Chương 3 Triết học và Khoa học

VAI TRÒ THẾ GIỚI QUAN, PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA TRIẾT HỌC ĐỐI VỚI CÁC KHOA HỌC... VAI TRÒ THẾ GIỚI QUAN, PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA TRIẾT HỌC ĐỐI VỚI CÁC KHOA HỌC 2.1.. VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC ĐỐI

CHƯƠNG 3 MỐI QUAN HỆ GIỮA TRIẾT HỌC

VÀ CÁC KHOA HỌC

Biên soạn

TS ĐOÀN QUỐC THÁI Khoa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

BỘ MÔN TRIẾT HỌC

NỘI DUNG

I. KHOA HỌC CỤ THỂ VÀ TRIẾT

HỌC

II. VAI TRÒ THẾ GIỚI QUAN,

PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA TRIẾT HỌC ĐỐI VỚI CÁC KHOA HỌC

Chương 3 Mối quan hệ triết học và các khoa học

I KHOA HỌC CỤ THỂ VÀ TRIẾT HỌC

1.1 KHOA HỌC VỚI SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CỦA LỊCH SỬ TRIẾT HỌC

Khoa học và triết học cổ đại

Cơ học cổ điển và tư duy siêu hình

Khoa học hiện đại và tư duy biện chứng

1.2 VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC ĐỐI VỚI TRIẾT HỌC

Chương 3 Mối quan hệ triết học và các khoa học

II VAI TRÒ THẾ GIỚI QUAN, PHƯƠNG PHÁP

LUẬN CỦA TRIẾT HỌC ĐỐI VỚI CÁC KHOA HỌC

2.1 THẾ GIỚI QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN

Thế giới quan

Phương pháp luận

2.2 VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC ĐỐI VỚI KHOA

HỌC

Hạn chế của TGQ và PPL của triết học trước

Mác đối với sự phát triển khoa học

Vai trò của triết học Mác-Lênin đối với khoa

học hiện đại

Chương 3 Mối quan hệ triết học và các khoa học

VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC ĐỐI VỚI TRIẾT

HỌC

 Thành tựu của khoa học cụ thể là cơ sở, tài liệu để khái quát, luận chứng các nguyên lý triết học

 Sự phát triển của khoa học đặt ra yêu cầu bổ sung, phát triển triết học; giải thích về lý luận đối với các thành tựu khoa học, tất yếu dẫn tới những khái quát triết học có tính định hướng, các kết luận chung về lý thuyết

 Thiếu kiến thức khoa học và dữ liệu đời sống cập nhật, các nhà triết học không thể có tư duy triết học khoa học, triết học trở nên xa rời thực tiễn

KHÁI NIỆM THẾ GIỚI QUAN

Thế giới quan là toàn bộ những quan niệm của con người về thế giới, về bản thân con người, về cuộc sống và vị trí của con người trong thế giới đó.

• Về nội dung, TGQ phản ánh thế giới ở 3 góc độ: các đối tượng bên ngoài chủ thể; bản thân chủ thể; mối quan hệ chủ thể và đối tượng bên ngoài

• Về hình thức: có thể là quan điểm rời rạc,

có thể là hệ thống lý luận chặt chẽ

• Về cấu trúc: tri thức và niềm tin

CHỨC NĂNG CỦA THẾ GIỚI QUAN

Chức năng bao trùm của TGQ là chức năng định hướng cho toàn bộ hoạt

động sống của con người

CÁC HÌNH THỨC CƠ BẢN CỦA TGQ

TGQ DUY TÂM VÀ TGQ DUY VẬT

TGQ duy tâm thừa

nhận bản chất của

thế giới là tinh

thần, thừa nhận

vai trò quyết định

của các yếu tố tinh

thần đối với thế

giới nói chung, con

người và xã hội

loài người nói

riêng

TGQ duy vật thừa nhận bản chất của thế giới là vật chất, thừa nhận vai trò quyết định của vật chất đối với đời sống tinh thần, thừa nhận vai trò của con người trong cuộc sống hiện thực

Phương pháp là hệ thống các nguyên tắc được rút ra

từ tri thức về các quy luật khách quan để điều chỉnh hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn nhằm thực hiện mục tiêu nhất định.

PHƯƠNG PHÁP VÀ PPL

Phương pháp luận là một hệ thống các quan điểm, nguyên tắc xuất phát, những cách thức chung để thực hiện hoạt động nhận thức và thực tiễn.

Phương pháp luận bộ môn; phương pháp luận chung; phương pháp luận triết học

PHƯƠNG PHÁP LUẬN BCDV

Phương pháp luận BCDV là một hệ

thống các quan điểm, nguyên tắc được hình thành trên cơ sở các nguyên lý,

phạm trù, quy luật của phép BCDV; là những nguyên tắc xuất phát, chỉ đạo chủ thể trong việc xác định phương

pháp cũng như trong xác định phạm

vi, khả năng áp dụng phương pháp

hợp lý, có hiệu quả tối đa

 Khách quan

 Toàn diện

 Lịch sử - cụ thể

 Phát triển

 Thống nhất lý luận và thực tiễn

PHƯƠNG PHÁP LUẬN BCDV

VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC

MÁC-LÊNIN ĐỐI VỚI CÁC KHOA HỌC

CỤ THỂ

xuất phát các quá trình nhận thức khoa học.

quyết các vấn đề quan hệ vật chất – ý thức; nguyên tắc vận động; chân lý… TGQ DVBC là

cơ sở của các xuất phát điểm khoa học

những vấn đề nằm ngoài khả năng giải quyết của khoa học đó PPL DVBC là công cụ để khai thông những bế tắc này (liên ngành khoa học;

bí mật khả năng con người…)

thể, thúc đẩy sự phát triển của khoa học