Ngữ văn 7 3 cột

Bài 1 Văn bản: Cổng trờng mở ra Lí Lan Kết quả cần đạt: Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái; thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng

văn 7

đt 0943926597

Tiết 1 - Tuần 1 Bài 1

Văn bản: Cổng trờng mở ra

( Lí Lan )

Kết quả cần đạt:

Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái; thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc đời mỗi con ngời

Nắm đợc cấu tạo và ý nghĩa của các loại từ ghép Hiểu rõ về liên kết văn bản, một trong những tính chất quan trọng nhất của VB

Tiết 1 - Đọc hiểu văn bản :

Cổng trờng mở ra Ngày soạn

Ngày dạy :

I.Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh hiểu đợc tâm trạng của ngời mẹ khi đứa con lần đầu tiên đến trờng, qua đó thấy đợc tình cảm và tấm lòng của ngời mẹ dành cho con

II.Chuẩn bị đồ dùng :

Sách bài tập,Sách ĐHVB,Bảng phụ

III.Các b ớc lên lớp:

1.ổn định 2.Kiểm tra: vở ghi, vở soạn và SGK của HS 3.Bài mới

Giới thiệu bài: Em hãy nhớ lại ngày khai trờng đầu tiên của mình, hãy kể lại cảm tởng

Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1:Hớng dẫn HS đọc

và chú thích

? VB này có cách đọc ntn?

Em hãy đọc văn bản

? Văn bản có xuất xứ ntn ?

H – Giải nghĩa từ: nhạy cảm,

háo hức, khai trờng

? Những từ đó thuộc lớp từ nào

đã học

Hoạt động 2 – Tìm hiểu nội

dung VB

? VB này là lời của ai? Nói về

điều gì?

? Tìm những chi tiết miêu tả việc

làm, cử chỉ của mẹ vào đêm trớc

ngày khai trờng

? Qua đó bộc lộ tâm trạng gì của

mẹ?

? Vì sao mẹ có những tâm trạng

nh vậy?

? Qua đó em thấy mẹ là ngời thế

nào?

? Em có biết 1 câu ca dao, danh

ngôn hay 1 bài thơ nói về tấm

lòng ngời mẹ

- “Con là mầm đất tơi xanh

Nở trong tay mẹ, mẹ ơm mẹ

trồng

Hai tay mẹ bế mẹ bồng

Đọc, tóm tắt ND, chú thích

Tình cảm, nhẹ nhàng Khai trờng: mở trờng buổi đầu tiên

Từ mợn, từ HV

Lời của mẹ nói với con trai ;

Ngắm nhìn con ngủ, nghĩ

về những việc con làm, không tập trung trằn trọc,

ko ngủ đợc, nhớ về ngày ktrờng đtiên của mình

- Vì mẹ rất yêu con, quan tâm đến con, bởi mẹ đã

đợc hởng tình yêu thơng

ấy từ bà ngoại, tình cảm

ấy là 1 sự tiếp nối thế hệ,

là truyền thống hiếu học

- “Không có mặt trời thì

hoa không nở, không có ngời mẹ thì cả anh hùng

và nhà thơ đếu không có” M.G

I/ Đọc, chú thích

* Đọc:

* Chú thích -Xuất xứ văn bản :

- Giải nghĩa từ:

II/ Tìm hiểu VB

* Tâm trạng của mẹ trong

đêm trớc ngày khai trờng của con :

- xốn xang, bồi hồi trớc bớc

đời đầu tiên của con

- Mẹ có tấm lòng sâu nặng, quan tâm sâu sắc đến con > ngời mẹ yêu con vô cùng

là 1 cách thể hiện trong VB biểu cảm

Nh con sông chảy nặng dòng phù

sa

Mẹ nhìn con đẹp nh hoa

Con trong tay mẹ thơm ra giữa

đời

Sao tua rua đã lên rồi

Con ơi có cả đất trời bên con

Cho dù đạn réo ma bom

Con trong tay mẹ vẫn ngon giấc

nồng

Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng

Ru con tiếng mẹ bay vòng quanh

nôi”

? Ngời mẹ đang nói chuyện trực

tiếp với con không?Theo em

ng-ời mẹ đang nói với ai?

