Mục tiêu chung của đề tài là nghiên cứu thực trạng từ đó đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
Trang 210 3 2019
- Trung tâm Thông tin - H c li u, i H c à N ng
- Th vi n tr ờng i h c Kinh Tế, i h c à N ng
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam đang trong giai đoạn hội nhập sâu rộng với thế giới, đòi hỏi các doanh nghiệp trong nước phải hoạt động hiệu quả hơn Trong tiến trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, ngành giáo dục có ý nghĩa chiến lược quan trọng, phải đi trước một bước, là động lực của nền kinh tế Ngành giáo dục có vai trò quan trọng trong mục tiêu đưa Việt Nam sớm thoát khỏi tình trạng của một nước đang phát triển và đến năm 2020 trở thành một nước công nghiệp, hiểu biết và hiện đại Sản phẩm của ngành giáo dục còn được coi là huyết mạch của nền kinh tế hiện đại Ngành giáo dục đang từng bước đổi mới để hướng đến một thị trường giáo dục cạnh tranh Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu và cạnh tranh quốc tế, nền giáo dục nước ta nói chung và tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nói riêng cần có những giải pháp để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của mình lên một tầm cao mới, đủ sức để đào tạo ra các học viên có chất lượng đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao của xã hội Đặc biệt tại Trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng, địa chỉ đào tạo
và cung cấp một lượng lớn nguồn nhân lực trong lĩnh vực kinh tế và
du lịch ở khu vực miền Trung, Tây Nguyên việc phải không ngừng quan tâm đến công tác xây dựng, đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý và đội ngũ giảng viên phục vụ luôn là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của các cấp lãnh đạo Nhà trường
Theo quy định của Bộ GD&ĐT, trường cao đẳng chuyên nghiệp đào tạo thời gian cho thực hành là 25% - 30%, nhưng theo Bộ
LĐ -TB&XH, thời gian cho thực hành là 80%, việc điều chỉnh chương trình đào tạo sẽ liên quan trực tiếp tới đội ngũ giáo viên, tăng cường kỹ năng thực hành nghề đồng nghĩa với việc tăng cường đội
Trang 4ngũ kỹ năng tay nghề cao Chuẩn giảng viên của Bộ LĐ,TB&XH cũng khác với chuẩn giảng viên của Bộ GD&ĐT Vì vậy, trong thời gian tới sẽ có tình trạng thừa thiếu giáo viên trong các trường Trung cấp, Cao đẳng chuyên nghiệp khi chuyển sang Bộ LĐ,TB&XH vì chương trình đào tạo thay đổi Trước tình hình đó, để nhà trường thực hiện đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội, đòi hỏi nguồn nhân lực của trường phải có trình độ chuyên môn cao, nghiệp vụ sư phạm vững vàng, bên cạnh đó đội quản lí và chuyên viên của trường cũng phải chuyên nghiệp Để đạt được yêu cầu này, đòi hỏi nhà trường phải chú trọng đào tạo nguồn nhân lực về mọi mặt, không chỉ là trình độ, chuyên môn mà cả về mặt kỹ năng và thái độ Tuy nhiên, công tác đào tạo nguồn nhân lực của đội ngũ giảng viên hiện nay tại trường còn một số hạn chế, các tiêu chí đánh giá chưa rõ ràng, đồng thời phải thay đổi theo hướng chuyển đổi từ hệ thống giáo dục chính quy sang hệ thống giáo dục nghề nghiệp
Xuất phát từ thực tế đó tôi quyết định chọn đề tài: “Đào tạo nguồn nhân lực tại trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng” làm
hướng nghiên cứu cho đề tài luận văn thạc sĩ của mình
2 Mục tiêu nghiên cứu
a) Mục tiêu chung
Nghiên cứu thực trạng từ đó đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng
Trang 5đẳng Thương mại Đà Nẵng thời gian qua
- Đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng trong tương lai
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
a) Đối tượng nghiên cứu
Hoạt động đào tạo nguồn nhân lực tại Trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng
Đà Nẵng trong giai đoạn 2015 – 2017; các dữ liệu sơ cấp được thu thập trong giai đoạn 6 – 12/2018, tầm xa các giải pháp đến năm 2025
4 Phương pháp nghiên cứu
a Phương pháp thu thập dữ liệu
- Thu thập dữ liệu thứ cấp: Số liệu thu thập thông qua báo cáo tổng kết hàng năm, bảng tổng kết tài sản, báo cáo tài chính, hệ thống
hồ sơ cán bộ, Phòng Tổ chức cán bộ và Phòng Đào tạo của Trường
để đánh giá tình hình chung của Trường với tư cách là địa bàn nghiên cứu Ngoài ra ta còn thu thập các văn bản quy định của Bộ Thương binh&Xã hội về tiêu chuẩn giảng viên của trường cao đẳng trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp…
b) Phương pháp phân tích dữ liệu
- Phương pháp phân tích chỉ số phát triển: trên cơ sở thu thập
xứ lý số liệu xong tôi sẽ tiến hành phân tích chỉ số phát triển bằng
Trang 6cách so sánh giữa năm sau so với năm trước Mục đích để biết được nguồn nhân lực của Trường năm sau so với năm trước tăng giảm bao nhiêu
- Phương pháp phân tích tỷ lệ: sử dụng phương pháp này nhằm xác định cấu trúc nguồn nhân lực theo các tiêu chí khác nhau
