Bai thi so 1 tư tưởng hồ chí minh

PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINHCâu 1: Khái niệm, nguồn gốc quá trình hình thành TTHCM?Trả lời:Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh tụ thiên tài, Người thầy vĩ đại của cách mạng VN, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới đã để lại cho chúng ta di sản tinh thần to lớn, những tư tưởng vô giá, những giá trị nhân văn cao cả. Cả cuộc đời và sự nghiệp của Người là tấm hương sáng ngời cho toàn Đảng, toàn dân ta nguyện phấn đấu suốt đời học tập và noi theo. Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ( bổ sung và phát triển) năm 2011 nêu lên khái niệm:

PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Câu 1: Khái niệm, nguồn gốc quá trình hình thành TTHCM?

Trả lời:

Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ thiên tài, Người thầy vĩ đại của cách mạng

VN, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới đã để lại cho chúng

ta di sản tinh thần to lớn, những tư tưởng vô giá, những giá trị nhân văn cao cả Cảcuộc đời và sự nghiệp của Người là tấm hương sáng ngời cho toàn Đảng, toàn dân

ta nguyện phấn đấu suốt đời học tập và noi theo

* Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

- Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

( bổ sung và phát triển) năm 2011 nêu lên khái niệm:

“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và pháttriển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa vàphát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa củanhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãimãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi”

Khẳng định lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tưtưởng, kim chỉ nam cho hành động là bước phát triển quan trọng trong nhận thức và tưduy lý luận của Đảng ta

- Nội hàm khái niệm đã khái quát ba vấn đề:

+ Nguồn gốc tư tưởng lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh

+ Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh: Đó là hệ thống quan điểm toàn diện vàsâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam

+ Giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh: soi đường cho sự nghiệp cách mạng củanhân dân ta giành thắng lợi

* Nguồn gốc hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh

Một là, Những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, trước hết là chủ nghĩa yêu nước Việt Nam

- Trước hết, đó là chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựngnước và giữ nước

Lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước đã hình thành cho Việt Namcác giá trị truyền thống dân tộc phong phú, vững bền Đó là ý thức chủ quyền quốcgia dân tộc, ý chí tự lập, tự cường, yêu nước, kiên cường, bất khuất tạo thành

động lực mạnh mẽ của đất nước; là tinh thần tương thân, tương ái, nhân nghĩa, cốkết cộng đồng dân tộc; thủy chung, khoan dung, độ lượng; là thông minh, sáng tạo,quý trọng hiền tài, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để làm phong phú văn hóadân tộc Trong nguồn giá trị tinh thần truyền thống đó, chủ nghĩa yêu nước là cốtlõi, là dòng chảy chính của tư tưởng văn hóa truyền thống Việt Nam, xuyên suốttrường kỳ lịch sử, là động lực mạnh mẽ cho sự trường tồn và phát triển của dân tộc.

Chủ nghĩa yêu nước đã trở thành động lực, sức mạnh truyền thống, đạo lýlàm người, niềm tự hào và là nhân tố hàng đầu trong bảng giá trị tinh thần của conngười Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh đã việt: "Dân ta có một lòng nồng nàn yêunước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bịxâm lăng, tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, tolớn, nó vượt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm cả lũ bán nước và lũcướp nước"

- Thứ hai là tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái

"lá lành đùm lá rách" trong hoạn nạ, khó khăn Truyền thống này cũng được hìnhthành cùng một lúc với sự hình thành dân tộc, từ hoàn cảnh và nhu cầu đấu tranhquyết liệt với thiên nhiên và với giặc ngoại xâm

- Thứ ba, dân tộc VN là dân tộc có truyền thống lạc quan yêu đời Tinh thầnlạc quan đó có cơ sở từ niềm tin vào sức mạnh của bản thân mình, dân tộc mình, tinvào sự thất thắng của chân lý, chính nghĩa Hồ Chí Minh chính là hiện thân củatruyền thống lạc quan đó

- Thứ tư, dân tộc Vn là một dân tộc cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạotrong sản xuất và chiến đấu, đồng thời cũng là một dân tộc ham học hỏi, cầu tiến

bộ, không ngừng mở rộng cửa đón nhận tinh hoa văn hoá nhân loại từ Nho, Phât,Lão của phương Đông đến tư tưởng văn hoá hiện đại phương Tây Trên cơ sở giữvững bản sắc của dân tộc, nhân dân ta đã biết chọn lọc, tiếp thu, cải biến những cáihay, cái tốt, cái đẹp của người thành những giá trị của riêng mình Hồ Chí Minh làhình ảnh sinh động và trọn vẹn của truyền thống đó

Chính sức mạnh truyền thống tư tưởng và văn hóa đó của dân tộc đã thúcgiục Hồ Chí Minh ra đi tìm tòi, học hỏi, tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại đểlàm giàu cho tư tưởng cách mạng và văn hóa của Người Đó là động lực chi phốimọi suy nghĩ, hành động của Người trong suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng

Đó chính là cơ sở tư tưởng dẫn dắt người đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Hồ ChíMinh viết: "Lúc đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộngsản đưa tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba"

Hai là, Tinh hoa văn hóa nhân loại : phương Đông và phương Tây

Cùng với chủ nghĩa yêu nước, Hồ Chí Minh đã biết làm giàu vốn văn hóacủa mình bằng cách học hỏi, tiếp thu tư tưởng văn hóa phương Đông và phươngTây Người đã tiếp thu và kế thừa có phê phán tư tưởng dân chủ, nhân văn của văn

hoá Phục hưng, thế kỷ Ánh sáng, của cách mạng tư sản phương Tây và cách mạngTrung Quốc.

