Mục đích nghiên cứu: Áp dụng một số biện pháp nhằm giúp trẻ học tốt môn Khám phá khoa học. Lựa chọn những hình thức phù hợp để tổ chức cho trẻ hoạt động Khám phá khoa học có hiệu quả từ đó hình thành các kĩ năng, thao tác như quan sát, tư duy, phân tích, tổng hợp, khái quát, giúp trẻ tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh một cách tích cực hơn.
Trang 1M C L CỤ Ụ
1. Trang bìa
2. Ph bìaụ
3. M c l cụ ụ
Ph n th nh t: M Đ Uầ ứ ấ Ở Ầ 2
I. Đ t v n đặ ấ ề 2
II. M c đích nghiên c uụ ứ 3
Ph n th hai: GI I QUY T V N Đầ ứ Ả Ế Ấ Ề 4
I. C s lơ ở í lu nậ c a v n đủ ấ ề 4
II. Th c tr ngự ạ v n đấ ề 5
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đả ế ể ả ế ấ ề 6
Gi iả pháp 1 6
Gi iả pháp 2 10
Gi iả pháp 3 13
Gi iả pháp 4 15
IV. Tính m i c a gi i phápớ ủ ả 17
V. Hi u qu c a sáng ki n kinh nghi mệ ả ủ ế ệ 18
Ph n th ba:ầ ứ K t lu n , kiên nghi ế ậ ́ ̣ 19
I. Kêt luâń ̣ 19
II. Kiên nghi ́ ̣ 20
Tài li u tham kh oệ ả 21
Trang 2Ph n th nh t:ầ ứ ấ M Đ UỞ Ầ
I. Đ t v n đ ặ ấ ề
Lý do lý lu n:ậ
Tr em sinh ra v n đã có tính tò mò và thích khám phá nh ng đi u m iẻ ố ữ ề ớ
m xung quanh, ví d khi l n đ u tiên nhìn th y tr i m a thì tr h i cha, mẻ ụ ầ ầ ấ ờ ư ẻ ỏ ẹ
ho c nh ng ngặ ữ ười xung quanh mình “vì sao l i có nhi u nạ ề ướ ừc t trên cao r iơ
xu ng nh th ?” Tr r t mu n ch y ra ngoài tr i m a đ n m th xem nố ư ế ẻ ấ ố ạ ờ ư ể ế ử ướ c
m a có v gì? Th c m c t i sao khi m a to l i kèm theo nh ng ti ng s m, sétư ị ắ ắ ạ ư ạ ữ ế ấ
nh v y Nhà tâm lý h c Jean Piaget đã gi i thích tính ham hi u bi t c a trư ậ ọ ả ể ế ủ ẻ
đó là do “quá trình t đi u ch nh hay còn g i là s cân b ng”.ự ề ỉ ọ ự ằ
Tr t 35 tu i quá trình t duy có nhi u thay đ i t giai đo n c m giácẻ ừ ổ ư ề ổ ừ ạ ả
v n đ ng đ n giai đo n t duy ti n thao tác, kèm theo t duy tậ ộ ế ạ ư ề ư ượng tr ngư
đ tr tìm hi u các s , hi n tể ẻ ể ự ệ ượng xung quanh. Tr tích c c tham gia ho tẻ ự ạ
đ ng thăm dò, khám phá, tìm hi u t nhiên. Đó là quá trình quan sát, so sánh,ộ ể ự phân lo i, th nghi m, d đoán ạ ử ệ ự
Ho t đ ng Khám phá khoa h c chính là chìa khóa đ m ra cánh c aạ ộ ọ ể ở ử giúp tr đón nh n nh ng ki n th c c b n nh t v th gi i xung quanh,ẻ ậ ữ ế ứ ơ ả ấ ề ế ớ mang l i ngu n bi u tạ ồ ể ượng vô cùng phong phú, đa d ng, sinh đ ng, đ y h pạ ộ ầ ấ
d n v i tr th , t môi trẫ ớ ẻ ơ ừ ường t nhiên, đ n môi trự ế ường xã h i nh t là đ iộ ấ ố
v i tr M u giáo 5 tu i. Khám phá khoa h c là phớ ẻ ẫ ổ ọ ương ti n đ giao ti p vàệ ể ế làm quen v i môi trớ ường xung quanh, đ giao l u và bày t nguy n v ng c aể ư ỏ ệ ọ ủ mình, nh n th c s v t, hi n tậ ứ ự ậ ệ ượng xung quanh và giáo d c thái đ ng xụ ộ ứ ử đúng đ n v i thiên nhiên, v i xã h i cho tr Thông qua ho t đ ng này hìnhắ ớ ớ ộ ẻ ạ ộ thành cho tr kĩ năng quan sát, t duy, phân tích, t ng h p, khái quát. Chínhẻ ư ổ ợ
nh có v n hi u bi t phong phú v th gi i xung quanh dờ ố ể ế ề ế ớ ướ ại d ng nh ngữ
bi u tể ượng, nh có t duy tr c quan, ngôn ng c a tr tu i m u giáo phátờ ư ự ữ ủ ẻ ở ổ ẫ tri n và vào l p m t tr ti p thu d dàng nh ng tri th c khoa h c mang tínhể ớ ộ ẻ ế ễ ữ ứ ọ khái quát trở ường ti u h c.ể ọ
Lý do th c ti n:ự ễ
Trong nh ng năm g n đây n n giáo d c nữ ầ ề ụ ước ta có nhi u chuy n bi n,ề ể ế
vi c giáo d c đang đệ ụ ược quan tâm h u h t các c p, các ngành trong toàn xãở ầ ế ấ
h i, đ c bi t là b c h c M m non cũng có nh ng chuy n bi n l n vộ ặ ệ ậ ọ ầ ữ ể ế ớ ề