? Cách viết này có tác dụng gì?

? Câu văn nào nói lên tầm quan

trọng của nhà trờng với thế hệ

trẻ?

? Hiểu đợc tqtrọng đó, mẹ đã

định nói với con ntn trong buổi

ngày mai khi con đến trờng?

? Em hiểu “TG kỳ diệu” đó là

gì?

? Đọc xong VB, em hiểu thêm

điều gì về mẹ và vai trò của nhà

trờng?

- Đang tâm sự với chính mình

- Giúp tác giả đi sâu vào

TG tâm hồn, miêu tả tinh

tế tâm trạng hồi hộp, trăn trở, xao xuyến, bâng khuâng

> Nội tâm nv bộc lộ sâu sắc, đậm chất trữ tình biểu cảm

HS tự bộc lộ

-Không mà chủ yếu chỉ

là tâm trạng

- “Ai cũng sau này”

> cả XH qtâm, quyền của trẻ em là đợc học tập

- “Đi đi mở ra” > lời

- TG của ớc mơ và khát vọng

- TG của niềm vui

> nhà trờng là tất cả tuổi thơ

* Vai trò của nhà trờng với thế hệ trẻ

? Tại sao VB có tựa đề “Cổng

tr-ờng mở ra”-? VB này có cốt

truyện và có 1 chuỗi sviệc nh ở

lớp 6 không?

H- Quan sát đoạn VB nói về ý

nghĩ của mẹ về giáo dục nớc

Nhật

Thảo luận:

- TG của điều hay, lẽ phải, của

tình thơng và đạo lý làm ngời

- ánh sáng tri trức nhân loại

- tình bạn, tình thầy trò cao

đẹp

- Vô cùng quan trọng

* Khái quát: Qua VB, em hiểu

đ-ợc sự quan tâm, chăm lo của mẹ

dành cho con, hiểu đợc tqtrọng

vô cùng của ngày đầu tiên đến

tr-ờng – mốc qtrọng của cuộc đời

con > chăm lo về trí tuệ

-Gọi HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 3:Hớng dẫn luyện

tập

IV.HDVN:

- Cảm nghĩ của em về ngời mẹ

trong văn bản Cổng tr“ ờng mở

ra”.Soạn văn bản Mẹ tôi “ ”

động viên

HS đọc ghi nhớ

-Cảm nghĩ của em về

ng-ời mẹ trong văn bản

“Cổng trờng mở ra”

- HS trao đổi ý kiến 2

BT (SGK)

* Ghi nhớ: III/ Luyện tập

Tiết 2- Văn bản: “ Mẹ tôi ”

- Etmônđôđơ

Amixi-Ngày soạn :

Ngày dạy :

-I Mục tiêu bài học:

- Giúp HS hiểu đợc t/d lời khuyên của bố về lỗi của 1 đứa con với mẹ Thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ với con cái

II.Chuẩn bị đồ dùng:

Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn

III Các b ớc lên lớp:

1 ổn định

2 Kiểm tra:

Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra đợc từ văn bản “Cổng trờng mở ra” là gì?

3 Bài mới

* Giới thiệu : Trong cuộc đời mỗi chúng ta, ngời mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,

thiêng liêng và cao cả, nhng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết đợc điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả VB “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1:

Hớng dẫn HS đọc tác phẩm tìm

hiểu chú thích

Gọi HS đọc văn bản

? Nêu hiểu biết của em về tác giả

? VB cần đọc với giọng ntn?

? Em hiểu thế nào là: lễ độ, hối

hận, vong ân bội nghĩa

? Hãy TT bức th của ngời cha ?

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung

VB

Hoạt động của trò

H - Đọc VB

- Nhà văn ý

- Diễn cảm, nhẹ nhàng

HS tóm tắt

- Miêu tả thái độ, tình cảm và những suy nghĩ của ngời bố

tr-Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích

1 Đọc:

2 Chú thích :

- Tác giả:

- Tác phẩm :

- Giải nghĩa từ.

