Mục đích nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp và biện pháp “Lấy trẻ làm trung tâm” giúp giáo viên tìm ra nguyên nhân trẻ còn nhút nhát, trẻ không tự tin tham gia các hoạt động đặc biệt là hoạt động trải nghiệm. Áp dụng một số giải pháp biện pháp giúp giáo viên linh hoạt, sáng tạo trong việc thiết kế và thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, hiểu và tôn trọng sự khác biệt của mỗi cá thể trẻ từ đó có giải pháp tác động vào mỗi trẻ nhằm đạt hiệu quả cho sự phát triển toàn diện phù hợp từng cá nhân trẻ theo mục tiêu giáo dục “Mục tiêu giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp 1”.Tạo niềm tin và cầu nối giữa cha mẹ trẻ và nhà trường mầm non.
Trang 1Y BAN NHÂN DÂN HUY N KRÔNG ANA
PHÒNG GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỤ Ạ
TÊN SÁNG KI N: Ế
M T S BI N PHÁP PHÁT TRI N NGÔN NG M CH L CỘ Ố Ệ Ể Ữ Ạ Ạ
CHO TR 5 – 6 TU I L P LÁ 3 TRẺ Ổ Ớ ƯỜNG M M NON EANAẦ
Trang 2M C L CỤ Ụ
* Ph n th nh t: M đ u 3ầ ứ ấ ở ầ
I. Đ t v n đ :ặ ấ ề 3
II. M c đích nghiên c u:ụ ứ 5
* Ph n th hai: Gi i quy t v n đầ ứ ả ế ấ ề 6
I. C s lí lu n c a v n đơ ở ậ ủ ấ ề 6
II. Th c tr ng v n đự ạ ấ ề 8
III. Các gi i pháp đã ti n hành gi i quy t v n đ ả ế ả ế ấ ề 11
Gi i pháp 1 11ả Gi i pháp 2 12ả Gi i pháp 3 15ả Gi i pháp 4 17ả Gi i pháp 5 19ả Gi i pháp 6 20ả IV. Tính m i c a gi i phápớ ủ ả 21
V. Hi u qu c a sáng ki n kinh nghi mệ ả ủ ế ệ 21
* Ph n th ba: K t lu n, ki n nghầ ứ ế ậ ế ị 22
I. K t lu nế ậ 22
II. Ki n ngh ế ị 24
* Danh m c tài li u tham kh oụ ệ ả 25
*Nh n xét c a h i đ ng sáng ki n c p trậ ủ ộ ồ ế ấ ườ 26ng Nh n xét c a h i đ ng sáng ki n c p huy nậ ủ ộ ồ ế ấ ệ 27
Trang 3SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
M t s bi n pháp nâng cao hi u qu giáo d c l y tr làm trung ộ ố ệ ệ ả ụ ấ ẻ
tâm cho tr 5 – 6 tu i t i l p Lá 1, trẻ ổ ạ ớ ường M m non Ea Naầ .
d c tr em t ba tháng tu i đ n sáu tu i. Song m i tr là m t cá th riêngụ ẻ ừ ổ ế ổ ỗ ẻ ộ ể
bi t, chúng khác nhau v m i m t nh hoàn c nh gia đình, văn hóa và tâmệ ề ọ ặ ư ả sinh lý. V y nên m i tr em s có nhu c u và h ng thú, cách ti p thu khácậ ỗ ẻ ẽ ầ ứ ế nhau nh ng chúng đ u có th thành công. Tr “H c b ng ch i, ch i mà h c”ư ề ể ẻ ọ ằ ơ ơ ọ
s mang l i hi u qu cao khi có s h tr tr theo hẽ ạ ệ ả ự ỗ ợ ẻ ướng m , dở ưạ trên sự
h ng thú và nh ng gì tr thích tr i nghi m. [ứ ữ ẻ ả ệ T i Đi u 22, Lu t Giáo d cạ ề ậ ụ
2005 c a nủ ước ta xác đ nh; M c tiêu giáo d c m m non là giúp tr phátị ụ ụ ầ ẻ tri n v th ch t, tình c m, trí tu , th m mĩ, hình thành nh ng y u t đ uể ề ể ấ ả ệ ẩ ữ ế ố ầ tiên c a nhân cách, chu n b cho tr vào h c l p 1].ủ ẩ ị ẻ ọ ớ Tr em hôm nay làẻ
th gi i c a ngày mai chính vì v y mà t i [Đ i h i Đ ng khóa IX đã chế ớ ủ ậ ạ ạ ộ ả ỉ rõ: Giáo d c và đào t o là qu c sách hàng đ u, phát tri n giáo d c đào t oụ ạ ố ầ ể ụ ạ
là m t trong nh ng đ ng l c quan tr ng thúc đ y s nghi p hóa hi n đ iộ ữ ộ ự ọ ẩ ự ệ ệ ạ hóa đ t nấ ước, là đi u ki n phát huy ngu n nhân l c con ngề ệ ồ ự ười]. [T i nghạ ị quy t TW2 Ban ch p hành TW khóa VIII đã ch rõ nhi m v quan tr ngế ấ ỉ ệ ụ ọ
c a ngành giáo d c và đào t o là: Đ i m i m nh m phủ ụ ạ ổ ớ ạ ẽ ương pháp giáo
d c và đào t o, kh c ph c l i truy n th m t chi u, rèn luy n thành n pụ ạ ắ ụ ố ề ụ ộ ề ệ ế
t duy sáng t o c a ngư ạ ủ ườ ọi h c. T ng bừ ước áp d ng các phụ ương pháp giáo
d c ti n ti n và phụ ế ế ương ti n hi n đ i vào quá trình d y h c]. ệ ệ ạ ạ ọ
Theo ý ki n các chuyên gia t i [Module m m non 1d thì các nhà giáoế ạ ầ
d c đ u ph i th a nh n m t đi u r ng; Cách ti p c n t t nh t đ giáo d cụ ề ả ừ ậ ộ ề ằ ế ậ ố ấ ể ụ
tr đó là l y tr làm trung tâm và ng d ng các phẻ ấ ẻ ứ ụ ương pháp d y h c tích c cạ ọ ự
nh m thúc đ y s phát tri n, tính ch đ ng, kh năng t duy ph n bi n vàằ ẩ ự ể ủ ộ ả ư ả ệ
gi i quy t v n đ c a tr ] ả ế ấ ề ủ ẻ Th h tr s trế ệ ẻ ẽ ưởng thành và kh ng đ nhẳ ị
được b n thân là nh ng ch nhân tả ữ ủ ương lai c a đ t nủ ấ ước n u ngay bâyế
gi , nh ng ngờ ữ ười giáo d c bi t ti p c n và áp d ng đụ ế ế ậ ụ ược phương pháp
d y h c tích c c, kh i d y và phát tri n nh ng ti m năng ngay t nh ngạ ọ ự ơ ậ ể ữ ề ừ ữ
th i k đ u c a tr b ng cách giáo d c tr theo hờ ỳ ầ ủ ẻ ằ ụ ẻ ướng “L y tr làm trungấ ẻ tâm”
Lý do th c ti n:ự ễ
Đ đ t để ạ ược hi u qu cao trong [K ho ch giáo d c s 15/KHSGDĐTệ ả ế ạ ụ ố ngày 23 tháng 02 năm 2017 c a S Giáo d c và Đào t o v vi c k ho chủ ở ụ ạ ề ệ ế ạ
Trang 4tri n khai chuyên đ ể ề “Xây d ng trự ường m m non l y tr làm trung tâm” giaiầ ấ ẻ
đo n 2016 – 2020]. Không ai khác là đ i ngũ giáo viên đây chính là nhân tạ ộ ố quy t đ nh ch t lế ị ấ ượng giáo d c. [Nhi m v năm h c 2018 – 2019 c a ngànhụ ệ ụ ọ ủ
