Ngữ Văn 9 - bài 1

HS thấy rõ vẻ đẹp văn hoá trong phong cách sốngvà làm việc của Chủ Tịch Hồ Chí Minh:Đó là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị 2- Kĩ

Ngày soạn.

Ngày giảng

Bài 1-Tiết1:-phong cách hồ chí minh

( Lê Anh Trà)

A- Mục tiêu cần đạt

1-Kiến thức

HS thấy rõ vẻ đẹp văn hoá trong phong cách sốngvà làm việc của Chủ Tịch

Hồ Chí Minh:Đó là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại dân tộc

và nhân loại, vĩ đại và bình dị

2- Kĩ nãng

Rèn luyện kĩ nãng đọc tìm hiểu , phân tích vãn bản nhật dụng

3-Thái độ

Kính yêu tự hào về Bác Hồ

Có ý thức tu dỡng, học tập và rèn luyện theo gơng của Bác

B- Ph ơng pháp

Nêu vấn đề, phân tích, bình giảng

C- Đồ dùng dạy học.

SGK, SGV, tranh nơi ở và làm việc của Bác

D-Tiến trình dạy học

1- ổn định.(1’)

2- KTBC: Kiểm tra bài soạn của HS (4’)

3- Bài mới

Hồ Chí Minh không chỉ là anh hùng dân tộc vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Bởi vậy phong cách sống và làm việc của Bác không chỉ là phong cách sống và làm việc của ngời anh hùng dân tộc vĩ đại mà còn là của một nhà văn hoá lớn, một con ngời của nền văn hoá tơng lai

Hoạt động của giáo viên động của Hoạt

H: Nêu những hiểu biết của em

về tác giả Hồ Chí Minh?

Gv nêu Y/c đọc: giọng chậm rãi,

bình tĩnh, khúc triết

H: Em hiểu ntn từ: khúc triết, bất

giác, đạm bạc?

H:VB này có thể chia làm mấy

phần? nêu nội dung từng phần?

Phần 1: từ đầu -> rất hiện đại

Phần 2:tiếp -> hạ tắm ao

Phần 3: đoạn còn lại

H: Đoạn văn đã khái quát vốn tri

thức văn hoá của Bác ntn?

H: Bằng con đờng nào Bác có

đ-ợc vốn tri thức văn hoá ấy?

H: Tác giả đã đa ra các lí do này

bằng cách nào?

H: Qua nghệ thuật liệt kê liên

tiếp cho ta thấy vốn tri thức của

Bác đợc hình thành ra sao?

H: Em hiểu ntn là uyên thâm?

H: Điều quan trọng nhất của

phong cách văn hoá Hồ Chí

Minh là gì?

H: Gọi là rất Việt Nam có nghĩa

là ntn?

GV: Đó là truyền thống và hiện

đại phơng Đông và phơng Tây,

xa và nay dân tộc và quốc tế, vĩ

đại và bình dị Đó là sự kết hợp

Giới thiệu

Đọc

Giải thích

Tìm bố cục

Tìm chi tiết

Tìm nghệ thuật

Giải thích

Nhận xét

I- Đọc và tìm hiểu chung.(10’) 1-Tác giả- Tác phẩm

a- Tác giả

b- Tác phẩm 2- Đọc, giải nghĩa từ khó a- Đọc

b- Giải nghĩa từ khó 3-Bố cục

3phần

II-Đọc – hiểu văn bản(30’) 1- Con đờng hình thành phong cách Hồ Chí Minh

* Đi nhiều tiếp xúc với nhiều nền văn hoá

- Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng

- Có ý thức học hỏi toàn diện, sâu sắc

- Học mọi nơi, mọi lúc

NT: liệt kê liên tiếp -> Vốn tri thức văn hoá sâu rộng, uyên thâm

* Điều quan trọng và kì lạ

- ảnh hởng quốc tế, gốc văn hoá Việt sâu rộng tạo nên một nhân cách rất Việt Nam

+ tiếp thu có chọn lọc + không chịu ảnh hởng một cách thụ động

-> Sự kết hợp hài hoà những phẩm chất khác nhau thống

và thống nhất hài hoà bậc nhất

trong lịch sử dân tộc Việt Nam

một mặt tinh hoa Hồng Lạc tạo

nên Ngời nhng mặt khác tinh hoa

nhân loại cũng góp phần tạo nên

phong cách Hồ Chí Minh

H: Hãy đoc những câu thơ nói về

phong cách chủ tịch Hồ Chí

Minh?

Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị

Màu QH bền bỉ đậm đà

Đọc

nhất trong một con ngời

* Luyện tập (3’)

E- Củng cố- Dặn dò.(5’)

H: Bằng con đờng nào Bác lại có vốn kiến thức phong phú nh vậy? H: Su tầm những câu thơ ca ngợi Bác?

VN: Học bài cũ

Học tiếp bài

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Bài 1- Tiết 2: phong cách hồ chí minh

(Lê Anh Trà )

–Tiếp-A- Mục tiêu cần đạt (nh tiết 1)

B- Phơng pháp.

C- Đồ dùng dạy học.

D- Tiến trình dạy học.

1- Ôn định (1’)

2- KTBC : Theo em con đờng nào dẫn đến sự hình thành phong cách Hồ Chí Minh ? (5’)

3- Bài mới

H: Phong cách sống của Bác

đ-ợc tác giả kể ở những mặt nào?

Tìm chi tiết cụ thể từng mặt?

– Chuyện ở ntn?

-Trang phục của Bác ra

sao? _Việc ăn uống đợc thể

hiện qua những chi tiết nào?

GV Bác sống một mình không

xây dựng gia đình, suốt đời

chiến đâú, hi sinh vì dân, vì

n-ớc

H: Tác giả so sánh cách sống

của Bác với ai?

H: Nhận xét về cách sử dụng

chi tiết của tác giả?

H: Qua những chi tiết chọn lọc

tiêu biểu này cho ta thấy Bác

có một phong cách sống ntn?

GV; Bác Hồ đã từng có một ớc

mơ giản gị, một ham muốn tột

bậc làm sao cho nhân dân đợc

tự do, nớc nhà đợc độc lập

Hs quan sát đoạn 2

Hs quan sát ảnh nhà sàn SGK và NX

Tìm chi tiết NX

Kết luận

II Đọc – Hiểu vân bản

1- Phong cách sống và làm việc (13’)

a- Phong cách sống

*Chuyện ở: Ngôi nhà sàn mộc mạc đơn sơ

* Trang phục: áo bà ba nâu, áo trấn thủ, đôi dép lốp quạt, đồng

hồ

* Ăn: Cá kho, rau luộc, da muối

cà muối, cháo hoa

b- Làm việc: suốt đời chiến đấu vì dân ,vì nớc

NT: So sánh, chi tiết chọn lọc tiêu biểu

->Là nếp sống của các vị hiền triết đạm bạc, thanh cao

H: Y nghiă cao đẹp của phong

cách Hồ Chí Minh là gì? đem

lại tác dụng ntn?

H; Để làm nổi bật vể đẹp và

những phẩm chất cao quí cuả

Chủ tịch Hồ Chí Minh ngời viết

đã sử dụng những biện pháp

nghệ thuật nào?

H: Vẻ đẹp trong phong cách

của Hồ Chí Minh đợc thể hiện

ntn?

GV chia lớp làm 2 nhóm chuẩn

bị các câu thơ về Bác để đọc

Đội nào đọc đợc nhiều hơn

không bị sai không trùng lặp sẽ

thắng

GV sửa chữa nhận xét đánh giá

Khái quát

Nêu nghệ thuật

Nêu nội dung

Thực hiện

3-ý nghiă phong cách Hồ Chí Minh.(8’)

- Một quan niệm thẩm mĩ về lẽ sống, là lối sống của một chiến sĩ lão thành đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn

III- Tổng kết- Ghi nhớ(7’) 1- Nghệ thuật

2- Nội dung 3- Ghi nhớ (SGK t8)

IV- Luyện tập (7’)

Đọc thơ về Bác

E- Củng cố- Dặn dò (3’)

H: Phong cách Hồ Chí Minh đợc hình thành dựa trên những cơ sở nào?

H: Qua bài em học tập đợc gì từ tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh?

Về nhà; học bài cũ, soạn bài: Các phơng châm hội thoại (SGK –T8.)

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Bài 1- Tiết 3: các phơng châm hội thoại

A- Mục tiêu cần đạt.

1- Kiến thức:

- Củng cố kiến thức đã học về hội thoại ở lớp 8

- Nắm đợc nội dung phơng châm về lợng và phơng châm về chất

2- Kĩ năng:

Biết vận dụng các phơng châm hội thoại trong giao tiếp xã hội

3- Thái độ:

Tự giác tích cực trong học tập

B- Ph ơng pháp:

Nêu vấn đề, luyện tập, thực hành

C- Đồ dùng dạy học

GV-SGK, SGV, bảng phụ

HS- SGK, bài soạn

D- Tiến trình dạy học.

