Ngữ Văn 9 - bài 8

H: Nhân vật MGS đã tự giới thiệu về lai lịch của mình qua những từ ngữ nào.. GV cho HS đọc ghi nhớ.GV: Đó là bức tranh hiện thực về xã hội phong kiến đơng thời với những kẻ cơ hội xấu xa

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Bài 8- Tiết 36: mã giám sinh mua kiều.

(Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)

a mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

Khắc hoạ chân dung tên dắt gái Mã Giám Sinh lu manh, t thế và tâm trạng của nàng Kiều nạn nhân của sự biến và đồng tiền

2 Kĩ năng:

Củng cố và rèn luyện kĩ năng đọc thơ lục bát và kể chuyện, phân tích nhân vật qua hình dáng, ngôn ngữ, cử chỉ và hành động

3: Thái độ:

Cảm nhận đựoc hình ảnh tội nghiệp, nỗi đau đớn tê tái của nàng Kiều

Thấy đợc tấm lòng nhân đạo của nhà thơ

b Phơng pháp:

Nêu vấn đề, phân tích, bình giảng, liên hệ

c Chuẩn bị:

1 Giáo viên.

SGK, SGV, Truyện Kiều, bài soạn

2 Học sinh:

SGK, đọc và soạn bài

d tiến trình lên lớp:

1 ổn định lớp.(1 )’)

2 Kiểm tra bài cũ:(5 )’) Đọc thuộc lòng đoạn trích “Cảnh ngày xuân”? Nêu nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?

3 Bài mới.

H: Qua phần chú thích hãy nêu

vị trí của đoạn trích?

Gv nêu y/c đọc:

- Lời MGS lần 1 đọc giọng cộc

lốc

- Lần 2 giọng điệu bộ

- Lời ngời kể đọc giọng từ tốn

GV cho HS giải nghĩa một số

từ khó nh: thềm hoa, rợn gió

H: Đoạn trích có mấy nhân vật

chính?

H: Nhân vật MGS đã tự giới

thiệu về lai lịch của mình qua

những từ ngữ nào?

H: Em hiểu viễn khách là ngời

ntn?

H:Những lời nói của MGS đã

hé lộ điều gì về con ngời hắn?

Nêu vị trí

Đọc

Giải thích

Tìm nhân vật

Tìm từ ngữ và giải thích

I- Đọc và tìm hiểu chung (10’))

1- Vị trí đoạn trích

*Nằm ở đầu phần 2 của truyện 2- Đọc

3- Giải nghĩa từ khó

II- Đọc và tìm hiểu chi tiết.

1- Nhân vật Mã Giám Sinh a- Diện mao, cử chỉ, hành

động, tính cách

* Lai lịch:

- Viễn khách: khách ở xa đến

- Tên: MGS

- Quê: Thanh Lâm cũng gần

=> Gian dối, lời nói cộc lốc,

H: Ngoại hình của MGS đợc

tác giả khắc hoạ qua những từ

ngữ nào?

H: Em hiểu tứ tuần là bao

nhiêu tuổi?

H: Nêu nhận xét về cách miêu

tả diện mạo của MGS?

H: MGS và bọn đầy tớ đi theo

đợc giới thiệu qua chi tiết nào?

“Lao xao” là từ loại gì? Diễn

tả âm thanh ntn?

H: Qua đó em hiểu đây là một

đám ngời ntn?

H: Với danh nghĩa là đến hỏi

vợ MGS có những hành động,

cử chỉ gì khi đến nhà Kiều?

H: Ngồi tót là ngồi ntn?

- Nhanh nhẹn nhẩy lên ngồi

chồm hỗm

H: Ghế trên là nơi dành cho

những ngời nào?

- Bậc cao tuổi, khách quí

H:Qua hành động “ngồi tót sỗ

sàng” em hiểu thêm gì về bản

chất con ngời của hắn?