chương trình chăm sóc và giáo d c tr Đ i m i giáo d c m m non nh mụ ẻ ổ ớ ụ ầ ằ
m c đích nâng cao ch t lụ ấ ượng d y và h c đ đáp ng đạ ọ ể ứ ược nhu c u mà n nầ ề giáo d c đ t ra trong đó đ c bi t chú tr ng đ n vi c tri n khai th c hi nụ ặ ặ ệ ọ ế ệ ể ự ệ chuyên đ “Xây d ng trề ự ường m m non l y tr làm trung tâm” giai đo n 2016ầ ấ ẻ ạ
2020 trên đ a bàn huy n c a phòng giáo d c và đào t o huy n Krông Ana,ị ệ ủ ụ ạ ệ
th c hi n xây d ng k ho ch và t ch c các ho t đ ng chăm sóc giáo d cự ệ ự ế ạ ổ ứ ạ ộ ụ
tr , xây d ng môi trẻ ự ường v t ch t, môi trậ ấ ường xã h i trong và ngoài l p h cộ ớ ọ
Trang 3theo quan đi m giáo d c l y tr làm trung tâm, t đó đ i m i ho t đ ng chămể ụ ấ ẻ ừ ổ ớ ạ ộ sóc giáo d c tr khuy n khích s d ng đ dùng d y h c t các nguyên v tụ ẻ ế ử ụ ồ ạ ọ ừ ậ
li u m , phát huy tính tích c c sáng t o tr ệ ở ự ạ ở ẻ
Th nh ng trong th c t nh ng năm h c qua, vi c t ch c các ho tế ư ự ế ữ ọ ệ ổ ứ ạ
đ ngộ
khám phá khoa h c ch a s d ng các phọ ư ử ụ ương pháp h p lý đ tăng cợ ể ường tính
ch đ ng, tích c c ho t đ ng c a tr , ch a th c s xây d ng đủ ộ ự ạ ộ ủ ẻ ư ự ự ự ược k ho chế ạ giáo d c phù h p v i nhu c u, h ng thú và s phát tri n c a t ng cá nhân trụ ợ ớ ầ ứ ự ể ủ ừ ẻ
đ tr có c h i để ẻ ơ ộ ược b c l h t kh năng c a riêng mình. Giáo viên lên kộ ộ ế ả ủ ế
ho ch còn r p khuôn, gi h c còn mang tính hình th c, gò bó tr , chính vì v yạ ậ ờ ọ ứ ẻ ậ
vi c t ch c cho tr khám phá khoa h c ch a đ t đệ ổ ứ ẻ ọ ư ạ ược hi u qu nh mongệ ả ư
mu n, tr ch a th t s h ng thú v i ho t đ ng khám phá khoa h c.ố ẻ ư ậ ự ứ ớ ạ ộ ọ
Là giáo viên đ ng l p gi ng d y tr 5 6 tu i trong năm h c 2017 ứ ớ ả ạ ẻ ổ ọ
2018, tôi nh n th y năm h c v a qua đa s tr còn nhút nhát, th đ ng trongậ ấ ọ ừ ố ẻ ụ ộ
ho t đ ng khám phá khoa h c, m t s tr có hoàn c nh đ c bi t khó khăn vàạ ộ ọ ộ ố ẻ ả ặ ệ
y u kém h n các b n cùng l p, giáo viên ch a có s quan tâm k p th i và t oế ơ ạ ớ ư ự ị ờ ạ
c h i cho tr đơ ộ ẻ ược khám phá thêm thông qua các ho t đ ng hàng ngày m iạ ộ ở ọ lúc m i n i đ hình thành cho tr m t s kĩ năng, thao tác, giúp tr ti n b ,ọ ơ ể ẻ ộ ố ẻ ế ộ hào h ng h n khi tham gia vào các ho t đ ng khám phá khoa h c. Ngoài ra,ứ ơ ạ ộ ọ giáo viên ch a t o đư ạ ược m i quan h h p tác v i cha m tr nên gia đình trố ệ ợ ớ ẹ ẻ ẻ
ch a có s quan tâm đúng m c đ n ho t đ ng khám phá khoa h c c a tr ư ự ứ ế ạ ộ ọ ủ ẻ ở trên l p cũng nh nhà, các h c li u cho tr s d ng trong ho t đ ng nàyớ ư ở ọ ệ ẻ ử ụ ạ ộ còn ít. T nh ng lí do trên tôi đã ch n và vi t đ tài “ừ ữ ọ ế ề M t s bi n pháp giúpộ ố ệ
tr 56 tu i h c t t môn Khám phá khoa h c t i l p Lá 2 trẻ ổ ọ ố ọ ạ ớ ường MN Ea Na”
đ nghiên c u và áp d ng cho tr 5 6 tu i h c t t môn Khám phá khoa h cể ứ ụ ẻ ổ ọ ố ọ
t i l p tôi trong năm h c 20182019 này.ạ ớ ọ
Đ i tố ượng nghiên c u: M t s bi n pháp s ph m nh m phát tri nứ ộ ố ệ ư ạ ằ ể
nh n th c cho tr qua ho t đ ng khám phá khoa h c.ậ ứ ẻ ạ ộ ọ
Đ i tố ượng kh o sát: Tr 5 6 tu i l p Lá 2 trả ẻ ổ ớ ường M m non Ea Naầ
Th i gian nghiên c u:T tháng 9 năm 2018 đ n tháng 4 năm 2019 (nămờ ứ ừ ế
Trang 4S d ng nh ng đ dùng phong phú, xây d ng môi trử ụ ữ ồ ự ường l y tr làmấ ẻ trung tâm cho tr m nh d n, t tin đ khám phá môi trẻ ạ ạ ự ể ường xung quanh
Tr yêu thích ho t đ ng khám phá khoa h c, lĩnh h i đẻ ạ ộ ọ ộ ược các tri th cứ
