Giáo án tự chọn 10 Ngày soạn Tiết 1: ÔN TẬP ĐẦU NĂM I. Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về ĐLBTKH, hóa trị các nguyên tố, nồng độ dung dịch - Kỹ năng:Rèn luyện kỹ năng lập CTHH, tính nồng độ phần trăm, nồng độ mol/l II. Chuẩn bị: - Học sinh ôn tập các kiến thức đã học ở lớp 8 và lớp 9 - Giáo viên chuẩn bị một số bài tập luyện tập III. Tổ chức các hoạt động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò I.Định luật bảo toàn khối lượng Vận dụng: Đốt cháy hoàn toàn một hợp chất X có khối lượng m g thấy cần dùng 4,48 lít O 2 (ĐKTC) tạo thành CO 2 và H 2 O theo tỉ lệ số mol 2 2 CO H O n 1 n 2 = . Tính m? II. Lập công thức của hợp chất Vận dụng: Xác định công thức của hợp chất vô cơ chứa các nguyên tố H,N, O biết % về khối lượng của các nguyên tố là: H = 1,5% N = 22% O = 76,5% ? III. Nồng độ dung dịch Vận dụng: Để trung hòa 50 ml dung dịch HCl cần dùng hết 75 ml dung dịch Ba(OH) 2 0,1 M. Tính C M của dung dịch axit? GV: Viết biểu thức cụ thể hóa ĐLBTKL của phản ứng A + B → C +D ? HS: m A + m B = m C + m D GV: Viết PTPU xẩy ra? Dựa vào tỉ lệ số mol CO 2 và số mol H 2 O áp dụng ĐLBTKL tính m theo O 2 , CO 2 , H 2 O? HS: X + 2O 2 → CO 2 +2H 2 O Theo PTPU tình được số mol CO 2 , số mol H 2 O suy ra khối lượng của chúng. Áp dụng ĐLBTKL ta có 2 2 2 x CO H O O m m m m= + − GV: Xét hợp chất A x B y C z có chứa thành phần phần trăm về khối lượng các nguyên tố lần lượt là a, b, c . Lập biểu thức liên hệ giữa x,y,z và a,b,c? HS: x : y : z = A B C a b c M M M = = HS: Gọi công thức của hợp chất là H x N y O z ta có x: y: z = H N O %H %N %O 1,5 22 76,5 : : M M M 1 14 16 = = = ⇒ x : y : z = 1 : 1: 3 GV: Nhắc lại công thức tính nồng độ % và nồng độ mol/l? HS: C% = ct dd m 100 m C M = n V HS: PTPƯ 2 2 2 2HCl Ba(OH) BaCl H O+ → + 2 Ba(OH) n = 0,075x 0,1=0,0075(mol) 2 HCl Ba(OH) n 2n 0,0075x2 0,015= = = (mol) HCl HCl M n 0,015 C 0,2 V 0,075 = = = Bài tập về nhà: Trộn 200ml dung dịch KOH 5,6% khối lượng riêng 1,0045 vào 50 ml dung dịch H 2 SO 4 0,5M thu được dung dịch E. a. Dung dịch E còn dư axit bazo hay đã trung hòa? 1 Giáo án tự chọn 10 b. Có các dung dịch NaOH 1M và HCl 1M cần chọn dung dịch nào và thể tích bao nhiêu để trung hòa dung dịch E? Ngày soạn: Tiết 2: BÀI TẬP VỀ THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ I. Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về cấu tạo nguyên tử - Kỷ năng : Rèn luyện kỷ năng tính bán kính nguyên tử, nguyên tử khối II. Chuẩn bị: Một số bài tập luyện tập III. Tổ chức các hoạt động dạy học: Nội dung Hoạt động của thầy trò Bài tập 1: 1kg sắt có bao nhiêu g electron? Cho biết 1mol nguyên tử sắt có khối lượng là 55,86 g và 1 nguyên tử sắt có 26 electron Bài tập 2: Cho biết 1u = 1,6605.10 -27 kg. Nguyên tử khối của oxi bằng 15,999. Hãy tính khối lượng của 1nguyên tử oxi kg? Bài tập 3: Khi điện phân nước, người ta xác định được là ứng với 1 g hiđro sẽ thu được 7,936 g oxi. Hỏi nguyên tử oxi có khối lượng gấp bao nhiêu lần khối lượng của nguyên tử hi đro GV: Tính số mol sắt có trong 1kg sắt từ đó suy ra số nguyên tử sắt có trong 1kg sắt ? Tính số e có trong 1kg sắt từ đó suy ra m e HS: n Fe = 1000 56,85 =17,59(mol) Số nguyên tử sắt có trong 1kg sắt là: 17,59x 6,02.10 23 = 105,89.10 23 Số electron có trong 1kg sắt là: 105,89.10 23 . 