GV: Ghế trên là vị trí trang

trọng dành cho bậc cao niên,

trởng họ đáng kính MGS kẻ đi

hỏi vợ là con cái mà lại ngồi

nh vậy thật là chớng mắt, vô lí,

hiện rõ bộ mặt kẻ vô học,

phàm phu tục tử Đúng chỉ

bằng một từ “tót” Nguyễn Du

đã giết chết tên giám sinh họ

Mã

H: Trong cuộc mua , bán MGS

đợc giới thiệu qua những chi

tiết nào?

H: “ Đắn đo” chỉ sự suy tính gì

ở con ngời?

H: Qua từ “ép và thử” em thấy

hắn là con ngời ntn?

H: Lời nói của MGS ntn?

Nhận xét về sự chính xác trong

Khái quát

Tìm từ ngữ

Nhận xét

Tìm chi tiết và giải thích

Tìm hành

động, cử chỉ

Nêu nhận

định

Tìm chi tiết

Nhận xét

bất nhã

*Ngoại hình:

Quá niên chạc ngoại tứ tuần Mày râu nhẵn nhụi, áo bao -> Đối xứng

=> Chải chuốt, lố lăng, trai lơ

Trớc thầy sau tớ lao xao

-> đội quân láo nháo , ô hợp

* Hành động cử chỉ

Ghế trên ngồi tót sỗ sàng

=> Trơ trẽn, mất lịch sự, vô học

b- Trong cuộc mua bán

Đắn đo cân sắc cân tài

ép nguyệt, thử thơ

Mặn nồng a

Sính nghi xin dạy bao nhiêu

- Đáng giá nghìn vàng

Cò kè bớt một thêm hai Giờ lâu ngã giá ngoài 400

những từ ngữ đó?

H: Giải thích nghĩa của từ “cò

kè”?

- Nâng lên, hạ xuống, thêm bớt

từng chút một

H: Từ cuộc mua bán MGS hiện

ra là một kẻ ntn?

GV: Qua ngôn ngữ trực tiếp

miêu tả của tác giả MGS hiện

ra với bản chất xấu xa, bất

nhân, con buôn Nếu trớc đó

hắn vội vàng ngồi tót lên nghế

thì trong cuộc mua bán hắn lại

hết sức chậm rãi, Tính toán chi

li Hắn hiện nguyên hình là kẻ

lừa đảo, là tay buôn ngời

H: Theo em khi viết về nhân

vật này tác giả tỏ thái độ gì?

- Phê phán, lên án xã hội đồng

tiền vô nhân đạo

Giải thích

Khái quát

Nêu ý kiến

-> Sử dụng từ ngữ chính xác, sinh động

=> Giả dối, bất nhân, là một tên bán thịt buôn ngời

E- Củng cố- Dặn dò.(3 )’)

H: Hãy dùng lời văn của mình kể lại đoạn trích vừa học?

VN:- Học bài cũ, soạn tiếp bài

- Đọc đoạn trích: Thuý Kiều báo ân, báo oán

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Bài 8- Tiết 37 mã giám sinh mua kiều.

( Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)

A- Mục tiêu cần đạt.(Nh tiết 36)

B- Phơng pháp.

Nêu vấn đề, phân tích, bình giảng

C- Đồ dùng dạy học.

GV: SGK, SGV< bài soạn

HS: SGK, bài soạn

D- Tiến trình dạy học.

1- Ôn định (1’))

2- KTBC: (5’)) Đọc thuộc lòng đoạn trích “Mã Giám Sinh mua Kiều”? Qua cuộc mua bán Mã Giám Sinh bộc lộ bản chất gì?

3- Bài mới

Gv cho Hs đọc những câu thơ nói

về nàng Kiều

H: Trớc những cử chỉ hành động

của Mã Giám Sinh trong cuộc

mua bán Thuý kiều có những biểu

hiện gì?

- Về tâm trạng?

