Bai thi so 2 nhà nước pháp luật

Lưu ý: căn cứ câu hỏi để làm những nội dung phù hợp 1.Khái niệm hệ thống chính trị: Hệ thống chính trị là tổ hợp có tính chỉnh thể các thể chế chính trị (các cơ quan quyền lực nhà nước, các đảng chính trị, các phong trào xã hội, các tổ chức chính trị – xã hội…) được xây dựng theo một kết cấu chức năng nhất định, vận hành trên những nguyên tắc, cơ chế và quan hệ cụ thể, nhằm thực thi quyền lực chính trị. 2. Đặc điểm của hệ thống chính trị Việt nam: Hệ thống chính trị VN vừa mang tính phổ biến vừa mang tính đặc thù. Do đó, về cơ bản HTCT VN gần giống như HTCT nhiều nước trên thế giới. Mặt khác, HTCT VN được tổ chức và vận hành trong những điều kiện đặc thù, vì vậy HTCT VN có những đặc điểm riêng. HTCT VN do duy nhất một Đảng cộng sản VN lãnh đạo. Tính đặc thù này được quy định bởi vai trò, vị trí, khả năng lãnh đạo, uy tính của ĐCSVN lãnh đạo từ khi thành lập đến nay.

BÀI HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Lưu ý: căn cứ câu hỏi để làm những nội dung phù hợp

1.Khái niệm hệ thống chính trị:

Hệ thống chính trị là tổ hợp có tính chỉnh thể các thể chế chính trị (các cơquan quyền lực nhà nước, các đảng chính trị, các phong trào xã hội, các tổ chứcchính trị – xã hội…) được xây dựng theo một kết cấu chức năng nhất định, vậnhành trên những nguyên tắc, cơ chế và quan hệ cụ thể, nhằm thực thi quyền lựcchính trị

2 Đặc điểm của hệ thống chính trị Việt nam:

Hệ thống chính trị VN vừa mang tính phổ biến vừa mang tính đặc thù Do

đó, về cơ bản HTCT VN gần giống như HTCT nhiều nước trên thế giới Mặt khác,HTCT VN được tổ chức và vận hành trong những điều kiện đặc thù, vì vậy HTCT

VN có những đặc điểm riêng

- HTCT VN do duy nhất một Đảng cộng sản VN lãnh đạo Tính đặc thù nàyđược quy định bởi vai trò, vị trí, khả năng lãnh đạo, uy tính của ĐCSVN lãnh đạo từkhi thành lập đến nay

- HTCT nước ta về bản chất: là hệ thống chính trị XHCN Mặc dù đang trongthời kỳ quá độ - trong quá trình đổi mới-> ảnh hưởng của thói quen xử lý côngviệc, quản lý xã hội, ứng xử theo thời chiến và cơ chế tập trung bao cấp vẫn cònảnh hưởng khá đậm nét trong các thế hệ cán bộ, đặc biệt thế hệ trưởng thành trongchiến tranh

- Ở VN, các tổ chức chính trị - xã hội phần lớn đều được Đảng cộng sản tổchức rèn luyện, ra đời ngay sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập và trở thànhcác tổ chức quần chúng, cơ sở chính trị - xã hội của Đảng

3 Cấu trúc của hệ thống chính trị: Những đặc điểm riêng của HTCT nước

ta quy định kết cấu, tổ chức, vận hành và các mối quan hệ

Về tổ chức bộ máy, HTCT Việt Nam gồm Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhànước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội: Tổng liên đoànLao động VN, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Nông dân Việt Nam, Hội Liên hiệpphụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh VN

- Đảng cộng sản VN lãnh đạo nhà nước và xã hội, là hạt nhân của hệ thốngchính trị

Điều 4 (Hiến pháp năm 2013) khẳng định: Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiênphong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động vàcủa dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dânlao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làmnền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội

- Nhà nước CHXHCN VN bao gồm Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, hệthống tư pháp và chính quyền các địa phương

Chủ tịch nước do Quốc hội bầu trong số đại biểu Quốc hội.