Về tư tưởng và văn hóa phương Đông:

Hồ Chí Minh đã tiếp thu những mặt tích cực của Nho giáo về triết lý hànhđộng, nhân nghĩa, ước vọng về một xã hội bình trị, hòa mục, thế giới đại đồng; vềmột triết lý nhân sinh, tu thân, tề gia; đề cao văn hóa trung hiếu "dân vi quý, xã tắcthứ chi, quân vi khinh"

Trong khi tiếp thu, vận dụng những yếu tố tích cực của Nho giáo, Ngườicũng đồng thời phê phán, loại bỏ những yếu tốt thủ cực, tiêu cực của nó Ngườinói: "Tuy Khổng Tử là phong kiến và tuy trong học thuyết của Khổng Tử có nhiềuđiều không đúng song những điều hay trong đó thì chúng ta nên học"

Về Phật giáo, Hồ Chí Minh đã tiếp thu tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ,cứu nạn; coi trọng tinh thần bình đẳng, chống phân biệt đẳng cấp, chăm lo điềuthiện, v.v Về chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn, Hồ Chí Minh tìm thấynhững điều thích hợp với điều kiện nước ta, đó là dân tộc độc lập, dân quyền tự do

và dân sinh hạnh phúc

Về tư tưởng và văn hóa phương Tây:

Hồ Chí Minh đã nghiên cứu tiếp thu tư tưởng văn hóa dân chủ và cách mạngcủa cách mạng Pháp, cách mạng Mỹ Về tư tưởng dân chủ của cách mạng Pháp, HồChí Minh đã tiếp thu tư tưởng của các nhà khai sáng: Vônte (Voltaire), Rútxô(Rousso), Môngtexkiơ (Moutesquieu) Đặc biệt, Người chịu ảnh hưởng sâu sắc về

tư tưởng tự do, bình đẳng của Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền năm 1791 củaĐại cách mạng Pháp Về tư tưởng dân chủ của cách mạng Mỹ, Người đã tiếp thu

giá trị về quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc của Tuyên ngôn độc lập năm 1776, quyền của nhân dân kiểm soát chính phủ Người đã vận dụng và

phát triển các trào lưu tư tưởng, học thuyết ấy lên một trình độ mới phù hợp vớidân tộc và thời đại mới

Ba là, Chủ nghĩa Mác - Lênin

Chủ nghĩa Mác - Leenin là nguồn gốc lý luận trực tiếp, quyết định bản chấtTTHCM và tư tưởng của Người góp phần làm phong phú thêm chủ nghĩa M-L ởthời đại các dân tộc bị áp bức vùng lên giành độc lập, tự do CN M-L là nhân tố cóảnh hưởng quyết định đến quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Từ mộtngười yêu nước trở thành người cộng sản là kết quả của sự tác động biện chứnggiữa mối quan hệ cá nhân với dân tộc và thời đại trong con người Hồ Chí Minh

Đối với chủ nghĩa Mác- Lênin, Hồ Chí Minh đã nắm vững cái cốt lõi, linhhồn sống của nó, là phương pháp biện chứng duy vật; học tập lập trường, quanđiểm, phương pháp biện chứng của chủ nghĩa Mác- Lênin để giải quyết các vấn đềthực tiễn của cách mạng Việt Nam Thế giới quan và phương pháp luận Mác -

Lênin đã giúp HCM nhìn nhân, đánh giá, phân tích, tổng kết các học thuyết, tưtưởng, đường lối các cuộc cách mạng một cách khoa học; cùng với kinh nghiệmhoạt động thực tiễn của mình để đề ra con đường cách mạng giải phóng dân tộcđúng đắn.

Chủ nghĩa Mác- Lênin là nguồn gốc lý luận trực tiếp, quyết định bản chất tưtưởng Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh khẳng định: "Chủ nghĩa Lênin đối với chúng ta,những người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là cái "cẩm nang"thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đườngchúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản"

Sự vận dụng và phát triển CM M-L ở HCM nổi lên một số điểm đáng chú ý:Một là, HCM đã tiếp thu CN M-L như một lẽ tự nhiên "tất yếu khách quan

và hợp quy luật" CN M-L là bộ phận văn hóa đặc sắc nhất của nhân loại: tinh túynhất, cách mạng nhất, triệt để nhất, khoa học nhất

Hai là, Nguyễn Ái Quốc đến với CN M-L là tìm con đường giải phóng dântộc

Ba là, người vận dụng CN M-L theo phương pháp mác-xít và theo tinh thầnphương Đông, không sách vở, không kinh viện, không tìm kết luận có sẵn mà tựtìm ra giải pháp riêng, cụ thể cho cách mạng VN

Bốn là, Trí tuệ và khả năng hoạt động thực tiễn sáng tạo của Hồ Chí Minh

Lý luận tư tưởng bao giờ cũng là sản phẩm của con người, do con ngườisáng tạo ra trên cơ sở nhận thức các nhân tố khách quan

- Khả năng tư duy trí tuệ của HCM

Ngay từ khi còn trẻ, HCM đã có hoài bão lớn, có bản lĩnh kiên định, giàulòng nhân ái và sớm có chí cứu nước, tự tin vào mình Tư chất thông minh, tư duyđộc lập, sáng tạo, tính ham hiểu biết và nhạy bén với cái mới là những đức tính dễnhận thấy ở người thanh niên Nguyễn Tất Thành Phẩm chất đó được rèn luyện,phát huy trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Người Chính quá trình hoạtđộng thực tiễn của Hồ Chí Minh ở trong nước và khi còn bôn ba khắp thế giới đểhọc tập, nghiên cứu và hoạt động đã làm cho Người có một hiểu biết sâu sắc về dântộc và thời đại, nhất là thực tiễn phương Đông để xem xét, đánh giá và bổ sung cơ

sở triết lý phương Đông cho học thuyết Mác - Lênin

- Nhân cách phẩm chất đạo đức

Nhân cách, phẩm chất, tài năng của Hồ Chí Minh đã tác động rất lớn đến sựhình thành và phát triển tư tưởng của Người Đó là một con người sống có hoàibão, có lý tưởng, yêu nước, thương dân, có bản lĩnh kiên định, có lòng tin vào nhândân, khiêm tốn, bình dị, ham học hỏi, nhạy bén với cái mới, thông minh, có hiểu

biết sâu rộng, có phương pháp biện chứng, có đầu óc thực tiễn, v.v Chính nhờvậy, Người đã khám phá sáng tạo về lý luận cách mạng thuộc địa trong thời đạimới, xây dựng được một hệ thống quan điểm toàn diện, sâu sắc và sáng tạo về cáchmạng Việt Nam, đã vượt qua mọi thử thách, sóng gió trong hoạt động thực tiễn,kiên trì chân lý, định ra các quyết sách đúng đắn và sáng tạo, biến tư tưởng thànhhiện thực cách mạng