c b n v đ c đi m n i b t, c u t o, hình dáng c a các s v t, phát tri nơ ả ề ặ ể ổ ậ ấ ạ ủ ự ậ ể ngôn ng cho tr , giúp tr tích lũy và m r ng v n bi u tữ ẻ ẻ ở ộ ố ể ượng phong phú, đa
d ng v môi trạ ề ường xung quanh, giúp tr phát âm đúng s v t, hi n tẻ ự ậ ệ ượng,
di n đ t rõ ràng, m ch l c, cung c p nh ng ki n th c, kĩ năng s ng cho trễ ạ ạ ạ ấ ữ ế ứ ố ẻ
c a giáo d c mà còn ch ra cách th c phủ ụ ỉ ứ ương pháp c a giáo d c: Giáo d c là ủ ụ ụ
tr ng ngồ ười, mà đã tr ng thì ph i ồ ả ươm m m, chăm bón, săn sóc t nh m i ầ ừ ỏ ớ
có th g t hái k t qu t t đ p vì “M u giáo t t m đ u cho n n giáo d c ể ặ ế ả ố ẹ ẫ ố ở ầ ề ụ
t t”, giáo d c ph i chú tr ng ngay t công vi c ố ụ ả ọ ừ ệ ươm m m ban đ u, ph i chú ầ ầ ả
ý đ ng viên, khuy n khích, chăm sóc th h m m non. Ngày nay, theo ngh ộ ế ế ệ ầ ịquy t s 29 NQ/TW c a Ban ch p hành trung ế ố ủ ấ ương v đ i m i căn b n, toànề ổ ớ ả
di n giáo d c và đào t o đã ch rõ quan đi m ch đ o “ Giáo d c và đào t o là ệ ụ ạ ỉ ể ỉ ạ ụ ạ
qu c sách hàng đ u, là s nghi p c a Đ ng, Nhà nố ầ ự ệ ủ ả ước và c a toàn dân. Đ u ủ ầ
t cho giáo d c là đ u t phát tri n, đư ụ ầ ư ể ượ ưc u tiên đi trước trong các chương trình, k ho ch phát tri n kinh t xã h i” và m c tiêu c th đ i v i giáo ế ạ ể ế ộ ụ ụ ể ố ớ
d c m m non là “Phát tri n giáo d c m m non dụ ầ ể ụ ầ ưới 5 tu i có ch t lổ ấ ượng phù
h p v i đi u ki n c a t ng đ a phợ ớ ề ệ ủ ừ ị ương và c s giáo d c”. ơ ở ụ
Năm h c 20182019 là năm h c th ba th c hi n chuyên đ giáo d c ọ ọ ứ ự ệ ề ụ
l y tr làm trung tâm, d a theo công văn s 25/KP PGDĐT c a phòng giáo ấ ẻ ự ố ủ
d c và đào t o huy n Krông Ana đ th c hi n t t chuyên đ này ban giám ụ ạ ệ ể ự ệ ố ề
hi u trệ ường m m non Ea Na đã tăng cầ ường xây d ng môi trự ường v t ch t ậ ấmôi trường xã h i trong và ngoài l p h c m t cách đa d ng, phong phú giúp ộ ớ ọ ộ ạ
tr tích c c tham gia các ho t đ ng đ c bi t ho t đ ng Khám phá khoa h c ẻ ự ạ ộ ặ ệ ạ ộ ọ
d a trên nhu c u và h ng thú c a tr Đây cũng là ho t đ ng giúp tr phát ự ầ ứ ủ ẻ ạ ộ ẻtri n nh n th c và là m t trong nh ng nhi m v quan tr ng nh t trể ậ ứ ộ ữ ệ ụ ọ ấ ở ường
M m non. ầ
Tham gia vào ho t đ ng Khám phá khoa h c, ạ ộ ọ tr không nh ng n mẻ ữ ắ
được nh ng đ c đi m đ c tr ng, chính xác, c n thi t v các s v t, hi nữ ặ ể ặ ư ầ ế ề ự ậ ệ
Trang 5tượng xung quanh mà còn phát tri n các k năng nh n th c, k năng xã h i vàể ỹ ậ ứ ỹ ộ hình thành cho tr thái đ s ng tích c c, trong đó m c tiêu phát tri n k năngẻ ộ ố ự ụ ể ỹ
là m c tiêu c b n, không nh n m nh vào vi c cung c p nh ng ki n th c, kụ ơ ả ấ ạ ệ ấ ữ ế ứ ỹ năng đ n l mà theo hơ ẻ ướng tích h p, coi tr ng vi c hình thành và phát tri nợ ọ ệ ể các năng l c, k năng khám phá. Đ đ t đự ỹ ể ạ ược các m c tiêu nêu trên r t c nụ ấ ầ
s t ch c, đi u khi n, h tr đúng lúc và phù h p t phía giáo viên.ự ổ ứ ề ể ỗ ợ ợ ừ
Ho t đ ng Khám phá khoa h c ạ ộ ọ t o đi u ki n đ tr tích c c tìm tòiạ ề ệ ể ẻ ự phát hi n v các hi n tệ ề ệ ượng s v t xung quanh, qua đó tr hi u bi t v đ cự ậ ẻ ể ế ề ặ
đi m, tính ch t, các m i quan h , s thay đ i và phát tri n c a th gi i xungể ấ ố ệ ự ổ ể ủ ế ớ quanh giúp tr h c đẻ ọ ược các k năng quan sát, phân nhóm, phân lo i, đoỹ ạ
lường, phán đoán và gi i quy t v n đ , chuy n t i ý ki n c a mình và đ a raả ế ấ ề ể ả ế ủ ư
k t lu n v các s vât hi n tế ậ ề ự ệ ượng đã quan sát, ti p xúc.ế Chính vì th hi uế ể
bi t c a tr v đ i tế ủ ẻ ề ố ượng được c ng c và chính xác h n ngôn ng cũngủ ố ơ ữ
được phát tri n.ể