1- Ôn định (1’)

2- KTBC: Kiểm tra bài soạn của HS (4’)

3- Bài mới

GV treo bảng phụ

H: Q!ua câu hỏi 2 của An sự

trả lời của Ba có đáp ứng

điều An muốn biết không?

Vì sao? Cần phải trả lời ntn?

H: Từ cách trả lời trên có thể

rút ra bài học gì về giao tiếp?

GV treo bảng phụ y/c HS

đọc VD

H: Vì sao truyện lại gây cời?

H: Lẽ ra 2 nhân vật trong

truyện cần phải hỏi và trả lời

ntn?

H: Muốn hỏi đáp cho chuẩn

HS đọc VD

giải thích

Nhận xét

Đọc VD2

Kết luận

I- Ph ơng châm về l ợng 1-VD1

2-Nhận xét

Ba trả lời không rõ về ý nghĩa (tức

là địa điểm học bơi )

- trả lời thiếu thông tin -> Muốn ngời nghe hiểu thì ngời nói cần chú ý xem ngời nghe hỏi cái gì? ntn? ở đâu?

3- VD2 4- Nhận xét

- Sự trả lời thừa từ ngữ

_ Muốn hỏi đáp chuẩn mực cần nói

đúng đủ không thiếu, không thừa

mực cần chú ý nói ntn ?

GV: Điều chuẩn mực đó

cũng chính là phơng châm

về lợng Vậy thế nào là

ph-ơng châm về lợng?

GV y/c HS đọc ghi

nhớ1sgkt9

GVy/c HS đọc VD

H: truyện cời này phê phán

điều gì?

H: Qua đó em rút ra bài học

gì trong giao tiếp?

Gv Đó cũng chính là phơng

châm về chất vậy thế nào là

phơng châm về chất?

GV hớng dẫn HS đọc ghi

nhớ sgkt10

GV chia lớp làm 4 nhóm

cho lớp hoạt động trong 8’

H: Vận dụng phơng châm về

lợng để phân tích lỗi trong

những câu sau?

H: Chọn từ ngữ thích hợp để

điền vào chỗ trống?

H:Trong bài tập này phơng

châm hội thoại nào đã không

đợc tuân thủ?

H: Vì sao ngời nói đôi khi

phải dùng những cách diễn

đạt nh: tôi đợc biết, tôi tin

rằng ?

đọc ghi nhớ

Đọc VD

Khái quát

Đọc ghi nhớ2

Hoạt

động nhóm

Trả lời

sửa chữa nhận xét

5- Ghi nhớ 1(SGK t9)

II Ph ơng châm về chất 1- VD

Truyện cời : Quả bí khổng lồ 2- NX

- Phê phán tính nói khoác

- Nói phải chính xác và có căn cứ xác thực

3- Ghi nhớ2 (SGKt10)

III- Luyện tập 1- Phân tích lỗi trong ví dụ a- thừa cụm từ : nuôi ở nhà b- có hai cánh 2- Điền vào chỗ trống

a- nói có sách mách có chứng b- nói dối

c- nói mò d- nói nhăng nói cuội e- nói trạng

-> Phơng châm về chất 3- Thừa câu: Rồi có nuôi đợc không -> Vi phạm phơng châm về lợng

4- a- Sử dụng khi ngời nói có ý thức tôn trọng phơng châm về chất ngời

H: giải thích nghĩa của các

thành ngữ sau?

Giải thích

Giải nghĩa

nói tin rằng những điều mình nói là

đúng muốn đa ra bằng chứng xác thực để thuyết phục ngời nghe

nh-ng cha đợc nên phải dùnh-ng b- Ngời nói tôn trọng phơng châm

về lợng không nhắc lại

5- Giải nghĩa các câu thành ngữ

- ăn đơm nói đặt: vu khống bịa đặt

- ăn ốc nói mò: nói vu vơ không bằng chứng

- ăn không nói có: vu cáo bịa đặt

- cãi chày cãi cối; ngoan cố E- Củng cố Dặn dò (4 )– ’

H: Thế nào là phơng châm về chất và về lợng ?

H: So sánh sự giống và khác nhau giữa hai phơng châm này?

VN: - Học bài cũ

- Soạn bài: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong VB thuyết minh (t12 )

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Bài1- Tiết 4: sử dụng một số biện pháp

nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

A-

Mục tiêu cần đạ t.

1-Kiến thức:

Giúp HS hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh làm cho văn bản này thêm sinh động, hấp dẫn

2- Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

3- Thái độ:

Tự giác, tích cực khi học

B- Ph ơng pháp:

Nêu vấn đề, qui nạp, thực hành

C- Đồ dùng dạy học:

GV: SGK, SGV, bảng phụ

HS: Đọc và soạn bài ở nhà

D- Tiến trình dạy học

1- Ôn định (1’)

2- KTBC: Nêu sự khác nhau giữa phơng châm về lợng và phơng châm về chất? Cho ví dụ minh hoạ? (5’)

3- Bài mới

H:Văn bản thuyết minh là gì?

