Việc dạy từ vựng lại không đơn giản chút nào, nhất là dạy cho các em học sinh lớp 4. Mặc dù các em đã học tiếng Anh được một năm. Qua nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy sau mỗi kì nghỉ hè các em thường quên các kiến thức của năm học trước. Đặc biệt là từ vựng vì từ vựng được coi là yếu tố quan trọng bởi bất kì ngôn ngữ nào cũng cần có một vốn từ nhất định để trình bày, diễn đạt. Hơn nữa để có thể giao tiếp tốt, ngoài nắm vững cấu trúc ngữ pháp, cần phải có vốn từ vựng phong phú. Làm thế nào để học sinh sau mỗi tiết học thì vốn từ vựng được thêm mở rộng và bổ sung, đó là lí do tôi chọn đề tài: “Một vài biện pháp giúp học sinh lớp 4 nhớ từ vựng môn tiếng Anh”
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ :
Đất nước ta đang trên con đường đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Để đáp ứng yêu cầu trên đòi hỏi chúng ta phải có một nền giáo dục phát triển ngang tầm, đào tạo ra những con người mới, có tri thức mới, năng động và sáng tạo Đổi mới phương pháp dạy học là điều cần thiết và quan trọng đặc biệt là đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở cấp Tiểu học
Ở điều 24.2 Luật giáo dục có nêu phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực
tự giác chủ động sáng tạo của học sinh phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng những phương thức tự học, tình cảm đem lại niềm vui, hứng thú học tập của học sinh
Vậy làm thế nào để các em học sinh có một cách học tốt về môn tiếng Anh và nhìn nhận nó như là ngôn ngữ thứ hai vì nó rất cần thiết và bổ ích để hỗ trợ cho việc mở rộng hiểu biết kiến thức về đời sống, văn hóa, ngôn ngữ… trong quá trình hội nhập Quốc tế Qua quá trình giảng dạy chương trình tiếng Anh Tiểu học nhiều năm, bản thân tôi thấy rằng: để các em học sinh có được một tiết học tiếng Anh mà thời gian ở đó các em
có cảm giác thoải mái, có thể vừa học vừa chơi, các em có khả năng giao tiếp với bạn bè một cách tự tin như sử dụng chính tiếng mẹ đẻ Mục đích của việc học tiếng Anh là để giao tiếp Vậy để các em tự tin khi giao tiếp các em cần phải có vốn từ vựng phong phú thì mới có phản ứng nhanh gây hứng thú khi đối đáp, đồng thời biết tạo ra những tình huống mới trên cơ sở bài học và biến nó thành kiến thức của riêng mình
Việc dạy từ vựng lại không đơn giản chút nào, nhất là dạy cho các em học sinh lớp 4 Mặc dù các em đã học tiếng Anh được một năm Qua nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy sau mỗi kì nghỉ hè các em thường quên các kiến thức của năm học trước Đặc biệt là từ vựng vì từ vựng được coi là yếu tố quan trọng bởi bất kì ngôn ngữ nào cũng cần có một vốn từ nhất định để trình bày, diễn đạt Hơn nữa để có thể giao tiếp tốt, ngoài nắm vững cấu trúc ngữ pháp, cần phải có vốn từ vựng phong phú Làm thế nào để học sinh sau mỗi
tiết học thì vốn từ vựng được thêm mở rộng và bổ sung, đó là lí do tôi chọn đề tài: “Một vài biện pháp giúp học sinh lớp 4 nhớ từ vựng môn tiếng Anh”
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1 Khảo sát thực trạng :
Trong một tiết học môn tiếng Anh, hầu hết tiết học nào giáo viên cũng cung cấp từ vựng cho học sinh Để bài học đạt kết quả cao, học sinh phải nắm vững ngữ nghĩa cũng như cách phát âm của từ Tuy nhiên, các em học sinh lớp 4 đã quên kiến thức sau khi các
