn lọc các phương pháp nghiên cứu của các công trình và những bài viết của nhiều tác giả khác đã được công bố
4.2 Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng phương pháp lý luận
của chủ nghĩa Mác - Lênin: chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử
- Phương pháp logic và lịch sử
- Phương pháp so sánh
- Phương pháp phân tích và tổng hợp
Trang 55 Đóng góp mới về khoa học của đề tài
- Góp phần khẳng định vị trí, vai trò của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào
là tất yếu do những điều kiện khách quan và chủ quan
- Đóng góp những ý kiến về giải pháp để khắc phục một số yếu kém còn tồn tại trong việc phát huy và thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào hiện nay
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
- Về mặt lý luận, luận văn góp phần nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong việc phát huy và thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bé tộc Lào trong sự nghiệp xây dựng và củng cố chế độ dân chủ nhân dân hiện nay
- Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ công tác của Ủy ban Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc; có thể làm tài liệu tham khảo nghiên cứu, giảng dạy ở các trường đào tạo cán bộ của nước CHDCND Lào
7 Kết cấu của luận văn
- Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, gồm
có 3 chương và 6 tiết
Trang 6NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA LUẬN VĂN
Chương 1
MẶT TRẬN LÀO XÂY DỰNG TỔ QUỐC TRONG VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC CHÝNH TRỊ CỦA NHÂN DÂN CÁC BỘ TỘC LÀO
1.1 Vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong hệ thống chính trị ở CHDCND Lào
1.1.1 Vị trí, vai trò của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong hệ thống chính trị ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
1.1.2 Quyền lực chính trị của nhân dân lao động
1.1.3 Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc là liên minh chính trị đại biểu cho khối đại đoàn kết toàn dân, thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào
1.2 Đặc điểm tổ chức của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc.
1.2.1 Đặc điểm
1.2.2 Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong hệ thống chính trị của đất nước Lào
Chương 2
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA MẶT TRẬN LÀO XÂY DỰNG
TỔ QUỐC TRONG VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ
CỦA NHÂN DÂN CÁC BỘ TỘC LÀO
2.1 Một số nét về tình hình kinh tế - xã hội và đổi mới chính trị
có liên quan đến sự hình thành và hoạt động công tác Mặt trận Lào
2.2 Các hoạt động của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc
2.2.1 Mặt trận tham gia tuyên truyền, giáo dục về đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên
và nhân dân các bộ tộc Lào
Trang 72.2.2 Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc thực hiện chức năng giám sát hoạt động của chính quyền, đại biểu dân cư và viên chức nhà nước
2.2.3 Một số bài học kinh nghiệm về hoạt động của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong quá trình thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào
- Nguyên nhân
- Một sè kinh nghiệm rót ra
Chương 3
PHƯƠNG HƯỚNG CƠ BẢN VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU CỦA MẶT TRẬN LÀO TRONG VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC
CHÍNH TRỊ CỦA NHÂN DÂN CÁC BỘ TỘC LÀO
3.1 Những phương hướng cơ bản của Mặt trận Lào xây dựng
Tổ quốc trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân lao động
3.1.1 Phát huy vai trò làm chủ của nhân dân các bộ tộc Lào trong việc tham gia xây dựng và bảo vệ nhà nước pháp quyền của dân, do dân và
vì dân
3.1.2 Củng cố đại đoàn kết toàn dân nội lực, động viên mọi tiềm năng của nhân dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước
3.1.3 Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc nhằm đảm bảo việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào
3.2 Những giải pháp chủ yếu
3.2.1 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận nhằm thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân
3.2.2 Nâng cao nhận thức và tầm quan trọng của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay
Trang 83.2.3 Xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ giữa Mặt trận với Đảng ủy, chính quyền các cấp trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân
3.2.4 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp trong hệ thống chính trị
3.2.5 Cơ chế đảm bảo chính sách và kinh phí hoạt động thích đáng cho Mặt trận các cấp
3.2.6 Công tác sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả từng giai đoạn để rót ra những kinh nghiệm cho thời gian tiếp theo
KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN
Trang 9DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chính trị, Nxb CTQG, Hà Nội, 1999