h c m m non là ti p t c th c hi n n n giáo d c có ch t lọ ầ ế ụ ự ệ ề ụ ấ ượng trong chươ ngtrình giáo d c m m non m i, t ch c t t các ho t đ ng cho tr theo hụ ầ ớ ổ ứ ố ạ ộ ẻ ướ ng
l y tr làm trung tâm]. ấ ẻ
Mu n nâng cao ch t lố ấ ượng giáo d c thì trụ ước h t ph i nâng cao ch tế ả ấ
lượng đ i ngũ giáo viên gi i v chuyên môn, v ng vàng v nghi p v , cóộ ỏ ề ữ ề ệ ụ
ph m ch t đ o đ c t t, có tác phong, k năng nghi p v s ph m chuyên sâu,ẩ ấ ạ ứ ố ỹ ệ ụ ư ạ không nh ng th c n nhi t tình yêu ngh m n tr g n gũi tr m i có thữ ế ầ ệ ề ế ẻ ầ ẻ ớ ể
hi u để ược đ c đi m tâm sinh lý c a t ng đ tu i, tính cách, nhu c u h ng thúặ ể ủ ừ ộ ổ ầ ứ cách th c hi n c a m i cá th tr B i “M i đ a tr là m t con ngự ệ ủ ỗ ể ẻ ở ỗ ứ ẻ ộ ười riêng
bi t”, chúng khác nhau v th ch t, tình c m trí tu và tâm lý, văn hóa, tônệ ề ể ấ ả ệ giáo, hoàn c nh gia đình. Chính vì v y mà m i tr em có nhu c u h ng thú,ả ậ ỗ ẻ ầ ứ cách h c và cách ti p thu ki n th c riêng, nh ng m i đ a tr đ u có thọ ế ế ứ ư ỗ ứ ẻ ề ể thành công trong m i lĩnh v c.ọ ự
T i trạ ường M m non Ea Na. Đ i ngũ giáo viên đã th c hi n đầ ộ ự ệ ượ c
chương trình giáo d c m m non m i theo k ho ch giáo d c “L y tr làmụ ầ ớ ế ạ ụ ấ ẻ trung tâm”. Bi t ng d ng công ngh thông tin và khai thác nh ng thông tinế ứ ụ ệ ữ trên m ng nh m áp d ng vào các ho t đ ng thi t th c m t cách h p lý vàạ ằ ụ ạ ộ ế ự ộ ợ mang tính giáo d c cao. Bi t ph i h p ch t ch gi a cha m tr nh m nuôiụ ế ố ợ ặ ẽ ữ ẹ ẻ ằ
dưỡng chăm sóc giáo d c tr Song trong cách l a ch n bi n pháp, gi i pháp,ụ ẻ ự ọ ệ ả hình th c t ch c các ho t đ ng cho tr phát huy đứ ổ ứ ạ ộ ẻ ược tích c c, h ng thúự ứ trong m i ho t đ ng còn lúng túng ch a thi t th c, th c ti n ch a đ t đọ ạ ộ ư ế ự ự ễ ư ạ ượ c
hi u qu cao so v i vi c t ch c các ho t đ ng theo hệ ả ớ ệ ổ ứ ạ ộ ướng l y tr làm trungấ ẻ tâm. Đa s giáo viên còn d y tr theo hố ạ ẻ ướng m t chi u, cô hộ ề ướng d n nhi u,ẫ ề nói nhi u, tr ít đề ẻ ược trao đ i, ch a m nh d n th hi n nhu c u c a b nổ ư ạ ạ ể ệ ầ ủ ả thân, vì m t s giáo viên s tr không th c hi n độ ố ợ ẻ ự ệ ược các nhi m v ho c chệ ụ ặ ỉ
s mà giáo viên đã l a ch n.ố ự ọ
Theo Ti n sĩ Phan Th Thu Hi n: [ế ị ề Chương trình giáo d c m m nonụ ầ
t t là m t chố ộ ương trình l y tr làm trung tâm. Có nghĩa là nó đấ ẻ ược xây
d ng d a trên h ng thú, nhu c u, kinh nghi m và kh năng c a tr ự ự ứ ầ ệ ả ủ ẻ
Chương trình này s t o c h i cho tr đẽ ạ ơ ộ ẻ ược phát tri n toàn di n, khôngể ệ
ch chú tr ng t i s phát tri n trí tu mà còn nuôi dỉ ọ ớ ự ể ệ ưỡng tâm h n, phátồ tri n th ch t và kh năng giao ti p xã h i c a tr ] ể ể ấ ả ế ộ ủ ẻ
[Nguyên t c ho t đ ng l y tr làm trung tâm là quá trình; Chăm sócắ ạ ộ ấ ẻ giáo d c xu t phát t nhu c u, kh năng, h ng thú c a tr Trong quáụ ấ ừ ầ ả ứ ủ ẻ trình giáo d c tr , nhà giáo d c luôn phát huy tính tích c c, t l p c a tr ,ụ ẻ ụ ự ự ậ ủ ẻ
gi vai trò là ngữ ười h tr “thang đ ”, “đi m t a” cho tr trong m i quáỗ ợ ỡ ể ự ẻ ọ trình ho t đ ng.]ạ ộ
Trang 5Là giáo viên đ ng l p gi ng d y tr 5 – 6 tu i, tôi nh n th y đ uứ ớ ả ạ ẻ ổ ậ ấ ầ năm h c đa s tr còn nhút nhát, m t s tr ch a m nh d n th hi n khọ ố ẻ ộ ố ẻ ư ạ ạ ể ệ ả năng thao tác c a mình trong các quá trình ch i và h c, tr thủ ơ ọ ẻ ường ch iơ theo b t chắ ước giáo viên ho c b n, ch a th c s tr i nghi m, th hi nặ ạ ư ự ự ả ệ ể ệ nhu c u h ng thú c a b n thân, m t ph n do các h c li u cho tr s d ngầ ứ ủ ả ộ ầ ọ ệ ẻ ử ụ trong ho t đ ng ch a mang tính m , m t khác giáo viên ch a th c s làạ ộ ư ở ặ ư ự ự
“Thang đ ” hay “Đi m t a” cho tr đ có th kh i d y nhu c u th hi nỡ ể ự ẻ ể ể ơ ậ ầ ể ệ
h ng thú c a tr , d n đ n k t qu gi h c ch a cao. T đó trong suy nghĩứ ủ ẻ ẫ ế ế ả ờ ọ ư ừ
c a tôi luôn đ t ra nh ng câu h i: “T i sao m i cá th tr là m t cá thủ ặ ữ ỏ ạ ỗ ể ẻ ộ ể riêng nh ng l i cùng thao tác ch i, lý do chính khi n tr ch a th hi nư ạ ơ ế ẻ ư ể ệ
được h ng thú, nhu c u nguyên nhân là do đâu?”, “Làm th nào giúp trứ ầ ế ẻ
kh i d y và phát huy ti m năng còn n trong m i tr ?” Chính vì v y tôiơ ậ ề ẩ ỗ ẻ ậ
ti p tucj m i giair pháp, bi n pháp c i ti n đ tài nha m nâng cao hi uế ọ ệ ả ế ề ừ ệ
qu c a sáng ki n.ả ủ ế
Đ i tố ượng nghiên c u đ tài: ứ ề
M t s gi i pháp, bi n pháp nâng cao hi u qu giáo d c l y tr làmộ ố ả ệ ệ ả ụ ấ ẻ trung tâm
t tin tham gia các ho t đ ng đ c bi t là ho t đ ng tr i nghi m.ự ạ ộ ặ ệ ạ ộ ả ệ
Áp d ng m t s gi i pháp bi n pháp giúp giáo viên linh ho t, sángụ ộ ố ả ệ ạ
t o trong vi c thi t k và th c hi n chạ ệ ế ế ự ệ ương trình chăm sóc giáo d c trụ ẻ
