Kiến thức: - HS trình bày được vai trò của giống cây trồng - Phân biệt được các phương pháp chọn tạo giống cây trồng - Nêu được chỉ tiêu đánh giá 1 số giống tốt 2.. GV Cùng với sự xuấ
Trang 1Tuần :4 Ngày Soạn: 24/08/2010
BÀI 10 : VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO
GIỐNG CÂY TRỒNG
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS trình bày được vai trò của giống cây trồng
- Phân biệt được các phương pháp chọn tạo giống cây trồng
- Nêu được chỉ tiêu đánh giá 1 số giống tốt
2 Kỹnăng:
- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích tranh ảnh và phát triển tư duy so sánh
3 Thái độ:
- HS có hứng thú trong học tập, quý trọng bảo vệ giống cây trồng quý hiếm
trong sản xuất ở địa phương
II Chuẩn bị :
1 Giáo viên:
- Đọc thêm giáo trình giống cây trồng-NXB Hà Nội-1997
- Phóng to H11,12,13,14sgk và sưu tầm thêm 1 số tranh ảnh khác để minh hoạ
2 Học sinh
- Đọc trước bài mới và sưu tầm 1 số giống cây trống ở địa phương
III.Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp:7a 1……… 7a 2………
2 Kiểm tra bài cũ :
- Hãy nêu các cách bón phân?
- Trình bày cách sử dụng các loại phân bón thông thường?
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài: Trong hệ thống các biện pháp kĩ thuật trồng trọt , giống cây trồng chiếm vị
trí hàng đầu Phân bón, thuốc trừ sâu …là những thứ cần thiết nhưng không phải là yếu tố
trước tiên của hoạt động trồng trọt không có giống cây trồng là không có hoạt động trồng
trọt Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu về vai trò của giống trong trồng trọt
*Phát triển bài:
Hoạt động 1 : Vai trò của giống cây trồng
* Mục tiêu : Hiểu tầm quan trọng của giống
* Tiến trình:
sinh
I Vai trò của giống cây
trồng
GV: Hiện nay trên thị trường có những loại gạo không chỉ thơm ngon mà còn rất
dẻo.Vậy giống cây trồng có vai trò như thế
Trang 2- Tăng chất lượng sản phẩm
- Tăng năng suất
- Tăng vụ
- làm đa dạng cơ cấu cây
trồng
GV: Haỹ quan sát H 11 nhận xét sự khác nhau giống mới và giống cũ :
Thay giống cũ bằng giống mới năng suất cao có tác dụng gì?
Sử dụng giống cũ bằng giống mới ngắn ngày có tác dụng gì?
GV: Sử dụng các giống lúa ngắn ngày như:
R203,Q5, A 20, DH60…có thể gieo trồng 3 vụ trong năm
Sử dụng giống mới có ảnh hưởng gì tới cơ cấu cây trồng?
GV Cùng với sự xuất hiện của vụ thứ 3 thế độc canh cây lúa bị phá vỡ hình thành cơ cấu: Lúa xuân - lúa mùa sớm - cây vụ đông(cà chua, rau, ngô đông, đậu tương đông)
GV yêu cầu HS nhắc lại các vai trò
tốt
HS quan sát
- Tăng năng suất
- Rút gắn thời gian sinh trửơng -tăng vụ
Tạo sự đa dạng về cây trồng trên 1 đơn vị diện tích
Hoạt động 2 : Tiêu chí của giống cây trồng tốt
* Mục tiêu :Biết các tiêu chí đánh giá giống tốt
* Tiến trình:
sinh
II Tiêu chí của giống cây
trồng tốt
Sinh trưởng tốt trong trong
điều kiện khí hậu , đất đai và
trình độ canh tác của địa
phương
Có chất lượng tốt
Có năng suất cao và ổn
định
Chống chịu được sâu bệnh
Muốn đánh gía 1 giống cây trồng tốt cần có những tiêu chí nào sau đây ?
GV cho 1-2 HS đọc 5 tiêu chí ở trong SGK ,suy nghĩ 1’ cho biết:
Vậy tiêu chí nào trong năm tiêu chí trên chưa phải là giống tôt?
Vì sao tiêu chí năng suất cao lại chưa là tiêu chí của giống tốt?
GV Qua 1 số năm năng suất phải cao và ổn định Nếu chỉ cao trong năm đầu vẫn chưa phải là giống tốt
Theo em hiểu thế nào là sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu, đất đai, trình độ canh tác ở địa phương?
