MỞ PHỔI, opening lung recruiment , ĐH Y DƯỢC TP HCM

bài giảng dành cho sinh viên y khoa, bác sĩ, sau đại học , ĐH Y DƯỢC TP HCM Tại sao phải mở phổi? Khi nào thực hiện? (có chống chỉ định không)? Thực hiện như thế nào? Tai biến có không? Theo dõi như thế nào?

Mở phổi (Lung Recruitment Maneuver)

Bs Phùng Nguyễn Thế Nguyên

Bm Nhi- ĐHYD

Mở bài

1 Tại sao phải mở phổi?

2 Khi nào thực hiện? (có chống chỉ định không)?

3 Thực hiện như thế nào?

4 Tai biến có không?

5 Theo dõi như thế nào?

1 Tại sao phải mở phổi?

- ALI/ARDS là tổn thương gây giảm oxy hóa máu nặng.

- Thở máy cổ điển có thể tăng biến chứng.

- Trong vùng tổn thương có những phế nang bị xẹp,

đông đặc.

- Mở phổi giúp huy động phế nang tham gia thông khí:

cải thiện tình trạng oxy hóa và giảm biến chứng.

Tổn thương phổi kết hợp thở máy?

VALI

1 Barotrauma

Do phổi căng quá mức (PIP hay Vt cao quá).

Tổn thương phổi kết hợp thở máy?

VALI

2 Volutrauma

Tăng tính thấm

màng phế mao mạch gây phù phổi

nang-Tổn thương phổi kết hợp thở máy?

VALI

3 Atelectrauma

Tổn thương phổi kết hợp thở máy?

VALI

4 Biotrauma

Vị trí của mở phổi?

Khi nào thực hiện mở phổi?

- Bệnh nhân ARDS giai đoạn cấp (không xơ phổi).

- Giảm oxy máu hay cần FiO2 cao (> 60%).

- Thông thường thì các thông số máy thở:

Có chống chỉ định không?

- Biện pháp này làm tăng PEEP hay tăng IP; do đó phế

nang sẽ căng.

- Bệnh nhân có tổn thương khu trú hay có căng phế

nang trước; dễ xảy ra baurotrauma là chống chỉ định.

3 Thực hiện như thế nào?

- Chuẩn bị:

• Tư thế bệnh nhân: ngữa hay sấp.

• An thần và/hoặc giãn cơ tốt.

• Bệnh nhân không tự thở.

• Gắn monitor theo dõi SpO2, HA, ECG.

• Tăng FiO2, thực hiện khí máu.

• Kiểm tra huyết động, ICP của bệnh nhân

Nguyên tắc thực hiện

Khái niệm điểm uốn trên và dưới

Các phương pháp thực hiện?

1 Dựa vào IP để mở phổi và PEEP để duy trì phổi mở.

2 Dựa vào PEEP để mở phổi.

- Ghi nhận PIP, Vt, Plateau pressure, EtCO2,

Compliance, PEEP level and SpO2.

- Chuyển sang mode PC Không thay đổi các thông

số nếu không cần thiết.

- Mở màn hình Open Lung Tool Screen

SRMC Protocol

- Tăng PEEP dần (mỗi lần 2 cmH2O) đến 15 – 25 cm H2O; Giảm đồng

thời IP dần đúng bằng trị số tăng PEEP.

- Tăng IP mỗi lần 5 cm H2O đến khi đạt PIP 40 cm H2O Giữ ở mức

PIP này trong 2 phút để mở phổi

- Chú ý: khi PEEp 15 cm H2O; PIP có thể > 40 cm H2O duy trì Vt 6-8

ml/kg không đưa PIP > 60 sm H2O

- Ngưng thủ thuật khi bệnh nhân có mạch nhanh , huyết áp giảm.

SRMC Protocol

- Giảm IP đến khi đạt Vt 6-8 ml/kg; mỗi lần giảm đơi 3-4 nhịp thở.

- Giảm PEEP 1 – 2 cm H2O, mỗi lần giảm 3 – 4 nhịp thở đến khi ghi

nhận xẹp phế nang

• Xẹp phế nang:

 Giảm nhiều Vt, trong khi giảm ít áp lực.

 Thay đổi nhiều trên đường cong độ dàn hồi phổi.

- Tăng PEEP trên mức xẹp phổi trên 2-4 cm H2O

- Tăng IP mỗi lần 5 đến khi đạt PIP 40 cm H2O; giữ 2 phút.

- Giảm IP chậm (2); đợ 3-4 nhịp thở cho mỗi lần giảm, nhằm đạt Vt 6-8

ml/kg

SRMC Protocol

- Ghi nhận PIP, PEEP, Plateau pressure, VtCo2,

compliance, vital signs, SpO2

- Chuyển sang mode thở củ với mức PEEP mới

- Theo dõi khí máu

- Có thể lặp lại nhiều lần.

- Chụp x quang sau thủ thuật khi cần

8 step open lung picture

Recruitment Maneuver

Dựa vào PEEP để mở phổi

- Ngưng thở vào.

- PEEP 40 cm H2O trong 40-90 s.

- Trả về lại trị số ban đầu.

- Nếu PaO2 < 300 thực hiện lại với PEEP 45, thất bại tiếp

Dùng PEEP để mở phổi

Dùng PEEP mở phổi tại NĐ 1

Tai biến của thủ thuật?

- Tràn khí màng phổi.

- Chướng khí ở một số vùng của phế nang.

- Giảm lượng máu về tim; giảm HA; tăng ICP.

Theo dõi? Tránh biến chứng

- Trước thủ thuật: chuẩn bị tốt BN (an thần, giãn cơ,

hút đàm)

- Sau thủ thuật: theo dõi nhịp tim, tri giác, HA, spO2, x

quang phổi.

Chú ý

- Tổn thương phổi trong ARDS luôn diễn tiến.

- ở giai đoạn trễ khi xơ phổi Thủ thuật này tăng nguy

cơ baurotrauma

Thank you!