- Phương pháp thống kê mô tả: Nhằm thống kê ý kiến của giảng viên trong Trường về thực trạng thành công, hạn chế trong công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Trường thời gian qua
Ngoài ra, đề tài còn sử dụng các phương pháp khác trong quá trình nghiên cứu còn sử dụng phương pháp quy nạp để đưa ra các kết luận liên quan đến vấn đề đào tạo nguồn nhân lực tại Trường thời
Chương 1: Cơ sở lý luận về đào tạo nguồn nhân lực
Chương 2: Thực trạng công tác đào tạo nguồn nhân lực tại trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực tại trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng
Trang 71.1.2 Đào tạo nguồn nhân lực
Đào tạo là quá trình cung cấp các kiến thức, kĩ năng cụ thể cho người lao động, giúp họ có năng lực cần thiết giúp đạt được mục tiêu của tổ chức Qua đó, đào tạo nguồn nhân lực là cần thiết cho thành công của tổ chức và sự phát triển chức năng của con người Kết quả của quá trình đào tạo nguồn nhân lực sẽ nâng cao chất lượng, phát triển nguồn nhân lực đó
1.1.3 Ý nghĩa của công tác đào tạo nguồn nhân lực
a Đối với xã hội
b Đối với tổ chức
c Đối với người lao động
1.2 NỘI DUNG VÀ QUY TRÌNH ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC
1.2.1 Xác định nhu cầu đào tạo
Để đánh giá nhu cầu đào tạo, phải tiến hành phân tích tổ chức, phân tích công việc và phân tích đội ngũ giảng viên:
Trang 8Hình 1.2 Quy trình xác định nhu cầu đào tạo
Nguồn: Lê Quân, Trường ĐH Thương mại Hà Nội
1.2.2 Xác định mục tiêu đào tạo
Xác định mục tiêu của chương trình đào tạo thực chất là việc xác định kết quả cần đạt được của chương trình đào tạo Sau chương trình đào tạo, họ sẽ đạt được:
- Những kỹ năng cụ thể cần đào tạo, trình độ kỹ năng có được sau đào tạo;
- Số lượng và cơ cấu học viên thời gian đào tạo
1.2.3 Lựa chọn đối tượng đào tạo
Để lựa chọn được đối tượng đào tạo phù hợp, tổ chức cần cân nhắc với mục tiêu đào tạo và khả năng, trình độ hiện có của người lao động, đồng thời đảm bảo tính công bằng giữa người lao động trong công ty
1.2.4 Xác định nội dung kiến thức đào tạo
Dựa vào nội dung đào tạo, tài liệu đào tạo sẽ được doanh nghiệp chuẩn bị và phân phát tới tay đối tượng đào tạo Trong đó, tài liệu đào tạo phảỉ phù hợp và dễ hiểu đảm bảo các đối tượng tham gia đào tạo nhận được kết quả đào tạo hiệu quả nhất
Trang 91.2.5 Lựa chọn phương pháp đào tạo
Tuỳ theo bối cảnh và chức năng cũng như quy mô của doanh nghiệp, có một số phương pháp đào tạo được áp dụng, cụ thể như sau:
Phương pháp đào tạo trong công việc:
- Đào tạo bằng chỉ dẫn công việc;
- Đào tạo theo kiểu học nghề;
- Phương pháp thuyên chuyển hoặc luân chuyển công tác;
- Đào tạo bằng hình thức kèm cặp
Phương pháp đào tạo ngoài công việc:
- Các lớp đào tạo chính quy;
- Đào tạo theo phương pháp các lớp tập trung ngoài doanh nghiệp;
- Đào tạo theo hình thức tổ chức hội thảo, chuyên đề;
- Phương pháp đào tạo từ xa;
- Chương trình đào tạo viết sẵn, tự động
Cả hai hình thức đào tạo trong công việc và ngoài công việc đều có điểm mạnh và điểm yếu riêng; Tuỳ theo nhu cầu của doanh nghiệp
mà chọn loại hình đào tạo phù hợp với quy mô cũng như khả năng của mình, trong đó các doanh nghiệp phải cân nhắc các yếu tố tốt và không tốt, lợi và bất lợi của từng phương pháp để tiến hành
1.2.6 Dự toán kinh phí đào tạo
Do hoạt động đào tạo có liên quan tới nhiều đối tượng và các vấn đề của doanh nghiệp ví dụ như người học, người dạy, sắp xếp người làm thay cho người học, chi phí khoá đào tạo… nên doanh nghiệp cần xác định cụ thể các chi phí có liên quan:
- Chi phí cho học tập: là các chi phí liên quan cho người học, chi phí đi lại, tiền lương doanh nghiệp vẫn phải trả, trang thiết bị, tài
Trang 10liệu sử dụng trong quá trình đào tạo, kết quả kinh doanh bị ảnh hưởng hoặc giảm sút do người lao động tham gia đào tạo;
- Chi phí cho đào tạo: là chi phí phải trả trực tiếp cho người dạy, giảng viên, các trường đại học, cao đẳng hoặc trưởng tiếp nhận đối tượng đào tạo Các chi phí khác như điện nước, nếu tổ chức tại doanh nghiệp, các chi phí như thuê địa điểm nếu tổ chức bên ngoài…
1.2.7 Tổ chức và quản lý quá trình đào tạo
a Lựa chọn và đào tạo giảng viên đào tạo
- Giáo viên là thợ lành nghề, giám sát, trưởng phòng hoặc nguồn lực sẵn có của doanh nghiệp
- Giáo viên được thuê từ các cơ sở đào tạo bên ngoài: doanh nghiệp có thể thuê giáo viên từ các trường đại học, cao đẳng, các tổ chức giáo dục có liên quan đến nội dung đào tạo để đảm nhận chương trình đào tạo cho doanh nghiệp
b Xác định phương tiện, điều kiện triển khai đào tạo
c Xây dựng kịch bản chương trình đào tạo
d Triển khai thực hiện chương trình đào tạo
1.2.8 Đánh giá chương trình và kết quả đào tạo
- Các hoạt động thực hiện có đạt mục tiêu đặt ra haykhông?