II/ Tìm hiểu VB

? VB này viết về điều gì?

? enricô đã giới thiệu bức th của

bố ntn? Tởng tợng và kể lại

? Biết đợc lỗi lầm của con, ngời

cha đã có thái độ ra sao? Câu nói

nào thể hiện? Từ ngữ nào diễn tả?

? Tìm những từ ngữ, hình ảnh, lời

lẽ trong bức th thể hiện thái độ

buồn bã, tức giận của bố?

? Tại sao thể hiện sự tức giận của

mình mà ngời bố lại gợi đến mẹ?

? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi 1

đứa con mất mẹ để giáo dục

enricô?

? Hãy tìm 1 số từ ghép trong đoạn

này nói lên nỗi đau của đứa con

mất mẹ?

? Bố đã thể hiện sự kiên quyết của

mình ntn?

? Bố đã khuyên con phải xin lỗi

mẹ ntn?

? Qua bức th, em thấy bố đã giáo

dục enricô điều gì?

? Tất cả những thái độ của bố đợc

bày tỏ bằng cách viết ntn? Trong

bức th, thỉnh thoảng bố lại gọi

con: “enricô của bố ạ ” – cách

viết đó có tác dụng gì?

? Vì thế đã tác động đến enrico ra

sao?

? Qua bức th, em còn thấy bố thể

ớc lỗi lầm của con và sự tôn trọng của ông đối với vợ mình

- Rất tức giận, buồn bã

“Sự hỗn láo của con nh một nhát dao đâm vào tim bố vậy”

“Thà rằng bố không có con, còn hơn là thấy con bội bạc”

- Cho con thấy đợc công ơn của

mẹ, khơi gợi tình cảm trong con đối với mẹ

H - Đọc đoạn VB “Con sẽ cay

đắng thơng yêu đó”

- yếu đuối, chở che, cay đắng,

đau lòng, thanh thản, lơng tâm,

- Bắt con phải xin lỗi mẹ Cho con thời gian thử thách

- Cầu xin mẹ hôn con

- Phải lễ phép, biết kính trọng

và ghi nhớ công ơn của bố mẹ

và phải thành khẩn sửa chữa lỗi lầm

- Thể hiện tình cảm yêu thơng, trìu mến

- xúc động vô cùng

- Dạy con thủ thỉ, tâm tình, tha

1 Thái độ, tình cảm, suy nghĩ của ngời cha

* Với con khi con mắc lỗi lầm:

- buồn bã, tức giận

- nghiêm khắc, kiên quyết phê phán

- giáo dục đạo đức cho con

- yêu thơng con hết mực

hiện tình cảm với mẹ của enrico

ntn?

? Ngời mẹ không trực tiếp xuất

hiện trong câu chuyện, nhng ta

vẫn thấy hiện lên rất rõ nét Vì

sao?

? Qua bức th ngời bố gửi con, em

thấy enrico có một ngời mẹ ntn?

? Cách để cho nv bộc lộ qua cái

nhìn của ngời khác có t/d gì?

? Từ hình ảnh ngời mẹ hiền trong

tâm hồn con, bố đã viết 1 câu thật

hay nói về lòng hiếu thảo, đạo đức

làm ngời Em hãy tìm những câu

nói ấy

?Tại sao bố không nói chuyện với

enrico mà lại viết th?