m m non, hi u và tôn tr ng s khác bi t c a m i cá th tr t đó có gi iầ ể ọ ự ệ ủ ỗ ể ẻ ừ ả pháp tác đ ng vào m i tr nh m đ t hi u qu cho s phát tri n toàn di nộ ỗ ẻ ằ ạ ệ ả ự ể ệ phù h p t ng cá nhân tr theo m c tiêu giáo d c “M c tiêu giáo d c m mợ ừ ẻ ụ ụ ụ ụ ầ non là giúp tr phát tri n v th ch t, tình c m, trí tu , th m mĩ, hìnhẻ ể ề ể ấ ả ệ ẩ thành nh ng y u t đ u tiên c a nhân cách, chu n b cho tr vào h c l pữ ế ố ầ ủ ẩ ị ẻ ọ ớ 1”.T o ni m tin và c u n i gi a cha m tr và nhà trạ ề ầ ố ữ ẹ ẻ ường m m non.ầ
Vi c lệ ấy tr là trung tâm, nghĩa là luôn coi tr là ch th tích c cẻ ẻ ủ ể ự trong m i ho t đ ng, giáo viên luôn s n sàng t o đi u ki n, t o c h iọ ạ ộ ẵ ạ ề ệ ạ ơ ộ thu n l i cho tr b c l tính t l p, t quy t đ nh làm nh ng đi u chúngậ ợ ẻ ộ ộ ự ậ ự ế ị ữ ề
mu n, chúng thích và chúng nghĩ là m t m c tiêu c b n mang tính đ nhố ộ ụ ơ ả ị
hướng quan tr ng c a giáo d c m m non. ọ ủ ụ ầ
Trang 6Tính tích c c c a tr trong ho t đ ng là đi u ki n cho tr chi m lĩnhự ủ ẻ ạ ộ ề ệ ẻ ế tri th c, kĩ năng, phát tri n năng l c cho m i cá th tr , t đó tr s cóứ ể ự ỗ ể ẻ ừ ẻ ẽ thái đ đúng đ n trộ ắ ước m i s v t , hi n tọ ự ậ ệ ượng c a th gi i xung quanhủ ế ớ
tr ẻ
Khi xây d ng m c tiêu c th cho t ng đ tu i, t ng vùng mi n, c nự ụ ụ ể ừ ộ ổ ừ ề ầ
l a ch n nh ng n i dung phù h p v i đ i tự ọ ữ ộ ợ ớ ố ượng tr c th Nh v y m iẻ ụ ể ư ậ ớ
có th giúp ể tr có cách th c, thái đ đúng đ n trẻ ứ ộ ắ ước các s v t hi n tự ậ ệ ượng,
tr s th hi n đẻ ẽ ể ệ ược nhu c u h ng thú c a b n thân nh m nh d n, t tin,ầ ứ ủ ả ư ạ ạ ự thích tr i nghi m, khám phá, thao tác v i đ v t, đ ch i v các s v t hi nả ệ ớ ồ ậ ồ ơ ề ự ậ ệ
tượng
Tìm hi u v đ c đi m nh n th c c a tr m m non. Trong th c t vì saoể ề ặ ể ậ ứ ủ ẻ ầ ự ế
ch t lấ ượng giáo d c mà tr lĩnh h i ch a cao? T i sao ch a phát huy h t khụ ẻ ộ ư ạ ư ế ả năng, ti m th c c a m i đ a tr ?. Trong th c t tr còn h c dề ứ ủ ỗ ứ ẻ ự ế ẻ ọ ưới hình th cứ
cũ, tr h c còn b chi ph i nhi u c a giáo viên, tr ch a đẻ ọ ị ố ề ủ ẻ ư ược phát huy đúng
hướng l y tr làm trung tâm, nghĩa là tr ch a th hi n đấ ẻ ẻ ư ể ệ ược h t kh năng,ế ả nhu c u và h ng thú trong các ho t đ ng h c. Ph i xây d ng k ho ch gi ngầ ứ ạ ộ ọ ả ự ế ạ ả
d y và l a ch n hình th c t ch c ho t đ ng nh m l y tr làm trung tâm thìạ ự ọ ứ ổ ứ ạ ộ ằ ấ ẻ
m i mang l i hi u qu , sát v i th c t , phù h p v i tình hình nh n th c c aớ ạ ệ ả ớ ự ế ợ ớ ậ ứ ủ
tr trong l p.ẻ ớ
T ch c các ho t đ ng cho tr theo hổ ứ ạ ộ ẻ ướng l y tr làm trung tâm là m tấ ẻ ộ
v n đ h t s c quan tr ng trong vi c th c hi n chấ ề ế ứ ọ ệ ự ệ ương trình giáo d c m mụ ầ non m t cách hi u qu , đ m b o ch t lộ ệ ả ả ả ấ ượng và s phát tri n toàn di n phùự ể ệ
h p v i t ng cá nhân tr , đ t đợ ớ ừ ẻ ạ ược m c tiêu giáo d c đã đ ra. Th c hi nụ ụ ề ự ệ
đi u trên đã góp ph n nâng cao ch t lề ầ ấ ượng t ch c các ho t đ ng cho trổ ứ ạ ộ ẻ trong nhà trường, nâng cao k t qu d y h c cho giáo viên và phù h p v i trế ả ạ ọ ợ ớ ẻ
tu i m m non theo yêu c u phát tri n c a ngành h c M m non.ổ ầ ầ ể ủ ọ ầ
Th c t cho th y vi c t ch c các ho t đ ng theo hự ế ấ ệ ổ ứ ạ ộ ướng l y tr làmấ ẻ trung tâm đã t o ra m t không gian m cho tr , khuy n khích tr phát tri n tạ ộ ở ẻ ế ẻ ể ư duy và phương pháp gi i quy t v n đ N u tr đả ế ấ ề ế ẻ ượ ạc t o nhi u c h i tề ơ ộ ự tham gia tr i nghi m khám phá, gi i quy t đả ệ ả ế ược m t s tình hu ng có v n độ ố ố ấ ề thì nh v y tr đã có th đư ậ ẻ ể ược phát tri n t duy sáng t o, giúp tr có nhi uể ư ạ ẻ ề
c h i phát tri n ngôn ng , tình c m xã h i, phát tri n th m m , th ch t,ơ ộ ể ữ ả ộ ể ẩ ỹ ể ấ phát tri n nh n th c. Nh ng l i ích đó có liên h tr c ti p v i phể ậ ứ ữ ợ ệ ự ế ớ ương pháp
d y c a các giáo viên, đó chính là các bi n pháp t ch c các ho t đ ng choạ ủ ệ ổ ứ ạ ộ
tr theo hẻ ướng l y tr làm trung tâm.ấ ẻ
Chính vì th m i giáo viên m m non là ph i l a ch n n i dung, xác đ nhế ỗ ầ ả ự ọ ộ ị
m c tiêu và đ i m i trong hình th c t ch c ho t đ ng, nh m lôi cu n sụ ổ ớ ứ ổ ứ ạ ộ ằ ố ự tham gia tích c c c a tr nh m nâng cao ch t lự ủ ẻ ằ ấ ượng giáo d c.ụ
Căn c vào đ i tứ ố ượng, m c tiêu nghiên c u trong đ tài tôi ch n cácụ ứ ề ọ
phương pháp s ph m sau:ư ạ
Trang 7Phương pháp nghiên c u lý lu n: Tôi đã nghiên c u v các bi n pháp l yứ ậ ứ ề ệ ấ
tr làm trung tâm, b ng cách d a vào lí lu n th c ti n, qua các tài li u trongẻ ằ ự ậ ự ễ ệ
chương trình m m non m i, qua các module m m non, trang web nh m phânầ ớ ầ ằ tích t ng h p tài li u.ổ ợ ệ
Phương pháp nghiên c u th c ti n: Qua quan sát đàm tho i, tr c quanứ ự ễ ạ ự sinh đ ng, th c hành – luy n t p, đi u tra.ộ ự ệ ậ ề
Ph ng pháp th ng kê toán h c: Đi u tra ki m tra, x lí s li u đãươ ố ọ ề ể ử ố ệ thu th p đậ ược
Ph n th hai: Gi i quy t v n đầ ứ ả ế ấ ề
I. C s lý lu n c a v n đ ơ ở ậ ủ ấ ề