em nghỉ hè Mặc dù các em đã cố gắng và mất nhiều thời gian để học từ nhưng các em vẫn không nhớ mặt chữ của từ, có lúc nghĩa của từ này lẫn lộn với nghĩa khác Vì thế khả năng đối đáp của các em phản ứng chậm, nhiều khi không nói được Nhiều em rất sợ nói trong giờ học tiếng Anh nhất là nói trước lớp Hơn nữa một số em có cảm giác giờ học rất nặng nề, mệt mỏi và dẫn đến việc chán học
Vì vậy, khi nhận giảng dạy tiếng Anh lớp 4, sau năm học đầu tiên, tôi cho học sinh khối 4 làm bài kiểm tra từ vựng mà các em đã học, tôi nhận thấy tỉ lệ các em nhớ và thuộc từ vựng là:
Trang 2Năm học:
2) Thuận lợi, khó khăn:
2.1)Thuận lợi:
- Hiện nay Sở Giáo dục và Phòng Giáo dục rất quan tâm và đầu tư đội ngũ giáo viên
và trang thiết bị cho các Trường dạy tiếng Anh; điển hình là mỗi Trường dạy tiếng Anh hầu hết đều có hai giáo viên tiếng Anh trở lên Bên cạnh đó Sở Giáo dục đã cung cấp trang thiết bị dạy tiếng Anh cho các trường dạy tiếng Anh 4 tiết/tuần (Bộ rối, đĩa VCD và một số tranh…)
- Ban giám hiệu nhà trường và các đồng chí đồng nghiệp luôn quan tâm và giúp đỡ chuyên môn nhiệt tình
- Giáo viên chủ nhiệm lớp 4 của trường tôi phối kết hợp với giáo viên bộ môn nói chung, đặc biệt với giáo viên tiếng Anh khá nhịp nhàng
2.2) Khó khăn:
- Chương trình 4 tiết/tuần chưa phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh vì nội dung mới và nặng đối với các em
- Nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn nên chưa quan tâm đến việc học ngoại ngữ
của các em
- Sau khi nghỉ hè xong, các em vào học quên kiến thức căn bản
3) Các biện pháp thực hiện:
Môn học tiếng Anh là một môn học rất khó đối với học sinh Tiểu học và làm thế nào
để các em học tốt thì càng khó hơn Không phải là học sinh nào cũng học giỏi được, nó đòi hỏi các em phải có năng khiếu và siêng năng học tập Một tiết học tiếng Anh phải đảm bảo bốn kĩ năng: Nghe – Nói – Đọc và Viết Vì vậy để thực hiện tốt và đầy đủ các kĩ năng trên thì các em học sinh phải có vốn từ vựng phong phú Để các em có vốn từ vựng như thế và các em nhớ từ được lâu về mặt chữ của từ và cả về nghĩa, cho nên đòi hỏi giáo viên và học sinh phải có sự nổ lực rất lớn
Trang 3Giáo viên cần chủ động hơn trong giờ dạy khi cung cấp từ vựng cho học sinh, cần tạo cho học sinh cảm giác thích học
Bên cạnh đó, muốn cho học sinh có hứng thú hơn trong giờ học và nắm được các từ vựng mới học thì đầu tiên giáo viên phải có một tiến trình dạy hợp lí và hiệu quả
3.1) Việc chuẩn bị tiến trình dạy từ mới:
Trước tiên, giáo viên phải giới thiệu cho học sinh biết được chữ viết, cách phát âm
và ngữ nghĩa của từ giống như phần học vần của môn tiếng Việt Để học sinh nắm vững các yếu tố này thì bản thân tôi thường dạy các bước sau đây:
- Bước 1: Giới thiệu qua từng từ mới có trong bài bằng tranh vẽ, vật thật hay hành động…
- Bước 2: Cho học sinh nghe từ mới bằng cách đọc mẫu hay cho các em nghe băng (2-3 lần)
- Bước 3: Sau khi học sinh đã nghe được 3 lần thì yêu cầu học sinh nhắc lại Khi cho học sinh nhắc lại , tôi cho cả lớp nhắc lại trước ( đồng thanh), sau đó mới gọi cá nhân
- Bước 4: Viết từ mới lên bảng hay gắn các thẻ từ có sẵn từ mới và cho học sinh nhìn vào đó để đọc Cho học sinh đọc cả lớp, rồi đọc cá nhân và sửa cách đọc (phát âm) cho học sinh
- Bước 5: Sau khi học sinh đã đọc các từ mới một cách chính xác rồi thì yêu cầu học sinh viết các từ đó vào vở
- Bước 6: Phát âm lại từ và yêu cầu học sinh nhận diện từ mà giáo viên đang đọc