Là giáo viên M m non ti p c n v i chầ ế ậ ớ ương trình giáo d c m m nonụ ầ
m i, ớ
th c hi n n i dung xây d ng môi trự ệ ộ ự ường l y tr làm trung tâm b n thân tôiấ ẻ ả
th y c n phát huy kh năng sáng t o trong cách truy n th ki n th c cho tr ,ấ ầ ả ạ ề ụ ế ứ ẻ
nh t là ho t đ ng Khám phá khoa h c.ấ ở ạ ộ ọ
II.Th c tr ng c a v n đ :ự ạ ủ ấ ề
Trong quá trình gi ng d y tôi nh n th y kh năng ti p thu khi tr ho tả ạ ậ ấ ả ế ẻ ạ
đ ng Khám phá khoa h c ch a cao, đa s tr còn nhút nhát, ộ ọ ư ố ẻ nhi u tr còn lúngề ẻ túng, kh năng ghi nh còn nhi u h n chả ớ ề ạ ế m t s tr m i ch tìm hi u các sộ ố ẻ ớ ỉ ể ự
v t qua hình dáng bên ngoài ch ch a bi t phân tích các thu c tính bên trongậ ứ ư ế ộ
c a chúng. S phát tri n c a tr trong l p không đ ng đ u, m t s tr cóủ ự ể ủ ẻ ớ ồ ề ộ ố ẻ hoàn c nh đ c bi t khó khăn.ả ặ ệ
T ch c ho t đ ng Khám phá khoa h c cho tr 5 6 tu i trong trổ ứ ạ ộ ọ ẻ ổ ườ ng
l p M m non còn nhi u v n đ c n kh c ph c nh :ớ ầ ề ấ ề ầ ắ ụ ư giáo viên ch a chư ủ
đ ng, linh ho t trong vi c xây d ng k ho ch ho t đ ng khám phá khoa h cộ ạ ệ ự ế ạ ạ ộ ọ
c a l p mình vì v y ôm đ m quá nhi u n i dung khám phá trong m t ho tủ ớ ậ ồ ề ộ ộ ạ
đ ng t ch c khám phá. Đi u này làm cho các ho t đ ng khám phá tr nênộ ổ ứ ề ạ ộ ở
n ng n , quá t iặ ề ả , s d ng đ dùng d y h c không có s sáng t o, l i d n d tử ụ ồ ạ ọ ự ạ ố ẫ ắ
ch a lôi cu n, tr ch a có h ng thú khi tham gia các ho t đ ng Khám pháư ố ẻ ư ứ ạ ộ khoa h c, l a ch n đ tài ch a g n gũi v i tr , ch a phù h p v i đi u ki n ọ ự ọ ề ư ầ ớ ẻ ư ợ ớ ề ệ ở
đ a phị ương, vi c l m d ng công ngh thông tin trong gi ng d y, khi n trệ ạ ụ ệ ả ạ ế ẻ
th đ ng và đ i v i tr đ a phụ ộ ố ớ ẻ ở ị ương đa ph n cha m là nông dân, không cóầ ẹ máy tính và các phương ti n cho tr khám phá, nên không đ ng nh t đệ ẻ ồ ấ ượ ccách h c gi a trên l p và gia đình … Đòi h i giáo viên ph i có s linh ho t,ọ ữ ớ ỏ ả ự ạ sáng t o, năng đ ng trong gi ng d y đ tr đ t đạ ộ ả ạ ể ẻ ạ ược k t qu t t nh t khi trế ả ố ấ ẻ tham gia ho t đ ng Khám phá khoa h c.ạ ộ ọ
Trang 6Tình hình c a l p: T ng s tr trong l p: 35 tr ; n : 18 tr , dân t c: 2ủ ớ ổ ố ẻ ớ ẻ ữ ẻ ộ
tr ẻ
B ng kh o sát ch t l ả ả ấ ượ ng tham gia ho t đ ng Khám phá khoa h c c a ạ ộ ọ ủ
tr l p Lá 3 cu i năm h c 20172018 nh sau: ẻ ớ ố ọ ư
Xu t phát t tình hình th c t c a l p là giáo viên ch nhi m tôi th yấ ừ ự ế ủ ớ ủ ệ ấ
b n thân c n thay đ i cách d y c a mình, cách nhìn c a cha m tr , cách h cả ầ ổ ạ ủ ủ ẹ ẻ ọ
c a tr Đ tr h c t t môn Khám phá khoa h c tôi s d ng các bi n phápủ ẻ ể ẻ ọ ố ọ ử ụ ệ
m t cách nh nhàng linh ho t, d y đón đ u s phát tri n c a tr và phân lo iộ ẹ ạ ạ ầ ự ể ủ ẻ ạ
tr d y theo nhóm đ t đó phát huy tính tích c c, sáng t o c a tr Làm đẻ ạ ể ừ ự ạ ủ ẻ ồ dùng đ ch i đ p, phong phú đa d ng, tuyên truy n cho cha m tr hi u rõồ ơ ẹ ạ ề ẹ ẻ ể
t m quan tr ng c a vi c cho tr tham gia ho t đ ng Khám phá khoa h c tầ ọ ủ ệ ẻ ạ ộ ọ ừ
l a tu i m m non.ứ ổ ầ
T ch c các ho t đ ng Khám phá khoa h c đ t hi u qu cao, trổ ứ ạ ộ ọ ạ ệ ả ước h tế
ph i xây d ng k ho ch giáo d c và t ch c các ho t khám phá khoa h c phùả ự ế ạ ụ ổ ứ ạ ọ
h p v i kh năng, nhu c u, kinh nghi m s ng c a tr và đi u ki n th c tợ ớ ả ầ ệ ố ủ ẻ ề ệ ự ế
c a l p, c a đ a phủ ớ ủ ị ương. Xây d ng môi trự ường trong và ngoài l p h p d n,ớ ấ ẫ làm đ dùng đ ch i ph c v các ho t đ ng t các nguyên v t li u m kíchồ ồ ơ ụ ụ ạ ộ ừ ậ ệ ở thích s sáng t o c a tr hình thành các kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh,ự ạ ủ ẻ phân lo i, phát tri n t duy cho tr giúp tr yêu thích và hào h ng khi tham giaạ ể ư ẻ ẻ ứ các ho t đ ng khám phá khoa h c.ạ ộ ọ