Trong lý lu n d y và h c có nh ng quan ni m khác nhau v vai trò c aậ ạ ọ ữ ệ ề ủ nhà giáo d c và vai trò c a tr , nh ng quy t l i có hai hụ ủ ẻ ư ụ ạ ướng: Ho t đ ng l yạ ộ ấ giáo viên làm trung tâm ho c ho t đ ng l y tr làm trung tâm, nh ng năm g nặ ạ ộ ấ ẻ ữ ầ đây các tài li u giáo d c và d y h c ngoài nệ ụ ạ ọ ở ước và trong nước thường nói
đ n vi c c n thi t ph i chuy n t d y h c l y giáo viên làm trung tâm sangế ệ ầ ế ả ể ừ ạ ọ ấ
d y h c l y tr làm trung tâm, đây là m t xu hạ ọ ấ ẻ ộ ướng t t y u c a n n giáo d cấ ế ủ ề ụ
mà chúng ta c n áp d ng và đ i m i.ầ ụ ổ ớ
V y th nào là n n giáo d c l y tr làm trung tâm?. Là nhà giáo d c l pậ ế ề ụ ấ ẻ ụ ậ
k ho ch giáo d c luôn căn c vào tr , nghĩa là căn c vào kh năng, nhu c uế ạ ụ ứ ẻ ứ ả ầ
h c t p, kinh nghi m s ng c a tr đ xác đ nh m c tiêu và c th hóa n iọ ậ ệ ố ủ ẻ ể ị ụ ụ ể ộ dung. T ch c ho t đ ng luôn đ t tr vào trung tâm c a quá trình giáo d c, cóổ ứ ạ ộ ặ ẻ ủ ụ nghĩa là t o m i c h i cho tr đạ ọ ơ ộ ẻ ược tham gia vào các ho t đ ng nh :ạ ộ ư
Tr i nghi m: Tr đả ệ ẻ ược h c qua th c t , qua vi c làm, qua khám phá tìmọ ự ế ệ tòi
Giao ti p: Chia s v i b n và h c t m i ngế ẻ ớ ạ ọ ừ ọ ười
Suy ng m: Suy nghĩ và v n d ng nh ng đi u đã lĩnh h i áp d ng vàoẫ ậ ụ ữ ề ộ ụ
Vì sao ph i xây d ng k ho ch l y tr làm trung tâm. ả ự ế ạ ấ ẻ Vì con người chỉ
mu n nghe và làm nh ng gì mà b n thân ch a bi t, mu n làm nh ng đi u màố ữ ả ư ế ố ữ ề
kh năng c a chính b n thân mình làm đả ủ ả ược, tr em cũng v y, chúng ch tíchẻ ậ ỉ
c c ho t đ ng khám phá, tìm tòi, thích h c cái ch a đự ạ ộ ọ ư ược h c và ch a bi t vàọ ư ế
có th mang l i k t q a mà kh năng b n thân có th làm để ạ ế ủ ả ả ể ược
Trang 8V y mu n tr h c t p tích c c thì giáo viên không nên d y tr nh ng gìậ ố ẻ ọ ậ ự ạ ẻ ữ
tr đã bi t mà c n d y cái mà tr c n, đi u mà tr thích nghe, ho c giáo viênẻ ế ầ ạ ẻ ầ ề ẻ ặ
c n h tr cho tr th c hi n đầ ỗ ợ ẻ ự ệ ược ý tưởng mà tr phát minh đẻ ược. Th nênế
m i ho t đ ng ph i họ ạ ộ ả ướng vào tr , nghĩa là l y tr làm trung tâm c a quáẻ ấ ẻ ủ trình giáo d c.ụ
Vi c xây d ng k ho ch giáo d c l y tr làm trung tâm là c n thi t,ệ ự ế ạ ụ ấ ẻ ầ ế giúp giáo viên d ki n đự ế ược k ho ch, ch đ ng t ch c các ho t đ ng m tế ạ ủ ộ ổ ứ ạ ộ ộ cách có hi u qu vì v y khi xây d ng k ho ch giáo d c giáo viên c n căn cệ ả ậ ự ế ạ ụ ầ ứ vào tình hình nh n th c c a tr l p mình ph trách đ xây d ng k ho chậ ứ ủ ẻ ở ớ ụ ể ự ế ạ giáo d c phù h p v i nhu c u nh n th c c a tr ụ ợ ớ ầ ậ ứ ủ ẻ
Theo ti n sĩ Phan Th Thu Hi n, chuyên gia v giáo d c đ u đ i t i Vi tế ị ề ề ụ ầ ờ ạ ệ Nam cho bi t [Cách ti p nh n t t nh t đ giáo d c các phế ế ậ ố ấ ể ụ ương pháp d y h cạ ọ tích c c nh m thúc đ y s phát tri n tính ch đ ng, kh năng t duy ph nự ằ ẩ ự ể ủ ộ ả ư ả
bi n và gi i quy t v n đ cho tr là cách ti p c n t t, thệ ả ế ấ ề ẻ ế ậ ố ường th hi n tínhể ệ tích h p cao và k t n i vi c h c v i th c t đ i s ng c a tr ].ợ ế ố ệ ọ ớ ự ế ờ ố ủ ẻ
Nhà giáo d c h c m m nonụ ọ ầ Ti n sĩ ế Nguy n Th Hòa đã vi t [Mu n tácễ ị ế ố
đ ng s ph m có hi u qu thì nh ng tác đ ng ph i phù h p v i đi u ki nộ ư ạ ệ ả ữ ộ ả ợ ớ ề ệ bên trong c a m i đ a tr B i l m i tr đ u tr i qua nh ng giai đo n phátủ ỗ ứ ẻ ở ẽ ỗ ẻ ề ả ữ ạ tri n theo trình t nh nhau nh ng v i t c đ , nh p đ và khuynh hể ự ư ư ớ ố ộ ị ộ ướ ngriêng, nh ng tr i nghi m cu c s ng c a m i tr không gi ng nhau và m i trữ ả ệ ộ ố ủ ỗ ẻ ố ỗ ẻ
là m t cá th riêng bi t, đ c đáo. V y nên giao nhi m v cho tr ph i khóộ ể ệ ộ ậ ệ ụ ẻ ả
h n m t chút so v i kh năng th c c a tr , đ ng viên, h tr đ tr t mìnhơ ộ ớ ả ự ủ ẻ ộ ỗ ợ ể ẻ ự hoàn thành nhi m v đệ ụ ược giao. Không làm thay tr , dành th i gian cho trẻ ờ ẻ suy nghĩ, d n d t tr nh n bi t, phân tích, phán đoán, suy lu n], m i mang l iẫ ắ ẻ ậ ế ậ ớ ạ
Ho t đ ng ch đ o c a tr m m non là “Ch i b ng h c, h c mà ch i”ạ ộ ủ ạ ủ ẻ ầ ơ ằ ọ ọ ơ thông qua các ho t đ ng đa d ng phong phú mà tr lĩnh h i ki n th c trongạ ộ ạ ẻ ộ ế ứ
cu c s ng xung quanh tr ộ ố ẻ
Chương trình giáo d c m m non m i là l y tr làm trung tâm, t o đi uụ ầ ớ ấ ẻ ạ ề
ki n cho m i đ a tr đệ ỗ ứ ẻ ược ho t đ ng tích c c phù h p v i s phát tri n c aạ ộ ự ợ ớ ự ể ủ
b n thân tr , đáp ng t i đa nhu c u và h ng thú c a tr trong quá trình giáoả ẻ ứ ố ầ ứ ủ ẻ
d c. Nghĩa là nhà giáo d c luôn coi tr ng suy nghĩ, ý tụ ụ ọ ưởng c a tr , khôngủ ẻ
Trang 9nh i nhét, áp đ t m i tr đ u nh nhau. Tuy nhiên không buông l ng và thồ ặ ọ ẻ ề ư ỏ ả
n i tr , mà luôn t o c h i cho tr phát tri n tính t l p và óc sáng t o c aổ ẻ ạ ơ ộ ẻ ể ự ậ ạ ủ
tr Giáo viên luôn t o s đ ng c m, tôn tr ng cá nhân tr , luôn là đi m d aẻ ạ ự ồ ả ọ ẻ ể ự