-> Bài học ứng xử trong gđ, ở

tr-ờng, ngoài XH

GV

: “Mẹ tôi” chứa chan tình phụ

tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt đẹp của

những tấm lòng cao cả

Đ Amixi đã để lại trong lòng ta

hình ảnh cao đẹp thân thơng của

ngời mẹ hiền, đã giáo dục bài học

thiết, lời giáo huấn thấm sâu vào tâm hồn con

> bức th là nỗi đau, sự tức giận cực điểm của bố, nhng cũng là lời yêu thơng tha thiết

- enrico đợc sống trong 1 gđình hạnh phúc

- Bố đã kể về mẹ cho enrico nghe > ngời mẹ xuất hiện qua cái nhìn của bố

> lý giải cho nhan đề “Mẹ tôi”

- Tăng tính khách quan của sviệc, thể hiện tình cảm và thái

độ của ngời kể

- “Con hãy nhớ rằng tình yêu thơng, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả

Thật đáng xấu hổ và nhục nhã

cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thơng đó”

Thảo luận:Tình cảm sâu sắc

thờng tế nhị, kín đáo Viết th là chỉ nói riêng cho

ng-ời mắc lỗi biết, vừa giữ đợc sự kín đáo, tế nhị không làm ngời mắc lỗi mất lòng tự trọng

* Với mẹ:

Rất trân trọng

2 Hình ảnh ngời mẹ:

- Yêu thơng, hy sinh tất cả vì con

> cao cả, lớn lao

hiếu thảo đạo làm con

- Rút ra bài học

Hoạt động 3:

Hớng dẫn HS luyện tập

1 Hãy chọn 1 đoạn trong th của

bố enrico có nội dung thể hiện vai

trò vô cùng lớn lao của mẹ

2 Liên hệ với bản thân mình xem

đã lần nào nỡ gây ra 1 sự việc

khiến mẹ buồn phiền?

Trình bày suy nghĩ, tình cảm?

IV.HDVN :

-Tại sao nói câu: “Thật đáng

xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào

chà đạp lên tình yêu thơng đó” là

1 câu thể hiện sự liên kết xúc cảm

lớn nhất của ngời cha với 1 lời

khuyên dịu dàng?

-Soạn văn bản“Cuộc chia tay

của những con búp bê”

HS- Đọc phần ghi nhớ: SGK

HS – Tự lựa chọn

- Có thể chọn phần ghi nhớ

* Ghi nhớ:SGK

III/ Luyện tập

-Tiết 3: Từ ghép

Ngày soạn:………

Ngày dạy:………

I.Mục tiêu bài học:

- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép đợc học từ lớp 6, HS hiểu thêm về các loại từ ghép

và nghĩa của cac loại từ ghép đó

II.Chuẩn bị đồ dùng.

Bài tập, Bảngb phụ

III.Các b ớc lên lớp:

1 ổn định

2 Kiểm tra:

VB “Mẹ tôi” đã đem đến cho em bài học gì? hãy đọc 1 đoạn VB mà em cho là sâu sắc nhất?

3 Bài mới:

* Giới thiệu: Lớp 6 các em đã đợc học về từ và cấu tạo từ TV Hãy nhắc lại thế nào là từ ghép?

Từ ghép là những từ phức đợc tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa

Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại từ ghép và nghĩa

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1:

Hớng dẫn HS tìm hiểu về các loại

từ ghép

G – Ghi sẵn VD1, VD2 SGK

? Trong các từ ghép “bà ngoại”,

“thơm phức” tiếng nào là tiếng

chính, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho

tiếng chính?

? Vai trò của tiếng chính, phụ?

? Quan hệ giữa tiếng chính và phụ?

Nhận xét về vị trí của tiếng chính?

? Các tiếng trong 2 từ ghép “Quần

áo” “Trầm bổng” có quan hệ với

nhau ntn? Có phân ra tiếng chính,

tiếng phụ không?

? Theo em có mấy cách ghép tạo ra

mấy kiểu từ ghép?

G: Kiểu ghép các tiếng không

ngang hàng nhau về nghĩa có tiếng

Hoạt động của trò

* Xét VD:

H- Đọc VD1

- bà ngoại, thơm phức

- tiếng chính là chỗ dựa Tiếng phụ bổ sung nghĩa cho t.chính

- không ngang hàng

- tiếng chính đứng trớc H- Đọc VD2

- bình đẳng, ngang hàng

- 2 cách > 2 kiểu

Nội dung cần đạt I/ Các loại từ ghép

* Ví dụ:

-bà ngoại

-thơm phức

C – P gọi là từ ghép C – P

? Thế nào là từ ghép C – P?