Chủ tịch nước chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Quốc hội

Nhiệm kỳ của Chủ tịch nước theo nhiệm kỳ của Quốc hội Khi Quốc hội hếtnhiệm kỳ, Chủ tịch nước tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khoá mới bầu

Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác trước Quốchội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước

+ Tòa án nhân dân

+ Viện kiểm sát nhân dân

3 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con

người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà

nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luậtđược chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất

- Chính quyền địa phương

2 Nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương được xác định trên cơ sởphân định thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương và củamỗi cấp chính quyền địa phương

3 Trong trường hợp cần thiết, chính quyền địa phương được giao thực hiệnmột số nhiệm vụ của cơ quan nhà nước cấp trên với các điều kiện bảo đảm thực hiệnnhiệm vụ đó

Điều 113

1 Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diệncho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, do Nhân dân địa phươngbầu ra, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên

2 Hội đồng nhân dân quyết định các vấn đề của địa phương do luật định;giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật ở địa phương và việc thực hiện nghịquyết của Hội đồng nhân dân

Điều 114

1 Uỷ ban nhân dân ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùngcấp bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ởđịa phương, chịu trách nhiệmtrước Hội đồng nhân dân và cơ quan hành chính nhànước cấp trên

2 Uỷ ban nhân dân tổ chức việc thi hành Hiến pháp và pháp luật ở địaphương; tổ chức thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân và thực hiện cácnhiệm vụ do cơ quan nhà nước cấp trên giao

- MTTQ và các tổ chức thành viên là cơ sở chính trị của chính quyề nhân dân– nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân, phát huyquyền làm chủ của nhân dân

Điều 9

1 Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tựnguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cánhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Namđịnh cư ở nước ngoài

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; đạidiện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tập hợp, pháthuy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận

xã hội; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt độngđối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Thực trạng và giải pháp (tham khảo ĐH XV Thành phố)

Phương hướng đổi mới HTCT trên địa bàn Hà Nội: Liên hệ theo chương trình 01 của Thành ủy, phân tích thêm ở đơn vị

- Về nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị, gắn với phát huyquyền làm chủ của nhân dân; Tiếp tục đổi mới, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lựclãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ TPHN;

- Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác chính trị tư tưởng, tạochuyển biến mới trong việc thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh”

- Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lýcác cấp trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị của thời kỳmới

- Tập trung xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh; nâng caonăng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũđảng viên, nhất là ở cơ sở xã, phường, thị trấn và các loại hình tổ chức mới

- Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của các cấp ủy đảng Giữ gìn vàphát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất trong Đảng; thực hiện tốt nguyên tắctập trung dân chủ; tăng cường chất lượng và hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát.Đổi mới nội dung, phương thức và chất lượng hoạt động công tác dân vận

- Tiếp tục đẩy mạnh công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng; thực hànhtiết kiệm, chống lãng phí

- Tạo chuyển biến mạnh mẽ trong việc nâng cao chất lượng hoạt động của hệthống chính quyền các cấp theo hướng chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả

- Tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức, bộ máy; nâng cao vai trò, chất lượnghoạt động của HĐND và đại biểu HĐND Đẩy mạnh cải cách hành chính, trọngtâm là cải cách thủ tục hành chính và nâng cao ý thức, tinh thần trách nhiệm phục

vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Củng cố, kiện toàn, nângcao chất lượng hoạt động của hệ thống các cơ quan tư pháp của Thành phố

- Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao chất lượng hoạt động củaMặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân, hướng mạnh về cơ sở Mở rộng dân chủ,tăng cường, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và sức mạnh đạiđoàn kết toàn dân.