26 = 2753,14.10 23 m e = 9,1094.10 -31 . 2753,14.10 23 = 25,079.10 -8 kg Dựa vào khái niệm nguyên tử khối học sinh tự giải bài tập này GV: Hướng dẫn HS viết PTPU dựa vào tỉ khối lượng hiđro và khối lượng oxi để so sánh HS: PTPU điện phân nước: 2 2 2 1 H O H O 2 → + Vì 1 PT nước được cấu tạo bởi 2 nguyên tử H và 1nguyên tử O nên khối lượng oxi sẽ gấp 7,936x2 = 15,872 lần khối lượng của nguyên tử hiđro Bài tập về nhà: Làm các bài tập 1.13; 1.17 (SBT) Ngày soạn: Tiết 3: BÀI TẬP VỀ HẠT NHÂN NGUYÊN TỬ - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC ĐỒNG VỊ I. Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về cấu tạo của hạt nhân nguyên tử, các khái niệm điện: tích hạt nhân, số khối của hạt nhân nguyên tử, ký hiệu nguyên tử đồng vị - Rèn luyện kỷ năng xác định các đại lượng như p,n,e khi biết số khối A, số đơn vị điện tích hạt nhân 2 Giáo án tự chọn 10 II. Chuẩn bị: Các bài tập luyện tập III. Tổ chức các hoạt động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò Bài tập 1: Hãy cho biết số đơn vị điện tích hạt nhân, số proton, số nơtron, số electron và số khối của các nguyên tử có ký hiệu sau: 23 12 19 35 40 11 6 9 17 20 Na; C; F; Cl; Ca Bài tập 2: Cho các đồng vị sau: 1 2 3 1 1 1 H; H; H a. Đồng vị nào không có nơtron? b. Đồng vị nào số nơtron gấp đôi số proton? Bài tập 3: Cho 3 nguyên tử X,Y,Z có số p, n như sau: X: P = 20 N = 20 Y: P = 18 N =22 Z: P = 20 N =22 a. Những nguyên tử nào sau đây là đồng vị của cùng một nguyên tố? A. X và Y B. X và Z C. Y và Z b. Những nguyên tử có cùng số khối là: A. X và Y B. X và Z C. Y và Z Bài tập 4: Tổng số hạt p, n, e trong một nguyên tử là 155. Số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 33 hạt. Tính số p , n, A của nguyên tử ? GV: Hãy cho biết ký hiệu nguyên tử cho biết điều gì? HS: Ký hiệu nguyên tử cho biết ký hiệu nguyên tố, số hiệu nguyên tử, số khối của hạt nhân nguyên tử. GV: Cách tính số nơtron khi biết số khối A và số hiệu nguyên tử ? HS: N = A – Z GV: Hãy vận dụng những điều đã biết ở trên để giải bài tập 1 HS: N.Tố Na C F Cl Ca Z 11 6 9 17 20 P(e) 11 6 9 17 20 N 12 6 10 18 20 A 23 12 19 35 40 HS tự giải bài tập này Hs tự giải bài tập này GV: Hướng dẫn HS lập phương trình biểu diễn mối liên hệ giữa các loại hạt trong nguyên tử? HS: Dựa vào dữ kiện bài cho thiết lập được hệ phương trình P + e +N = 155 2P + N = 155 P + e – N = 33 2P – N = 33 Giải hệ phương trình ta có P = 47 ; N = 61 A = P + N = 108 Bài tập về nhà: Nguyên tử X có tổng số các loại hạt là 52. Trong đó số hạt nơtron nhiều hơn số hạt proton là 1 hạt. Xác định số hiệu nguyên tử, số khối của X? 3 ⇒ Giáo án tự chọn 10 Ngày soạn: Tiết 4: BÀI TẬP VỀ NGUYÊN TỬ KHỐI - NGUYÊN TỬ KHỐI TRUNG BÌNH I. Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về cách tính nguyên tử khối trung bình của các nguyên tố hóa học - Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng tính nguyên tử khối trung bình khi biết số khối và % về số nguyên tử của mỗi đồng vị và từ công thức đó cótheer tính được nguyên tử khối của mỗi đồng vị khi biết nguyên tử khối trung bình II. Chuẩn bị: Các bài tập về nguyên tử khối III. Tổ chức các hoạt động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò Bài tập 1 : Bo có 2 đồng vị là: 10 5 B chiếm 18,89 % và 11 5 B chiếm 81,19 %. Tìm nguyên tử khối trung bình của Bo? Bài tập 2: Nguyên tử khối trung bình của brom là 79,91. Brom có hai đồng vị , biết 79 35 Br chiếm 54,5%. Tìm số khối của đồng vị thứ hai? Bài tập 3: Biết NTK trung bình của bo là 10,812. Mỗi khi có 94 nguyên tử 10 5 B thì có bao nhiêu nguyên tử 11 5 B ? GV: Công thức tính A ? Áp dụng công thức tính để giải bài tập 1 HS: aX bY A 100 + = Vận dụng : 10x18,89 11x81,11 A 10,81 100 + = = GV: Tính số khối của đồng vị chưa biết như thế nào từ công thức aX bY A 100 + = khi đã biết A =79,91 ; a = 54,5 ? HS: Áp dụng công thức ta có: 54,5.79 Y.45,5 A 100 + = ⇔ 7991 = 4305,5 + 45,5Y Y = 81 Vậy số khối của đồng vị thứ 2 là 81 GV: Hướng dẫn HS tính % số nguyên tử của mỗi đồng vị sau đó dựa vào biểu thức tính A để tính( hoặc tính trực tiếp từ số nguyên tử của mỗi đồng vị theo công thức aX bY A 100 + = trong đó a; b lần lượt là số nguyên tử của mỗi đồng vị HS:Nếu gọi số nguyên tử của đồng vị 11 5 B là b ta có : 94.10 b.11 A 94 b + = + Thay số vào giải pt tính được b Bài tập về nhà: Một dung dịch chứa 8,19 g muối NaX tác dụng với một lượng dư dung dịch AgNO 3 thu được 26,09 g kết tủa a. Tìm nguyên tử khối của X và gọi tên X? b. X có hai đồng vị. Giả sử số nguyên tử của đồng vị thứ nhất gấp 3 lần số nguyên tử của đồng vị thứ 2. Hạt nhân nguyên tử của đồng vị thứ nhất ít hơn hạt nhân của đồng vị thứ 2 là 2 nơtron. Tìm số khối của mỗi đồng vị? 4 Giáo án tự chọn 10 Ngày soạn: Tiết 5: BÀI TẬP VỀ CẤU TẠO VỎ NGUYÊN TỬ I. Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về cấu tạo vỏ nguyên tử như lớp e, phân lớp e, số e tối đa trong mỗi phân lớp trong mỗi lớp - Kỷ năng : Rèn luyện kỷ năng xác định các loại hạt p,n,e Xác định số e trong mỗi lớp, mỗi phân lớp II. Chuẩn bị: Các bài tập về cấu tạo vỏ nguyên tử III. Tổ chức các hoạt động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò I. Kiến thức cơ bản: - Sự chuyển động của e trong nguyên tử - Lớp e và phân lớp e - Số e tối đa trong một lớp trong một phân lớp II. Bài tập luyện tập Bài tập 1: Hãy cho biết mối quan hệ giữa đơn vị điện tích hạt nhân Z với số proton, số electron với số thứ tự của nguyên tố trong bảng hệ thống tuần hoàn. Bài tập 2: Các lớp electron được đặc trưng bằng các số nguyên (gọi là số lượng tử chính) n = 1, 2, 3, 4…. Và được đặt bằng các chữ cái. a. Hãy ghi tên lớp electron ứng với các lớp n = 1, 2, 3, 4. b. Sắp xếp các lớp đó theo thứ tự từ trong ra ngoài. Bài tập 3: Một nguyên tử có tổng các hạt proton, nơtron, electron là 28. Biết số nơtron bằng số proton cộng thêm 1. a. Hãy cho biết số proton trong nguyen tử? b. Số khối của hạt nhân. Bài tập 4: Tổng số hạt proton, nơtron, electron trong nguyên tử của một nguyên tố là 34. Tìm số p, n và số khối GV: Trong