bai 2 - lop 6

Kiến thức : Sau bài học , giúp HS nắm : - Vị trí và tên cùa các hành tinh trong hệ Mặt Trời - Một số đặc điểm của Trái Đất Trái Đất có dạng cầu , kích thước rất lớn và nằm ở vị trí thứ

Tuần 2:

Tiết 2:

CHƯƠNG I : TRÁI ĐẤT

Bài 1 : VỊ TRÍ , HÌNH DẠNG VÀ KÍCH

THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT

I Mục tiêu :

1 Kiến thức :

Sau bài học , giúp HS nắm :

- Vị trí và tên cùa các hành tinh trong hệ Mặt Trời

- Một số đặc điểm của Trái Đất ( Trái Đất có dạng cầu , kích thước rất lớn và nằm ở

vị trí thứ 3 trong hệ Mặt Trời )

- Khái niệm và công dụng của dụng của kinh tuyến , vĩ tuyến , kinh tuyến gốc , vĩ tuyến gốc

2 Kỹ năng :

- Xác định được kinh tuyến gốc , vĩa tuyến gốc , nửa cầu Bắc , nửa cầu Nam , nửa cầu

Đông và nửa cầu Tây

II Phương tiện dạy học :

- SGK

- Quả Địa Cầu

- Hình các hành tinh trong hệ Mặt Trời

- Hình 2 và 3 trong SGK phóng to

III Phương pháp dạy học :

- Trực quan

- Vấn đáp

- Diễn giải

IV Hoạt động trên lớp :

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

Câu 1 : Bô ̣ môn đi ̣a lý ở lớp 6 sẽ giúp cho chúng ta biết được điều gì ?

Câu 2 : Để ho ̣c tâ ̣p tốt bô ̣ môn đi ̣a lý lớp 6 các em cần phải ho ̣c như thế nào ?

Câu 3 : Ngoài nội dung trong SGK , chúng ta còn phải khai thác thông tin từ những

nguồn nào?

3 Giảng bài mới :

Mở bài : Trái Đất là nơi duy nhất trong hệ Mặt Trời có tồn tại sự sống và sự phát triển

của xã hội loài người Từ xưa đến nay , con người luôn tìm cách khám phá những điều bí

ẩn của Trái Đất ( như hình dạng , vị trí , kích thước …) Và trong tiết học hôm nay ,

chúng ta sẽ cùng tìm hiểu những vấn đề trên qua bài “ Vị trí , hình dạng và kích thước của Trái Đất “

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1 : Tìm hiểu về vị trí của Trái Đất

trong hệ Mặt Trời

GV yêu cầu HS quan sát hình “ Các hành tinh

trong hệ Mặt Trời “ và cho biết :

Câu 1 : Trong hệ Mặt Trời có bao nhiêu hành

tinh và kể tên ?

( Có 9 hành tinh trong hệ mặt Trời , gồm : sao

Thủy , sao Kim , Trái Đất , sao Hỏa , sao Mộc ,

sao Thổ , Thiên Vương Tinh , Hải Vương Tinh

và Diêm Vương Tinh )

Câu 2 : Trái Đất nằm ở vi ̣ trí thứ mấy trong các

hành tinh xếp theo thứ tự xa dần MT ?

( Vị trí thứ 3 )

GV mở rộng : Nếu Trái Đất nằm ở vị trí của sao

Kim hoặc sao Hỏa thì nó không còn là thiên thể

duy nhất có sự sống trong hệ Mặt Trời Vì

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là 150

triệu km – đây là khoảng cách vừa đủ để nước

tồn tại ở thể lỏng , rất cần cho sự sống )

Hoạt động 2 :Tìm hiểu về hình dạng , kích

thước của Trái Đất và hệ thống kinh vĩ tuyến

GV yêu cầu hs quan sát hình 2+3 cho biết :

Câu hỏi 3 : Trái Đất có hình gì ?

( Trái Đất có hình cầu )

GV có thể lấy ví dụ minh họa : quan sát con

thuyền đi từ biển khơi vào bờ

Yêu cầu HS quan sát H2 trong SGK và cho biết:

Câu hỏi 4 : Đô ̣ dài bán kính và đường xích đa ̣o

của Trái Đất là bao nhiêu ? Qua đó , em có nhận

xét gì về kích thước của Trái Đất ?

( Bán kính : 6370 km , đường xích đạo : 40076

km )

GV : tổng diện tích của Trái Đất là 520 triệu km2

GV : Trái Đất tự quay quanh một trục tưởng

tượng , gọi là địa trục Trục này tiếp xúc với bề

1 Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời :

- Trái Đất nằm ở vi ̣ trí thứ 3 theo thứ tự xa dần Mặt Trời

2 Hình dạng , kích thước của Trái Đất và hệ thống kinh vĩ tuyến :

a Hình dạng :

- Trái Đất có hình cầu

b Kích thước :

- Bán kính : 6370 km

- Xích đạo : 40076 km

c.Hệ thống kinh vĩ tuyến :

- Kinh tuyến : là các đường nối từ cực Bắc đến cực Nam , có độ dài bằng nhau

- Vĩ tuyến là các đường vuông góc với đường kinh tuyến , song song

mặt Trái Đất ở hai điểm đó chính là địa cực : cực

Bắc và cực Nam Từ 2 điểm cố định này , người

ta vẽ được các đường kinh tuyến , sau đó là các

đường vĩ tuyến trên Trái Đất

Câu hỏi 5 : Quan sát hình 3 , hãy cho biết các

đường nối từ cực Bắc đến cực Nam là những

đường gì ?

