Thương vợ

Trang 1

Văn hào Nga SêKhốp có lần nói rằng 1 nghê ̣ sĩ chân chính phải là 1 nhà văn nhân đa ̣o từ trong cốt tủy Tình thương là nơi xuất phát và cũng là đích đến cuối cùng của mô ̣t tác phẩm văn ho ̣c Nhiều nhà văn có nhiều cách diễn tả tình thương khác nhau nhưng đối với Tú Xương –mô ̣t nhà thơ trào phúng-trữ tình xuất sắc đã có mô ̣t nét chấm phá rất đỗi riêng biê ̣t mang dấu ấn của thời đa ̣i Bài thơ Thương vợ là mô ̣t trong những tác phẩm tiêu biểu chứng minh điều ấy

TB

1-Giới thiê ̣u tgiả- thời đa ̣i- thể loa ̣i

Sinh ra và lớn lên vào buổi đầu của chế đô ̣ thực dân nửa phong kiến , là thời kì chế đô ̣ phong kiến lấy tư tưởng Nho giáo làm gốc trở nên tha hóa mô ̣t cách trầm tro ̣ng Dưới cái nhìn của mô ̣t nhà Nho yêu nước nhưng bất lực trước thời cuô ̣c , không ưa những cảnh nhố nhăng chướng tai gai mắt nên với thể loa ̣i thơ trào phúng với sức châm biếm ma ̣nh mẽ đã trở thành sở trường của ông Thế nhưng nỗi bâ ̣t bên trong cái trào phúng ấy là nền tảng trữ tình mang nô ̣i dung nhân đa ̣o tha thiết Đề tài người vợ mang tư tưởng của thời đa ̣i vì lần đầu tiên trong văn ho ̣c , hình tượng người vợ được lấy làm hình tượng văn ho ̣c rất đỗi cao cả và thiêng liêng Bài thơ “Thương vợ” được viết theo thể thất ngôn bát cú đường luâ ̣t nhưng ngôn ngữ nôm rất bình dân , mô ̣c ma ̣c , có phần trần tu ̣c nhưng đã thể hiê ̣n được tất cả những điều mà mô ̣t tác phẩm văn ho ̣c đích thực cần có

2-Phân tích

Nói đến người vợ là nói đến ko gian gđình, nói đến quan hê ̣ với người chồng Dưới sự ảnh hưởng của mô ̣t gia đình Nho giáo ko coi tro ̣ng vâ ̣t chất chỉ coi tro ̣ng danh dự , người chồng phải miê ̣t mài đèn sách còn ng vợ thì nuôi sống gia đình với hi vo ̣ng mô ̣t ngày kia chồng đỗ

đa ̣t công thành danh toa ̣i Nhưng nền tảng phong kiến ấy đã bi ̣ thế lực thực dân làm cho lung lay.Ko còn cái cảnh thơ mô ̣ng “Bên anh đo ̣c sách bên nàng quay tơ”, ko còn những giây phút dầu vất vả nhưng bình yên trong mái nhà, bà Tú đã bi ̣ cái thời buổi ấy ném ra ngoài , phải bươn chải với cuô ̣c đời nghiê ̣t ngã.Chỉ với 2 câu đề, hình ảnh bà Tú hiê ̣n lên như chân dung 1 cuô ̣c đời phải chi ̣u gánh nă ̣ng đă ̣t trên 2 vai :

“Quanh năm buôn bán ở mom sông

Nuôi đủ năm con với mô ̣t chồng”

Chẳng biết tài hoa nào ta ̣o nên chữ nghĩa hay là tình thương đã tự tìm ra tiếng nói của nó, mà chữ nào ở đây cũng sắc nét, cũng đượm tình 2 chữ “qanh năm” ko chỉ là đô ̣ dài thời lươ ̣ng mà nó còn là mô ̣t vòng tuần hoàn vô ha ̣n của thời gian.2 chữ “mom sông” vẽ ra 1 ko gian lien tu ̣c, đầy chênh vênh, nguy hiểm Cả thời gian và ko gian như hùa vào nhau làm cho nỗi lam lủ , vất vả của bà Tú càng khắc sâu hơn Công viê ̣c “buôn bán” đối với tư tưởng Nho giáo ngày xưa “Tro ̣ng sĩ, coi thường nông , bỏ thương” càng thể hiê ̣n lòng ca ngơ ̣i của ông Tú dành cho bà Tú bởi lẽ bà phải chấp nhâ ̣n làm công viê ̣c đó cũng bởi vì lí

do :