_Là kiểu VB thờng dùng trong mọi

lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri

thức (KT) khách quan về đạo đức,

tính chất,nguyên nhân, của các

hiện tợng và các sự vật trong TN, XH

bằng phơng thức trình bày ,giới

thiệu,giải thích

H:VB thuyết minh có những tính chất

gì?

H:Hãy cho biết các phơng pháp

thuyết minh?

HS nhắc lại

KN thuyết minh

HS trả lời ,

bổ sung

I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết

minh(20’) 1.Ôn tập VB thuyết minh

a.Định nghĩa b.Tính chất Tri thức, khách quan, phổ thông

c.Các phong pháp thuyết minh

_Định nghĩa _Nêu ví dụ _Liệt kê

GV: Hớng dẫn học sinh đọc văn bản

H: Bài văn thuyết minh đặc điểm gì

của đối tợng ? VB ấy có cung cấp tri

thức về đối tợng không?

H:Tri thức về đối tợng đợc TM bằng

cách nào?có phải bằng đo đếm liệt

kê không?Tại sao?

H:TG liên tởng ,tởng tợng Đá và Nớc

Hạ Long ntn ?tìm chi tiết trong VB?

H: Ngoài liên tởng, tởng tọng TG còn

sử dụng BPNT nào để giới thiệu đá và

nớc Hạ Long?

H: Hãy chỉ ra sự miêu tả và so sánh

trongVB?

H: Vậy từ VB : Đá và Nớc HL em

hãy cho biết trong 1 VBTM có nên

sử dụng các BPNT không?

H: Thông thờng đó là những BPNT

nào ?Và nên sử dụng các BPNT đó ra

sao?

GV: Hớng dẫn HS đọc VB

H: VB có tính chất thuyết minh

HS: Đọc văn bản SGK?127, trả lời câu hỏi

HS theo dõi văn bản

và trả lời

HS: Đọc ghi nhớ SGK

HS: Đọc văn bản (1 em)

_Nêu số liệu _Phân loại _So sánh 2.Viết văn bản thuyết minh có sử dụng 1 số biện pháp nghệ thuật

a Đọc VB:Hạ Long _Đá và Nớc

*Đối tợng:Sự kì lạ của

Đá _Nớc HL _VB cung cấp tri thức

về đối tợng _Cách thuyết minh: dùng cách liên tởng, t-ởng tợng

+Nó tạo nên sự di chuyểnvà di chuyển theo mọi cách tạo nên

sự thú vị trong cảnh sắc +Tuỳ theo góc độ và tốc độ di chuyển của

du khách lạ lùng +Biến đảo Đá từ những vật vô tri trở nên sống

động có hồn _Dùng phơng pháp: miêutả,so sánh

b.Ghi

nhớ(SGK/13)-II Luyện tập(15’) 1.VB:Ngọc Hoàng xử tội ruổi xanh

không?Vì sao? tìm dẫn chứng để

CM?

H: Theo em những phơng pháp thuyết

minh nào đợc sử dụng trongVB?

H: Bài thuyết minh đã sử dụng BPNT

gì? Lấy dẫn chứng CM?

_Nêu tác dụng của các BPNT?

GV: Chia lớp thành 2 nhóm

N1:ĐV này có phải là văn thuyết

minh không? Tại sao? Tìm dẫn

chứng?

N2: Tìm các BPNT đợc sử dụng để

TM?

GV: Nhận xét, bổ sung

H: Các BPNT đợc sử dụng có tác

(trang14) Theo dõi văn bản và trả lời bổ sung

Tìm các biện pháp

Lấy dẫn chứng

Nêu tác dụng

HS:Đọc

a.VB là truyện vui có tính chất thuyết minh vì Giới thiệu về loài ruồi xanh rất có hệ thống _Những tính chất chung

về họ,giống, loài

_Các tập tính sinh hoạt: sống, sinh đẻ, đăc điểm cơ bản

_Thức tỉnh ý thức vệ sinh phòng bệnh

*Các phơng pháp đợc sử dụng

_Định nghĩa; thuộc họ côn trùng

_Phân loại: Các loại ruồi _Số liệu: Số vi khuẩn,số lợng sinh sản

_Liệt kê:mắt lới , chân tiết ra chất dính

b.Các biện pháp nghệ thuật

_Nhân hoá

c Tác dụng

Gây hứng thú vừa là vui vừa là học thêm tri thức

2 Bài tập(15’)

*Đoạn văn là văn bản thuyết minh

*Cung cấp những đặc

điểm cơ bản của chim cú

_Nơi sống

_Tập tính sinh hoạt

*Các biện pháp nghệ thuật

Sự ngộ nhận hồi nhỏ làm

dụng gì?