- Bước 7: Cho một số câu mẫu mà các em đã học hay mẫu câu mới có trong bài và yêu cầu học sinh thay thế từ mới học vào để cho các em nhớ từ lâu hơn và thực hành nói tốt hơn
- Bước 8: Kiểm tra và củng cố lại các từ đã học qua các trò chơi học tập
* Với biện pháp này, học sinh đã nắm được cấu tạo của từ và cách đọc từ Các em vận dụng linh hoạt vào các dạng bài khác nhau
3.2) Phương pháp gợi mở giới thiệu từ mới:
Giáo viên có thể dùng nhiều thủ thuật để học sinh đoán nghĩa của từ như: Dùng hình ảnh, vật thật, tranh, cử chỉ, điệu bộ, tình huống, từ trái nghĩa, từ đồng nghĩa… Gây sinh động trong giờ học và học sinh sẽ khắc sâu những từ vựng của bài học Từ nhũng kĩ năng này tôi áp dụng vào các bài dạy của mình như:
Ví dụ 1: Giới thiệu từ vựng trong bài Unit 13: Favourite food and drink, giáo viên đính
các bức tranh thức ăn và nước uống lên bảng cho học sinh nhìn sau đó giáo viên giới thiệu tên các thức ăn và nước uống bằng tiếng anh
- Học sinh sau khi quan sát tranh thì biết được nghĩa của các từ về món ăn và nước uống ở trên bảng
Trang 4
Ví dụ 2: Giáo viên sử dụng cử chỉ, điệu bộ của mình để giới thiệu từ vựng về nghề nghiệp trong bài Unit 12: Jobs cho các em nắm nghĩa của từ.
student
* Với biện pháp này, tôi đã phát huy được khả năng tư duy, phán đoán của học sinh Đồng thời, tôi cũng giúp học sinh nắm được nghĩa của từ và khắc sâu từ ngay tại lớp, tạo được không khí thoải mái trong lớp học
3.3) Phương pháp kiểm tra và củng cố từ mới:
Kiểm tra từ vựng của học sinh cũng là một phần quan trọng trong quá trình dạy học Giáo viên có thể tổ chức các trò chơi vừa kiểm tra học sinh nhớ từ ở mức độ nào vừa khiến học sinh thích thú, say mê với bài học
Các kĩ năng kiểm tra được thực hiện ở mỗi giờ dạy khác nhau để tạo sự mới mẻ đồng thời không gây nhàm chán cho học sinh Vì thế, tôi thường tổ chức một số trò chơi sau:
* Jumbled word:
- Mục đích của trò chơi này nhằm giúp học sinh luyện viết từ vừa mới học đồng thời kiểm tra chính tả của từ
- Giáo viên viết các từ bị xáo trộn và đính tranh lên bảng
- Giáo viên chia lớp thành 3 đội tham gia trò chơi này
- Đội nào viết lại từ đúng và nhanh nhất sẽ được giáo viên khen thưởng phần quà hấp dẫn
- Giáo viên cho cả lớp đọc lại các từ để kiểm tra cách phát âm của các em có chính xác hay không
Trang 52 bera _ _ _ _
*Rub out and remember:
- Đây là trò chơi kiểm tra học sinh có nắm vững cách phát âm và nghĩa của từ hay không
- Giáo viên xóa bất kì từ nào trên bảng và yêu cầu học sinh đọc lại
- Học sinh nào đọc to và chính xác sẽ nhận được một tràng pháo tay giòn giã của các bạn trong lớp
Ví dụ: Kiểm tra từ vựng trong bài Unit 18: My clothes
- dress (n.): cái đầm
- skirt (n.): ………
- ……… (n.): quần dài
* What and where:
- Mục đích của trò chơi này nhằm giúp học sinh luyện viết từ vừa mới học đồng thời rèn luyện sự phản xạ nhanh nhạy của học sinh
- Giáo viên chuẩn bị một số thẻ từ, dùng bút lông viết các từ vừa mới học vào thẻ từ rồi đính lên bảng
- Mời một vài em đọc từ cá nhân rồi dần dần xóa các từ, sau đó mời học sinh viết lại
từ đúng vào vị trí của nó
Ví dụ: Trong bài Unit 12: Jobs, có các nghề nghiệp như:
businessman
Trang 6- Học sinh nào đọc to và chính xác sẽ nhận được một tràng pháo tay giòn giã của các bạn
* Group the words:
- Giáo viên cho học sinh làm việc theo nhóm sắp xếp các từ theo từng chủ điểm mà giáo viên yêu cầu
- Trong khoảng thời gian nhất định, nhóm nào sắp xếp nhanh và chính xác nhất thì nhóm đó sẽ được các nhóm khác tuyên dương và nhận một món quà hấp dẫn từ giáo viên
