chẩn đoán và điều trị tinh hoàn ẩn ở trẻ em

Bài giảng dành cho sinh viên y khoa, bác sĩ đa khoa, sau đại học. ĐH Y Dược TP Hồ Chí Minh. một số thuật ngữ tiến trình tinh hoàn đi xuống yếu tố tác động định nghĩa, phân loại tần suất chẩn đoán phẫu thuất

TINH HOÀN ẨN

BS LÊ NGUYỄN YÊN PGS TS LÊ TẤN SƠN

 Cryptorchidism (THA)

◦ Undescended (không đi xuống)

◦ retractile testis (Co rút)

◦ Ectopic testis (lạc chỗ)

◦ absent testis (vắng tinh hoàn)

THUẬT NGỮ

 2° C to 3° C

 3 giai đoạn

◦ Tuần thứ 6: từ trong bụng di chuyển đến được lỗ bẹn sâu

◦ Processus vaginalis: tháng thứ 3-7

◦ Tuần 24 – 35 di chuyển từ ống bẹn xuống bìu

 Tiếp tục trong 12 tháng đầu sau sinh / đủ tháng

TIẾN TRÌNH ĐI XUỐNG

 HORMON

 CƠ HỌC

◦ Dây chằng bìu tinh hoàn

◦ Áp lực ổ bụng

◦ Mào tinh…

YẾU TỐ TÁC ĐỘNG

Based on physical findings

 Palpable testis (80%): undescended testes and

palpable ectopic testes

 Non-palpable testis (20%): intra abdominal,

inguinal, absent testes, and non-palpable ectopic testis.

 retractile testes are often misdiagnosed as palpable undescended testes

ĐỊNH NGHĨA – PHÂN LOẠI

 2-4% / đủ tháng  1% sau 1 năm

 33% / thiếu tháng (+ mẹ sanh mổ, béo phì, nhẹ cân)

TẦN SUẤT

 Bệnh sử

◦ Yếu tố nguy cơ

◦ Thay đổi khi tắm nước ấm

◦ THA Thứ phát

 Khám

◦ Sờ (routine, hẹn 3/6 tháng) 3 kĩ thuật

◦ Hai bên

◦ Tăng sắc tố

◦ Lỗ tiểu thấp

 CLS

◦ Siêu âm

CHẨN ĐOÁN

 NỘI KHOA

◦ HORMON Hiệu quả không cao

 NGOẠI KHOA

◦ Đường bẹn

◦ Đường bìu

◦ Nội soi chẩn đoán và điều trị THA không sờ thấy (tiêu chuẩn vàng)

ĐIỀU TRỊ

1. Vô sinh

- Paternity

- 10-13%/ 1 bên 33-35% / 2 bên

MỔ VÌ…?

2. Ác tính

- 0.3 – 0.7%  K tinh hoàn

- 10%/ K có bệnh sử THA

- Trong bụng nguy cơ cao hơn

- 10 – 20%/ K tinh hoàn bên bình thường/ TC mổ THA

đối bên??

- Không khuyến cáo Cắt THA (*)

MỔ VÌ…?

3. Xoắn tinh hoàn

- 10% / THA

- Hội chứng bìu cấp

- Thời gian vàng

4. Thoát vị bẹn

5. Chấn thương

6. Tâm lý

MỔ VÌ…?

 THA 2 bên > THA 1 bên

Càng sớm càng tốt hay chờ ?

- Lo ngại? (điều kiện: bệnh nền / sơ sinh, gây mê, PTV,

loop x4…)

- Thế giới: 6 tháng (*)

- Mỹ: 3 tháng

- Chấp nhận: sớm nhất 6 tháng, đừng chờ đến > 2 tuổi

MỔ LÚC NÀO

 Tổn thương thừng tinh

 Căng mạch máu teo

 Xoắn/ kĩ thuật

 Fowler-Stephens orchiopexy

BIẾN CHỨNG