H: Vậy trong VB thuyết minh nếu sử

dụng các BPNT có gây ảnh hởng gì

đến việc tiếp nhận ND không?

H:Hãy đặt câu hoặc viết 1 đoạn văn

ngắn TM về con vật em yêu thích

trong đó có sử dụng BPNT?

doạn văn Hoạt động nhóm(3’)

Đại diện nhóm trình bày , nhận xét

đầu mối cho câu chuyện

* Tác dụng

Gây trí tò mò, tìm hiểu ngời đọc

* Các BPNT không gây

ảnh hởng gì đến việc tiếp nhận nội dung của

VBTM

E- Củng cố- Dặn dò (3 )’

H: Muốn VB TM thêm sinh động ngời ta thờng làm ntn? Hãy nêu các BPNT thờng đợc sử dụng?

VN: Đọc và soạn bài: Luyện tập sử dụng

một số BPNT trong VBTM ( SGK t15)

Ngày soạn

Ngày giảng

Bài 1- Tiết 5: luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ

thuật trong văn bản thuyết minh

A Mục tiêu cần đạt–

1- Kiến thức.

Ôn tập, củng cố, hệ thống hoá kiến thức về VB thuyết minh thông qua việc kết hợp các biện pháp nghệ thuật

2- Kĩ năng

Rèn luyện kĩ năng tổng hợp về VBTM

3- Thái độ

Tự giác, tích cực khi luyện tập

B- Ph ơng pháp.

Luyện tập, củng cố, hệ thống hoá kiến thức

C- Đồ dùng dạy học.

GV: SGK, SGV, bảng phụ

HS: Đọc và soạn bài

D- Tiến trình dạy học.

1- Ôn định lớp.(1’)

2- KTBC: Vì sao trong VBTM cần sử dụng các biện pháp nghệ thuật? (5’) 3- Bài mới

GV y/c các tổ trởng báo cáo

việc chuẩn bị bài của tổ mình

- Nêu y/c chung của tiết luyện

tập

- Nêu định hớng chung

GV y/c HS đọc lại đề bài

H: Với đề bài này nên mở bài

ntn?

Các tổ lần luợt trình bày dàn ý

Các tổ khác nhận xét

Đọc lại

đề

Lập dàn ý

I- Chuẩn bị ở nhà (5’)

II- Luyện tập trên lớp (25’)

* Yêu cầu chung

- Hình thức: Có đủ bố cục 3 phần của một bài viết TLV

- Nội dung:

+ Biết vận dụng một số BPNT để VBTM sinh động hấp dẫn

+ Nêu đợc công dụng, cấu tạo, chủng loại, lịch sử của các đồ dùng

1- Đề bài: Thuyết minh về cái bút bi

2- Lập dàn ý:

a- Mở bài

- Nêu định nghĩa

- Giới thiệu chung

H: Phần thân bài cần thuyết

minh những nội dung gì?

H: Phần kết bài cần khẳng định

những vấn đề gì?

GV chia lớp làm 4 nhóm

- Nhóm1 : Viết phần mở bài

- Nhóm2 :Viết ý 1 phần TB

- Nhóm3 : Viết ý 2 phần TB

- Nhóm4 : Viết phần kết bài

Y/c trình bày rõ ràng tự tin,gây

hứng thú cho ngời nghe

Nhận xét, tổng hợp, đánh giá

Hớng dẫn HS đọc thêm

Tìm nội dung

Khái quát

Hoạt

động nhóm, trình bày, nhận xét,

bổ sung

Đọc

b- Thân bài

- Xác định tầm quan trọng của cái bút

- Nêu cấu tạo: 2 phần

+ Phần bên ngoài: Vỏ bút + Phần bên trong: Ruột bút

- Công dụng:

- Lu ý khi sử dụng

c- Kết bài

- Cảm nghĩ chung về chiếc bút

- Khẳng định giá trị của cái bút trong hiện tại và tơng lai

3- Viết bài

4- Đọc và nhận xét

III- Đọc thêm (5’)

E- Củng cố- Dặn dò (5’)

H: Nêu những yêu cầu chung khi viết một bài văn thuyết minh

VN: - Lập dàn ý và viết các đề còn lại

- Đọc và soạn bài: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (SGK T16)