GV: Giống chống chịu bệnh là khả năng chống lại sâu bệnh sẽ tốt hơn những giống bình thường
HS trả lời 1-2 HS đọc
HS suy nghĩ và trả lời: tiêu chí 2
HS trả lời: Năng suất cao và ổn định là qua
1 số năm năng suất vẫn sấp sỉ như nhau
- Dù khí hậu ổn đinh hay thay đổi, đất đai mau mỡ hay nghèo nàn cây vẫn sinh trưởng phát triển khá ổn định
Trang 3Hoạt động 3 : Phương pháp chọn tạo giống cây trồng
* Mục tiêu :Nêu đước các phương pháp chọn tạo giống
* Tiến trình:
sinh III Phương pháp chọn tạo
giống cây trồng
1 Phương pháp chọn lọc
Là chọn ra những giống cây
có đặc tính tốt từ giống khởi
đầu và giống địa phương
2 Phương pháp lai
Là lấy phấn cây bố để thụ
phấn cho cây mẹ để tạo ra
một cây lai theo mong muốn
3 Phương pháp gây đột biến
.
Là dùng các tác nhân vật ly,
hoá học ù để tạo ra những đột
biến có lợi trên cây trồng
cho con người
4 Phương pháp nuôi cấy mô
Là tách lấy mô từ cây sống
rồi nuôi cấy trong môi trường
đặc biệt -> cây phát triển tốt
đem ra trồng
GV cho HS quan sát H12 trong SGK Mô tả quy trình sx giống cây băng phương pháp chọn lọc?
Gv nhận xét
HS quan sát H 13, cho biết:
Điêûm khác của phương pháp lai so với chọn lọc là gì?
Như thế nào là phương pháp lai?
GV giải thích từ đột biến Tạo ra đột biến bằng cách nào?
HS quan sát H 14 hãy mô ta ûphương pháp nuôi cây mô?
Vây ở tại địa phương em thường dùng phương pháp nào ?
HS mô tả quy trình
- Cho lai giống giữa 2 giống tốt đã chọn
Dùng tia anpha hoặc tia gamma và các chất hoá học để tạo tác nhân đột biến
- Là tách lấy mô từ cây sống rồi nuôi cấy trong môi trường đặc biệt -> cây phát triển tốt đem ra trồng
- Phương pháp chọn lọc và pp lai
4 Kết luận chung : Gọi 1 HS đọc phần kết ghi nhớ cuối bài
5 Củng cố:
-Vai trò của giống đối với sản xuất như thế nào ?
- Có mấy phương pháp chonï tạo giống?
6 Dặn dò:
- Học bài theo câu hỏi sgk, đọc và chuẩn bị trước bài mới
7.Rút kinh nghiệm:
Trang 4……….
………
Tiết :8 Ngày dạy:
BÀI 11: SẢN XUẤT VÀ BẢO QUẢN GIỐNG CÂY TRỒNG
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
- Học sinh trình bày được quy trình sản xuất giống cây trồng từ đó có phương pháp bảo quản giống cây trồng một cách tốt nhất
- Biết được các tiêu chí đánh giá giống cây trồng tốt
2 Kỹ năng :
- Rèn luyện kĩ năng quan sát phân tích sơ đồ, tranh ảnh, mẫu vật thật để rút ra
kiến thức
3 Thái độ:
- HS có hứng thú trong học tập và có ý thức bảo vệ giống cây trồng tốt
II Chuẩn bị :
1 Giáo viên:
- Phóng to sơ đồ 3 SG,chuẩn bị mẫu vật thật về các phương pháp giâm, chiết, ghép cành
- Sưu tâm thêm tranh ảnh về các phương pháp chọn tạo giống cây trồng
2 Học sinh:
- Tìm hiểu trước nội dung bài, tìm hiểu trước về phương pháp sản xuất giống cây trồng ở địa phương
III Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp: 7a 1……….7a 2……….
2 Kiểm tra bài cũ :
- Giống cây trồng có vai trò như thế nào đối với trồng trọt? Nêu phương pháp chonï tạo giống cây trồng?
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: Ở bài trước, chúng ta đã biết giống cây trồng là yếu tố quan trong quyết
định đến năng suất và chất lượng nông sản Vậy muốn có nhiều hạt giống tốt phục vụ sản
xuất đại trà chúng ta can phải nắm được quy trình sản xuất giống và làm tốt cống tác bảo
quản giống cây trồng
*Phát triển bài:
Hoạt động 3 : Sản suất giống cây trồng
* Mục tiêu :Nêu đước các cách sản xuất giống cây trồng
* Tiến trình:
Trang 5I Sản suất giống cây trồng
1 Sản suất giống cây trồng
bằng hạt
Quy trình sản xuất bằng hạt:
Năm 1: gieo giống phục
tráng, chọn lấy cây tốt
Năm 2: Gieo hạt của cây tốt
Lấy hạt dòng tốt nhất hợp
thành giống siêu nguyên
chủng
Năm 3: Nhân giống siêu
nguyên chủng thành giống
nguyên chủng
Năm 4: sản xuất đại trà
2 Sản xuất giống cây trồng
bằng nhân giống vô tính
Giâm cành : là cắt cành ra
khỏi cây và dâm vào đất
Ghép cành : Lấy mắt ghép
tốt ghép vào 1 cành cây khác
Chiết cành: là bóc một
khoanh tròn vỏ của cành cây
rồi đắp đất vào, cuốn lại
CH: Sản xuất giống nhằm mục đích gì? Nó khác chọn tạo giống ở điểm nào?