G: Kiểu ghép những tiếng ngang

hàng, bình đẳng về NP tạo ra từ

ghép đẳng lập

? Từ ghép đẳng lập là gì?

Hoạt động 2 – Hớng dẫn HS tìm

hiểu nghĩa của từ ghép? So sánh

nghĩa của từ “bà ngoại” với nghĩa

của từ “bà” (lớp 6 đã học cách giải

nghĩa)

? Cả bà nội và bà ngoại đều có

chung 1 nét nghĩa là “bà”, nhng

nghĩa của 2 từ này khác nhau Vì

sao?

? Tơng tự “thơm”, “thơm phức”

? So sánh nghĩa của từ ghép C- P

với nghĩa của tiếng chính?

Vậy từ ghép C-P có t/c gì?

? So sánh nghĩa của từ “quần áo”

với nghĩa của mỗi tiếng “quần”,

“áo”

? Tơng tự “trầm bổng”

- từ ghép C – P có tiếng C &

tiếng P bổ sung nghĩa cho tiếng

C Tiếng C đứng trớc, tiếng P

đứng sau

- Cho VD về 2 loại từ ghép H- 2 em lên bảng điền BT2, 3 (1 nửa SGK)

- Đọc phần ghi nhớ: SGK

- Quan sát VD1 trên bảng

- bà: ngời đàn bà sinh ra mẹ (cha)

bà ngoại: sinh ra mẹ

bà nội: sinh ra cha

- Do t/dụng bổ nghĩa của tiếng phụ

- Thơm: có mùi thơm dễ chịu khiến ngời ta thích ngửi

- Thơm phức: rất thơm

- Thơm mát: nhẹ nhàng, tự nhiên

- Hẹp hơn, cụ thể hơn

- Quần: 1 thứ trang phục có 2 ống thờng mặc phía dới cơ thể

- áo: , phía trên cơ thể

- Quần áo: chỉ trang phục nói chung mang nghĩa khái quát

- Trầm: âm thanh ở mức độ

1 Từ ghép C-P

2 Từ ghép đẳng lập

* Ghi nhớ:SGK

II/ Nghĩa của từ ghép

- Từ ghép C-P có tính chất phân nghĩa

? So sánh nghĩa của từ ghép ĐL với

nghĩa của từng tiếng?

Vậy từ ghép ĐL có t/c gì?

G: Đa tình huống

Có 1 bạn nói: “tớ mới mua 1 cuốn

sách vở” Theo em bạn ấy nói “1

cuốn sách vở” là đúng hay sai Vì

sao? Chữa lại cho đúng

G: chốt, những đơn vị kiến thức cần

nhớ

Hoạt động 3:

Sau BT 1, 2, 3 rút ra kết luận

Sau BT 5rút ra kết luận

IV.HDVN:

- BT 6, 7

- Học thuộc ghi nhớ

- Và chuẩn bị tiết 4

thấp

- Bổng: cao

- Trầm bổng: âm thanh lúc cao lúc thấp nghe vui tai

- Có nghĩa kquát hơn

H- Đọc ghi nhớ SGK

Chia nhóm:

- Sách vở là từ ghép ĐL mang nghĩa kquát, chỉ chung > sai

- Sách, vở là D chỉ vật tồn tài

d-ới dạng cá thể nên có thể đếm

đợc > trong giao tiếp phải kết hợp

từ cho chính xác, đúng nghĩa

- Làm BT SGK

- Từ 1 tiếng có nghĩa ta có thể tạo ra rất nhiều từ ghép khác nhau cả ĐL và C-P

Các tiếng phụ tuy có tác dụng phân nghĩa để cấu tạo từ ghép làm tên gọi của 1 loại sự vật nhng không nên từ nghĩa của tiếng phụ để suy ra 1 cách máy móc, hiểu sai

- Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa

* Ghi nhớ

III/ Luyện tập

BT 1, 2, 3 BT4 đã làm trong qtrình

lý thuyết BT5