( Các đường kinh tuyến )

Câu hỏi 6 : Độ dài của chúng như thế nào ?

( Có độ dài bằng nhau )

GV : Nếu mỗi kinh tuyến cách nhau 10 thì trên

quả Địa Cầu sẽ có tất cả 360 kinh tuyến

Câu hỏi 7 : Những vòng tròn cắt ngang quả Địa

Cầu là những đường gì?

( Các đường vĩ tuyến )

Câu hỏi 8 : Chúng có đặc điểm gì ?

( Vuông góc với các đường kinh tuyến , song

song với nhau và có độ dài khác nhau )

GV : Nếu mỗi kinh tuyến cách nhau 10 thì trên

bề mặt quả Địa Cầu , từ cực Bắc đến cực Nam

có 181 vĩ tuyến

GV : ngoài thực tế , trên bề mặt trái Đất không

có đường kinh tuyến , vĩ tuyến Đường kinh

tuyến , vĩ tuyến chỉ được thể hiện trên các loại

bản đồ và quả Địa Cầu với nhiều mục đích khác

nhau

Câu hỏi 9 : Để đánh số các kinh tuyến , vĩ tuyến

người ta phải làm gì ?

( Chọn kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc )

Câu hỏi 10 : Kinh tuyến gốc là kinh tuyến bao

nhiêu độ ? Vĩ tuyến gốc là vĩ tuyến bao nhiêu

độ ?

( Kinh tuyến gốc là kinh tuyến 0 0 , qua đài thiên

văn Grinuyt – nước Anh Vĩ tuyến gốc là đường

vĩ tuyến 0 0 , là vĩ tuyến lớn nhất hay còn gọi là

đường xích đạo)

GV yêu cầu HS xác định trên quả Địa Cầu

đường kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc

Câu hỏi 11: Kinh tuyến đối diện với kinh tuyến

gốc là kinh tuyến bao nhiêu độ ?

( Là kinh tuyến 180 0 )

Câu hỏi 11: Những kinh tuyến bên tay phải kinh

tuyến gốc là kinh tuyến gì ? Những kinh tuyến

bên tay trái kinh tuyến gốc là kinh tuyến gì ?

với nhau và có độ dài khác nhau

- Kinh tuyến gốc là đường kinh tuyến 00 (qua đài thiên văn Grinuyt nước Anh )

- Vĩ tuyến gốc là đường xích đạo

(Các kinh tuyến bên tay phải kinh tuyến gốc là

những kinh tuyến Đông và ngược lại là những

kinh tuyến Tây )

GV : Kinh tuyến gốc và kinh tuyến 1800 chia bề

mă ̣t quả Đi ̣a Cầu ra làm hai phần là bán cầu

Đông và bán cầu Tây

GV yêu cầu HS xác định bán cầu Đông và bán

cầu Tây trên quả Địa Cầu

Câu hỏi 12 : Đường xích đạo là đường gì và đặc

điểm của đường xích đạo ?

( Đường xích đạo là vĩ tuyến lớn nhất trên quả

Địa Cầu Nó chia quả Địa Cầu ra nửa cầu Bắc

và nửa cầu Nam )

Câu hỏi 13 : Những đường vĩ tuyến nằm ở nửa

cầu Bắc là vĩ tuyến gì ? Những đường vĩ tuyến

nằm ở nửa cầu Nam là vĩ tuyến gì ?

( Những đường vĩ tuyến nằm ở nửa cầu Bắc là vĩ

tuyến Bắc , ở nửa cầu Nam là vĩ tuyến Nam )

GV yêu cầu HS quan sát hình 3 và xác định nửa

cầu Bắc , nửa cầu Nam , các vĩ tuyến Bắc và vĩ

tuyến Nam

Câu hỏi 14 : Hệ thống kinh vĩ tuyến có tác dụng

gì ?

( Nhờ hệ thống các kinh , vĩ tuyến , người ta có

thể xác định được mọi vị trí của mọi địa điểm

trên quả Địa Cầu )

GV : Nhờ vào hệ thống kinh vĩ tuyến mà người

ta có thể xác định vị trí các máy bay , tàu gặp

nạn một cách chính xác

V Củng cố : ( 5 phút )

Câu 1 : Hãy cho biết vị trí , hình dạng và kích thước của Trái Đất ?

Câu 2 : Yêu cầu HS xác định kinh tuyến gốc , vĩ tuyến gốc , bán cầu Bắc và bán cầu Nam

Câu 3 : Công dụng của hệ thống kinh vĩ tuyến ?

VI Dặn dò : ( 1 phút )

- Học bài

- Xem trước bài “ Bản đồ Cách vẽ bản đồ “ và trả lời 2 câu hỏi :

Quan sát hình 4 và 5 ( trang 9 , 10 SGK ) , hãy cho biết :

Câu 1 : Hình dáng các lục địa ở hình 4 khác hình 5 như thế nào ?

Câu 2 : Các đường kinh vĩ tuyến ở hình 4 đã thay đổi như thế nào so với hình 5 ?

VII Nhận xét – rút kinh nghiệm :

Ngày tháng năm 2009

Ký duyệt