Ví dụ:
pizza, rice, beef, candy,
chicken, pork, apple
student, worker, engineer, doll, robot, ball, yo-yo
* Bingo:
- Giáo viên yêu cầu học sinh suy nghĩ 9 từ theo một chủ điểm nào đó mà giáo viên yêu cầu và ghi chúng lên bảng Yêu cầu học sinh viết 9 từ này vào vở hoặc giấy, giáo viên đọc 3 từ tùy ý, học sinh đánh dấu stick 3 từ vừa nghe được Học sinh nào có 3 từ nằm trên cùng một hàng ngang, hoặc trên cùng một hàng dọc hoặc trên cùng một đường chéo thì hô to “bingo”
Bingo
nurs e
farmer
pizza, student, doll, ball, rice, beef, worker, candy, yo-yo, robot, chicken,
pork, apple, engineer, ………
Trang 7* Net works:
- Giáo viên cho chủ điểm và yêu cầu học sinh viết từ tương ứng với các chủ điểm đó
- Mục đích của trò chơi này nhằm giúp học sinh luyện viết từ vừa mới học đồng thời rèn luyện sự phản xạ nhanh nhạy của học sinh
Ví dụ:
zoo animals
crocodile
zebra
tiger
lion
giraffe
elephant
monkey bear
Trang 8* Matching
- Mục đích của trò chơi này nhằm giúp học sinh nắm vững nghĩa của từ vừa mới học đồng thời rèn luyện sự phản xạ nhanh nhạy của học sinh
Ví dụ: Nối từ/cụm từ với tranh
1- orange juice
2- singer
3- bread
area
cinema
sweets shop
sweets shop
pharmacy
post office
post office
bakery
toys shop
toys shop
zoo supermarket
Trang 94- mineral water
5- rice
6- piano
- Bên cạnh đó tôi thường chú ý đến từng đối tượng học sinh vì mỗi em có trình độ nhận thức khác nhau Vì thế để kết hợp tốt trong việc học từ vựng, tôi hướng dẫn các em hoạt động theo cặp Tôi thường bố trí ngay từ đầu năm học: các em khá, giỏi giúp đỡ các
em trung bình hay yếu có điều kiện đối đáp với nhau và bổ sung vốn từ cho nhau, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Đó là những cách học từ ở trên lớp Bên cạnh đó các em cũng cần luyện tập cho mình tính tự học ở nhà Tôi thường động viên và hướng dẫn các em học từ bất cứ thời gian nào và bất cứ ở đâu với bất kì hình thức nào như: dùng que viết từ dưới đất, ở nền, bảng và giấy nháp……
+ Tôi hướng dẫn các em một cách nhớ từ vựng ở nhà là làm những tấm thẻ bằng giấy, một mặt ghi từ, mặt còn lại các em có thể ghi nghĩa hoặc vẽ tranh minh họa của từ đó Những tấm thẻ đó các em có thể bỏ vào túi, vào cặp sách…để các em có thể mang theo bên mình hoặc có thể dán một vài nơi trong phòng của mình để học thường xuyên hơn + Sau mỗi bài học yêu cầu học sinh về nhà luyện viết từ Giáo viên có thể yêu cầu học sinh viết một vài từ khó hay một vài từ dài, mỗi lần học sinh có thể viết từ 5 – 8 từ Vì đây là học sinh tiểu học nên mục đích của việc luyện viết từ vừa giúp học sinh nhớ từ đồng thời còn giúp các em luyện chữ viết
+ Đọc xuôi: đọc một từ ngoại ngữ kèm nghĩa tiếng Việt (mỗi từ 5 lần)
+ Đọc ngược: Tương đương với một từ tiếng Việt là một từ tiếng Anh
+ Đặc biệt những từ khó nhớ hay có thể dễ nhầm lẫn thì nên ghi riêng vào sổ tay (học ngoại ngữ rất cần sổ tay để ghi thêm từ cần ghi nhớ và mang theo trong người để sử dụng khi thuận tiện)
- Thêm vào đó, một trong những phương pháp vừa tạo hứng thú cho học sinh vừa tạo
ra một tiết học sinh động đồng thời giúp học sinh nhớ từ lâu đó là dạy cho học sinh những bài hát tiếng Anh Ngoài những bài hát tiếng Anh có sẵn trong giáo trình mà các em đang học khối 4, tôi thường dạy thêm cho các em bài hát ở ngoài giáo trình
Trang 10Peaches, apples and plums
Peaches, apples and plums
Peaches, apples and plums
What do you want?