- Năng lực tổng kết thực tiễn

Từ hoạt động thực tiễn, Hồ Chí Minh đã khám phá quy luật vận động xã hội,đời sống văn hóa và cuộc đấu tranh của các dân tộc trong hoàn cảnh cụ thể của cácquốc gia và thời đại mới để khái quát thành lý luận, đem lý luận chỉ đạo hoạt độngthực tiễn, qua kiểm nghiệm của thực tiễn để hoàn thiện, làm cho lý luận có giá trịkhách quan, tính cách mạng và khoa học

Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm của sự tổng hòa và phát triểnbiện chứng tư tưởng văn hóa truyền thống của dân tộc, tinh hoa tư tưởng văn hóacủa phương Đông và phương Tây với chủ nghĩa Mác- Lênin làm nền tảng, cùng vớithực tiễn của dân tộc và thời đại qua sự tiếp biến và phát triển của Hồ Chí Minh-một con người có tư duy sáng tạo, có phương pháp biện chứng, có nhân cách, phẩmchất cách mạng cao đẹp tạo nên

Vận dụng quá trình học tập TTHCM trong thời kỳ đổi mới?

* TTHCM soi sáng con đường giải phóng và phát triển dân tộc

- Là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm của dân tộc và thời đại, nó trường tồn, bấtdiệt, là tài sản vô giá của dân tộc ta Nhận thức của Đảng về tư tưởng Hồ Chí Minhđược nêu tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội (Bổ sung, phát triển năm 2011) tiếp tục được làm rõ: “Tư tưởng Hồ Chí Minh

là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cáchmạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyềnthống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; là tài sản tinh thần vôcùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệpcách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi”

+ TTHCM đã đáp ứng nhiều vấn đề của thời đại, của sự nghiệp cách mạngViệt Nam và thế giới đặt ra

+ TTHCM thể hiện sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênỉnvào thực tiễn cách mạng Việt Nam

+ TTH.CM đã được kiểm nghìệm trong thực tiễn là cơ sở cho thắng Ịợi của

Trong quá trình học tập cần phải:

- Nâng cao năng lực tư duy lý luận, và phương pháp công tác

+ Thông qua học tập chúng ta nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí củaTTHCM đối với đời sống cách mạng Việt Nam, làm cho tư tưởng của Người ngày

càng giữa vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội Việt Nam

+ Thông qua hộc tập, nghiên cứu TTHCM để bồi dưỡng, củng cố cho mỗichúng ta lập trường quan điểm cách mạng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin,TTHCM; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; tíchcực, chủ động đấu trarih phê phán những quan điểm sai trái, bảo vệ chủ nghĩa Mác

- Lênin, TTHCM, đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhànựớc ta; biết vận dụng TTHCM vào giải quyết các vấn đề đặt ra trong cuộc sống,

- Bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng và rèn luyện bản lĩnh chính trị

+ Học tập TTHCM giúp chúng ta nâng cao lòng tự hào về Người, về ĐảngCộng sản, về Tổ quốc Việt Nam, tự nguyện sống, chiến đấu, lao động và học tậptheo gương Bác Hồ vĩ đại:

+ Trên cơ sở kiến thức đã được học vận dụng vào cuộc sống, tu dựỡng, rènluyện bản thân, hoàn thành tốt chức trách của mình, đóng góp thiết thực và hiệuqụả cho sự nghiệp cách mạng theo con đường mà Hồ Chí Minh và Đảng ta đã lựachọn

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là rộng lớn, bao la, không chỉ trong xây dựngĐảng mà trên tất cả các lĩnh vực của đời sống văn hóa, tinh thần, xã hội, trong cácmối quan hệ Vì vậy không thể một lúc, một thời gian ngắn mà chúng ta có thểhọc được tât cả tư tưởng của Người Thiết nghĩ, học tập tư tưởng đạo đức của HồChí Minh phải tự học, tự rèn luyện suốt đời, học mọi lúc, mọi nơi và trong mọi việclàm của mình

Câu 2: Đồng chí hãy phân tích nội dung Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối

quan hệ độc lập dân tộc gắn liền với CNXH? Liên hệ việc vận dụng nội dung này trong sự nghiệp xây dựng và đổi mới đất nước hiện nay?

- Độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng của dân tộc

Hồ Chí Minh khẳng định, mỗi dân tộc trên thế giới đều có quyền được hưởngđộc lập, tự do Mỗi công dân của một nước độc lập có trách nhiệm và nghĩa vụ bảo

vệ quyên độc lập thiêng liêng của dân tộc Bởi vậy, bất kể thé lực nào vi phạmquyền độc lập thiêng liêng của Việt Nam đều bị đánh trả và bị quét sạch ra khỏi bờcõi Việt Nam Bất kể người Việt Nam nào bán rẻ quyền độc lập thiêng liêng củadân tộc đều bị trừng trị trước pháp luật

- Độc lập dân tộc phải gắn liền với hòa bình

Theo Hồ Chí Minh, chỉ có độc lập dân tộc thật sự mới có một nền hòa bìnhchân chính; và chỉ có hòa bình chân chính mới có độc lập dân tộc hoàn toàn, khôngthể có độc lập dân tộc thực sự, khi đất nước còn có sự lệ thuộc, hoặc có sự hiệndiện của quân đội nước ngoài

Trong thực tiễn, Hồ Chí Minh luôn tiêu biểu cho ý chí độc lập, tự do, khát vọnghòa bình của dân tộc Người luôn tìm mọi cách để đẩy lùi chiến tranh, cứu văn hòabình, giữ gìn độc lập dân tộc

- Độc lập dân tộc phải đi tới tự do hạnh phúc của nhân dân

Hồ Chí Minh đặt vấn đề, nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnhphúc tục do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì Theo Người, dân chỉ biết rõ giátrị của tự do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ Bởi vậy, khi nước Việt Namgiành được độc lập từ tay đế quốc, Hồ Chí Minh đòi hỏi Chính phủ cách mạng phải

đi đến làm cho dân có ăn, có mặc, có chỗ ở, được học hành Người cho rằng, phảithực hiện thành công bốn điều đó, để dân nước ta xứng đáng với tự do, độc lập vàgiúp sức cho tự do, độc lập

* Quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội

- Về đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội

+ Về kinh tế: Chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượngsản xuất hiện đại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu, nhằm khôngngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, trước hết là nhân dânlao động.