“Nuôi đủ năm con với 1 chồng”

Ta tự hỏi con có thể đếm nhưng chồng chỉ có mô ̣t vâ ̣y sao cũng la ̣i đếm? Mô ̣t bên gánh là 5 con , mô ̣t bên gánh là 1 chồng , bên nào thâ ̣t sự nă ̣ng hơn? Sự kết hợp đă ̣c biê ̣t với từ

“với” , ông Tú đã tự ha ̣ mình ngang ngửa với con Ngòi bút tự trào biến câu thơ như là mô ̣t câu nói đay nghiến chính bản thân ông khi tự nhâ ̣n mình cũng là mô ̣t “đứa con” của vợ

2 câu thơ đầu vừa biểu hiê ̣n thái đô ̣ thương vợ la ̣i vừa tự phê bình mình dường như đã bô ̣c

lô ̣ đầy đủ yếu tố làm nên bài thơ Thế nhưng nó ko chỉ dừng la ̣i ở đấy, lòng xót thương vợ cứ dai dẳng khôn nguôi:

Trang 2

“Lă ̣ng lô ̣i thân cò khi quãng vắng

Eo sèo mă ̣t nước buổi đò đông”

Hình tượng “Con cò” trong ca dao đã éo le:

“Con cò lă ̣n lô ̣i bờ sông

Gánh ga ̣o nuôi chồng tiếng khóc nỉ non”

Bước vào thơ Tú Xương cũng ko thoát khỏi số phâ ̣n ấy Đó là hình ảnh ẩn du ̣ cho bà Tú –

đa ̣i diê ̣n người vợ Viê ̣t Nam nho ̣c nhằn , vất vả vì chồng , vì con đồng thời còn thể hiê ̣n sự

cô đô ̣c , đơn chiếc của “con cò” giữa cuô ̣c sống mưu sinh.Từ ghép “lă ̣n lô ̣i” kết hợp với hình ảnh “quãng vắng” có thể là tả thực cũng có thể là hình ảnh ông Tú tưởng tượng khi nghĩ đến vợ mình phải chi ̣u nguy hiểm đang rình râ ̣p xung quanh Từ láy “eo sèo” làm cho

ta hình dung trong viê ̣c bươn chải, bà Tú đã phải chi ̣u biết bao tiếng cáu gắt, chì chiết , chua chát, tiếng chen lấn xô đẩy giữa dòng người qua sông cũng đầy nguy hiểm bởi lẽ ngày xưa ông bà ta đã có lời dă ̣n:

“Con ơi nhớ lấy câu này

Sông sâu chớ lô ̣i, đò đầy chớ sang”

Nhưng viê ̣c mưu sinh khắc nghiê ̣t la ̣i phải trông chờ vào những buổi đò đông để kiếm sống Người phu ̣ nữ của gia đình nhà Nho vốn tro ̣ng danh giá mà phải dầm mình giữa chốn chơ ̣ đời vì gánh nă ̣ng gia đình.Trong những câu thơ kia ta có thể thấy được sự cảm thông thương xót đồng thời cũng tràn ngâ ̣p lòng nghe ̣n uất của mô ̣t người chồng nhìn thấy nỗi cơ cực của vợ mà ko thể đỡ đần san sẻ

Đo ̣c 2 câu luâ ̣n ta càng thấy vẻ đe ̣p tâm hồn của bà Tú càng bâ ̣t lên rực rỡ:

“1 duyên 2 nơ ̣ âu đành phâ ̣n

5 nắng 10 mưa dám quản công”

Lời thơ giản di ̣ bâ ̣t rõ nghĩa chuyển tải những cảm xúc hết sức chân tình “Duyên” là mối quan hê ̣ tốt đe ̣p , ở đây ý chỉ quan hê ̣ tình cảm giữa vợ với chồng còn “nợ” là gánh nă ̣ng Với số từ 1 đi trước “duyên” 2 đi trước “nợ” cho ta thấy cái “nợ” nă ̣ng hơn cái

“duyên”.Nghê ̣ thuâ ̣t tăng cấp kết hơ ̣p với thành ngữ “5 nắng 10 mưa” cho thấy sự bôn bả vất vả giữa dòng đời khắc nghiê ̣t của bà Thế nhưng dù “duyên” hay “nợ” , dù “nắng” hay