BÀI NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XHCN Lưu ý: căn cứ câu hỏi để làm những nội dung phù hợp

1 Khái niệm NNPQ

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ khi ra đời đến nay,sau 70 năm xây dựng và hoàn thiện, Nhà nước ta ngày càng thể hiện rõ nhữngphẩm chất và đặc trưng của một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thực sự củanhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

Tiếp thu các giá trị tích cực, tiến bộ, khoa học về nhà nước pháp quyền tronglịch sử, đồng thời quán triệt quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh về nhà nước, pháp luật kiểu mới và vận dụng phù hợp với thực tiễn xây dựngNhà nước pháp quyền XHCN ở nước ta Trên quan điểm này có thể khái quát Nhànước pháp quyền XHCN là nhà nước XHCN thực sự của dân, do dân, vì dân; tất cảquyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp, quản

lý xã hội theo pháp luật nhằm phục vụ lợi ích và hạnh phúc của nhân dân, do Đảngtiền phong của giai cấp công nhân lãnh đạo đồng thời chịu trách nhiệm trước nhândân và sự giám sát của nhân dân

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ViệtNam đáp ứng những yêu cầu đang đặt ra của sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế

là một nhân tố mang ý nghĩa quyết định thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay

2 Đặc trưng của nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

- Đó là nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân; bảo đảm tất cả quyền lựcnhà nước thuộc về nhân dân

NN của dân là NN trong đó dân là chủ; dân là người có địa vị cao nhất, cóquyền quyết định những vấn đề quan trọng nhất của đất nước, dân tộc HCM đãnhiều lần khẳng định: nước ta là nước dân chủ; địa vị cao nhất là dân, vì dân la chủ;bao nhiêu quyền hạn là của dân; quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân Trong NN

ta, toàn bộ quyền lực NN thuộc về nhân dân thể hiện rõ nhất tính chất dân chủ triệt

để của NN ta, trở thành nguyên tắc cơ bản tổ chức bộ máy quyền lực NN và phảiđược thể hiện rõ trong các văn bản pháp lý mà đạo luật cao nhất là Hiến pháp.Trong NN ta, dân là chủ thể của quyền lực thì người cầm quyền, cán bộ, công chứcchỉ là người được uỷ quyền, được nhân dân trao quyền để gánh vác, giải quyếtnhững công việc chung của đất nước

NN do dân là dân làm chủ NN Nội dung quyền làm chủ NN của dân rấtrộng, trước hết thể hiện ở chỗ: nhân dân là người tổ chức nên các cơ quan NN từ

TW đến địa phương thông qua thực hiện chế độ tổng tuyển cử phổ thông, trực tiếp,

bỏ phiếu kín bầu các đại biều xứng đáng vào các cơ quan quyền lực NN.Nhà nướcdân chủ nhân dân do nhân dân trực tiếp tổ chức, xây dựng thông qua tổng tuyển cửphổ thông đầu phiếu

Nhà nước ta là một nhà nước dân chủ trên thực tế và trong hành động NN vìdân nghĩa là NN đó được tổ chức và hoạt động theo một mục tiêu duy nhất, khôngngừng cải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân đúng với phương châm: "Việc

gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại đến dân phải hết sức tránh" Cảithiện và nâng cao đời sống nhân dân là cơ sở hàng đầu đánh giá hiệu quả hoạt độngcủa bộ mãy NN và năng lực đội ngũ cán bộ công chức NN NN phải biết kết hợp,điều chỉnh các loại lợi ích khác nhau giữa các giai cấp, tầng lớp, bộ phận dân cư đểluôn được mọi người ủng hộ, xây dựng Đồng thời là người hướng dẫn dân, NNphải còn biết kết hợp giữa lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài, lợi ích của TW và lợiích của địa phương, lợi ích của các ban, ngành, các chủ thể xã hội

- Đó là nhà nước tổ chức, hoạt động theo nguyên tắc quyền lực nhà nước làthống nhất, nhưng có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trọngquá trình thực hiện quyền lực nhà nước về mặt lập pháp, hành pháp và tư pháp

Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là do nhân dân lập ra vànguồn gốc quyền lực của Nhà nước là từ nhân dân Nhân dân thông qua chế độ bầucử: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín đã tự nguyện trao quyền lực củamình cho các đại biểu Quốc hội và đã tập trung quyền lực của mình vào Quốc hội.Nhân dân sử dụng quyền lực nhà nước thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân

là những cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, do nhân dân bầu

ra và phải chịu trách nhiệm trước nhân dân Quyền lực NN là thống nhất đặt dưới

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản VN

Nhà nước ta thực hiện cơ chế phân công quyền lực chứ không phải phân chiaquyền lực, quyền lực vẫn thống nhất vào Quốc hội Bởi vì, tuy có sự phân côngthực hiện quyền lực nhưng Thủ tứơng Chính phủ, Phó thủ tướng Chính phủ và cácthành viên khác của Chính phủ đều do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn, những ngườiđược Quốc hội bầu hoặc phải chịu trách nhiệm trước Quốc hội Tuỳ tính chất, mức

độ vi phạm Quốc hội có quyền bãi miễn những cá nhân đó Toà án và Viện kiểm sátđược phân công thực thi quyền tư pháp nhưng Chánh án Tòa án nhân dân tối cao,Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đều do Quốc hội bầu ra trong số đạibiểu quốc hội và Quốc hội có quyền bãi miễn khi xét thấy cần thiết Chánh án Toà

án nhân dân tối cao và Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân tối cao phải chịu tráchnhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác trước Quốc hội

Việc phân công thực hiện quyền lực nhà nước ở nước ta luôn gắn liền với sựphối hợp giữa các cơ quan Nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hànhpháp và tư pháp Chẳng hạn các quyền cơ bản của công dân được cơ quan lập phápghi nhận trong hiến pháp, sẽ được cơ quan hành pháp triển khai thực thi trong thựctiễn và được cơ quan tư pháp bảo vệ; Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Việnkiểm sát nhân dân tối cao tuy không có quyền ban hành các đạo luật nhưng có

quyền trình dự án luật ra trước Quốc hội, có quyển kiến nghị chương trình xâydựng pháp luật hàng năm của Quốc hội…

- Đó là nhà nước được tổ chức, hoạt động trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật,bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp và luật trong đời sống xã hội

- Đó là nhà nước tôn trọng, thực hiện và bảo vệ quyền con người, tất cả vìhạnh phúc con người; bảo đảm trách nhiệm giữa nhà nước và công dân, thực hànhdân chủ gắn với kỷ cương, kỷ luật

- Đó là nhà nước do ĐCSVN lãnh đạo, đồng thời bảo đảm sự giám sát củanhân dân, sự giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổchức thành viên của mặt trận

Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội.Đảng lãnh đạo bằng cương lĩnh, chiến lược, các định hướng về chính sách và chủtrương lớn; bằng công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động, tổ chức, kiểm tra,giám sát và bằng hành động gương mẫu của đảng viên Đảng thống nhất lãnh đạocông tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, giới thiệu những đảng viên ưu tú có đủnăng lực và phẩm chất vào hoạt động trong các cơ quan lãnh đạo của hệ thốngchính trị Đảng lãnh đạo thông qua tổ chức đảng và đảng viên hoạt động trong các

tổ chức của hệ thống chính trị, tăng cường chế độ trách nhiệm cá nhân, nhất làngười đứng đầu Đảng thường xuyên nâng cao năng lực cầm quyền và hiệu quảlãnh đạo, đồng thời phát huy mạnh mẽ vai trò, tính chủ động, sáng tạo và tráchnhiệm của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị

- Đó là thực hiện đường lối hòa bình, hữu nghị với nhân dân các dân tộc vàcác nhà nước trên thế giới trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền toàn vẹnlãnh thổ của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau và cùng có lợi;đồng thời tôn trọng và cam kết thực hiện các công ước, điều ước, hiệp ước quốc tế

đã tham gia ký kết, phê chuẩn

3.Yêu cầu xây dựng NNPQ (có thể phân tích yêu cầu – đề dạng tổng hợp)

Xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN nước ta hiện nay phải đáp ứng cácyêu cầu dưới đây:

- Xây dựng được một nhà nước thực sự của dân,do dân, vì dân bảo đảm thựchiện ngày càng đầy đủ nền dân chủ XHCN Cơ cấu tổ chức và cơ chế hoạt độngcủa nhà nước phải đảm bảo tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, bảo đảmquyền làm chủ, quyền con người của nhân dân, tất cả vì hạnh phúc nhân dân

- Xây dựng một nhà nước có đủ năng lực quản lý kinh tế, quản lý xã hội cóhiệu quả, phát huy được mọi tiềm năng của dân tộc; đồng thời tiếp thu hợp lýnhững thành tựu khoa học - kỹ thuật, công nghệ mới của thế giới và tinh hoa vănhóa của nhân loại

- Xây dựng nhà nước có bộ máy gọn nhẹ, được tổ chức chính quy, có quychế làm việc khoa học, bảo đảm kiểm tra, giám sát và điều hành được hoạt độngcủa xã hội, cũng như hoạt động của bản thân bộ máy nhà nước.

- Xây dựng nhà nước hoạt động trên cơ sở pháp luật, thực hiện quản lý xãhội theo pháp luật, giữ vững kỷ cương nhà nước và trật tự xã hội bảo đảm an ninh,quốc phòng, bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng

- Xây dựng nhà nước có đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, toàn tâm,toàn ý phục vụ nhân dân, có trách nhiệm với dân, đồng thời có bản lĩnh chính trị,năng lực quản lý, loại trừ được bệnh quan liêu, tham nhũng, vi phạm quyền làmchủ của nhân dân

- Bảo đảm giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước.Xây dựng Nhà nước pháp quyền trong điều kiện Đảng duy nhất cầm quyền đòi hỏiĐảng phải đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, quan tâm thích đángcho việc lãnh đạo xây dựng nhà nước, xây dựng và thực hiện pháp luật, đồng thờibảo đảm cho các tổ chức đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp

và pháp luật, tôn trọng các thể chế của Nhà nước

PHƯƠNG HƯỚNG XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XHCN (đề ra một trong các nội dung sau Lưu ý: căn cứ câu hỏi để làm những nội dung phù hợp)

1 Phát huy dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân

Dân chủ là một hình thức chính trị - nhà nước của xã hội Dân chủ có thểhiều là chính quyền thuộc về nhân dân Nhân dân là chủ thể quyền lực nhà nước.Dân chủ XHCN là đỉnh cao của nền dân chủ,vì các nền dân chủ trước đó đều là dânchủ cho giai cấp thiểu số trong xã hội, dân chủ mang bản chất giai cấp sâu sắc

Dân chủ xã hội chủ nghĩa là mục tiêu của công cuộc đổi mới, cũng đồng thời

là mục tiêu và bản chất của chủ nghĩa xã hội Đại hội VI của Đảng, chúng ta mớichỉ hình dung đổi mới vì dân giàu, nước mạnh, xã hội văn minh Đại hội VII, đổimới đã có thêm một mục tiêu công bằng xã hội, trong đó không chỉ có công bằng

về phân phối lợi ích mà còn là công bằng về cơ hội phát triển cho tất cả mọi người

Về bản chất, đó cũng chính là dân chủ, là phương diện nhân văn của dân chủ, làquyền sống, quyền được phát triển của con người Phải đến Đại hội IX (2001), Dânchủ mới thực sự định hình trong hệ mục tiêu đổi mới, đó cũng là chuỗi giá trị củaphát triển: Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh để đạt tới tự

do và hạnh phúc Và đến Đại hội XI, dân chủ là giá trị hàng đầu, là cơ sở để thựchiện bình đẳng và công bằng, để đoàn kết và đồng thuận Con người chẳng những

là mục tiêu và động lực của phát triển mà còn được xác định là trung tâm và chủthể của phát triển xã hội Như vậy, phát huy dân chủ, bảo đảm quyền làm dân chủcủa nhân dân là yêu cầu tất yếu nhằm giữ vững bản chất chế độ XHCN: đảm bảoquyền lực NN thuộc về nhân dân

Phát huy dân chủ, bảo đảm quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, bảo đảmquyền làm chủ của nhân dân là phương hướng, đồng thời là mục tiêu bao trùmtrong hoạt động xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN ở nước ta hiện nay.