nguyên tử các e chuyển động như thế nào? Ký hiệu các phân lớp? ký hệu các lớp? Số phân lớp có trong mỗi lớp? Số e tối đa trong mỗi phân lớp, trong mỗi lớp? HS: Trả lời các câu hỏi mà GV đặt ra GV cho HS tự giải các bài tập 1 và 2 GV: Hướng dẫn HS thiết các phương trình biểu diễn mối liên quan giữa các loại hạt theo đề bài đài đẫ cho a. HS: Thiết lập được các phương trình: 2P + N = 28 N = P + 1 Giải ra ta có P = 9; N = 10 A = P + N ⇒ A = 9 + 10 = 19 GV: Cho HS biết các nguyên tử có Z ≤ 82 thì tỉ số N 1 1,5 Z ≤ ≤ . Từ bất đẳng thức này kết hợp với dữ kiện bài cho lập phương trình để tìm P; N;e HS:Viết được P +N + e = 34 ⇔ 2P + N = 34 Và N 1 1,5 Z ≤ ≤ mà Z =P ⇔ N 1 1,5 P ≤ ≤ Nghiệm phù hợi P = 10 hoặc 11 Với P = 10 thì N= 14 và A = 24 Với P = 11 thì N = 12 và A = 23 Bài tập về nhà: Làm thêm các bài tập 1.33, 1.34, 1.35 SBT 5 Giáo án tự chọn 10 Ngày soạn: Tiết 6: BÀI TẬP VỀ CÂU HÌNH ELECTRON I. Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về quy luật sắp xếp các electron trong vỏ nguyên tử của các nguyên tố - Kĩ năng: Rèn luyện khả năng viết cấu hình electron của các nguyên tử. Từ cấu hình electron xác định được loại nguyên tố và biết cấu hình electron xác định được số proton II. Chuẩn bị: Các bài tập liên quan đến cấu hình electron III. Phương pháp: Đàm thoại vấn đáp, làm việc theo nhóm IV. Tổ chức các hoạt động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò I. Kiến thức cơ bản 1. Thứ tự các mức năng lượng 2. Cách viết cấu hình electron Xác định số electron lớp ngoài cùng, xác định loại nguyên tố. II. Bài tập luyện tập Bài tập 1: Viết cấu hình electron đầy đủ cho các nguyên tố có lớp ngoài cùng là : 2s 2 2p 3 ; 2s 2 2p 6 ; 3s 2 3p 1 ; 3s 2 3p 6 Bài tập 2: Nguyên tử của nguyên tố X sau khi nhường đi 1 electron ở lớp ngoài cùng tạo ra cation X + . Cation X + có cấu hình electron là 1s 2 2s 2 2p 6 a. X có bao nhiêu electron b. Viết cấu hình electron của X GV: Yêu cầu HS nhắc lại thứ tự sắp xếp các mức năng lượng theo các lớp và phân lớp. Hs có thể nhớ theo dãy ô số hoặc nhớ theo qui tắc klechkovski HS:- Lập dãy ô số 1s 2s2p 3s3p 4s4p3d 5s4d5p 6s4f5d6p 7s5f6d7p - Qui tắc klechkovski n 7 7s 7p 6 6s 6p 6d 6f 5 5s 5p 5d 5f 4 4s 4p 4d 4f 3 3s 3p 3d 2 2s 2p 1 1s HS tự giải các bài tập này dựa vào thứ tự các mức năng lượng trong nguyên tử Bài tập về nhà: Làm thêm các bài tập 1.44, 1.46 SB 6 Giáo án tự chọn 10 Ngày soạn: Tiết 7: ÔN TẬP CHƯƠNG I I. Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức cơ bản về cấu tạo nguyên tử - Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng giải các bài tập liên quan đến các kiến thức như nguyên tử khối trung bình, đồng vị, viết cấu hình electron II. Chuẩn bị: - HS: Ôn tập nội dung chương I - GV: Ra một số bài tập luyện tập III. Tổ chức các hoạt động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò I. Kiến thức cơ bản II. Bài tập luyện tập Bài tập 1: Người ta dùng 14,6g dd HCl vừa đủ đẻ hòa tan 11,6g hidroxit của một kim loại A có hóa trị II a. Xác định tên của hidroxit của kim loại A b. cho biết A có số proton bằng số nơtron và có số khối bằng nguyên