- Về nét mặt?

- Về hành động?

H: Nhận xét về cách sử dụng từ

ngữ, miêu tả tâm trạng của tác

giả?

H: “Nỗi mình”, “nỗi nhà” là nói

về điều gì?

- Nỗi mình: tình yêu tan vỡ

- Nỗi nhà: cha và em gặp nạn

Tìm và

đọc

Tìm chi tiết

Nhận xét

Giải thích

I- Đọc và tìm hiểu chung II- Đọc và tìm hiểu chi tiết.

1- Nhân vật Mã Giám Sinh 2- Nhân vật Thuý Kiều (25’)) Nỗi mình thêm tức nỗi nhà Thềm hoa lệ hoa mấy hàng Ngại ngùng rợn gió e sơng Ngừng hoa bóng thẹn dày

Nét buồn nh cúc điệu gầy nh mai

-> Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật tinh tế

- Phép ẩn dụ, nhân hoá, so sánh mẫu mực

H: Hãy nêu cách hiểu của em về

câu thơ “Nét buồn nh cúc, điệu

gầy nh mai”

- Hoa cúc chỉ sự buồn nh có đám

tang

- Hoa mai chỉ sự thanh cao trong

sáng

=> ý nói rằng dù đanh rất đau khổ

Thuý Kiều trông vẫn rất đẹp và

trang trọng, thanh khiết

H: Trong cuộc mua bán Thuý

Kiều là ngời ntn? Nhận xét về

hoàn cảnh của nàng?

Gv: Kiều buồn rầu, tủi hổ, ngợng

ngùng, mỗi bớc đi là mấy hàng

n-ớc mắt tuôn rơi Nàng tức giận,

xấu hổ, thẹn thùng vì mình bị coi

nhr một món hàng để đem ra ngã

giá nhng vì hoàn cảnh đa đẩy, tình

thế bắt buộc nên nàng đành “

nhắm mắt đa chân để xem con tạo

xoay vần đến đâu”

GV cho HS thảo luận trong ( 3’))

H: Phân tích ý nghĩa sâu xa của

hai câu thơ: “Tiền lng đã sẵn việc

gì chẳng xong”

- Trong tay có sẵn đồng tiền thì

việc gì cũng giải quyết đợc

H: Qua câu thơ này tác giả muốn

nói lên điều gì?

- Phê phán lên án xã hội đồng tiền

bầt nhân, vô lơng tâm đối với con

ngời bất hạnh

H: Miêu tả sự đau đớn, nhục nhã ê

chề của nàng Kiều tác giả bộc lộ

tình cảm gì đối với nàng?

H: Khái quát lại nét nghệ thuật

đặc sắc của đoạn trích

H; Nêu nội dung chính của đoạn

trích?

Nêu ý kiến

Nhận xét

Thảo luận

Nêu ý kiến

Nhận

định

Khái quát

=> Đau đớn, uất ức trớc cảnh

đời ngang trái

- Có tình cảnh tội nghiệp,

đáng thơng

=> Niềm thơng cảm sâu sắc trớc thực trạng con ngời bị hạ thấp, bị chà đạp của tác giả

III- Tổng kết- Ghi nhớ.(5’))

1- Nghệ thuật

2- Nội dung

3- Ghi nhớ

GV cho HS đọc ghi nhớ.

GV: Đó là bức tranh hiện thực về

xã hội phong kiến đơng thời với

những kẻ cơ hội xấu xa biến con

ngời trở thành hàng hoá, đồng

thời thể hiện tấm lòng nhân đạo

cao cả của Nguyễn Du trớc thực

trạng con ngời bị hạ thấp, bị chà

đạp

GV cho HS đọc diễn cảm đoạn

trích

H: Phát biểu ý kiến của em về vai

trò của đồng tiền trong đoạn trích

đã học?