+ Về chính trị: Là chế độ do nhân dân lao động làm chủ, Nhà nước phải pháthuy quyền làm chủ của nhân dân để huy động được tính tích cực và sáng tạo củanhân dân vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội Chủ nhĩa xã hội là công trìnhtập thể của nhân dân, do nhân dân tự xây dựng, dưới sự lãnh đạo của Đảng

+ Về văn hóa: là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức, tron đó ngườivới người là bạn bè, là đồng chí, là anh em, con người được giải phóng khỏi ápbức, bóc lột, có cuộc sống vật chất và tinh thần phong phú, được tạo điều kiện đểphát triển hết khả năng sẵn có của mình

+ Về xã hội: là một xã hội công bằng hợp lý, làm nhiều hưởng nhiều, làm íthưởng ít, không làm thì không hưởng, các dân tộc đều bình đẳng, miền núi đượcgiúp đỡ để tiến kịp miền xuôi Hoà bình, hữu nghị với các dân tộc trên thế giới

- Về mục tiêu của chủ nghĩa xã hội

+ Là đặc trưng của chủ nghĩa xã hội sau khi được nhận thức để đạt tới trongquá trình xây dựng và phát triển chủ nghĩa xã hội

+ Theo Người: mục tiêu của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là:

Về chế độ chính trị, xây dựng chế độ do nhân dân là chủ và làm chủ Nhân dânthực hiện quyền làm chủ của mình chủ yếu bằng nhà nước dưới sự lãnh đạo củaĐảng Cộng sản

Về kinh tế: Xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa với công nghiệp và nôngnghiệp hiện đại, khoa học và kỹ thuật tiên tiến, được tạo lập trên cơ sở sở hữu côngcộng về tư liệu sản xuất Nhưng ở thời kỳ quá độ vẫn tồn tại nhiều hình thức sởhữu Từ nông nghiệp đi lên chủ nghĩa xã hội thì tất yếu phải thực hiện công nghiệphóa

Về văn hóa: phát triển văn hóa là mục tiêu quan trọng của chủ nghĩa xã hội,thậm chí cần đi trước để dọn đường cho cách mạng công nghiệp Bởi vậy, cán bọphải có văn hóa làm gốc, công nhân và nông dân phải biết văn hóa

Về quan hệ xã hội: xây dựng cho được mối quan hệ tốt đẹp giữa người vớingười Hồ Chí Minh căn dặn: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần cónhững con người xã hội chủ nghĩa” Thực hiện công bằng xã hội là tạo ra động lựccho chủ nghĩa xã hội Và để tạo động lực cho chủ nghĩa xã hội, còn cần phải sửdụng vai trò điều chỉnh của các nhân tố về chính trị, văn hóa, đạo đức, pháp luật

* Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội

- Độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội

Thứ nhất, độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước hết

Theo Hồ Chí Minh, con đường cách mạng Việt Nam có hai giai đoạn: cách mạngdân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng XHCN Trong cách mạng dân tộc dân chủ

có hai nhiệm vụ chiến lược cơ bản, trong đó giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàngđầu, nhiệm vụ dân chủ được rải ra thực hiện từng bước và phục tùng nhiệm vụ giảiphóng dân tộc Vì thế, ở giai đoạn cách mạng dân tộc dân chủ thì độc lập dân tộc làmục tiêu trực tiếp, trước mắt, cấp bách Kết luận này được HCm rút ra từ sự phântích tình hình thực tế và những mâu thuẫn khách quan tồn tại của xã hội VN thuộcđịa nửa phong kiến

Với Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc bao hàm trong đó cả nội dung dân tộc và dânchủ Đó là nền độc lập thực sự, độc lập hoàn toàn, chứ không phải là thứ độc lậpgiả hiệu, độc lập nửa vời, độc lập hình thức Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lậpphải gắn liền với thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước; độc lậpdân tộc bao giờ cũng gắn với tự do, dân chủ, ấm no hạnh phúc của nhân dân laođộng Theo Hồ Chí Minh, để tạo cơ sở, tiền đề cho việc tiến lên chủ nghĩa xã hội,cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân phải được thực hiện một cách triệt để, "đếnnơi" Đó là một nền độc lập thực sự, độc lập hoàn toàn không lệ thuộc vào bất cứ lựclượng nào cả về đối nội, lẫn đối ngoại Hồ Chí Minh nhiều lần phê phán sự lệ thuộc vềmọi mặt của những chính quyền do thực dân cũ và mới lập nên ở Việt Nam Ngườigọi đó là độc lập giả hiệu, độc lập kiểu Mỹ

Cách mạng VN thuộc phạm trù cách mạng vô sản Điều đó quyết định vai tròlãnh đạo cách mạng tất yếu thuộc về giai cấp công nhân mà đội tiên phong của nó

là ĐẢng Cộng sản VN Lực lượng tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc là toàndân VN yêu nước mà nòng cốt là khối liên minh công - nông - trí thức Những nhân

tố này lại quy định tính tất yếu dẫn đến phương hướng phát triển lên CNXH củacách mạng giải phóng dân tộc Rõ ràng định hướng đi lên CNXH của cách mạngdân tộc dân chủ nhân dân ở VN được chi phối và chế định bởi các nhân tố bêntrong của cuộc cách mạng đó

Để tạo cơ sở, tiền đề cho việc tiến lên chủ nghĩa xã hội, đối với Việt Nam, một đòihỏi có ý nghĩa sống còn là độc lập dân tộc phải gắn liền với thống nhất chủ quyền vàtoàn vẹn lãnh thổ của đất nước Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, Bắc

