Kiến thức: - Nắm vững các khái niệm: chuyển động, quỹ đạo chuyển động; - Nêu được các ví dụ về: chất điểm, vật làm mốc, mốc thời gian; - Phân biệt hệ toạ độ, hệ quy chiếu; - Phân biệt đư
Trang 1Phần một: CƠ HỌC
CHƯƠNG I
NG H C CH T I M ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM ỌC CHẤT ĐIỂM ẤT ĐIỂM Đ ỂM
Ngày soạn: 20/08/2010
Tiết: 01
CHUYỂN ĐỘNG CƠ
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Nắm vững các khái niệm: chuyển động, quỹ đạo chuyển động;
- Nêu được các ví dụ về: chất điểm, vật làm mốc, mốc thời gian;
- Phân biệt hệ toạ độ, hệ quy chiếu;
- Phân biệt được thời điểm, thời gian
2 Kỹ năng:
- Xác định được vị trí của một điểm trên một đường cong và trên một mặt phẳng;
- Đổi được mốc thời gian
3 Thái độ:
- Xác định động cơ học tập đúng đắn ngay từ đầu năm
B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY : Nêu vấn đề
C CHUẨN BỊ
Giáo viên:
- Giáo án, viên bi, một số bài toán nhỏ đổi thời gian
Học sinh:
- Đã chuẩn bị bài ở nhà, nắm được kiến thức cơ bản của bài
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp - kiểm tra sĩ số : lớp 10B1, 10B2, 10B3
2 Bài cũ:
Nhắc lại kiến thức đã học về chuyển động cơ, vật làm mốc ở THCS.
3 Bài mới:
a Đặt vấn đề: Giới thiệu chương trình gồm 2 phần: Cơ học và Nhiệt học.
Phần cơ học gồm 4 chương nói về chất điểm, vật rắn, các định luật bảo toàn Chương I: Động học chất điểm Nội dung là khảo sát các loại chuyển động Bài 1: Cho ta khái niệm về chuyển động cơ, chất điểm, quỹ đạo, cách xác định vị trí của vật trong không gian
b Triến trình bài dạy
Hoạt động 1 : Tìm hiểu Chuyển Động Cơ Chất Điểm
Hoạt động của Giáo viên - Học sinh Nội dung
Trang 2GV: Nêu câu hỏi để học sinh thảo luận
nhóm
- Khi nào một vật được gọi là chuyển
động? Cho ví dụ
- Khi nào một vật được gọi là chất điểm?
Cho ví dụ
- Quỹ đạo là gì?
- Một quỹ đạo có thể có hình dạng như
thế nào? Cho ví dụ
HS thảo luận trả lời các câu hỏi
Nhận xét
GV: Nhận xét – kết luận
HS: Ghi nhận kiến thức
I Chuyển Động Cơ Chất Điểm
1 Chuyển Động Cơ.
Chuyển động cơ của một vật (gọi tắt là chuyển động) là sự thay đổi vị trí của vật đó so với các vật khác theo thời gian
2 Chất Điểm
Một vật chuyển động được coi là một chất điểm nếu kích thước của nó rất nhỏ
so với độ dài đường đi (hoặc so với những khoảng cách mà ta đề cập đến)
3 Quỹ Đạo.
Tập hợp các vị trí của một chất điểm chuyển động gọi là quỹ đạo
Hoạt động 2: Tìm hiểu Cách xác định vị trí của vật trong không gian?
Hoạt động của Giáo viên - Học sinh Nội dung
GV:
- Khi một vật tồn tại trong không gian,
muốn biết nó ở vị trí nào thì ta cần phải
xác định điều gì?
- Khi xác định vị trí của vật trong không
gian cần phải có những dụng cụ gì hỗ trợ?
- Hệ toạ độ là gì?
- Nó có đặc điểm gì?
- Muốn xác định vị trí của một điểm M, ta
cần phải làm gì?
HS: Trả lời các câu hỏi
Nhận xét
GV: Nhận xét – kết luận
HS: Ghi nhận kiến thức
II Cách xác định vị trí của vật trong không gian
1 Vật làm mốc và thước đo
- Vật làm mốc là được coi là đứng yên
- Vật làm mốc và một chiều dương trên đường đó có thể xác định được chính xác vị trí của vật bằng cách dùng một cái thước đo chiều dài đoạn đường từ vật làm mốc đến vật
2 Hệ tọa độ
Gồm gốc toạ độ và 2 trục toạ độ Muốn xác định vị trí của M, ta làm: -Chọn chiều dương trên các trục toạ độ -Chiếu vuông góc M xuống các trục toạ
độ, ta được các điểm Mx, My. M (Mx,
My)
Hoạt động 3 : Tìm hiểu Cách xác định thời gian trong chuyển động
Trang 3Hoạt động của Giáo viên - Học sinh Nội dung
GV:
- Muốn tính thời gian đã trải qua bao
nhiêu thì ta cần phải tính như thế nào?
- Mốc thời gian là gì? Tại mốc thời gian
thì t =?
- Dụng cụ đắc lực giúp ta xác định thời
gian là gì?
- Phân biệt thời gian và thời điểm
Cho ví dụ
HS: Trả lời các câu hỏi
Nhận xét
GV: Nhận xét – kết luận
HS: Ghi nhận kiến thức
III Cách xác định thời gian trong chuyển động:
1 Mốc thời gian và đồng hồ:
Mốc thời gian: thời điểm bắt đầu tính thời gian
Đo thời gian: đo khoảng thời gian trôi đi
kể từ mốc thời gian bằng một chiếc đồng hồ
2 Thời điểm và thời gian:
Thời gian là hiệu của 2 thời điểm
Hoạt động 4: Hệ quy chiếu
Hoạt động của Giáo viên - Học sinh Nội dung
GV: Hệ quy chiếu là gì? Gồm có những
yếu tố nào?
HS: Trả lời các câu hỏi
Nhận xét
GV: Nhận xét – kết luận
HS: Ghi nhận kiến thức
IV Hệ quy chiếu:
Gồm:
- Vật làm mốc, hệ toạ độ gắn với vật làm mốc
- Một mốc thời gian và một đồng hồ
4 Củng cố:
- Nhắc lại các khái niệm: chuyển động cơ, chất điểm, quỹ đạo, mốc thời gian, đồng hồ, hệ tọa độ, hệ quy chiếu
- Phân biệt thời gian và thời điểm
- Đổi một số mốc thời gian Trả lời câu hỏi TN SGK
5 Dặn dò:
- Học bài, làm tất cả các bài tập trong SGK
- Chuẩn bị bài 2: Chuyển động thẳng đều
+ Khái niệm chuyển động thẳng đều
+ Các phương trình chuyển động dùng trong chuyển động thẳng đều
+ Các lưu ý khi sử dụng các phương trình chuyển động thẳng đều