Đọc ghi nhớ

Đọc diễn cảm

Phát biểu cảm nghĩ

IV- Luyện tập.(6’))

1- Đọc diễn cảm đoạn trích

2- Phát biểu cảm nghĩ

E- Củng cố- Dặn dò.(3 )’)

H: Hãy tóm tắt lại đoạn trích?

H: Theo em trong xã hội ngày nay còn có những con ngời nh Mã Giám Sinh không? Vì sao em lại nghĩ nh vậy?

VN: - Học bài cũ

- Soạn bài: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga.(SGK- T109)

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Bài 8- Tiết 38: lục vân tiên cứu kiều nguyệt nga.

( Trích Truyện Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu)

A- Mục tiêu cần đạt.

1- Kiến thức

- Giúp HS nắm đợc những điều cơ bản về tác giả, tác phẩm và cốt truyện Qua đoạn trích hiểu đợc khát vọng cứu ngời, giúp đời của tác giả và phẩm chất của hai nhân vật: Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga

- Tìm hiểu đặc trng phơng thức khắc hoạ tính cách nhân vật của truyện 2- Kĩ năng

Rèn kĩ năng đọc truyện thơ Nôm , phân tích cách kể chuyên và xây dựng nhân vật

3- Thái độ

Kính trọng nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu, học tập những phẩm chất tốt đẹp của hai nhân vật chính trong đoạn trích

B- Phơng pháp.

Nêu vấn đề, thuyết minh, phân tích, bình giảng, trực quan

C- Đồ dùng dạy học.

1- GV: SGK, SGV, bài soạn

2- HS: SGK, bài soạn

D- Tiến trình dạy học.

1- Ôn định (1’))

2- KTBC: (5’)) đọc thuộc lòng đoạn trích “Mã Giám Sinh mua Kiều”? Nêu nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?

3- Bài mới

GV: 1864 (10 năm sau khi truyện LVT ra đời) một ngời Pháp đã dịch tác phẩm sang tiếng Pháp điều thôi thúc ông ta chính là “ hiện tợng đặc biệt” ở Nam kì lục tỉnh có lẽ không có ngời chài lới hay một ngời lái đò nào lại không ngâm nga vài ba câu LVT trong khi đa đẩy mái chèo Truyện LVT của Nguyễn Đình Chiểu là một tác phẩm có sức sống mạnh mẽ, lâu bền trong lòng nhân dân nh là một sản phảm hiếm có của trí tuệ con ngời Hôm nay chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu

H: Hãy giới thiệu về tác giả

Nguyễn Đình Chiểu theo

những nét sau?

- Quê quán?

- Tiểu sử?

- Cuộc đời?

H: Trớc những khó khăn nh

vậy nhng ông luôn bộc lộ

phẩm chất gì?

GV: Ông luôn làm việc hết

mình và nêu cao tấm gơng

trong sáng cho đời Là một

thầy giáo danh tiếng ông

vang khắp miền lục tỉnh

Khi ông mất cả cánh đồng Ba

Giới thiệu

- Quê quán

- Cuộc

đời

Nhận xét

I Đọc và tìm hiểu chung.

1- Tác giả.(15’))

* Nguyễn Đình Chiểu (1822- 1888)

- Quê: Thừa Thiên- Huế

- Xuất thân trong một gia đình quan lại, đợc dạy chữ từ nhỏ + Thi đỗ tú tài năm 21 tuổi + 1849 ra Huế dự kì thi Hội thì nghe tin mẹ mất, ônh bỏ thi về chịu tang, dọc đờng khóc mẹ mù cả hai mắt

- Cuộc đời đau khổ

+ Bị tàn tật

+ đờng công danh nghẽn lối + Đờng tình duyên trắc trở + Về quê gặp buổi loạn li

=> Ông luôn sáng ngời tinh thần

đấu tranh bất khuất

+ Cùng bàn bạc việc đánh giặc Pháp

+ Sáng tác thơ văn khích lệ tinh thần đấu tranh của nhân dân + Giữ trọn lòng trung thành với

Tổ Quốc

+ Vừa dạy học vừa bốc thuốc sứu ngời

Tri rợp trắng khăn tang của

các thế hệ học trò suốt bốn

chục năm trời

H: Hãy nêu những hiểu biết

của em về tác phẩm?