I want an apple
What is your name?
Hello! Hello! Hello! Hello
What’s your name?
What’s your name?
My name is Peter
My name is Peter
That’s my name
That’s my name
* Với biện pháp này, tôi giúp học sinh cảm thấy hứng thú hơn trong giờ học tiếng Anh Các em nắm chắc từ, tự tin trao đổi với các bạn bằng tiếng Anh, đồng thời rèn tốt kĩ năng giao tiếp cho học sinh
III KẾT QUẢ VÀ KHẢ NĂNG PHỔ BIẾN VÀO THỰC TIỄN:
1) Kết quả:
Qua vài năm giảng dạy chương trình tiếng Anh cho học sinh lớp 4 tại trường Tiểu học
Liên Hương 2, tôi nhận thấy:
- Học sinh say mê và thích học tiếng Anh hơn ở mọi nơi và bất kì lúc nào
- Vốn từ của học sinh rất tiến bộ và ngày càng nhiều hơn sau mỗi tiết học
- Học sinh tự tin và rất thích nói tiếng Anh trong giờ học Các em còn trao đổi với nhau bằng tiếng Anh ngoài giờ học Biết vận dụng những từ vựng đã học đưa vào tình huống thực tế trong giao tiếp hàng ngày Nhiều học sinh nói lưu loát hơn
Sau đây là kết quả đạt được qua kì kiểm tra cuối học kì 2 môn Tiếng Anh lớp 4 năm học 2013 – 2014 và học kì 1 năm học 2014-2015:
Cuối năm học:
2013-2014
Số HS khảo sát
Nắm vững từ vựng
Thuộc từ nhưng còn lúng túng khi phát âm
Nắm chưa chắc từ
vựng
Trang 11SL TL (%) SL TL (%) SL TL (%)
Học kì 1
Năm học:
2014-2015
Số HS khảo sát
Nắm vững từ vựng
Thuộc từ nhưng còn lúng túng khi phát âm
Nắm chưa chắc từ
vựng
2) Bài học kinh nghiệm:
- Lựa chọn trò chơi và các thủ thuật dạy từ vựng phải phù hợp từng đối tượng học sinh để giúp các em nhớ từ vựng tốt hơn
- Tạo ra một môi trường ngoại ngữ bằng cách giáo viên thường sử dụng những câu ngắn gọn, dễ hiểu để học sinh có cảm giác như đang sử dụng tiếng mẹ đẻ
Trang 12- Phải có kế hoạch dài hạn, kế hoạch mang tính thuyết phục, hiệu quả Muốn vậy giáo viên phải quan sát kĩ để nắm vững hoàn cảnh đối tượng học sinh trước khi xây dựng
kế hoạch
- Giáo viên tiếng Anh phải tạo được uy tín cho học sinh, phụ huynh và đồng nghiệp
- Sau mỗi biện pháp giáo viên tiếng Anh thực hiện đều cần có sự đóng góp của phụ huynh và giáo viên chủ nhiệm
3) Khả năng phổ biến:
Đề tài trên có thể áp dụng tất cả đơn vị trường học, không những ở Tiểu học mà ở tất
cả các cấp học khác Vì tôi thiết nghĩ muốn học tốt một trong bốn kĩ năng: Nghe – Nói – Đọc và Viết của môn tiếng Anh thì phải nhớ từ vựng thật tốt
Đó là toàn bộ những biện pháp, kinh nghiệm được tôi thực hiện rất hiệu quả trong 05 năm tại trường Tiểu học Liên Hương 2
Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài của mình, tôi không sao tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Rất mong được Hội đồng khoa học các cấp quan tâm điều chỉnh,
bổ sung vào đề tài để tôi có thể vận dụng vào tình hình thực tế của đơn vị mình trong thời gian tới đạt kết quả tốt hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
* Ý KIẾN NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG: ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………