GV yêu cầu HS đọc nội dung đoạn đầu Để duy trì đặc tính tốt của cây trồng người
ta làm gì?
Phục tráng giống là gì?
GV: Hãy quan sát sơ đồ 3 SGK cho biết:
Quy trình sản xuất giống được tiến hành mấy năm?
Hãy cho biết từng năm một làm những công việc gì ?
GV giúp HS phân biệt giống nguyên chủng và siêu nguyenâ chủng
Gv từ giống sản nguyên chủng đến sản xuất đại trà phảiqua giống cấp I, II, III…
Sơ đồ chỉ diễn đạt tóm tắt Kể tên các loại cây trồng thường được áp dụng pp sản giống trên?
GV: Hãy quan sát H 17 SGK và mẫu vật thật
Thế nào là giâm cành ? Kể tên các loại cây thường trồng bằng giâm cành?
Ghép cành là gì ? Kể tên các loại cây thường trồng bằng ghép cành? lấy VD
Thế nào là chiết cành ? Những loại cây trồng nào có thể chiết cành? lấy VD
Phương pháp nhân giống vô tính khác sản xuất bằng hạt ở điểm nào
Địa phương em thường dùng những phương pháp nào ?
- Sản xuất ra nhiều hạt từ giống đã chọn tạo
HS đọc
- Phục tráng giống -Là phục hồi những đặc tính tốt vốn có của giống
- 4 năm Năm 1 gieo giống phục tráng
Năm 2 Lấy hạt giống tốt nhất của phục tráng
Năm 3 Nhân giống siêu nguyên chủng Năm 4 sản xuất đại trà
- Các loại đâụ, cây lương thực
Là cắt cành ra khỏi cây và dâm vào đất nơi có độ ẩm thích hợp
VD dây khoai lang, dâm bụt, mía, dâu tằm
- Lấy mắt của cây tốt gép vào cây có bộ rễ phát triển tốt nhất nhưng phải cùng họ , cùng loài
VD Bưởi ,Cam , chanh
- Chiết một cành cây nào đó để tạo ra một cây trồng mới
VD Bưởi ,Cam , chanh
- HS trả lời Tất cả các phương pháp trên trường dùng
Trang 6Hoạt động 2 : Bảo quản hạt giống cây trồng
* Mục tiêu :Biết cách bảo quản giống cây trồng
* Tiến trình:
sinh
II Bảo quản hạt giống cây
trồng
* Điều kiện:
-Hạt giống phải khô, mẩy ,
sạch, không bị sâu bệnh…
-Nơi có nhiệt độ , độ ẩm
thấp; không bị côn trùng xâm
nhập
- Kiểm tra thường xuyên
* Cách bảo quản: Bảo quản
trong chum, vại ,bao hoặc
trong kho lạnh
Muốn bảo quản tốt hạt giống thì phải đảm bảo những điều kiện nào?
GV: Sự hao hụt về số lượng và chất lượng là do hô hấp của hạt hoặc sâu, mọt, chim, chuột ăn
Tại sao giống phải khô, sạch và không lẫn tạp chất?
Tại sao nhiệt độ và độ ẩm phải thấp?
Cất giữ ở nơi kín nhằm mục đích gì?
GV yêu câu 1 hs nhắc lại các Đk bảo quản Có thể bảo quản giống bằng những cách nào?
Liên hệ: Ở gia đình em bảo quản giống cây trông ra sao?
-Hạt giống phải đạt chuẩn khô,mẩy, không lẫn tập
-Đảm bảo nhiệt độ , độ ẩm không bị côn trùng xâm nhập
-Kiểmtrathường xuyên HS: Giữ được lâu, tránh ẩm mốc và giảm khả năng nảy mầm -Nhiệt độ, độ ẩm càng cao hô hấp càng mạnh nên hao hụt càng lớn -Không để côn trùng xâm nhập
HS nhắc lại
HS trả lời
4 Kết luận chung : Gọi 1 HS đọc phần kết ghi nhớ cuối bài
5 Củng cố
- Gv yêu cầu hs đọc nội dung phần ghi nhớ
- Trình bày quy trình sản xuất giống cây trồng bằng hạt?
- Nêu các phương pháp nhân giống vô tính?
GV nhận xét chung về tiết học
6 Dặn dò
- Học bài theo câu hỏi SGK Chuẩn bị bài mới ( Một sốloại sâu bệnh hại )
7.Rút kinh nghiệm:
……….
……….
………