Trang 7Ph i h p các phố ợ ương pháp h p lý, giáo viên s d ng các phợ ử ụ ương pháp
m t cách linh ho t tùy vào t ng đ tài sao cho tr khám phá m t cách có hi uộ ạ ừ ể ẻ ộ ệ
qu nh t.ả ấ
Xây d ng môi trự ườ cho tr khám pháng ẻ phong phú, đa d ng, g n gũiạ ầ
v i tr đ tăng cớ ẻ ể ường tích ch đ ng tích c c c a tr giúp tr khám phá m iủ ộ ự ủ ẻ ẻ ọ lúc m i n i mà v n đ m b o tr “h c b ng ch i, ch i mà h c” t đó có t oọ ơ ẫ ả ả ẻ ọ ằ ơ ơ ọ ừ ạ
c h i cho tr tr i nghi m các ho t đ ng khám phá khoa h c và giúp đơ ộ ẻ ả ệ ạ ộ ọ ỡ
nh ng tr y u kém ti n b ữ ẻ ế ế ộ Tích h p v i các ho t đ ng hàng ngày c a trợ ớ ạ ộ ủ ẻ
m t cách nh nhàng, linh ho t rèn luy n cho tr nh ng năng l c c m giác, triộ ẹ ạ ệ ẻ ữ ự ả giác, trí tưởng tượng, quan sát đ tr đón nh n nh ng đi u m i m v thể ẻ ậ ữ ề ớ ẻ ề ế
gi i xung quanh. Gây h ng thú cho tr b ng cách ớ ứ ẻ ằ s d ng truy n k , th , caử ụ ệ ể ơ dao, t c ng , câu đ , bài hát vào ho t đ ng Khám phá khoa h c và giúp choụ ữ ố ạ ộ ọ
ho t đ ng tr lên sinh đ ng h n, tr tích c c tham gia vào ho t đ ng.ạ ộ ở ộ ơ ẻ ự ạ ộ
Giúp cha m tr hi u đẹ ẻ ể ượ ầc t m quan tr ng c a các ho t đ ng giáoọ ủ ạ ộ
d c, đ c bi t v i ho t đ ng khám phá khoa h c, phát huy tính tích c c c aụ ặ ệ ớ ạ ộ ọ ự ủ cha m tr khi tham gia các ho t đ ng.ẹ ẻ ạ ộ
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đ :ả ế ể ả ế ấ ề
Gi i pháp 1: ả T ch c ho t đ ng khám phá khoa h c theo nguyên t c ổ ứ ạ ộ ọ ắ
l y tr làm trung tâm ấ ẻ :
Trước h t ph i xây d ng k ho ch phám phá khoa h c phù h p v iế ả ự ế ạ ọ ợ ớ
l a tu i, v i nhu c u c a tr và tình hình c a l p. ứ ổ ớ ầ ủ ẻ ủ ớ
+Vi c l p k ho ch giáo d c có ý nghĩa r t quan tr ng tr và v i hi uệ ậ ế ạ ụ ấ ọ ẻ ớ ệ
qu c a ho t đ ng khám phá mà tr tham gia, đó là h th ng các m c tiêuả ủ ạ ộ ẻ ệ ố ụ
c n đ t đầ ạ ược trên tr , xác đ nh và l a ch n n i dung, phẻ ị ự ọ ộ ương pháp c a ho tủ ạ
đ ng sao cho có hi u qu nh t, theo đó k ho ch giáo d c s căn c vào khộ ệ ả ấ ế ạ ụ ẽ ứ ả năng, nhu c u, kinh nghi m s ng c a tr đ xác d nh m c tiêu, n i dungầ ệ ố ủ ẻ ể ị ụ ộ
phương pháp sao cho phù h p v i kh năng c a tr , đ xây d ng k ho chợ ớ ả ủ ẻ ể ự ế ạ cho tr ho t đ ng khám phá khoa h c giáo viên c n đánh giá tr , t đó l aẻ ạ ộ ọ ầ ẻ ừ ự
ch n n i dung d y h c đón đ u s phát tri n c a tr , không d y nh ng gì trọ ộ ạ ọ ầ ự ể ủ ẻ ạ ữ ẻ
đã bi t ho c quá cao so v i s hi u bi t c a tr ế ặ ớ ự ể ế ủ ẻ
Ví d trong ch đ “ nụ ủ ề ước và các hi n tệ ượng t nhiên” giáo viên có thự ể
ch n đ tài khám phá gây h ng thú và t o s tr i nghi m cho tr nh : m t sọ ề ứ ạ ự ả ệ ẻ ư ộ ố thí nghi m v i nệ ớ ước nh s b c h i c a nư ự ố ơ ủ ước, s hòa tan c a nự ủ ước, sự
ng ng t c a nư ụ ủ ước và s trong su t c a nự ố ủ ước, đ t ch c cho tr quan sát vàể ổ ứ ẻ làm thí nghi m, giúp tr d đoán k t qu và đ a ra k t lu n v các đ c tínhệ ẻ ự ế ả ư ế ậ ề ặ
c a nủ ước, ngoài ra giáo viên g i ý cho tr tr l i nh ng câu h i nh v i thíợ ẻ ả ờ ữ ỏ ư ớ nghi m s b c h i c a nệ ự ố ơ ủ ước tr có d đoán gì khi đun nẻ ự ước? khi nướ ở c nhi t đ cao s nh th nào? th i ti t n ng nóng thì s nh hệ ộ ẽ ư ế ờ ế ắ ẽ ả ưởng đ nế ngu n nồ ướ ực t nhiên nh th nào? Tr có cách gì đ b o v ngu n nư ế ẻ ể ả ệ ồ ước?