Thực hiện dân chủ, tôn trong và bảo đảm trên thực tế quyền dân chủ và làmchủ của nhân dân là vấn đề có ý nghĩa sống còn không chỉ đối với nhà nước màchúng ta đang xây dựng để trở thành nhà nước pháp quyền, đối với việc tăng cường

uy tín và mở rộng ảnh hưởng của Đảng cộng sản cầm quyền trong xã hội mà còn lànhân tố quyết định thành công của sự nghiệp đổi mới, của cách mạng xã hội chủnghĩa và xây dựng CNXH ở Việt Nam Mặt khác, phát huy dân chủ và bảo đảmquyền làm chủ của nhân dân còn thể hiện bản chất ưu việt của chế độ ta, là thước

đo, tiêu chí đánh giá tính chất của dân, do dân, vì dân trong tổ chức hoạt động của

NN ta trên thực tế

Trong xây dựng NN: dân chủ và quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện

ở những nội dung chủ yếu sau:

+ Nhân dân tham gia bầu cử các đại biểu của mình vào Quốc hội, HĐND cáccấp

+ Nhân đân tham gia các công việc quản lý nhà nước ở địa phương và cơ sở.+ Nhân dân tham gia xây dựng, đánh giá chủ trương chính sách của nhà nước

ở TW và chính quyền các cấp ở địa phương, góp ý điều chỉnh, bổ sung, sửa đổi cácchủ trương, chính sách cho phù hợp với thực tiễn

+ nhân dân có quyền giám sát và chất vấn về hoạt động của các cơ quan, tổchức nhà nước, các đại biểu quốc hội, HĐND

+ Nhân dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, phát hiện và đề nghị thanh tra,

xử lý các biểu hiện quan liêu, tham nhũng, tiêu cực, các vụ việc vi phạm chínhsách, pháp luật đạo đức của cán bộ, công chức

+ Nhân dân có quyền đòi hỏi các cơ quan, tổ chức nhà nước và cán bộ, côngchức có thẩm quyền phải công khai mọi hoạt động của mình, cung cấp thông tinkịp thời theo quy định để dân biết, dân bào, dân làm và dân kiểm tra

Trong quản lý xã hội: Việc phát huy dân chủ và bảo đảm quyền làm chủ củanhân dân được thể hiện ở những nội dung và phương thức chủ yếu sau:

+ Nhân dân tham gia quản lý XH bằng phương thức tự nguyện, dựa vàonhững thể chế đã được ban hành kết hợp với nhà nước, đồng thời NN dựa vào nhândân để cùng nhau huy động và phối hợp các nguồn lực nhằm giải quyết các vấn đềtrong đời sống xã hội, gắn với lợi ích, nhu cầu của nhân dân, nhất là cơ sở

+ Nhân dân tham gia quản lý xã hội thông qua các tổ chức, thiết chế phi nhànước Đó là các đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị vàcác tổ chức mang tính xã hội, tự nguyện, tự quản…với những hình thức hoạt động

đa dạng, linh hoạt, hỗ trợ cho các công việc quản lý NN

+ Nhân dân tham gia quản lý XH bằng sự kết hợp, phối hợp các tổ chức, cácphong trào, các nguồn lực để thực hiện phát triển kinh tế - văn hóa, xây dựng môitrường xã hội lành mạnh…

Trách nhiệm của chính quyền cấp xã: tham khảo phần baì Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở cơ sở những điều dân biết, dân bàn, dân kiểm tra (liên hệ thực tế địa phương)

2 Đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật

Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một vấn đềtrọng tâm nên được Đảng ta đề cập đến trong tất các các văn kiện quan trọng củaĐại hội XI Nhất là trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011)