tử khối trung bình. Cho biết A có bao nhiêu electron? Số electron trong mỗi lớp? Bài tập 2: Nguyên tử Y có tổng số hạt là 46 hạt. Số hạt không mang điện bằng 8 15 số hạt mang điện. Xác định tên của Y. GV hướng dẫn HS hệ thống hóa các kiến thức cơ bản như: cấu tạo nguyên tử, cấu tạo của hạt nhân nguyên tử, đồng vị, cấu tạo vỏ nguyên tử, cách viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố HS hệ thống hóa các kiến thức cơ bản đã học dựa trên cơ sở các câu hỏi gợi ý của GV a. GV: Đặt công thức của hidroxit kim loại A hóa trị II : A(OH) 2 Viết PTPƯ xảy ra? Tìm 2 A(OH) M ⇒ M A = ? ⇒ Tên A HS Viết PTPƯ 2 2 2 A(OH) 2HCl ACl H O+ → + HCl 14,6 n 0,4mol 36,5 = = Theo PT 2 A(OH) HCl 1 n n 0,2mol 2 + = 2 A(OH) A A 11,6 M 58 M 34 58 M 24 0,2 = = ⇒ + = ⇒ = A ⇒ là kim loại Mg b. GV: Tính proton dựa vào số khối HS: Do số khối bằng nguyên tử khối trung bình A= M A = 24; A= Z + N mà Z = N ⇒ Z = N= 12 Viết cấu hình electron và xác định số lớp electron GV: Thiết lập các biểu thức liên quan giữa các loại. Tính proton, nơtron ⇒ A ⇒ Tên HS: P + e + N = 46 2P + N = 46 7 Giáo án tự chọn 10 8 N (P e) 15 = + 8 N 2P 15 = Giải PT ta có: P = 15; N = 16 ⇒ Y = 31 Bài tập về nhà: - Ôn tập chương I - Làm bài tập: Tổng số hạt proton, nơtron và electron trong một nguyên tố là 28. Tìm nguyên tử khối, viết cấu electron của nguyên tử của nguyên tố đó. Ngày soạn: Tiết 8: BÀI TẬP VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC I. Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về BTH các nguyên tố hóa học - Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng xác định các đại lượng như số hiệu nguyên tử, điện tích hạt nhân, số proton, nơtron dựa vào kí hiệu hóa học của nguyên tố cụ thể. Nắm cấu trúc của bảng tuần hoàn. II. Chuẩn bị: Một số bài tập luyện tập III. Phương pháp: IV. Tổ chức các hoạt động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò Bài tập 1: Cho các nguyên tố có các đặc tính như sau: 11 22,489 20 40,08 0,43 1,00 Na ; Ca [Ne]3s 1 ; [Ar]4s 2 Hãy nêu những điểm mà em biết được về 2 nguyên tố trên. Bài tập 2: Các nguyên tố C, N thuộc chu kì 2. Hỏi nguyên tố C, N có mấy lớp electron ? Lớp ngoài cùng là lớp nào ? Bài tập 3: Nguyên tử R thuộc chu kì 3, nhóm VA trong bảng tuần hoàn. Hỏi R có bao nhiêu electron ? Electron ngoài cùng năm ở lớp thứ mấy ? GV: Cho cả lớp cùng làm bài tập, gọi một HS lên bảng làm sau đó cho cả lớp nhận xét và sửa chửa sai xót nếu có. HS: Nêu được các đại lượng dựa vào các số liệu đã cho: - Điện tích hạt nhân → số p → số e - Độ âm điện, cấu hình electron, khối lượng nguyên tử GV: Hướng dẫn HS trả lời dựa vào mối quan hệ số lớp electron và chu kì. HS: Số thứ tự của chu kì bằng số lớp e, các nguyên tố này thuộc chu kì 2 vậy chúng đều có hai lớp e và lớp ngoài cùng là lớp thứ 2 (hay lớp L) GV: Cho HS nhắc lại mối tương quan giữa số chu kì và số lớp e. Mối quan hệ giữa số e ngoài cùng và số thứ tự của nhóm HS: R thuộc chu kì 3 vậy có ba lớp e R thuộc nhóm VA vậy có 5 e lớp ngoài cùng Cấu hình e của R 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 3 GV: Hướng dẫn p A + p B = 