Trang 8+ Vi c l p k ho ch giáo d c s hệ ậ ế ạ ụ ẽ ướng giáo viên vào vi c cung c pệ ấ cho tr nh ng kĩ năng, thao tác đ khám phá các đ i tẻ ữ ể ố ượng ch không ph iứ ả
nh n m nh vào vi c cung c p cho tr ki n th c gì.ấ ạ ệ ấ ẻ ế ứ
+ Tùy vào đ a phị ương mà giáo viên l a ch n nh ng đ tài g n gũi, dự ọ ữ ề ầ ễ
s u t m nh ng v t th t có s n đ a phư ầ ữ ậ ậ ẵ ở ị ương và g n gũi v i tr nh : rau, c ,ầ ớ ẻ ư ủ
qu , con v t nuôi, đ dùng trong gia đình giúp tr quan sát, tìm tòi, khám pháả ậ ồ ẻ
và ho t đ ng v i đ v t th t, t o hình nh tr n v n v đ i tạ ộ ớ ồ ậ ậ ạ ả ọ ẹ ề ố ượng tr đẻ ượ ckhám phá, t đó gây đừ ược h ng thú cho tr ứ ẻ
Ví d : Trong ch đ m t s lo i rau, giáo viên ch n đ tài khám pháụ ủ ề ộ ố ạ ọ ề
m t s lo i rau c qu có s n đ a phộ ố ạ ủ ả ẵ ở ị ương nh : d a leo, cà chua, đ u ve ư ư ậ
nh ng lo i qu th t giúp tr nh n bi t chính xác v màu s c, có th s , n mữ ạ ả ậ ẻ ậ ế ề ắ ể ờ ế
đ bi t v , tr còn có th t thao tác khám phá các đ i tể ế ị ẻ ể ự ố ượng nh c t v ra,ư ắ ỏ
l y tay tách h t giúp tr quan sát kĩ, n m đ y đ các đ c đi m c a đ iấ ộ ẻ ắ ầ ủ ặ ể ủ ố
tượng, s giúp tr so sánh t t và phân lo i nhanh.ẽ ẻ ố ạ
Hình 1: giáo viên l a ch n đ tài g n gũi v i tr và có s n đ a ph ự ọ ề ầ ớ ẻ ẵ ở ị ươ ng giúp tr đ ẻ ượ c khám phá trên v t th t thay vì ph i quan sát trên tranh nh ậ ậ ả ả
Xây d ng môi trự ường cho tr khám phá khoa h c:ẻ ọ
T o môi trạ ường trong và ngoài l p đ tr khám phá khoa h c.ớ ể ẻ ọ
+ Môi trường trong l p: Xây d ng góc “Bé yêu khoa h c” đó giáo viênớ ự ọ ở treo tranh, nh, bài th câu truy n v các đ i tả ơ ệ ề ố ượng được khám phá, nh ng thíữ nghi m khoa h c, các giá treo tranh truy n, giá đ ng các d ng c thí nghi mệ ọ ệ ự ụ ụ ệ
được đánh d u đ tr d l y, d c t d n. Qua các góc ch i ho t đ ng góc,ấ ể ẻ ễ ấ ễ ấ ọ ơ ở ạ ộ giáo viên chu n b nh ng đ dùng t t o liên quan đ n ch đ tr đang khámẩ ị ữ ồ ự ạ ế ủ ề ẻ phá
Ví d : Ch đ quê hụ ủ ề ương đ t nấ ước bác h giáo viên t n d ng nh ngồ ậ ụ ữ nguyên v t li u m đ t o ra nh ng đ dùng đ p trong ho t đ ng góc giúpậ ệ ở ể ạ ữ ồ ẹ ạ ộ
tr khám phá v nh ng đ dùng có đ a phẻ ề ữ ồ ở ị ương nh gùi, qu n áo th c m,ư ầ ổ ẩ
đ đan tre ồ
Trang 9Hình 2: Giáo viên s u t m, trang trí các góc theo ch đ tr đang h c thay vì ư ầ ủ ề ẻ ọ
ch ch i nh ng góc ch i chính ỉ ơ ở ữ ơ
+ Trang trí l p, góc h c t p, góc th truy n b ng các tranh nh v cácớ ọ ậ ơ ệ ằ ả ề
đ i tố ượng khám phá, trang trí qua câu truy n theo các ch đ ví d : ch đệ ủ ề ụ ủ ề
nước và hi n tệ ượng thiên nhiên giáo viên trang trí góc khám phá theo câu truy n “ vì sao có m a”. góc g c t p, góc th vi n giáo viên s u t mệ ư Ở ọ ậ ư ệ ư ầ
nh ng câu truy n, bài th có trong ch đ nh : truy n “Gi t nữ ệ ơ ủ ề ư ệ ọ ước tí xíu”, thơ
“M a” cho tr xem vào gi đón tr , ho t đ ng góc, ho c cô treo tranh r i lênư ẻ ờ ẻ ạ ộ ặ ờ
tường, tranh các hi n tệ ượng m a, c u v ng, mây trong ch đ đ tr kư ầ ồ ủ ề ể ẻ ể chuy n theo tranh, k chuy n sáng t o và quan sát vào nh ng lúc ngoài ti tệ ể ệ ạ ữ ế
h c.ọ
Trang 10Hình 3:M t ch đ đ ộ ủ ề ượ c trang trí tranh t ườ ng theo các đ tài Khám phá ề khoa h c s gây h ng thú v i tr h n cách trang trí thông th ọ ẽ ứ ớ ẻ ơ ườ ng.