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ

sung, phát triển năm 2011) là một văn kiện quan trọng có ý nghĩa chiến lược, địnhhướng cho sự phát triển lâu dài của đất nước trong suốt thời kỳ quá độ lên chủnghĩa xã hội Khi nói về những đặc trưng cơ bản của xã hội xã hội chủ nghĩa mànhân dân ta xây dựng, Cương lĩnh đã khẳng định: “Có Nhà nước pháp quyền xã hộichủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo”.Cương lĩnh cũng chỉ rõ, một trong tám mục tiêu tổng quát của thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội là: “Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhândân, do nhân dân, vì nhân dân”

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ViệtNam đáp ứng những yêu cầu đang đặt ra của sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế

là một nhân tố mang ý nghĩa quyết định thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay Vì đây là một trong những đặc trưng và yêucầu của việc xây dựng NNQP XHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân,bảo đảm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện được yêu cầu quản lý xãhội bằng pháp luật Yêu cầu khách quan đó là do: NN pháp quyền XHCN là giá trịchung của nhân loại; xuất phát từ thực tế của nước ta là một nước đi lên từ mộtnước nông nghiệp, do đó phải có sự ràng buộc bằng pháp luật; từ đòi hỏi xây dựng

và phát triển thị trường định hướng XHCN và chủ động hội nhập kinh tế khu vực

kế hoạch, trong đó giao một số nhiệm vụ, đề án cụ thể cho các cơ quan chuyên môncủa thành phố, đồng thời đề ra những giải pháp để tổ chức thực hiện…

Qua 4 năm tổ chức, triển khai, thực hiện Chương trình số 08- CTr/TU củaThành ủy, công tác cải cách hành chính (CCHC) của Thành phố đã được thực hiệntoàn diện cả 6 nội dung Các nội dung, đề án giao cho các cơ quan, đơn vị về cơ bản

đã hoàn thành theo kế hoạch đề ra, góp phần tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh

tế - xã hội của Thủ đô

* Những kết quả đạt được

- Ban chỉ đạo Chương trình 08 đã tổ chức quán triệt tới các cấp ủy đảng,chính quyền, mặt trận tổ quốc và đoàn thể nhân dân tập trung lãnh đạo, chỉ đạo,tuyên truyền về CCHC, kịp thời tổ chức triển khai “Năm kỷ cương hành chính -2013”, “năm trật tự và văn minh đô thị - 2014” nhằm tạo bước chuyển mạnh mẽ vềnhận thức trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên và nhân dân Từ

đó, nâng cao kỷ cương, kỷ luật hành chính, ý thức trách nhiệm, thái độ phục vụnhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; phát huy vai trò giám sát củanhân dân đối với việc thực hiện CCHC tại các cơ quan đảng, chính quyền và đoànthể thành phố

- Chỉ số CCHC cấp tỉnh (PAR INDEX) của Thành phố được Bộ Nội vụ đánhgiá đạt kết quả cao, thành phố Hà Nội luôn là một trong những địa phương dẫn đầu

về CCHC (năm 2012 xếp thứ 7/63 tỉnh, thành phố; năm 2013 xếp thứ 5/63 tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương)

- Việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật được các cơ quanthực hiện nghiêm túc, khẩn trương, đáp ứng các hoạt động về quản lý nhà nước; kịpthời tháo gỡ những khó khăn, tạo thuận lợi cho tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân.Công tác rà soát, hệ thống hóa, xây dựng mới, sửa đổi, bổ sung các văn bản quyphạm pháp luật (QPPL) được thực hiện thường xuyên, kịp thời và đi vào nền nếp

- Quyết liệt đẩy mạnh việc thực hiện phân cấp quản lý kinh tế-xã hội, giảmtải về công việc cho cấp thành phố, mở rộng quyền hạn của cơ sở, phát huy đượctính chủ động, sáng tạo của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị; tăng cường củng

cố, kiện toàn tổ chức bộ máy nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chínhquyền các cấp; đồng thời thường xuyên rà soát chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn,kiện toàn tổ chức bộ máy của cơ quan hành chính và các đơn vị sự nghiệp công lậptheo hướng tinh gọn, hiệu quả và đúng quy định pháp luật…