32 (với p A < p B ) ⇒ p A < 32 2 vậy A thuộc chu kì nào ? Giữa A và B cách nhau mấy nguyên tố 8 Giáo án tự chọn 10 Bài tập 4: Hai nguyên tố A, B thuộc cùng nhóm A trong bảng tuần hoàn và hai chu kì liên tiếp có tổng số p trong hai nguyên tố là 32. Viết cấu hình của A, B HS: p A < 16 ⇒ A thuộc chu kì 2 hoặc 3 ⇒ A và B cách nhau 8 hoặc 18 nguyên tố nên có hai trường hợp xảy ra p A + p B = 32 hoặc p A + p B = 32 p A - p B = 8 p A - p B = 18 Nghiệm phù hợp là p A = 12, p B = 20 Cấu hình e của A: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 Cấu hình e của B: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 Bài tập về nhà: Làm bài tập A là nguyên tố thuộc chu kì 3. Hợp chất X nên từ nguyên tố A và Cacbon có chứa 25% cacbon về khối lượng. Phân tử khối của X là 144. Định tên A. Ngày soạn: Tiết 9: BÀI TẬP VỀ SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC I. Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron của các nguyên tố hóa học. - Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng xác định vị trí của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn dựa vào cấu hình electron và ngược lại dựa vào vị trí (chu kì – nhóm) xác định được số lớp electron, số electron ngoài cùng của một nguyên tố. II. Chuẩn bị: Các bài tập luyện tập III. Phương pháp: IV. Tổ chức các hoạt động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò Bài tập 1: Cho các nguyên tố X, Y, Z có số hiệu nguyên tử là 3, 11, 19. a. Hãy viết cấu hình e của các nguyên tử của các nguyên tố X, Y, Z ? b. Xác định vị trí X, Y, Z trong bảng tuần hoàn? c. Tính chất hóa học đặc trưng của X, Y, Z ? Bài tập 2: Cho 3,33g một kim loại kiềm tác dụng với muối thấy có 0,48g H 2 thoát ra. Cho biết tên của kim loại kiềm ? Bài tập 3: Cho 3g hỗn hợp hai kim loại kiềm A và Na tác dụng với nước dư. Để trung hòa dd dịch thu được cần dùng 0,2 mol axit HCl. Viết các pt phản ứng xảy ra. Tìm tên A ? GV: Cho HS tự giải bài tập này GV: Hướng dẫn HS gọi tên kim loại chưa biết là M, viết PTPƯ xẩy ra từ khối lượng của Hi đro tính được số mol và từ số nol hiđro tính được số mol M suy ra KLNT của M ? HS: 2 H 0,48 n 0,24 2 = = PTPƯ: 2M +2H 2 O → 2MOH + H 2 Theo PT 2 M H n 2n 2.0,24 0,48= = = (mol) M 3,33 M 6,9 0,48 = = vậy kim loại M là liti GV: Hướng dẫn HS đặt công thức chung cho cả hai kim loại là M, viết PTPƯ xẩy ra dựa vào PTPƯ tìm được M M sau đó biện luận để tìm M A HS: Gọi công thức chung cho cả hai kim loại là M ta 9 Giáo án tự chọn 10 có PTPƯ: 2M + 2H 2 O → 2MOH + H 2 (1) MOH + HCl → MCl + H 2 O(2) N HCl = 0,2 mol . Từ 2 phương trình hóa học ta có n M = n HCl =0,2 mol ⇒ M M = 3 15 0,2 = Vì M Na =23 ⇒ M M <15 vậy nghiệm phù hợp là M M =6,9 M là kim loại liti Bài tập về nhà: làm thêm bài tập : Cho 6,5g kim loại hóa trị II tác dụng hết với 36,5g dd HCl 20% thu được 42,8g dd muối. Tìm tên kim loại và xác định nồng đọ % của mỗi muối thu được ? Ngày soạn: Tiết 10: BÀI TẬP VỀ SỰ BIẾN ĐỔI TÍNH CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC I.Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về tính kim loại, phi kim, qui luật biến đổi độ âm diện - Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng giải bài tập về các qui luật biến đổi tính chất các nguyên tố, tìm tên nguyên tố dựa vào công thức oxit cao nhất và công thức hợp chất với H 2 . II. Chuẩn bị: Các bài tập luyện tập III. Phương pháp: Đàm thoại vấn đáp IV. Tổ chức các hoạt động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò Bài tập 1: Cho cation R + có cấu hình lớp vỏ ngoài cùng : 2p 6 a. Viết cấu hình của nguyên tử R b. Vị trí của R trong bảng tuần hoàn ? R là nguyên tố gì ? c. Tính chất hóa học đặc trưng của R ? Viết hai pt phản ứng minh họa ? d. Anion X - có cấu hình giống R + . Hỏi X là nguyên tố gì ? Viết cấu hình e của X. Bài tập 2: Nguyên tố X có số hiệu nguyên tử là 35. Hãy cho biết: a. X ở chu kì nào ? Nhóm nào ? b. Tính chất hóa học đặc trưng của X ? c. Công thức oxit cao nhất trong hợp chất với oxi Bài tập 3: Oxit cao nhất của nguyên tố X thuộc nhóm VIIA có tỉ lệ khối lượng của nguyên tố R và oxi là R O m 7,1 m 11,2 = . Xác định X ? GV: Cho HS tự viết cấu hình e của R dựa vào cấu hình e của R + , Dựa vào số lớp e suy ra chu kỳ dựa vào số e lớp ngài cùng suy ra nhóm HS: a. Cấu hình e của R: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 1 b.R có 3 lớp e nên thuộc chu kỳ 3, lớp ngoài cùng có 1e nên thuộc nhóm IA, R là nguyên tố Na c. R là kim loại 2Na +Cl 2 → 2NaCl 2 Na +2H 2 O → 2NaOH + H 2 d. X có cấu hình e : 1s 2 2s 2 2p 5 . X là nguyên tố Flo HS tự giải bài tập này GV: Từ vị trí của X trong bảng TH viết được công thức oxit cao nhất và lập tỉ lệ khối lượng của các nguyên tố để tìm M X ? HS: Công thức oxit cao nhất có dạng R 2 O 7 theo bài 10 [...]... trị phân cực? Tiết 14: Ngày soạn: BÀI TẬP VỀ HÓA TRỊ CỦA CÁC NGUYÊN TỐ I Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố các khái niệm về hóa trị các nguyên tố trong hợp chất điện hóa trị, hợp chất cộng hóa trị Qui tắc tính số oxi hóa của một nguyên tố - Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng xác định hóa trị của các nguyên tố trong hợp chất điện hóa trị, cộng hóa trị Cách tính số oxi hóa của một nguyên tố trong hợp chất II Chuẩn... thường các nguyên tử có bao nhiêu e lớp ngoài cùng có khả năng tạo lk cộng hóa trị? Cho ví dụ về chất có liên kết cộng hóa trị? Có mấy loại liên kết cộng hóa trị? Đặc điểm của mỗi loại lk cộng hóa trị? Cách xác định hóa trị của nguyên tố trong hợp chất ion? Hợp Hóa trị và số oxi hóa chất cộng hóa trị? Qui tắc xác định số oxi hóa của các nguyên tố? HS: dựa vào các khái niệm đã học trả lời được các câu... hỏa trị có thể có giá trị nguyên dương hoặc âm còn cộng hóa trị không mang dấu - Số oxi hóa có giá trị dương hoặc âm nhưng có khi là số thập phân Bài tập 2: Viết CTCT của các hợp chất CO2, C2H6, C3H8, HCHO Hãy cho biết HS tự giải bài tập này cộng hóa trị của nguyên tố cacbon trong 14 Giáo án tự chọn 10 các hợp chất đó? Bài tập 3: Tính số oxi hóa của clo trong các hợp chất và ion sau: HCl, HClO, HClO2,... Cho biết số oxi hóa của kim loại trong các hợp chất sau: LiBr, NaCl, KI, MgCl2, CaO, BaF2 Tiết 15: Ngày soạn: ÔN TẬP CHƯƠNG III: LIÊN KẾT HÓA