- Trung - Nam là một khối thống nhất không thể phân chia, đồng bào Kinh, Mường,Thái, Êdê, Bana… đều là con dân nước Việt, là con Rồng cháu Tiên Đó là quan điểmnhất quán, mang tính nguyên tắc của Hồ Chí Minh Không duy trì và phát triển đượckhối thống nhất đó thì không thể có độc lập dân tộc, càng không thể nói đến việc tạo

cơ sở tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội

Để tiến lên chủ nghĩa xã hội đòi hỏi độc lập dân tộc phải đi đôi với tự do hạnhphúc của nhân dân Theo Hồ Chí Minh "nếu nước được độc lập mà người dânkhông được hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập chẳng có ý nghĩa gì"

Thứ hai, độc lập dân tộc là tiền đề để đi lên chủ nghĩa xã hội

Khi nhấn mạnh mục tiêu độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh không bao giờ coi đó làmục tiêu cuối cùng của cách mạng VN Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, giành độclập để đi tới xã hội cộng sản; độc lập dân tộc phải gắn với CNXH Độc lập dân tộc

là mục tiêu cốt yếu, trực tiếp của cách mạng dân tộc dân chủ, là mục tiêu trước hếtcủa quá trình cách mạng VN do ĐẢng Cộng sản lãnh đạo, đồng thời là điều kiệnhàng đầu, quyết định để cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân chuyển sang giaiđoạn kế tiếp - cách mạng XHCN Do vậy, cách mạng dân tộc dân chủ càng triệt đểthì những điều kiện tiến lên CNXH càng được tạo ra đầy đủ Tính chất tạo tiền đềcủa cách mạng dân tộc dân chủ được thể hiện:

- Về chính trị: xác định và xây dựng các yếu tố của hệ thống chính trị do giai cấpcông nhân lãnh đạo

- Về kinh tế: bước đầu xây dựng được các cơ sở kinh tế mang tính chất xã hộichủ nghĩa, từng bước cải thiện đời sống nhân

- Về văn hoá, xã hội, đời sống tinh thần: trong cách mạng dân tộc dân chủ, khốiquần chúng công - nông - trí thức và các tầng lớp xã hội khác có ý thức giác ngộ,đoàn kết trong một mặt trận dan tộc thống nhất; những nhân tố mới của văn hoá,giáo dục đã được hình thành dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng

- Chủ nghĩa xã hội với độc lập dân tộc:

Thứ nhất, chủ nghĩa xã hội là bước phát triển tất yếu của độc lập dân tộc

Cách mạng tháng Mười Nga mở ra thời đại mới, các nước đấu tranh giành độclập dân tộc thắng lợi có thể tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội Đó cũng là con đườngcách mạng triệt để nhất, hợp với xu thế thời đại, Hồ Chí Minh khẳng định: “Trongthời đại ngày nay, cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận khăng khít củacách mạng vô sản trong phạm vi toàn thế giới; cách mạng giải phóng dân tộc phảiphát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàntoàn”

Chủ nghĩa xã hội là con đường duy nhất có thể giải phóng triệt để dân tộc khỏithân phận nô lệ, bất công xã hội, bất bình đẳng giai cấp, đói nghèo và ngu dốt, giảiphóng triệt để con người, đem lại tự do hạnh phúc cho toàn dân Hồ Chí Minh đã

khẳng định: “Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được cácdân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”.

Thứ hai, CNXH là con đường củng cố vững chắc độc lập dân tộc, giải phóng dân tộc một cách hoàn toàn triệt để.

Về lý luận, độc lập dân tộc tiến lên CNXH thể hiện mối quan hệ giữa mục tiêutrước mắt và mục tiêu cuối cùng; mối quan hệ giữa hai giai đoạn của một quá trìnhcách mạng Lôgíc lịch sử khách quan cho thấy: thực hiện mục tiêu trước mắt làđiều kiện tiên quyết để đi tới mục tiêu cuối cùng và chỉ thực hiện được mục tiêucuối cùng thì mục tiêu trước mắt mới củng cố vững chắc một cách hoàn toàn, triệt

để Giữa hai giai đoạn cách mạng không có bức tường ngăn cách, cách mạng dântộc dân chủ xác lập cơ sở, tiền đề cho cách mạng XNCH, cách mạng XHCN khẳngđịnh và bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc

Theo Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc bao giờ cũng gắn liền với đời sống ấm no,hạnh phúc của quần chúng nhân dân, những người đã trực tiếp làm nên thắng lợicủa cách mạng dân tộc dân chủ Để đảm bảo vững chắc độc lập dân tộc, để khôngrơi vào lệ thuộc, đói nghèo, lạc hậu, chặng đường tiếp theo chỉ có thể là đi lênCNXH Do những đặc trưng nội tại của mình, CNXH sẽ củng cố những thành quả

đã giành được trong cách mạng dân tộc dân chủ, tạo điều kiện để bảo đảm cho độclập và phát triển dân tộc

Tư tưởng độc lập của Hồ Chí Minh mang một nội dung sâu sắc, triệt để: độc lập

tự do, ấm no, hạnh phúc CNXH không chỉ củng cố những giá trị nêu trên, mà cònlàm phong phú thêm về mặt nội dung, xác lập các điều kiện để hiện thực hoá cácnội dung đó Hồ Chí Minh khẳng định: chỉ có CNXH, chủ nghĩa cộng sản mới giảiphóng triệt để các dân tộc bị áp bức khỏi ách nô lệ; chỉ có cách mạng XHCN mớibảo đảm cho một nền độc lập thực sự, chân chính

Hồ Chí Minh cho rằng cách mạng, cả cách mạng giải phóng dân tộc và cáchmạng xã hội chủ nghĩa là việc khó, là cuộc đấu tranh gay go, ác liệt, lâu dài Giànhđộc lập dân tộc đã khó, xây dựng chủ nghĩa xã hội còn khó khăn hơn Hồ Chí Minh

so sánh: thắng đế quốc phong kiến là tương đối dễ, thắng bần cùng lạc hậu khókhăn hơn Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "Đánh đổ giai cấp địch đã khó, đấu tranh xâydựng chủ nghĩa xã hội còn gian khổ, khó khăn hơn nhiều" Từ những khó khăn giankhổ ấy, Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi Đảng, Nhà nước và mỗi người dân phải kiên trìmục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

* Liên hệ việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về ĐLDT gắn với CNXH trong điều kiện hiện nay.