+ Ngoài nh ng đ dùng s n có giáo viên còn t t o ra nh ng đ dùngữ ồ ẵ ự ạ ữ ồ
đ ch i ph c v cho ho t đ ng khám phá khoa h c t nh ng v t li u mồ ơ ụ ụ ạ ộ ọ ừ ữ ậ ệ ở
nh v h p s a, chai nh a, lon nư ỏ ộ ữ ự ước ng t, bìa cát tông, x p bitis giúp tr r tọ ố ẻ ấ thích thú, h ng h ng v i ti t h c.ứ ứ ớ ế ọ
Ví d : Đ tài phụ ề ương ti n giao thông giáo viên s u t m nh ng v t li uệ ư ầ ữ ậ ệ
có s n nh que đè lẵ ư ưỡ ối, ng hút, tre , x p bitis, thìa nh a, v h p sũa chua t oố ự ỏ ộ ạ thành mô hình v các phề ương ti n giao thông sau đó t ch c cho tr khámệ ổ ứ ẻ phá và ch i trò ch i phân lo i các phuowg ti n giao thông v i đ dùng đơ ơ ạ ệ ớ ồ ượ c
t o nên t r t nhi u nguyên li u nh th này s r t sinh đ ng, b t m t và lôiạ ừ ấ ề ệ ư ế ẽ ấ ộ ắ ắ
cu n tr ố ẻ
Trang 11Hình 4:Giáo viên T t o mô hình t nguyên v t li u m cho tr ự ạ ừ ậ ệ ở ẻ
khám phá s gây h ng thú h n so v i vi c dùng tranh nh ẽ ứ ơ ớ ệ ả
+ Môi trường ngoài l p: T n d ng nh ng kho ng không gian ngoài sânớ ậ ụ ữ ả
trường nh : vư ườn rau, vườn hoa, b cá, góc thiên nhiên đ tr khám phá.ể ể ẻ
Ví d : Ch đ th gi i th c v t tr đụ ủ ề ế ớ ự ậ ẻ ược ra sân tìm hi u các lo i hoa,ể ạ cây tr ng trong khuôn viên sân trồ ường, góc thiên nhiên, thông qua các ho tạ
đ ng ngoài tr i đ tr khám phá v s phát tri n c a cây b ng cách cho trộ ờ ể ẻ ề ự ể ủ ằ ẻ
tướ ưới n c, nh t lá vàng, b t sâu cho lá, tr bi t đặ ắ ẻ ế ược cây xanh c n ánh n ngầ ắ
đ quang h p, c n đ nể ợ ầ ủ ước và dinh dưỡng thì s phát tri n và cho ra hoa,ẽ ể
qu , ngoài ra vi c t ch c các ho t đ ng khám phá khoa h c m i lúc m iả ệ ổ ứ ạ ộ ọ ở ọ ọ
n i nh th này s giúp giáo viên quan tâm , đ ng viên đ n nh ng tr y u,ơ ư ế ẽ ộ ế ữ ẻ ế giúp tr hình thành các kĩ năng khám phá, giúp tr tìm ra nh ng đi u m i l ,ẻ ẻ ữ ề ớ ạ
s thay đ i hàng ngày c a s v t, c ng c ki n th c và phát tri n ngôn ngự ổ ủ ự ậ ủ ố ế ứ ể ữ cho tr nh t là nh ng tr nói ng ng, nói l p. ẻ ấ ữ ẻ ọ ắ
Gi i pháp 2: ả Linh ho t s d ng các th thu t gây h ng thú trong ho t ạ ử ụ ủ ậ ứ ạ
nh “ tìm v t cùng lo i”, “tìm th c ăn cho con v t” v a giúp tr khám pháư ậ ạ ứ ậ ừ ẻ
được nh ng đi u b ích, v a rèn luy n thao tác s d ng chu t trên máy tính.ữ ề ổ ừ ệ ử ụ ộ
Đ i v i m t s đ i tố ớ ộ ố ố ượng khám phá m i không th cho tr quan sát tr c ti pớ ể ẻ ự ế
Trang 12được mà khi s d ng các ng d ng công ngh thông tin tr s quan sát đ iử ụ ứ ụ ệ ẻ ẽ ố
tượng m t cách t t nh t qua nhi u giác quan nh nghe, nhìn ộ ố ấ ề ư
Ví d : cho tr khám phá các con v t s ng trong r ng b ng video và máyụ ẻ ậ ố ừ ằ chi u s giúp tr tìm hi u đế ẽ ẻ ể ượ ụ ể ềc c th v hình dáng, ti ng kêu, s di chuy n,ế ự ể cách săn b t m i c a chúng s kích thích s t p trung, chú ý và ghi nh cóắ ồ ủ ẽ ự ậ ớ
ch đ nh c a tr vào bài gi ng mà các lo i đ dùng khác không mang l i hi uủ ị ủ ẻ ả ạ ồ ạ ệ
qu b ng.ả ằ
+S d ng đ v t th t có s n đ a phử ụ ồ ậ ậ ẵ ở ị ương giúp giáo viên d dàngễ chu n b đẩ ị ược đ dùng d y h c, và g n gũi v i trồ ạ ọ ầ ớ ẻ
+S d ng tranh nh, mô hình có n i dung phù h p, đ p và đa d ngử ụ ả ộ ợ ẹ ạ
b ng nhi u cách nh s u t m, quyên góp t ph huynh.ằ ề ư ư ầ ừ ụ
S d ng truy n k , th , ca dao, t c ng , câu đ , bài hát vào ho t đ ngử ụ ệ ể ơ ụ ữ ố ạ ộ Khám phá khoa h c. ọ
Giáo viên s u t m câu đ , truy n, bài hát, bài th , đ ng dao có trongư ầ ố ệ ơ ồ
ch đ trên m ng, sách báo, tuy n tr n trò ch i, bài hát, th ca, truy n k , câuủ ề ạ ể ọ ơ ơ ệ ể
đ dành cho t ng đ tu i theo chố ừ ộ ổ ương trình giáo d c m m non đ vào bài làmụ ầ ể cho ti t h c nh nhàng, sinh đ ng và h p d n h n.ế ọ ẹ ộ ấ ẫ ơ
Ví d : Đ tài m t s lo i hoa giáo viên cho tr đ c bài th “Hoa k tụ ề ộ ố ạ ẻ ọ ơ ế trái” tr s bi t thêm v tên g i, đ c đi m c a m t s lo i hoa nh hoa Càẻ ẽ ế ề ọ ặ ể ủ ộ ố ạ ư thì có màu tím, hoa Mướp màu vàng, hoa L u màu đ ngoài ra tr còn bi tự ỏ ẻ ế cách chăm sóc b o v hoa, không đả ệ ược hái hoa đ hoa cho nh ng trái.ể ữ
