H2A.10-GA Vật lý CB 10 - Tiết 3

Kiến thức: - Viết được công thức định nghĩa và vẽ được vectơ biểu diễn vận tốc tức thời; nêu được ý nghĩa của các đại lượng vật lý trong công thức.. - Nêu được định nghĩa của chuyển động

Ngày soạn: 28/08/2010

Tiết: 03

CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

A MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Viết được công thức định nghĩa và vẽ được vectơ biểu diễn vận tốc tức thời; nêu được ý nghĩa của các đại lượng vật lý trong công thức

- Nêu được định nghĩa của chuyển động thẳng biến đổi đều, nhanh dần đều, chậm dần đều

- Viết được phương trình vận tốc của chuyển động thẳng nhanh dần đều, chậm dần đều; nêu ý nghĩa của các đại lượng vật lý trong phương trình đó và trình bày rõ được mối quan hệ về dấu và chiều của vận tốc và gia tốc trong các chuyển động đó

- Viết được công thức tính và nêu được đặc điểm về phương, chiều và độ lớn của gia tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều, chậm dần đều

- Viết được công thức tính quãng đường đi và phương trình chuyển động của chuyển động thẳng nhanh dần đều, chậm dần đều; nói đúng được dấu của các đại lượng trong các công thức và phương trình đó

- Xây dựng được công thức tính gia tốc theo vận tốc và quãng đường đi được trong chuyển động thẳng biến đổi đều

2 Kỹ năng: Giải được các bài toán đơn giản về chuyển động thẳng biến đổi đều

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY : Diễn giảng, vấn đáp, tìm tòi giải quyết vấn đề

C CHUẨN BỊ

1 Giáo viên:

- Giáo án, bảng phụ: hình 3.4; 3.5; 3.6; 3.7; 3.8; 3.9

2 Học sinh:

- Đã chuẩn bị bài ở nhà, nắm được kiến thức cơ bản của bài theo yêu cầu của giáo viên

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định lớp

2 Bài cũ:

Câu 1: Chuyển động thẳng đều là gì?

Câu 2: Các phương trình của chuyển động thẳng đều

Câu 3: Đồ thị x(t) của chuyển động thẳng đều như thế nào?

3 Bài mới:

Hoạt động 1 : Tìm hiểu Vận tốc tức thời Chuyển động thẳng biến đổi đều

Hoạt động của Giáo viên - Học sinh Nội dung

GV: - Giới thiệu mục tiêu của bài: khảo

sát các loại chuyển động thẳng biến đổi

đều

I Vận tốc tức thời Chuyển động thẳng biến đổi đều.

1 Độ lớn của vận tốc tức thời.

- Muốn so sánh sự nhanh hay chậm của

các vật tại các điểm trên quỹ đạo thì ta so

sánh điều gì?

- Muốn tính tốc độ tức thời tại một điểm

bất kỳ của một vật trên một quỹ đạo, ta

tính như thế nào?

- Nêu ý nghĩa của từng đại lượng trong

công thức

HS: Làm việc cá nhân trả lời các câu hỏi

nêu bật lên được độ lớn vận tốc tức thời

Nhận xét

GV: Nhận xét – kết luận

HS: Ghi nhớ kiến thức

GV:

- Để đặc trưng cho chuyển động về sự

nhanh, chậm và về hướng, ta phải dùng

đại lượng vectơ: v

- Biểu diễn vectơ vận tốc

HS: Trả lời

GV: Nhận xét –kết luận

HS: Ghi nhớ kiến thức

GV:

- Chuyển động thẳng biến đổi đều là

chuyển động như thế nào?

- Giới thiệu các loại chuyển động thẳng

biến đổi đều: nhanh dần đều, chậm dần

đều

HS: Ghi nhớ kiến thức

v s

t







s

 là đoạn đường rất ngắn đi được trong khoảng thời gian rất ngắn t

v là vận tốc tức thời tại một điểm M Nó cho ta biết vận tốc của vật tại M

2 Vectơ vận tốc tức thời.

Vectơ vận tốc tức thời của một vật tại một điểm là vectơ có gốc tại vật chuyển động, có hướng của chuyển động và có độ dài tỉ lệ với độ lớn của vận tốc tức thời theo tỉ xích nào đó

3 Chuyển động thẳng biến đổi đều.

Trong chuyển động thẳng biến đổi đều, độ lớn của vận tốc tức thời hoặc tăng đều, hoặc giảm đều theo thời gian

Hoạt động 2 : Tìm hiểu Chuyển động thẳng nhanh dần đều

Hoạt động của Giáo viên - Học sinh Nội dung

GV: Chuyển động thẳng nhanh dần đều là

gì?,

Diễn giảng, đưa ra khái niệm gia tốc: “tốc

độ biến thiên vận tốc” công thức tính

gia tốc

HS: Từ đó định nghĩa “gia tốc”

- Nêu đơn vị của gia tốc, dựa theo công

thức

- Nêu đặc điểm của gia tốc trong chuyển

động thẳng biến đổi đều

- Để phân biệt chuyển động thẳng nhanh

II Chuyển động thẳng nhanh dần đều

1 Gia tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều

a) Khái niệm gia tốc

a v

t







Gia tốc của chuyển động là đại lượng xác định bằng thương số giữa độ biến thiên vận tốc vvà khoảng thời gian vận tốc biến thiên t

Đơn vị của gia tốc là m/s2 Trong chuyển động biến đổi đều, gia tốc luôn luôn không đổi

dần đều và chậm dần đều, người ta đưa ra

vectơ gia tốc

- Nhanh dần đều thì v> v0 nên vectơ gia

tốc cùng chiều với vectơ vận tốc

- HS: Từ công thức tính độ lớn của a,

chọn gốc thời gian tại t0 :

0 0

v v v

a

t t t





 

  

suy ra công thức tính vận tốc cuả vật sau

thời gian t kể từ lúc tăng vận tốc đều

GV: Trong công thức, a là hằng số, vậy

hình dạng đồ thị v(t) là gì?

HS: Vẽ đồ thị hàm v(t)

GV: Nhận xét –kết luận

HS: Ghi nhớ kiến thức

GV: Hướng dẫn học sinh làm ví dụ trong

sgk

b) Vectơ gia tốc.

0

0

a

 

 



  



Khi vật chuyển động thẳng nhanh dần đều, vectơ gia tốc có gốc ở vật chuyển động, có phương và chiều trùng với phương và chiều của vectơ vận tốc

và có độ dài tỉ lệ với độ lớn của gia tốc theo một tỉ xích nào đó

2 Vận tốc của chuyển động thẳng nhanh dần đều.

a) Công thức tính vận tốc

v v 0at b) Đồ thị vận tốc –thời gian

4 Củng cố :

- Chuyển động thẳng biến đổi đều là gì?

- Khái niệm gia tốc

- Phương trình của chuyển động thẳng nhanh dần đều

- Đồ thị vận tốc-thời gian của chuyển động thẳng nhanh dần đều có dạng như thế nào?

- Hướng dẫn học sinh làm bài 12 sgk

5 Dặn dò:

- Học bài, nắm vững các đặc điểm của chuyển độïng thẳng nhanh dần đều

- Chuẩn bị tiếp nội dung của bài: các công thức trong chuyển động thẳng nhanh dần đều; đặc điểm của chuyển động thẳng chậm dần đều

+ Khái niệm chuyển động thẳng chậm dần đều

+ Các phương trình của chuyển động thẳng chậm dần đều

0

v v



a