Độc lập dân tập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là tư tưởng chính trịđúng đắn, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt và bao trùm trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng đặc sắc ấy thể hiện nhất quán mục tiêu của con đường cách mạng màNgười đã lựa chọn, nó vừa đáp ứng được yêu cầu của dân tộc và khát vọng của

quần chúng nhân dân là giành lấy độc lập, tự do, ấm no và hạnh phúc, giải phóngcuộc đời lầm than, đói khổ dưới ách thống trị tàn bạo của chủ nghĩa thực dân, đếquốc và bè lũ tay sai Sự gắn kết giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội cũngchính là con đường tất yếu khách quan, hợp với quy luật phát triển của đất nước,hợp lòng người Đó là sự lựa chọn của Đảng, Bác Hồ và cũng chính là sự lựa chọncủa nhân dân, của lịch sử.

Sau 30 năm đổi mới đảng ta vẫn tiếp tục khẳng định ” năm vững ngọn cờđộc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là lựa chọn đúng dắn cho hôm nay vàmai sau Đây là điều kiện kiên quyết cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ

tổ quốc xã hội chủ nghĩa là hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ chặt chẽ với nhau

Chúng ta biết hiện nay tình hình thế giới và trong nước đã có những điềukiện mới vừa là cơ hội cũng là những thách thức to lớn với đất nước ta

Trước hết về bối cảnh thế giới

- Sự phát triển mạnh mãnh của khoa học, công nghệ có thể điểm qua một

số thành tựu như

+ Trong lĩnh vực khoa học cơ bản đã đạt được những phát minh to lớn trong Toán học, Vật lí, Hóa học và Sinh học Dựa vào những phát minh to lớn của các ngành khoa học cơ bản, con người đã ứng dụng vào kĩ thuật và sản xuất để phục

vụ cuộc sống của mình.

+ Những phát minh to lớn về những công cụ sản xuất mới, trong đó có ý nghĩa quan trọng bậc nhất là sự ra đời của máy tính điện tử, máy tự động và hệ thống máy tự động.

+ Trong tình trạng các nguồn năng lượng thiên nhiên đang ngày càng cạn kiệt, con người đã tìm ra được những nguồn năng lượng mới như năng lượng nguyên

tử, năng lượng gió, năng lượng mặt trời, trong đó năng lượng nguyên tử ngày càng được phổ biến và được sử dụng rộng rãi.

+ Sáng chế ra những vật liệu mới trong tình hình các vật liệu tự nhiên đang cạn dần trong thiên nhiên Chất pô-li-me đang giữ vị trí quan trọng hàng đầu trong đời sống hàng ngày của con người cũng như trong các ngành công nghiệp.

- Xu thế quốc tế hóa ngày càng phát triển

+ Ngày nay, xu thế quốc tế hoá và toàn cầu hoá là xu thế chung của các nước,các khu vực và toàn thế giới Các nước ngày càng phát triển thì càng phụ thuộc lẫnnhau nhiều hơn trên tinh thần hợp tác bình đẳng, tôn trọng chủ quyền và cùng cólợi

+ Xu thế quốc tế hóa các lĩnh vực khác như du lịch, giáo dục, y tế, có xuhướng phát triển

- Chủ nghĩa tư bản tiếp tục điều chỉnh và ra sức chống phá chủ nghĩa, XH

+ Quan hệ sở hữu cũng có những thay đổi, biểu hiện nổi bật là sự phân tánquyền nắm cổ phiếu tăng lên Phân tán hóa quyền khống chế cổ phiếu có lợi cho cảithiện quan hệ giữa chủ xí nghiệp và công nhân

+ Kết cấu giai cấp cũng đã có những biến đổi lớn, các giai cấp, tầng lớp,đoàn thể xã hội và tập đoàn cùng tồn tại và tác động lẫn nhau Nổi bật nhất là sựxuất hiện của tầng lớp trung lưu (hay còn gọi là giai cấp trung sản), chiếm khoảng40-50% dân số Trên thực tế, phần lớn trong số này có cổ phiếu hoặc một phần vốn,rất nhiều trong số họ là phần tử tri thức hoặc nhân viên chuyên ngành, có địa vịnghề nghiệp khá tốt, đã không còn là giai cấp vô sản theo quan niệm truyền thốngnữa

+ Cùng với sự tăng trưởng của sản xuất và sựđiều chỉnh về quan hệ sản xuất,thu nhập bằng tiền lương của người lao động cũng có được mức tăng trưởng khálớn

Tất cả những điều này cho thấy, mâu thuẫn giai cấp trong xã hội tư bản chủnghĩa vẫn tồn tại nhưng nhờ những điều chỉnh của chủ nghĩa tư bản về quan hệ sảnxuất, mà bắt nguồn từ những thay đổi trong quan hệ sở hữu khiến mâu thuẫn trongchủ nghĩa tư bản bớt gay gắt…

Chống phá chủ nghĩa TB thể hiện:

Diễn biến hòa bình

+ Sử dụng mọi thủ đoạn phi quân sự, kết hợp với răn đe quân sự để ngầmphá từ bên trong, tạo ra các lực lượng chính trị đối lập núp dưới chiêu bài tự do,dân chủ, nhân quyền……

+ Kích động các mâu thuẫn tôn giáo, dân tộc, sắc tộc VD Thái Hà Hà Nội…+ Triệt để khái thác và lợi dụng những khó khăn, sai sót của của một bộphận các bộ nhà nước, tạo nên sức ép ngày càng lớn buộc lãnh đạo nhà nước phảitừng bước chuyển hoá, thay đổi đường lối chính trị, nhường quyền lãnh đạo cho lựclượng đối lập…

Trong nước:

- Chủ trương hội nhập quốc tế của Đảng ta.