S d ng trò ch i ử ụ ơ
Đ i v i tr M m non thì vi c “Ch i mà h c h c b ng ch i” giúp trố ớ ẻ ầ ệ ơ ọ ọ ằ ơ ẻ
ti p thu ki n th c m t cách d dàng và sâu s c nh t, chính vì v y khi sế ế ứ ộ ễ ắ ấ ậ ử
d ng trò ch i s giúp ho t đ ng đ t hi u qu cao.ụ ơ ẽ ạ ộ ạ ệ ả
+Trò ch i h c t p: S d ng các đ v t th t nh c , qu , đ dùng choơ ọ ậ ử ụ ồ ậ ậ ư ủ ả ồ
tr ch i ph n c ng c , nâng cao ki n th c cho tr , giáo viên nâng cao ki nẻ ơ ở ầ ủ ố ế ứ ẻ ế
th c cho tr ch i các trò ch i t d đ n khó, t đ n gi n đ n khái quát hóaứ ẻ ơ ơ ừ ễ ế ừ ơ ả ế
ki n th c cho tr ế ứ ẻ
Ví d : Đ tài Khám phá m t s lo i qu t ch c cho tr ch i trò ch iụ ề ộ ố ạ ả ổ ứ ẻ ơ ơ
“Chi c túi kì l ”. Giáo viên cho m t s lo i qu quen thu c v i tr nh :ế ạ ộ ố ạ ả ộ ớ ẻ ư nhãn, quýt, cam, xoài, b , chu i vào trong m t chi c túi sau đó m i m t trơ ố ộ ế ờ ộ ẻ lên s tay vào trong túi, nói lên đ c đi m c a lo i qu mình v a s và đoánờ ặ ể ủ ạ ả ừ ờ tên qu , sau khi đoán xong tr m i c m qu đó ra kh i chi c túi, gi lên vàả ẻ ớ ầ ả ỏ ế ơ
ki m tra xem mình đoán đúng ch a.ể ư
+Trò ch i dùng l i nói: rèn luy n kh năng ph n ng nhanh nh n vàơ ờ ệ ả ả ứ ẹ phát tri n t duy c a tr g m có r t nhi u trò ch i và các ch i nh : “Đúng –ể ư ủ ẻ ồ ấ ề ơ ơ ư sai”, “K đ ba th ” ể ủ ứ
Trang 13Ví d : Đ tài phân lo i các nhóm phụ ề ạ ương ti n giao thông, cho tr ch iệ ẻ ơ trò ch i “ Đúng sai”, giáo viên t ch c cho tr ch i theo nhóm, m i nhómơ ổ ứ ẻ ơ ỗ phát cho m t x c xô, khi giáo viên đ c xong câu h i đ i nào l c x c xô trộ ắ ọ ỏ ộ ắ ắ ướ c
s đẽ ược tr l i, khi cô đ c câu h i:ả ờ ọ ỏ
Tàu h a là phỏ ương ti n giao thông đệ ường b , tr l c x c xô và tr l iộ ẻ ắ ắ ả ờ sai
Máy bay là phương ti n giao thông đệ ường th y, tr tr l i saiủ ẻ ả ờ
Xe máy là phương ti n giao thông đệ ường b , tr tr l i đúngộ ẻ ả ờ
M i câu tr l i đúng c a tr giáo viên t ng cho đ i đó m t m t cỗ ả ờ ủ ẻ ặ ộ ộ ặ ườ i,khi trò ch i k t thúc giáo viên ki m tra k t qu , đ i nào nhi u m t cơ ế ể ế ả ộ ề ặ ười nh tấ
là đ i chi n th ng và nh n độ ế ắ ậ ược m t ph n quà.ộ ầ
+Nh ng trò ch i c ng c s nh n bi t c a m t đ i tữ ơ ủ ố ự ậ ế ủ ộ ố ượng c th nhụ ể ư
“X p tranh theo th t ” “Hãy ch n đúng” ế ứ ự ọ
Ví d : Đ tài khám phá vòng tu n hoàn c a bụ ề ầ ủ ướm giáo viên t ch cổ ứ cho tr ch i trò ch i“x p tranh theo th t ”, giáo viên chia tr làm 3 đ i, b tẻ ơ ơ ế ứ ự ẻ ộ ậ qua vòng th d c và l y tranh treo lên b ng đúng theo th t vòng tu n hoànể ụ ấ ả ứ ự ầ
c a bủ ướm: u trùng sâu nh ng bẤ ộ ướm
+Nh ng trò ch i c ng c s nh n bi t, phân bi t các đ i tữ ơ ủ ố ự ậ ế ệ ố ượng ví dụ
nh trò ch i: “Nói th t nhanh”, “Đô mi nô” rèn luy n kh năng quan sát, soư ơ ậ ệ ả sánh
Ví d : Trong đ tài m t s lo i qu giáo viên cho tr ch i trò ch i “Nóiụ ề ộ ố ạ ả ẻ ơ ơ
th t nhanh” giáo viên phát cho tr m t s tranh lo i qu trong đó có m t lo iậ ẻ ộ ố ạ ả ộ ạ
qu không cùng nhóm và tr ph i ch ra đả ẻ ả ỉ ược qu đó và nói tên nhanh.ả
Trò ch i rèn luy n kh năng phân nhóm các đ i tơ ệ ả ố ượng nh trò ch iư ơ
“X p nhanh thành các nhóm”, “Tìm nhà”, “X p lô tô theo nhóm” ế ế
+Trò ch i v n đ ng: Dùng đ gây h ng thú, ho c ch i c ng c , trơ ậ ộ ể ứ ặ ơ ủ ố ẻ
được ch i, đơ ược ho t đ ng và gi i t a căng th ng.ạ ộ ả ỏ ẳ
Ví d :Trong ch đ th gi i th c v t có th t ch c cho tr ch i tròụ ủ ề ế ớ ự ậ ể ổ ứ ẻ ơ
ch i “Gieo h t n y m m” đ tr bi t quá trình phát tri n c a cây.ơ ạ ả ầ ể ẻ ế ể ủ
+Trò ch i sáng t o dùng ch i ph n c ng c ơ ạ ơ ở ầ ủ ố
Ví d : Trò ch i đóng vai cô giáo, đóng vai chú b đ i giáo viên tụ ơ ộ ộ ổ
ch c theo t ng ch đ , kích thích s sáng t o tr ứ ừ ủ ề ự ạ ở ẻ
Khi t ch c các trò ch i trong ti t h c giáo viên ph i t ch c đan xenổ ứ ơ ế ọ ả ổ ứ các trò ch i đ ng và trò ch i tĩnh v i nhau, đ ti t d y sôi n i, tr ho t bát,ơ ộ ơ ớ ể ế ạ ổ ẻ ạ nhanh nh n.ẹ
S d ng thí nghi m:ử ụ ệ