v ng ch c m i khi tr c n.ữ ắ ỗ ẻ ầ
Th c t cho th y vi c t ch c các ho t đ ng theo hự ế ấ ệ ổ ứ ạ ộ ướng l y tr làmấ ẻ trung tâm đã t o ra m t không gian m cho tr , khuy n khích tr phát tri n tạ ộ ở ẻ ế ẻ ể ư duy và phương pháp gi i quy t v n đ N u tr đả ế ấ ề ế ẻ ượ ạc t o nhi u c h i tề ơ ộ ự tham gia tr i nghi m khám phá, thì nh v y tr đã có th đả ệ ư ậ ẻ ể ược phát tri n tể ư duy sáng t o, giúp tr có nhi u c h i phát tri n ngôn ng , tình c m xã h i,ạ ẻ ề ơ ộ ể ữ ả ộ phát tri n th m m , th ch t, phát tri n nh n th c. Nh ng l i ích đó có liênể ẩ ỹ ể ấ ể ậ ứ ữ ợ
h tr c ti p v i phệ ự ế ớ ương pháp d y c a các giáo viên, đó chính là cách t ch cạ ủ ổ ứ các ho t đ ng cho tr theo hạ ộ ẻ ướng l y tr làm trung tâm.ấ ẻ
II. Th c tr ng v n đ ự ạ ấ ề
Trong th c ti n nhi m v chăm sóc, giáo d c tr trự ễ ệ ụ ụ ẻ ở ường M m non Eaầ
Na trong nh ng năm g n đây có nhi u thu n l i. Ban giám hi u nhà trữ ầ ề ậ ợ ệ ườ ngluôn t o m i đi u ki n, cũng nh trang thi t b d y h c phong phú và đaạ ọ ề ệ ư ế ị ạ ọ
d ng, giúp giáo viên ti p c n phạ ế ậ ương pháp l y tr làm trung tâm. B n thânấ ẻ ả tôi đã th c hi n nguyên t c “L y tr làm trung tâm” trong quá trình giáo d cự ệ ắ ấ ẻ ụ
tr Ch ng h n, khi t ch c ho t đ ng, b n thân tôi đã cho tr ch i theo ýẻ ẳ ạ ổ ứ ạ ộ ả ẻ ơ
mu n, tr đố ẻ ượ ực l a ch n b n ch i và góc ch i hay trò ch i mà tr thích, đó làọ ạ ơ ơ ơ ẻ
nh ng bữ ước đ u cho tr th hi n nhu c u, h ng thú khi ch i, tôi không áp đ tầ ẻ ể ệ ầ ứ ơ ặ
tr vào khuôn kh , không áp đ t tr vào ý mu n ch quan c a mình. Songẻ ổ ặ ẻ ố ủ ủ
đi u đó ch a th t s mang l i hi u qu cao, tr v n còn nhút nhát, ch a th tề ư ậ ự ạ ệ ả ẻ ẫ ư ậ
s m nh d n th hi n h t nhu c u h ng thú c a b n thân tr khi đự ạ ạ ể ệ ế ầ ứ ủ ả ẻ ược tr iả nghi m, đa s tr còn ch i theo b t chệ ố ẻ ơ ắ ước thao tác c a cô ho c b n ch ch aủ ặ ạ ứ ư
có s sáng t o trong các ho t đ ng. ự ạ ạ ộ
Đi u đó d mang l i cho tr s nhàm chán và ít t p trung, trề ễ ạ ẻ ự ậ ước v n đấ ề
đ t ra trong tâm trí tôi luôn suy nghĩ; vì sao tr không m nh d n tr i nghi m?ặ ẻ ạ ạ ả ệ
Vì sao m i tr là m t cá th riêng bi t mà l i có chung thao tác ch i gi ngỗ ẻ ộ ể ệ ạ ơ ố nhau?. M c dù trong năm h c 2016 2017 tôi đã áp d ng đ i m i phặ ọ ụ ổ ớ ương pháp
“L y tr làm trung tâm” nh ng k t qu ch a th t s thuy t ph c tôi, dù k tấ ẻ ư ế ả ư ậ ự ế ụ ế
qu có tính kh thi, có s chuy n bi n rõ r t so v i k t qu đ i chi u trongả ả ự ể ế ệ ớ ế ả ố ế
nh ng năm qua nh ng b n thân tôi v n ch a hài lòng, khi th c t k t quữ ư ả ẫ ư ự ế ế ả
ch a đ t đư ạ ược nh m c tiêu mà b n thân tôi đã đ t ra.ư ụ ả ặ
Trước k t qu đ t đế ả ạ ược b n thân tôi nhìn nh n l i và th y còn nhi uả ậ ạ ấ ề
v n đ c n kh c ph c nh : Cách xây d ng k ho ch, t o môi trấ ề ầ ắ ụ ư ự ế ạ ạ ường giáo
d c, h c li u và phụ ọ ệ ương ti n, k năng s ph m ch a đ s c thuy t ph c tr ,ệ ỹ ư ạ ư ủ ứ ế ụ ẻ
ch a th c s là đòn b y cho m i cá th tr kh i d y và phát tri n đư ự ự ẩ ỗ ể ẻ ơ ậ ể ược ti mề năng trong con ngườ ẻi tr , đa s giáo viên còn hố ướng d n nhi u, nói nhi u, trẫ ề ề ẻ
ít được th c hành, trao đ i, m t ph n cũng do đ dùng đ ch i ch a đáp ngự ổ ộ ầ ồ ồ ơ ư ứ
Trang 10được nhu c u h ng thú c a tr , ch a mang tính m nên ho t đ ng c a trầ ứ ủ ẻ ư ở ạ ộ ủ ẻ
ch a đ t k t qu cao.ư ạ ế ả
Đ tháo g khó khăn này, tôi ti p t c tìm m i gia pháp, bi n pháp ti pể ỡ ế ụ ọ ỉ ệ ế
t c c i ti n đ tài “L y tr làm trung tâm”. Tôi đã ch n phụ ả ế ề ấ ẻ ọ ương pháp l p kậ ế
ho ch giáo d c trên quan đi m giáo d c l y tr làm trung tâm, thi t k đạ ụ ể ụ ấ ẻ ế ế ồ dùng h c li u mang tính m , t o môi trọ ệ ở ạ ường giáo d c l y tr làm trung tâm.ụ ấ ẻ
Vì tôi tin ch c r ng tr s phát tri n m i nhu c u h ng thú c a b n thân t iắ ằ ẻ ẽ ể ọ ầ ứ ủ ả ố
đa khi có s h tr k p th i và có m t môi trự ỗ ợ ị ờ ộ ường v t ch t và xã h i đa d ng,ậ ấ ộ ạ phong phú theo hướng m trên con đở ường “L y tr làm ch th c a m i quáấ ẻ ủ ể ủ ọ trình ho t đ ng”.ạ ộ
B i m t k ho ch rõ ràng, có m t môi trở ộ ế ạ ộ ường xã h i thân thi n cùng v iộ ệ ớ môi trường v t ch t phong phú đa d ng s là ti n đ t t cho phép tr thamậ ấ ạ ẽ ề ề ố ẻ gia các ho t đ ng tích c c, ch đ ng sáng t o và càng đ c l p h n trong quáạ ộ ự ủ ộ ạ ộ ậ ơ trình b c l h t kh năng h ng thú c a b n thân trong khi ho t đ ng v y đòiộ ộ ế ả ứ ủ ả ạ ộ ậ
h i giáo viên ph i linh ho t, có trình đ chuyên môn cao, sáng t o, năng đ ngỏ ả ạ ộ ạ ộ trong gi ng d y đ giúp tr đ t đả ạ ể ẻ ạ ược k t qu t t nh t khi cho tr t tr iế ả ố ấ ẻ ự ả nghi m, tìm tòi cái m i trong m i ho t đ ng .ệ ớ ọ ạ ộ
K t qu kh o sát ch t lế ả ả ấ ượng c a tr đ t đủ ẻ ạ ược cu i năm h c 2016 –ố ọ
2017 khi đa áp d ng đ tài nh sau:ụ ề ư