Đảng ta khẳng định thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ,hoà bình, hợp tác và phát triển; đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ, chủ động vàtích cực hội nhập quốc tế; nâng cao vị thế của đất nước; là bạn, là đối tác tin cậy vàthành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, góp phần vào sự nghiệp hoàbình, độc lập dân tộc

-Những khó khăn tồn tại trong nước và sự chống phá của kẻ thù.

Vì vậy, vận dụng tư tưởng HCM về độc dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã

hội trong sự nghiệp đổi mới hiện nay chúng ta cần phải.

- Kiên định giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hộitrong điều kiện mới và trong bất kỳ tình huống nào

Đây là con đương duy nhất đúng đắn cả trên bình diện lý luận và thực tiễn,phù hợp với thời đại

- Giữ vững định hướng, đẩy mạnh phát triển nền kinh tế thị trường định hướngXHCN

- Tăng cường vai trò lãnh đạo, năng lực cầm quyền của Đảng Kết hợp chặtchẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong tình hình mới

- Đấu tranh kiên quyết với nhũng quan điểm sai trái về vấn đề này.

Thực hiện tốt trách nhiệm cá nhân trong công tác, công việc, thực hiện phê và

tụ phê thường xuyên không ngừng đúc rút nâng cao trách nhiệm cùa cá nhân trongcông cuộc cách mạng hiện nay

Câu 3: Phân tích quan điểm của HCM về phương pháp thực hiện đại đoàn kết dân tộc? Liên hệ.

Trả lời:

Trình bày quan điểm cơ bản trong tư tưởng đại đoàn kết HCM?

Một là: Quan niệm của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết

Tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh là một hệ thống các luận điểm về vị trí,vai trò, nội dung, nguyên tắc, phương pháp tập hợp, tổ chức lực lượng cách mạng,nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnh của dân tộc, của quốc tế trong sựnghiệp đấu tranh cho độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội

Năm 1942, CTHCM đã đúc kết kinh nghiệm: “Lúc nào dân ta đoàn kết muônngười như một thì nước ta độc lập, tự do Trái lại lúc nào dân ta không đoàn kết thì

bị nước ngoài xâm lấn Vậy nay ta phải biết đoàn kết, đoàn kết mau, đoàn kết chắcchắn thêm lên mãi dưới ngọn cờ Việt Minh để đánh đuổi Tây – Nhật, khôi phục lạiđộc lập tự do”

Hai là: Quan niệm của Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của đại đoàn kết trong cách mạng Việt Nam

Đại đoàn kết là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, là nhân tố cơ bản quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam

- Tư tưởng đại đoàn kết của Hồ Chí Minh là một tư tưởng cơ bản, nhất quán,xuyên suốt tiến trình của cách mạng Việt Nam

Với cương vị là lãnh tụ tối cao của Đảng và của dân tộc, đứng đầu Nhà nướcViệt Nam Dân chủ Cộng hòa 24 năm liền, Người đã tập hợp, quy tụ được các dân

tộc, các giai cấp, tầng lớp, đảng phái, tôn giáo, nhân sĩ trí thức yêu nước, đồng bàotrong nước và kiều bào ở nước ngoài, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trongsuốt tiến trình cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đếncách mạng xã hội chủ nghĩa Người đã trở thành linh hồn của khối đại đoàn kết dântộc ngày càng rộng rãi và bền vững Đại đoàn kết dân tộc rõ ràng là một nội dungxuyên suốt trong tư tưởng cũng như trong hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh.

Từ những năm 20 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã thể hiện tư tưởng đại đoàn kếtkhá rõ nét, Người viết trong Thư gửi các bạn cùng hoạt động ở Pháp: “Đối với tôicâu trả lời đã rõ ràng: trở về nước, đi vào quần chúng, thức tỉnh họ, tổ chức họ,đoàn kết họ, huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập”; 1924, Ngườiphát biểu: “chủ nghĩa dân tộc là một động lực của đất nước”, luận điểm này thểhiện rõ nhận thức của Người về vai trò của khối đại đoàn kết dân tộc: “Chủ nghĩadân tộc là động lực lớn của đất nước Chính nó đã gây nên cuộc nổi dậy chống thuếnăm 1908, nó dạy cho những người culi biết phản đối, nó làm cho những người

“nhà quê” phản đối ngầm trước thuế tạp dịch và thuế muối Cũng chủ nghĩa dân tộc

đã thúc đẩy các nhà buôn An Nam cạnh tranh với người Pháp và người TrungQuốc; nó đã thúc giục thanh niên bãi khoá, làm cho những nhà cách mạng trốnsang Nhật Bản, làm vua Duy Tân mưu tính khởi nghĩa năm 1917” Năm 1925, tạiQuảng Châu, NAQ mở lớp huấn luyện chính trị, lập ra Hội Việt Nam cách mạngthanh niên, ra báo “Thanh niên” và xác định: “Cách mệnh là một công việc to.Muốn thành đạt, người cách mạng phải đoàn kết lại!” Trong tác phẩm “Đườngcách mệnh” (1927) và sau đó đến Chính cương, Sách lược vắn tắt và các văn kiệncủa Hội nghị hợp nhất (1930), Người đều nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề đạiđoàn kết Thời kỳ Mặt trận dân chủ (1936-1939), trong thư góp ý kiến với Đảng vềMặt trận dân chủ, Người nhắc nhở việc phải thu hút tư sản dân tộc, các nhân sĩ dânchủ, tiến bộ vào mặt trận, “tránh hết sức để họ ở ngoài mặt trận, vì như thế là đẩy

họ vào tay bọn phản động, là tăng them lực lượng cho chúng Năm 1941, khi vềnước Người trực tiếp lãnh đạo cách mạng, thành lập Mặt trận Việt Minh, đề ra khẩuhiệu đoàn kết toàn dân Sau này có các mặt trận xuất hiện, như: Hội liên hiệp quốcdân Việt Nam (1946), Mặt trận Liên Việt (1951), Mặt trận Tổ quốc Việt Nam(1955) và các tổ chức mặt trận ở miền Nam Việt Nam, như: Mặt trận dân tộc giảiphóng miền Nam Việt Nam (1960), Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ vàhòa bình Nam Việt Nam

- Đại đoàn kết luôn là vấn đề sống còn của cách mạng, là chiến lược bất dibất dịch

Chiến lược đại đoàn kết Hồ Chí Minh là một phạm trù rất rộng, bao hàmnhiều tầng nấc, nhiều cấp độ khác nhau: từ nhỏ đến lớn, từ vi mô đến vĩ mô, từ thấpđến cao, từ trong ra ngoài… Có thể tiếp cận, lý giải phạm trù đại đoàn kết Hồ ChíMinh từ nhiều góc độ khác nhau: Từ cơ cấu lực lượng đại đoàn kết (giai tầng xãhội- ngành- giới- lứa tuổi…, từ địa bàn đại đoàn kết (nông thôn – thành thị, miền

ngược – miền xuôi, xã – huyện – tỉnh – toàn quốc), từ phạm vi đại đoàn kết (giađình, tập thể, dân tộc, khu vực, quốc tế).