Gv cho Hs đọc phần tóm tắt

tác phẩm trong SGK

H: Dựa vào phần tóm tắt hãy

nêu nội dung chính của tác

phẩm?

H: Cho biết truyện LVT có

kết cấu ntn?

H: Tác phẩm đợc NĐC viết

ra nhằm mục đích gì?

H: Đạo lí làm ngời trong tác

phẩm đợc thể hiện ở những

điểm nào?

- Trai thời trung hiếu làm đầu

Gái thời tiết hạnh làm câu

trau mình

GV: ở thời đại chế độ phong

kiến đang khủng hoảng

nghiêm trọng, kỉ cơng, trật tự

xã hội lỏng lẻo, đạo đức suy

giảm Một tác phẩm nh thế

đã đáp ứng nguyện vọng của

nhân dân nên ngay từ lúc ra

đời truyện LVT đã đợc nhân

dân Nam Bộ tiếp nhận nồng

nhiệt

H: Từ kết cấu, mục đích của

truyện hãy nhận xét những

nét nghệ thuật chính của tác

phẩm?

H: Em hiểu diễn xớng nghĩa

là ntn?

- Biểu diễn bằng nhiều hình

thức của nhân dân từ một tác

phẩm gốc nh: kể thơ, hát thơ,

nói thơ

Giới thiệu tác phẩm

Đọc

Nêu nội dung

Nêu kết cấu

Nêu mục

đích sáng tác

Tìm chi tiết

Khái quát

về nghệ thuật

Giải thích

2- Tác phẩm.(20’)) Gồm 2082 câu thơ lục bát ra đời những năm 50 của thế kỉ XIX gồm 4 phần

- LVT cứu KNN khỏi tay bọn c-ớp

- LVT gặp nạn đợc thần và dân cứu giúp

- KNN gặp nạn vẫn chung thuỷ với LVT

- LVT và KNN gặp lại nhau a- Kết cấu: Theo kiểu truyền thống của loại truyện phơng

Đông (chơng hồi) xoay quanh diễn biến cuộc đời nhân vật chính

b- Mục đích: Truyền dạy đạo lí làm ngời:

- Xem trọng tình nghĩa giữa con ngời với con ngời nh tình cha con, mẹ con, nghĩa vợ chồng, tình yêu thơng cu mang những ngời gặp hoạn nạn

- Đề cao tinh thần nghĩa hiệp sẵn sàng cứu giúp đánh đuổi bọn xấu

- Thể hiện khát vọng của nhân dân hớng tới lẽ công bằng và những điều tốt đẹp trong cuộc sống

c- Nghệ thuật

- Truyện thơ Nôm lục bát theo kiểu chơng hồi

- Ngôn ngữ mộc mạc, giản gị, sử dụng đợc nhiều phơng thức diễn xớng của dân tộc

E- Củng cố - Dặn dò.(5 )’)

H: Theo em giữa cuộc đời tác giả và cuộc đời nhân vật LVT có điểm gì tơng

đồng?

H: Nêu nghệ thuật và mục đích sáng tác của tác phẩm?

VN:- Học bài cũ

- Soạn bài: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Bài 8- Tiết 39: lục văn tiên cứu kiều nguyệt nga.

( Trích- Truyện Lục Văn Tiên)

A- Mục tiêu cần đạt.( nh tiết 38)

B- Phơng pháp.

Nêu vấn đề, thuyết minh, trực quan, phân tích, so sánh

C- Đồ dùng dạy học.

GV: SGK, SGV, bài soạn

HS: SGK, bài soạn

D- Đồ dùng dạy học.