Trang 11 Các nhi m v c n gi i quy t và s đệ ụ ầ ả ế ẽ ược th c hi n:ự ệ
Vi c xây d ng thi t k các gi i pháp, bi n pháp th thu t theo m c đíchệ ự ế ế ả ệ ủ ậ ụ
l y tr làm trung tâm là r t c n thi t, giúp giáo viên xây d ng k ho ch phùấ ẻ ấ ầ ế ự ế ạ
h p v i đ tu i và đ i tợ ớ ộ ổ ố ượng lĩnh h i ki n th c.ộ ế ứ
Trong m i ho t đ ng nhà giáo d c đ u l y tr làm trung tâm thì s giúpọ ạ ộ ụ ề ấ ẻ ẽ
tr hi u và ghi nh r t nhanh nh ng vi c t t, vi c gì không t t, vi c nên làm,ẻ ể ớ ấ ữ ệ ố ệ ố ệ
vi c không nên làm m t cách d dàng. Chính vì v y vi c giúp tr h c t t, thệ ộ ễ ậ ệ ẻ ọ ố ể
hi n đệ ược nhu c u h ng thú c a chính b n thân đi u này gi m t vai trò h tầ ứ ủ ả ề ữ ộ ế
s c quan tr ng trong quá trình lĩnh h i tri th c c a tr ứ ọ ộ ứ ủ ẻ
Giáo d c l y tr làm trung tâm là vi c các nhà giáo d c không ch truy nụ ấ ẻ ệ ụ ỉ ề
đ t ki n th c cho tr m t cách ch đ ng mà các nhà giáo d c t o ra các đi uạ ế ứ ẻ ộ ủ ộ ụ ạ ề
ki n, các c h i đ m i đ a tr đệ ơ ộ ể ọ ứ ẻ ược ch đ ng, sáng t o, tích c c ho t đ ng,ủ ộ ạ ự ạ ộ
t chi m lĩnh ki n th c và kinh nghi m.ự ế ế ứ ệ Đ đ t để ạ ược đi u này, giáo viên c nề ầ
n m đắ ược h ng thú, nhu c u, trình đ , kh năng c a t ng tr trong l p, trênứ ầ ộ ả ủ ừ ẻ ớ
c s đó l a ch n đơ ở ự ọ ược n i dung, phộ ương pháp phù h p v i t ng nhóm, t ngợ ớ ừ ừ
Giáo d c l y tr làm trung tâm c n đ m b o: H ng thú, nhu c u, k năng,ụ ấ ẻ ầ ả ả ứ ầ ỹ
th m nh c a m i tr đ u đế ạ ủ ỗ ẻ ề ược hi u, đánh giá đúng và để ược tôn tr ng. M iọ ỗ
tr đ u có c h i t t nh t đ thành công, giáo d c l y tr làm trung tâm đẻ ề ơ ộ ố ấ ể ụ ấ ẻ ượ c
th c hi n m t cách t t nh t và có hi u qu nh t c n xây d ng môi trự ệ ộ ố ấ ệ ả ấ ầ ự ườ nggiáo d c trong trụ ường M m non là không th thi u đầ ể ế ược. Người giáo viên khi thi t k các ho t đ ng qua t ng ch đ là ph i l a ch n xây d ng k ho ch,ế ế ạ ộ ừ ủ ề ả ự ọ ự ế ạ bám sát k ho ch c a chuyên môn, t kh i c a trế ạ ủ ổ ố ủ ường, t đó xây d ng kừ ự ế
ho ch phù h p v i đ c đi m nh n th c c a tr l p mình tr c ti p gi ng d y.ạ ợ ớ ặ ể ậ ứ ủ ẻ ớ ự ế ả ạ
T ch c các ho t đ ng giáo d c l y tr làm trung tâm làm nòng c t là đãổ ứ ạ ộ ụ ấ ẻ ố hình thành tr tính t l p, giúp tr phát huy tính tích c c là ti n đ t t choở ẻ ự ậ ẻ ự ề ề ố
tr bẻ ước vào các c p h c ti p theo.ấ ọ ế
Trang 12Khi t ch c các ho t đ ng l y tr làm trung tâm s đổ ứ ạ ộ ấ ẻ ẽ ược th a m n nhuỏ ả
c u khám phá, th hi n đầ ể ệ ược k năng ti m n c a b n thân, m t khác giáoỹ ề ẩ ủ ả ặ viên d dàng l ng ghép tích h p trong các ho t đ ng. ễ ồ ợ ạ ộ
Không nh ng nhà giáo d c mà h n ai h t chính cha m h c sinh đ uữ ụ ơ ế ẹ ọ ề mong mu n tr hình thành và phát tri n nhân cách s m, đ c bi t là có thóiố ẻ ể ớ ặ ệ quen t t và hành vi có đ o đ c t t đ hình thành nhân cách cho tr sau này.ố ạ ứ ố ể ẻ
V i vai trò quan tr ng nh v y, th h i n u chúng ta không làm t t ho t đ ngớ ọ ư ậ ử ỏ ế ố ạ ộ
l y tr làm trung tâm, giúp cho tr th hi n nh n th c c a tr thì có mang l iấ ẻ ẻ ể ệ ậ ứ ủ ẻ ạ
được k t qu nh mong đ i không? Hay chúng ta c ti p t c d y tr theoế ả ư ợ ứ ế ụ ạ ẻ
ki u cô nói tr l ng nghe n u vi c d y h c c a giáo viên không đ i m i k pể ẻ ắ ế ệ ạ ọ ủ ổ ớ ị
th i thì vô tình chúng taờ đang kìm hãm s phát tri n v m i m t c a tr Vìự ể ề ọ ặ ủ ẻ
tr đ n trẻ ế ường ch ng i l ng nghe thì làm sao ti m năng trong m i tr đỉ ồ ắ ề ỗ ẻ ượ c
kh i ngu n và phát tri n. ơ ồ ể
Mu n v y, giáo viên ph i l a ch n nh ng đ tài và hình th c t ch cố ậ ả ự ọ ữ ề ứ ổ ứ
nh th nào nh m thu hút lôi cu n tr ? Thay đ i hình th c t ch c nh thư ế ằ ố ẻ ổ ứ ổ ứ ư ế nào cho tr không nhàm chán? Đ tr có h ng thú không b nhàm chán trongẻ ể ẻ ứ ị các ti t h c, mu n v y trế ọ ố ậ ước h t ta ph i gi i quy t các v n đ trên và thayế ả ả ế ấ ề
đ i cách t ch c gi h c, cách truy n đ t, cách đ u t chu n b đ dùng,ổ ổ ứ ờ ọ ề ạ ầ ư ẩ ị ồ nghiên c u các đ tài t o tr h ng thú h n v i t t c ho t đ ng trong m tứ ề ạ ẻ ứ ơ ớ ấ ả ạ ộ ộ ngày trở ường m m non bé h c. Trầ ọ ước đây tr ch a làm đẻ ư ược thì cô làm thay
nh ng khi đã l y tr làm trung tâm thì cô giáo ch gi vai trò g i m , cô sư ấ ẻ ỉ ữ ợ ở ẽ cho tr ho t đ ng, th o lu n theo nhóm, l ng nghe quá trình thuy t trình c aẻ ạ ộ ả ậ ắ ế ủ các nhóm đ h tr cho s thi u h t mà đ i mình ch a tìm ra.ể ỗ ợ ự ế ụ ộ ư
L y tr làm trung tâm thì m i giáo viên c n ph i giàu tri th c, sáng ki n,ấ ẻ ỗ ầ ả ứ ế linh ho t trong cách t ch c và áp d ng đạ ổ ứ ụ ược nh ng th thu t t o ra ngu nữ ủ ậ ạ ồ
c m h ng cho tr , kích thích t duy tr ho t đ ng, có th trong m t ti t h cả ứ ẻ ư ẻ ạ ộ ể ộ ế ọ
nh ng quá trình ho t đ ng c a tr l i mang l i nh ng nh n th c khác nhauư ạ ộ ủ ẻ ạ ạ ữ ậ ứ cách lĩnh h i ki n th c khác nhau v chi u sâu c a nh n th c.ộ ế ứ ề ề ủ ậ ứ