Thực tế cho thấy, cách mạng muốn thành công thì cần phải có lực lượng Đó

là lực lượng của toàn thể giai tầng trong xã hội Nếu không có được sức mạnh tolớn của nhân dân thì cách mạng khó có thể thành công được

Đại đoàn kết là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng cách mạng

- Đại đoàn kết là mục đích, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng cách mạng

Các phong trào đấu tranh chống Pháp trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam rađời đều thất bại; nguyên nhân thất bại là do các sĩ phu, văn thân lãnh đạo, thiếuđường lối cứu nước, chưa có bộ chỉ huy thống nhất bị phân tán lực lượng chưa huyđộng sức mạnh của toàn dân tộc

Theo quan niệm của chủ nghĩa Mác-Lênin: Cách mạng là sự nghiệp của quầnchúng Quần chúng nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử, là động lực của các cuộccách mạng xã hội Đó là một chân lý Hồ Chí Minh không những nhận thức sâu sắcchân lý đó mà còn phát hiện ra rằng: sức mạnh của quần chúng chỉ có thể phát huyđầy đủ, đúng đắn khi có sự lãnh đạo của một "đảng cách mạng" chân chính Người

khẳng định: muốn làm cách mạng thì "Trước hết phải có Đảng cách mạng, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức

và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mạng mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy".

Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc phải được quán triệt trong mọi đường lối, chủtrương, chính sách của Đảng, lực lượng lãnh đạo duy nhất đối với cách mạng ViệtNam ngày 3/3/1951, HCM thay mặt Đảng tuyên bố trước toàn thể dân tộc: Mụcđích của Đảng Lao động Việt Nam có thể gồm 8 chữ là: đoàn kết toàn dân, phụng

Quan niệm này không chỉ có giá trị trong thời điểm của HCM mà quan niệmnày đến nay vẫn còn nguyên giá trị Có thể nói, đại đoàn kết dân tộc không chỉ làmục đích, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng mà còn là mục đích nhiệm vụ hàng đầu củadân tộc Như vậy, đại đoàn kết dân tộc chính là đòi hỏi khách quan của bản thânquần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh để tự giải phóng, là sự nghiệp của quầnchúng, do quần chúng, vì quần chúng Đảng có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, hướngdẫn, chuyển những đòi hỏi khách quan, tự phát của quần chúng thành những đòi

hỏi tự giác, thành hiện thực có tổ chức, thành sức mạnh vô địch trong cuộc đấutranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, hạnh phúc cho con người.

- Nhiệm vụ đầu tiên của Đảng cách mạng là tập hợp, đoàn kết rộng rãi cáctầng lớp nhân dân, hình thành nên khối đại đoàn kết dân tộc to lớn, mạnh mẽ

Nói về đoàn kết rộng rãi và lâu dài, Người khẳng định: Đoàn kết của takhông những rộng rãi mà còn đoàn kết lâu dài Đoàn kết là một chính sách dân tộc,không phải là một thủ đoạn chính trị Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất vàđộc lập của Tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức,

có sức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ”

Đánh giá về Mặt trận dân tộc thống nhất, 1962 Hồ Chí Minh đã nêu rõ: Đoànkết trong Mặt trận Việt Minh, nhân dân ta đã làm Cách mạng Tháng Tám thànhcông, lập nên nước VNDCCH

Đoàn kết trong Mặt trận Liên Việt, nhân dân ta đã kháng chiến thắng lợi, lậplại hòa bình ở Đông Dương, hoàn toàn giải phóng miền Bắc

Đoàn kết trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhân dân ta giành được thắnglợi trong công cuộc khôi phục kinh tế, cải tạo XHCN và trong sự nghiệp xây dựngCNXH ở miền Bắc

Về Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam, Người đã khẳng định: Một Mặttrận của nhân dân đoàn kết chặt chẽ và rộng rãi là một lực lượng tất thắng Hiệnnay…đồng bào miền Nam cũng có Mặt trận dân tộc giải phóng với chương trìnhhoạt động thiết thực và phù hợp với nguyện vọng chính đáng của nhân dân Do đó,

có thể đoán rằng đồng bào miền Nam nhất định sẽ thắng lợi, nước nhà nhất định sẽthống nhất, Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”

Vấn đề: Nội dung đại đoàn kết dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ nhất, lực lượng đoàn kết dân tộc

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, “dân” chỉ mọi con dân đất Việt, con rồng cháutiên, không phân biệt dân tộc đa số, người tín ngưỡng với người không tín ngưỡng,không phân biệt già trẻ , gái, trai, giàu, nghèo Nói dến đại đoàn kết dân tộc cũng cónghĩa phải tập hợp mọi người dân vào một khối trong cuộc đấu tranh chung Người

đã nhiều lần nói rõ: “ ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập tổ quốc; tacòn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng

sự tổ quốc và phụng sự nhân dân thì ta đoàn kết với họ”

Hồ Chí Minh nêu rõ: “Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhândân, mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân laođộng khác Đó là nền gốc của đại đoàn kết Nó cũng như cái nền của nhà, gốc củacây Nhưng đã có nền vững, gốc tốt, còn phải đoàn kết các tần lớp nhân dân khác”.Bất kỳ ai thật thà tán thành hòa bình, độc lập, dân chủ thì chúng ta đều thật thàđoàn kết với họ