“mưa”,ba chữ “âu đành phâ ̣n” và “dám quản công”đã nói lên được thái đô ̣ của bà Tú Đó là mô ̣t thái đô ̣ lă ̣ng lẽ chấp nhâ ̣n sự vất vả vì chồng vì con ko mô ̣t lời phàn nàn , oán trách đòi đền đáp Đó là đức tính chi ̣u thương chi ̣u khó, hy sinh thầm lă ̣ng- mô ̣t trong những đức tính nổi bâ ̣t góp phần xây dựng nên tượng đài người vợ , người me ̣ Viê ̣t Nam thiêng liêng, cao đe ̣p.Thế nhưng càng đề cao vợ bao nhiêu thì lòng Tú Xương càng cảm thấy nă ̣ng nề , day dứt bấy nhiêu…Tình thương trong lòng người chồng càng làm vực dâ ̣y những hổ the ̣n của bản thân

Bà Tú có thể không oán than, nhưng ông Tú ko thể ko oán trách, uất hâ ̣n cđời 2 câu kết là tiếng nói bi phẫn ko kiềm chế được của tấm lòng 1 ng chồng, càng thươg vợ bao nhiu càng giâ ̣n đời bấy nhiêu Ma ̣ch thơ đang tha thiết bỗng vang ra mô ̣t câu chữi:

“Cha me ̣ thói đời ăn ở ba ̣c

Có chồng hờ hững cũng như ko”

Nhà thơ chữi “thói đời” nhưng gióng lên hồi tróng tố cáo tâ ̣p tu ̣c Nho giáo phong kiến cổ hủ luôn vùi dâ ̣p người phu ̣ nữ , ko công nhâ ̣n giá tri ̣ cao quý của ho ̣ nhưng đồng thời cũng là “chữi” bản thân vô tích sự của chính người chồng là nhà thơ Đời đen ba ̣c, chồng hờ hững- Đó là 2 nguyên nhân chính gây ra số phâ ̣n éo le của bà Tú – người đa ̣i diê ̣n cho tầng lớp ng vợ trong xhpk lúc bấy giờ Hâ ̣n đời , giâ ̣n mình chính là đỉnh điểm của tình thương , cao trào của đắng cay khổ tâm Tiếng chữi chính bản thân “Có chồng hờ hững cũng như

Trang 3

ko”đó cũng chính là tiếng xin lỗi mô ̣t cách tha thiết dành cho vợ mình Thế nhưng dù vợ có tha thứ nhưng bản thân ông ko thể tự tha thứ cho mình Ko có 1 tình thương nào thành thực đến đắng lòng đến thế !

Với thể thơ thất ngôn bát cú đường luâ ̣t , ngôn ngữ nôm giản di ̣ và những chi tiết tả thực

đă ̣c sắc , mang đâ ̣m dấu ấn thơ Tú Xương , bài thơ “Thương vợ” đã khắc ho ̣a hình ảnh người vợ nhà thơ nói riêng và người vợ Viê ̣t Nam nói chung với đầy đủ phẩm chất và đức tính quý báu Bài thơ còn thể hiê ̣n lòng căm phẫn , phê phán xã hô ̣i đương thời cũng như tự phê phán bản thân mình dưới ngòi bút tự trào đâ ̣m chất trữ tình của ông

Bài thơ đã khép la ̣i nhưng vẫn để la ̣i cho người đo ̣c những cảm xúc và suy nghiê ̣m về cuô ̣c đời Bài thơ còn hướng người đo ̣c đến những tư tưởng tiến bô ̣ của thời đa ̣i , về quyền đấu tranh đòi bình đẳng giai cấp trong xã hô ̣i Bài thơ đã ra đời gần 1 thế kỉ thế nhưng cảm xúc của người đo ̣c mỗi lần đo ̣c bài thơ vẫn nguyên ve ̣n như thưở ban đầu Hình ảnh bà Tú cũng như nước mắt thương vợ , hâ ̣n đời , hâ ̣n mình của ông Tú sẽ mãi mãi đo ̣ng la ̣i trong lòng mỗi đô ̣c giả qua bao thế hê ̣

Tiêu đề	Thương Vợ
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Văn học
Thể loại	Bài luận văn
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	3
Dung lượng	54,5 KB