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đ ả ế ể ả ế ấ ề
Đ nâng cao ch t lể ấ ượng trong giáo d c theo hụ ướng “L y tr làm trungấ ẻ tâm” tôi đã ch n nh ng gi i pháp và bi n pháp m i nh sau:ọ ữ ả ệ ớ ư
Gi i pháp 1: B i dả ồ ưỡng nâng cao ph m ch t, năng l c và bi n pháp l yẩ ấ ự ệ ấ
tr làm trung tâm, th c hi n gi i pháp này tôi đã ch n nh ng bi n pháp sau:ẻ ự ệ ả ọ ữ ệ+ Ngoài năng l c k năng s ph m c n thi t, ngự ỹ ư ạ ầ ế ười giáo viên luôn có lòng yêu thương tr , đ i x công b ng v i m i tr ẻ ố ử ằ ớ ọ ẻ
Lòng yêu ngh m n tr chính là cách ti p c n, là c u n i v ng ch cề ế ẻ ế ậ ầ ố ữ ắ
gi a cô và tr , ngôi trữ ẻ ường và cô giáo chính là mái nhà và người m th haiẹ ứ
đ i v i tr Th i gian c a tr ti p xúc v i cô giáo và tr là r t cao, n u nhố ớ ẻ ờ ủ ẻ ế ớ ẻ ấ ế ư
cô giáo không yêu thương tr , thì s không g n gũi đ chăm sóc và giáo d cẻ ẽ ầ ể ụ
tr t t đẻ ố ược, theo hình th c ứ l y tr làm trung tâm ấ ẻ giáo viên c n bên c nh tr ,ầ ạ ẻ
Trang 13luôn là thang đỡ, là đi m t a ể ự cho tr Trong m t l p có nhi u nhóm tr vàẻ ộ ớ ề ẻ
m i cá th tr là m t cá th riêng bi t v hoàn c nh s ng cũng nh nh nỗ ể ẻ ộ ể ệ ề ả ố ư ậ
th c và ngôn ng khác nhau, chính vì v y mà ch có lòng yêu thứ ữ ậ ỉ ương, s đ iự ố
x công b ng, tôn tr ng cá nhân tr m i mang l i cho tr thông đi p an tâm,ử ằ ọ ẻ ớ ạ ẻ ệ thân thi n. Nh v y tr s không ng i ngùng chia s cùng giáo viên nh ngệ ư ậ ẻ ẽ ạ ẻ ữ
n i ni m ti m n trong tâm trí tr , ch có th yêu thỗ ề ề ẩ ẻ ỉ ể ương g n gũi tr m iầ ẻ ớ
hi u để ược đ c đi m tâm lý c a t ng cá th tr , t đó giáo viên m i hi u trặ ể ủ ừ ể ẻ ừ ớ ể ẻ đang nghĩ và mu n gì, t đó có phố ừ ương pháp s ph m tác đ ng vào tr , nóiư ạ ộ ẻ cách khác là giáo viên làm đòn b y cho tr th a s c th hi n nhu c u, h ngẩ ẻ ỏ ứ ể ệ ầ ứ thú c a b n thân, qua đó giáo viên s th y đủ ả ẽ ấ ược ti m năng hay h n ch c aề ạ ế ủ
tr mà linh ho t tác đ ng, đi u ch nh, giúp tr phát tri n cân b ng trong cácẻ ạ ộ ề ỉ ẻ ể ằ lĩnh v c phát tri n.ự ễ
Ví d : Có m t tr thụ ộ ẻ ường ng i riêng bi t, ít ph i h p ch i cùng b n. Làồ ệ ố ợ ơ ạ giáo viên nên tôi thường g n gũi tr , ân c n trò chuy n, d n tr cùng ch i, cóầ ẻ ầ ệ ẫ ẻ ơ
th b ng c ch xoa nh lên đ u tr , nh v y tr s có s an tâm, r i tôi sể ằ ử ỉ ẹ ầ ẻ ư ậ ẻ ẽ ự ồ ẽ
kh i h i tr chuy n gì đang x y ra, t đó r n m đơ ỏ ẻ ệ ả ừ ẽ ắ ược nhu c u hay tính cáchầ
c a tr mà s m đ a tr hòa nh p cùng b n.ủ ẻ ớ ư ẻ ậ ạ
+ Người giáo viên c n có tinh th n trách nhi m cao.ầ ầ ệ
Trên th c t , ngành nào cũng đòi h i m i ch th đ u có tinh th n tráchự ế ỏ ọ ủ ể ề ầ nhi m cao; Song đ i v i ngành s ph m m m non thì y u t này đ t bi tệ ố ớ ư ạ ầ ế ố ặ ệ quan tr ng. Giáo viên c n làm th nào cho tr c m th y b n thân mình đangọ ầ ế ẻ ả ấ ả
được cô yêu quý, c m nh n giáo viên nh m t ngả ậ ư ộ ười m , ân c n, đ i xẹ ầ ố ử công b ng v i tr , đ tr th hi n đằ ớ ẻ ể ẻ ể ệ ược m i nhu c u h ng thú c a b n thânọ ầ ứ ủ ả thì người giáo viên c n t m và th t tinh t m i nhìn th y đầ ỉ ỉ ậ ế ớ ấ ược nhu c u c aầ ủ
tr Mu n đẻ ố ược v y không có cách nào khác ngoài giáo viên luôn có tinh th nậ ầ trách nhi m cao, luôn bên c nh tr giúp đ tr khi c n thi t, không th n iệ ạ ẻ ỡ ẻ ầ ế ả ổ
tr , đ n trẻ ế ường b ng c tâm huy t, ngoài nh ng gi t ch c ho t đ ng thìằ ả ế ữ ờ ổ ứ ạ ộ giáo viên luôn ân c n và luôn đ m t bao quát m i tr ch không vì ch ng đ iầ ể ắ ọ ẻ ứ ố ố cho qua ngày
Khi tr th đã có s an tâm, tin tẻ ơ ự ưởng t cô giáo, tr s t tin, th cừ ẻ ẽ ự ự
hi n đệ ược m i m c tiêu c a giáo viên xây d ng b ng nhi u cách khác nhauọ ụ ủ ự ằ ề
mà cũng có th t t c tr s thành công. Tr để ấ ả ẻ ẽ ẻ ược th a mãn nhu c u h ngỏ ầ ứ thú c a b n thân nh v y ti m năng c a tr s đủ ả ư ậ ề ủ ẻ ẽ ược phát tri n, tr s linhể ẻ ẽ
ho t h n trong m i ho t đ ng và t đó v n kinh nghi m s ng c a tr sạ ơ ọ ạ ộ ừ ố ệ ố ủ ẻ ẽ
được tích lũy, đó là ti n đ c n thi t cho tr hình thành và phát tri n nhânề ề ầ ế ẻ ễ cách m t cách toàn di n.ộ ệ
Gi i pháp 2: Xây d ng k ho ch d y h c l y tr làm trung tâm, đ th cả ự ế ạ ạ ọ ấ ẻ ể ự
hi n gi i pháp này tôi th c hi n các bi n pháp sau:ệ ả ự ệ ệ
+ Xác đ nh m c tiêu giáo d c:ị ụ ụ Đ các ho t đ ng đ t hi u qu cao, c nể ạ ộ ạ ệ ả ầ xác đ nh m c tiêu rõ ràng có h th ng và đ y đ , c n nêu rõ ki n th c, kị ụ ệ ố ầ ủ ầ ế ứ ỹ
Trang 14năng, thái đ giáo d c tr sát v i ch đ đã ch n. Và khi th c hi n các ho tộ ụ ẻ ớ ủ ề ọ ự ệ ạ
đ ng c n bám sát m c tiêu chộ ầ ụ ương trình giáo d c m m non và m c tiêu c aụ ầ ụ ủ
t ng lĩnh v c, các m c tiêu s đừ ự ụ ẽ ược c th , nên m c tiêu đó c n có tính v aụ ể ụ ầ ừ
s c, phù h p v i đ tu i, nh m t ng bứ ợ ớ ộ ổ ằ ừ ước giúp tr đ t đẻ ạ ược m c tiêu giáoụ