HỌC I Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức cơ bản về lk ion, lk cộng hóa trị, hóa trị của các nguyên tố trong hợp chất ion và hợp chất cộng hóa trị, cách xác định số oxi hóa của các nguyên tố - Kỹ năng: Rèn luyên jkyx năng xác định loại lk hóa học, viết công... 42,8 = 0, 2g ⇒ n H 2 = = 0,1mol 2 65 = 65 Theo pt n M = n H2 = 0,1mol ⇒ M M = 0,1 C% Na 2SO4 = 18 Giáo án tự chọn 10 n HCl = 2n H 2 = 0, 2mol Mặt khác theo bài ra ta có nHCl = 0,2mol ⇒ Sau phản ứng chỉ có ZnCl2 m ZnCl2 C% ZnCl2 = 100 42,8 Học sinh tự giải bài tập này Bài tập 3: Cho 10, 8g một kim loại hóa trị III tác dụng với dd HCl dư thì thấy có một chất khí bay ra và nếu cho hết lượng khí trên đi qua... tử kali? HS:Điện hoá trị của các nguyên tố trong các hợp chất trên lần 15 Giáo án tự chọn 10 Bài tập 2: Xác định điện hóa trị của các lượt là: 1+ ; 1- ; 2+ ; 2- 3+ ; 2- 1+ ; 2nguyên tố trong các hợp chất sau: NaCl, CaO, Al2O3, K2S HS: Dựa vào qui tắc xác định số oxi hóa của các nguyên tố để Bài tập 3: Xác định số oxi hóa của các xác định: +1 −1 +1 −2 −3 +1 +1 +6 −2 +1 +7 −2 −1 +1 −4 +1 nguyên tố trong... động dạy học Nội dung Hoạt động của thầy trò Bài tập 1: Phân biệt khái niệm hóa trị và GV:Hướng dẫn HS dựa vào định nghĩa để phân biệt số oxi hóa của nguyên tố trong hợp chất HS: Nêu được: hóa học? - Số oxi hóa là điện tích nguyên tử với giả định hợp chất đó là hợp chất ion - Điện hóa trị là điện tích iontrong hợp chất ion, cộng hóa trị là số lk mà nguyên tử của nguyên tố đó tạo được với các nguyên tử... H2O, NH3, H2SO4, KMnO4, C2H2, CH4 Bài tập về nhà:Xác định số oxi hóa của các nguyên tố trong các chất sau:HCl; Cl2; Cl2O; Cl2O3; Cl2O5; Cl2O7 Tiết 16 : Ngày soạn: BÀI TẬP VỀ PHẢN ỨNG OXI HÓA KHỬ I.Mục tiêu: - Kiến thức : Cũng cố kiến thức về chất oxi hóa , chất khử, phản ứng oxi hóa khử - Kỹ năng : Rèn luyên jkyx năng xác định số oxi hóa của các nguyên tố trong phản ứng OXHK từ đó xác định dược quá... Tiết 13: Ngày soạn: BÀI TẬP VỀ LIÊN KẾT HÓA HỌC I Mục tiêu: - Kiến thức: Cũng cố kiến thức về sự tạo thành liên kết ion liên kết cộng hóa trị Điều kiện để tạo thành liên kết ion, liên kết cộng hóa trị - Kỷ năng: Rèn luyện kỷ năng viết quá trình cho nhận e Phương trình tạo thành liên kết ion, viết công thức cấu tạo , công thức electron của các chất có liên lết cộng hóa trị II Chuẩn bị : Các bài tập luyện... & O :: S : O : O = S → O & & & Bài tập 3: a Giữa các nguyên tử O, S, Na b Nhận& Trong SO2 thì tong số các lk giữa S và O thì có xét: có khả năng tạo thành những kiểu liên kết gì 13 Giáo án tự chọn 10 khi cho chúng hóa hợp với nhau từng đôi một lk chỉ do 2e của nguyên tử S đưa ra tạo lk cho nhận một Viết công thức phân tử của các hợp chất được tạo thành b Trong số các phân tử được tạo thành phân tử nào . HS: n Fe = 100 0 56,85 =17,59(mol) Số nguyên tử sắt có trong 1kg sắt là: 17,59x 6,02 .10 23 = 105 ,89 .10 23 Số electron có trong 1kg sắt là: 105 ,89 .10 23 . 26. 105 ,89 .10 23 . 26 = 2753,14 .10 23 m e = 9 ,109 4 .10 -31 . 2753,14 .10 23 = 25,079 .10 -8 kg Dựa vào khái niệm nguyên tử khối học sinh tự giải bài tập này GV: Hướng