1- Ôn định.(1’))

2- KTBC: (5’)) Nêu những nét chính về cuộc đời, sự nghiệp tác giả Nguyễn

Đình Chiểu?

3- Bài mới

H: Đoạn trích LVT cứu KNN nằm

ở phần nào của tác phẩm?

GV nêu y/c đọc: Chú ý chuyển

giọng phù hợp ở những câu thơ kể

chuyện, tả trận đánh, cử chỉ lời nói

của hai nhân vật chính

H: Hãy giải thích của một số từ địa

phơng Nam Bộ?

- Cha hãn dạ này: cha biết chắc

chắn

- Hay vầy: biết nh thế này

- Kiến ngãi bất vi: thấy việc nghĩa

không làm

H: Đoạn trích có mấy nhân vật

chính?

- LVT đợc giới thiệu từ câu thơ nào

Nêu vị trí

đoạn trích

2 HS đọc

3 HS giải nghĩa từ

1HS xác

định nhân vật

2- Đọc và tìm hiểu vị trí

đoạn trích.(7) a- Vị trí

Nằm ở phần đầu của truyện

b- Đọc

3- Giải thích từ khó

II- Đọc và tìm hiểu chi tiết.(20 )’)

1- Lục Vân Tiên đánh bọn cớp đờng

đến câu thơ nào?

- Còn KNN

H: Hãy đọc và nêu nội dung của

m-ời bốn câu thơ đầu?

H: Trong đoạn đầu tác giả chủ yếu

giới thiệu mấy tuyến nhân vật?

H: Khi gặp bọn cớp đang gây hoạ

cho KNN thì LVT có hành động

gì?

H: Vừa đánh chàng còn vừa có lời

nói NTN?

H: Lực lợng bọn cớp ra sao?

Cầm đầu là ai? Phong Lai đợc giới

thiệu ntn qua chân dung và ngôn

ngữ?

H: Em hãy nhận xét về lực lợng hai

bên?

H: Từ sự chênh lệch hãy cho biết

LVT đang ở trong tình thế ntn?

H: Trong sự nguy hiểm chàng vẫn

có những hành động ra sao?

H: Triệu Tử là ai? Trận Đơng Dơng

là trận đánh nào? Tác giả đã sử

dụng biện pháp già khi nói về LVT

và Triệu Tử Long?

- TTL một tớng trẻ có tài thời Lu Bị

- Tam quốc Khi Lu Bị bị quân Tào

bắt đuổi đến Đơng Dơng ông phải

bỏ cả vợ, con chạy về phía Nam

TTL một mình phá vòng vây của

quân Tào bảo vệ AĐẩu con của Lu

Bị

H: Trớc hành động “tả đột hữu

xông” của LVT lũ cớp lâm vào tình

trạng ntn?

H: Khi giới thiệu trận đánh tác giả

sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?

H: Qua sự thất bại của bọn cớp hãy

nêu những nhận xét của em về con

ngời LVT?

H: Cách miêu tả của tác giả khiến

em liên tởng đến hình ảnh của

những nhân vật nào trong các

truyện dân gian đã học? Những

nhân vật này thể hiện mong ớc gì

1HS đọc

và nêu nội dung

1HS trả

lời

1HS tìm chi tiết

So sánh

Nhận xét

Tìm chi tiết

Trả lời

Xác định Nghệ thuật

Liên tởng

Lục Vân Tiên.

- Ghé lại bẻ cây xông vô

- Lên án tội ác của bọn cớp

- Tả đột hữu xông

Đơng

D-ơng

Bọn c ớp

- 4 phía

- Tớng: doạ nạt, sai quân

đánh LVT -> Vỡ tan, Phong Lai chết không kịp trở tay

-> So sánh đối lập, sử dụng điển tích, điển cố

=> Ngời dũng cảm, tài sức hơn ngời