d c theo nhi u cách lĩnh h i khác nhau căn c vào kh năng, nhu c u, sụ ề ộ ứ ả ầ ự
h ng thú nh n th c c a m i tr đ xác đ nh m c tiêu và c th n i dung.ứ ậ ứ ủ ỗ ẻ ể ị ụ ụ ể ộ
T ch c m i ho t đ ng giáo d c c n đ t tr vào v trí trung tâm trongổ ứ ọ ạ ộ ụ ầ ặ ẻ ị
m i quá trình giáo d c, c n xác đ nh m c tiêu họ ụ ầ ị ụ ướng vào tr , nghĩa là tr sẻ ẻ ẽ làm được gì? S làm nh th nào? Và k t qu c a m i tr s ra sao? Mu nẽ ư ế ế ả ủ ỗ ẻ ẽ ố
gi i mã cho nh ng suy nghĩ y tôi đã t o m i c h i cho tr đả ữ ấ ạ ọ ơ ộ ẻ ược tham gia vào ho t đ ng, luôn là đi m t a là s g i m khi tr c n, t o c h i, đ t trạ ộ ể ự ự ợ ở ẻ ầ ạ ơ ộ ặ ẻ vào tình hu ng có v n đ cho tr tr i nghi m, giao ti p, suy ng m, phán đoánố ấ ề ẻ ả ệ ế ẫ
gi i quy t v n đ c a m i nhóm hay c a m i cá th tr ả ế ấ ề ủ ỗ ủ ỗ ể ẻ
Ví d Xác đ nh m c tiêu ch đ : Th gi i đ ng v tụ ị ụ ủ ề ế ớ ộ ậ
Sau khi h c xong ch đ này tr có th :ọ ủ ề ẻ ể
V lĩnh v c th ch t: Tr có kh năng th c hi n thành th o m t s v nề ự ể ấ ẻ ả ự ệ ạ ộ ố ậ
đ ng c b n (bò, chui, ch y nh y, b t chộ ơ ả ạ ả ắ ước dáng đi c a m t s con v t ).ủ ộ ố ậ
Có kh năng ph i h p nh p nhàng gi a các giác quan.ả ố ợ ị ữ
V lĩnh v c phát tri n ngôn ng : Tr bi t g i đúng tên, nh n bi t các bề ự ể ữ ẻ ế ọ ậ ế ộ
ph n c a đ ng v t. Tr có kh năng nh n xét, nói và k l i nh ng đi u màậ ủ ộ ậ ẻ ả ậ ể ạ ữ ề
tr quan sát đẻ ược
V lĩnh v c nh n th c: Tr yêu thích khám phá, óc quan sát, phán đoán,ề ự ậ ứ ẻ
kh năng so sánh, phân lo i v các con v t. Có m t s ki n th c hi u bi t sả ạ ề ậ ộ ố ế ứ ể ế ơ
đ ng v m t s con v t g n gũi.ẳ ề ộ ố ậ ầ
V lĩnh v c tình c m, kĩ năng xã h i: Tr yêu thích các đ ng v t, bi tề ự ả ộ ẻ ộ ậ ế
b o v môi trả ệ ường s ng c a đ ng v t quý hi m; Bi t quý tr ng ngố ủ ộ ậ ế ế ọ ười chăn nuôi
V lĩnh v c th m m : Tr bi t yêu thích cái đ p và s đa d ng phongề ự ẩ ỹ ẻ ế ẹ ự ạ phú c a th gi i đ ng v t.ủ ế ớ ộ ậ
ho c t nhu c u th c t đ a phặ ừ ầ ự ế ở ị ương mà giáo viên l a ch n ch đ sao choự ọ ủ ề phù h p v i chợ ớ ương trình giáo d c tr theo hụ ẻ ướng l y tr làm trung tâm ấ ẻ Trong m t năm h c, đ i v i đ tu i 5 6 tu i có 10 ch đ Và giáo viên làộ ọ ố ớ ộ ổ ổ ủ ề
ngườ ượi đ c xác đ nh. Mu n đáp ng nhu c u c a tr , tránh s áp đ t, trị ố ứ ầ ủ ẻ ự ặ ướ c
Trang 15khi chuy n sang ch đ m i tôi s gi i thi u trể ủ ề ớ ẽ ớ ệ ước ý tưởng c a ch đ l pủ ủ ề ở ớ
và l ng nghe ý tắ ưởng h ng thú c a tr v ch đ Khi l a ch n và xây d ngứ ủ ẻ ề ủ ề ự ọ ự
ch đ tôi luôn đ cao m t s đ c đi m sau:ủ ề ề ộ ố ặ ể
Ch đ c n đ t tên đ n gi n, g n gũi v i kinh nghi m s ng c a tr ,ủ ề ầ ặ ơ ả ầ ớ ệ ố ủ ẻ
ki n th c đế ứ ược cung c p theo nguyên t c phát tri n đ ng tâm, nghĩa là t g nấ ắ ể ồ ừ ầ
đ n xa, t đ n gi n đ n ph c t p và m r ng dàn v cu i ch đ Cho phépế ừ ơ ả ế ứ ạ ở ộ ề ố ủ ề tích h p các tri th c khác nhau trong các ho t đ ng c a tr , m i ch đ ch aợ ứ ạ ộ ủ ẻ ỗ ủ ề ứ
đ ng m t s n i dung c n thi t, phong phú cho tr ít nh t 1 2 tu n và khôngự ộ ố ộ ầ ế ẻ ấ ầ quá 5 tu n tránh s nhàm chán c a tr và t t c n i dung đ u đ m b o tínhầ ự ủ ẻ ấ ả ộ ề ả ả
an toàn tuy t đ i c th ch t l n tinh th n đ i v i tr ệ ố ả ể ấ ẫ ầ ố ớ ẻ
Ví d : Ch đ hi n tụ ủ ề ệ ượng t nhiênự
Tôi s ch n hai ch đ nhánh là; Tu n 1 “M t s hi n tẽ ọ ủ ề ầ ộ ố ệ ượng t nhiên” vàự
l a tu i và h ng thú c a tr trong nhóm l p, d a trên nhu c u, mong mu nứ ổ ứ ủ ẻ ớ ự ầ ố
c a cha m tr v s phát tri n c a tr v các lĩnh v c. M ng n i dung làủ ẹ ẻ ề ự ể ủ ẻ ề ự ạ ộ
thước đo cho giáo viên bi t trình t th c hi n trế ự ự ệ ước sau m t cách ch đ ng tộ ủ ộ ừ
nh ng n i dung, ki n th c, kĩ năng đ n gi n, g n gũi đ n m r ng và mữ ộ ế ứ ơ ả ầ ế ở ộ ở
r ng m t cách đ y đ tr n v n h n nh ng v n không vộ ộ ầ ủ ọ ẹ ơ ư ẫ ượt qua “Vùng phát tri n g n” m ng n i dung c n có s k th a và phát tri n. ể ầ ạ ộ ầ ự ế ừ ể
Ví d : Khám phá v côn trùng, hay khám phá hi n tụ ề ệ ượng t nhiênự
Đ i v i tr 4 5 tu i:ố ớ ẻ ổ
Giáo viên ch n đ tài “Khám phá m t s lo i côn trùng ”; “Khám pháọ ề ộ ố ạ
m t s hi n tộ ố ệ ượng t nhiên ”.ự
Đ i v i tr 5 6 tu i:ố ớ ẻ ổ
Giáo viên nâng d n đ khó. Giáo viên cho tr phát tri n nh n th c b ngầ ộ ẻ ể ậ ứ ằ cách ch n đ tài: “Tìm hi u vòng đ i c a con bọ ề ể ờ ủ ướm ”; ‘‘Phân lo i côn trùng ”ạ
“Thí nghi m s b c h i c a nệ ự ố ơ ủ ước ”
Song song v i m ng n i dung là m ng ho t đ ng chi m v th quanớ ạ ộ ạ ạ ộ ế ị ế
tr ng. Giáo viên s cho tr tr i nghi m h ng tu n, h ng tháng. H n n a, tọ ẽ ẻ ả ệ ằ ầ ằ ơ ữ ổ
ch c dứ ưới hình th c “H c b ng ch i, ch i mà h c”. Qua cách th c thao tácứ ọ ằ ơ ơ ọ ứ
ch i, tr s đúc k t kinh nghi m, tích lũy kĩ năng c n thi t cho s phát tri nơ ẻ ẽ ế ệ ầ ế ự ể toàn di n. ệ