2 V.I Lênin, Toàn tập, tập 33, Nxb Tiến bộ, Matxcơva, 1976
3 V.I Lênin, Toàn tập, tập 44, Nxb Tiến bộ, Matxcơva, 1978
4 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000
5 Hồ Chí Minh, Về quan điểm quần chúng, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1976.
6 Hồ Chí Minh, Vì độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội, Nxb Sự thật, Hà
Nội, 1976
7 Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN việt nam năm 1992, Nxb CTQG,
Hà Nội, 2002
8 Giáo trình Chính trị học (hệ cao cấp lý luận), Hà Nội, 3-2004
9 Tài liệu học tập Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu (lần 2), Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII, Nxb CTQG, Hà Nội, 1999
10 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb CTQG, Hà Nội, 2001
11 Tài liệu nghiên cứu nghị quyết Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX, Nxb CTQG, Hà Nội, 2004
12 Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Nxb CTQG, Hà Nội, 1999
13 Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (sửa đổi), Nxb CTQG, Hà Nội, 1994
14 Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đề cương bài giảng công tác Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam, 1997
15 Mặt trận Tổ quốc, Văn kiện Đại hội IV Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1994
Trang 1016 Trường Chinh, Về công tác Mặt trận hiện nay, Nxb Sự thật, Hà Nội,
1972
17 Đảng Cộng sản Việt Nam, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời
kỳ quá độ lên CNXH, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1991.
18 Hoàng Chí Bảo (chủ nhiệm): "Cơ chế thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa trong hệ thống chính trị ở nước ta", Đề tài Khoa học cấp bộ
KX 05-05
19 Nguyễn Văn Vĩnh (chủ biên), Góp phần đẩy lùi nguy cơ, bảo đảm
ổn định và phát triển đất nước", Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2005.
20 Phan Xuân Sơn (chủ biên), Các đoàn thể nhân dân với việc đảm bảo
dân chủ ở cơ sở hiện nay, Nxb CTQG, Hà Nội, 2002.
21 Hiến pháp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
22 Lịch sử Đảng nhân dân cách mạng Lào (1997), Na-khon Luông Viêng Chăn
23 Cay Sỏn Phôm Vi Hản (1985), Tuyển tập, tập 1, Nxb CHDCND Lào,
Viêng Chăn
24 Cay Sỏn Phôm Vi Hản (1999), Một vài kinh nghiệm chủ yếu và một
số vấn đề phương hướng mới của cách mạng Lào, Nxb CHDCND
Lào
25 Cay Sỏn Phôm Vi Hản (1980), Xây dựng cơ sở vững chắc đưa đất
nước tiến lên CNXH, Xưởng in Quốc gia, Viêng Chăn.
26 Đảng NDCM Lào, Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung
ương tại Đại hội VII Đảng Nhân dân Cách mạng Lào tháng 3 năm 2001.
27 Khăm Tày Xỉ Phăn Đon trong sự nghiệp cách mạng dân chủ bảo vệ
và xây dựng đất nước (1998), Na-khon Luông Viêng Chăn
Trang 1128 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III (1982), Đảng NDCM Lào
29 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV (1986), Xưởng in quốc gia, Viêng Chăn
30 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V (1991), Đảng NDCM Lào
31 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1996), Đảng NDCM Lào
32 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII (2001), Đảng NDCM Lào
33 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc, 1987
34 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc, 1996
35 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc, 2001
36 Điều lệ và chương trình hoạt động của Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc (2001), Xưởng in quốc gia
37 Bài phát biểu của Xỉ Xá Vạt Kẹo Bun Phăn, Ủy viên BCT, Chủ tịch
Ủy ban Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc tại Đại hội đại biÓu toàn quốc thứ VII (Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc), Viêng Chăn, 9-7-2001
38 Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng NDCM Lào về: Công tác dân tộc trong thời kỳ mới, ký ngày 20-5-1992
39 Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng NDCM Lào về: "Vấn
đề tôn giáo", ký ngày 30-3-1992
40 Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về "Tăng cường chống những hiện tượng tiêu cực trong xã hội", số 08/TT ký 12-10-1996
Trang 1241 Nghị định của Thủ tướng Chính phủ về "quản lý và hoạt động tôn giáo ở CHDCND Lào" số 92/TT, Ký ngày 5-7-2002
42 Những bài viết liên quan đến công tác Mặt trận Lào xây dựng Tổ quốc đăng trên Tạp chí "Lào Sang Xat" sè 2/1998; sè 3/1999; sè 5/2001; sè 6/2001; sè 4/2002; sè 7/2002; sè 8/2002; sè 9/2003; sè 10/2003; sè 11/2004; sè 12/2004