- Cải cách thủ tục hành chính (TTHC) có sự chuyển biến tích cực, số lượngTTHC được công bố, công khai đầy đủ theo quy định, việc giải quyết TTHC đảmbảo có chất lượng, kịp thời và theo đúng pháp luật Hoạt động kiểm soát TTHC đạtkết quả tốt, TTHC được kiểm soát chặt chẽ, nhiều TTHC được đơn giản hóa Việcthực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông đã đi vào nề nếp theo hướngcông khai, minh bạch, rõ ràng, rút ngắn thời gian, đơn giản hóa TTHC nhằm tạo

điều kiện thuận lợi cho tổ chức, công dân và doanh nghiệp; đặc biệt là các TTHCliên quan đến nhu cầu dân sinh, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đối với sự phục vụ của các cơ quanhành chính trong việc giải quyết các TTHC bước đầu có kết quả tích cực

- Công tác tuyển dụng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, điều động, luânchuyển, bổ nhiệm cán bộ, công chức được thực hiện công khai, dân chủ đúng quyđịnh, việc đổi mới có hiệu quả công tác thi tuyển công chức được dư luận ghi nhận,đánh giá cao Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tiếp tục được chuẩn hóa, có sựchuyển biến mạnh về đổi mới tư duy, phong cách làm việc, trách nhiệm và chấtlượng phục vụ nhân dân được tốt hơn, góp phần từng bước nâng cao hiệu quả hoạtđộng, điều hành của bộ máy chính quyền các cấp

- hạ tầng kỹ thuật và ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong các cơquan nhà nước của thành phố đã mang lại hiệu quả thiết thực, việc ứng dụng CNTTphục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của thành phố cũng như phục vụ nhân dân vàdoanh nghiệp đã đạt được những thành tựu và kết quả rõ nét

- Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát được cấp ủy, chính quyền quan tâm,

tổ chức thường xuyên, có chiều sâu, tập trung vào những vấn đề bức xúc của côngdân, tổ chức và doanh nghiệp; chú trọng xử lý các vấn đề sau kiểm tra, tăng cườngkiểm tra đột xuất không báo trước

* Một số tồn tại, hạn chế:

- Công tác lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ công tác CCHC của một số cấp ủyđảng chưa thực sự quyết liệt, còn thiếu những biện pháp để khắc phục hạn chế,khuyết điểm; cá biệt có nơi, có lúc còn coi đây là nhiệm vụ của chính quyền, việcquán triệt, tuyên truyền và chỉ đạo tổ chức thực hiện còn hạn chế Công tác quản lý,điều hành ở một số lĩnh vực còn yếu kém, để xảy ra sai phạm, gây bức xúc trongnhân dân Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát ở một số cơ quan, đơn vị chưađược thực hiện thường xuyên

- Việc xây dựng cơ chế, chính sách cụ thể để khuyến khích, đẩy mạnh xã hộihóa và thu hút đầu tư còn chậm; phân cấp quản lý kinh tế - xã hội theo Quyết định

số 12/2014/QĐ-UBND của UBND Thành phố triển khai chưa quyết liệt, chậm sovới yêu cầu

- Công tác tham mưu giúp UBND Thành phố ban hành kế hoạch công tácCCHC hàng năm liên quan đến lĩnh vực chuyên ngành còn chậm so với yêu cầu của

Bộ Nội vụ, ảnh hưởng đến kết quả đánh giá chỉ số CCHC của Thành phố

- Việc đánh giá tác động TTHC trong dự thảo văn bản QPPL của một số cơquan soạn thảo còn lúng túng, thậm chí còn chưa xác định được rõ có TTHC trong

dự thảo Số lượng các TTHC thực hiện theo cơ chế một cửa liên thông còn ít do các

cơ quan chịu trách nhiệm chủ trì chưa xây dựng quy trình liên thông; một số sở,ngành có trách nhiệm phối hợp giải quyết TTHC cho doanh nghiệp, người dân theo