- Đội ngũ giảng viên học được những gì từ chương trình đào tạo, phát triển?
- Những vấn đề gì trong chương trình đào tạo, phát triển cần được cải thiện, bổ sung hay thay đổi?
- Những thay đổi gì (về nội dung, phương pháp, cũng như về chi phí) cần được thực hiện trong kế hoạch đào tạo và phát triển tương lai?
Mặt khác, việc đánh giá kết quả hoạt động đào tạo cũng
Trang 11giúp trả lời những câu hỏi mà lãnh đạo doanh nghiệp muốn biết về lợi ích đào tạo Cụ thể là:
- Đội ngũ giảng viên có thay đổi gì trong công việc của họ không: ở các mặt về kiến thức, kỹ năng và thái độ tác phong thực hiện công việc
- Những vấn đề về kết quả thực hiện công việc trước khi thực hiện hoạt động đào tạo và phát triển có được giải quyết không?
- Chi phí và những nỗ lực bỏ ra cho việc đào tạo và phát triển
có xứng đáng và hợp lý không?
- Kết quả cuối cùng mang lại cho doanh nghiệp là gì?
Mô hình đánh giá đào tạo có 4 cấp độ như bảng 1.1 sau đây:
1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CAO ĐẲNG 1.3.1 Các nhân tố thuộc về môi trường
a Yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội
b Sự thay đổi văn hóa
c Chiến lược của đối thủ cạnh tranh
1.3.2 Các nhân tố thuộc về bản thân Nhà trường
a Chiến lược của Nhà trường
b Điều kiện làm việc và tính chất công việc
c Chính sách sử dụng người lao động
1.3.3 Các nhân tố thuộc về bản thân người lao động
a Quyết định gắn bó lâu dài với nghề nghiệp
b Kỳ vọng của người lao động về lương và lợi ích
c Nhu cầu tự khẳng định, tự hoàn thiện mình, được tôn trọng và thừa nhận
Trang 12CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG THƯƠNG MẠI ĐÀ NẴNG
2.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ TRƯỜNG CAO ĐẲNG THƯƠNG MẠI ĐÀ NẴNG
2.1.1 Sự hình thành và phát triển
2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Nhà trường
Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức biên chế của rường Cao đẳng hương mại
Đà Nẵng
(Nguồn: Phòng TC-HC/Trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng)
Trang 132.1.3 Quy mô và cơ cấu đào tạo của Trường qua các năm 2.1.4 Quy mô nguồn nhân lực
Tính đến tháng 12 năm 2017, tổng số cán bộ, giảng viên, đội ngũ giảng viên của trường là 209 người Trong đó: CBQL 21 người, giảng viên 156 người, chuyên viên 32 người
2.1.5 Cơ cấu nguồn nhân lực
Cơ cấu theo giới tính
ảng 2.3 Thống kê theo giới tính của đội ngũ giảng viên
Tỷ lệ (%)
Số lượng Tỷ lệ (%)
(Nguồn: Phòng Đào tạo/Trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng)
2.2 THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG THƯƠNG MẠI ĐÀ NẴNG
2.2.1 Xác định nhu cầu đào tạo tại Trường Cao đẳng Thương mại Đà Nẵng
- Hàng năm dựa theo kế hoạch của năm đó, kế hoạch hóa nguồn nhân lực, tình hình lực lượng lao động thực tế…để xác định nhu cầu đào tạo thực tế
- Vào quí một hàng năm, người phụ trách phòng, ban có liên quan cần xác định các nhu cầu đào tạo chung cho cán bộ viên chức của bộ phận mình quản lý Nhu cầu đào tạo có thể được xác định trên các cơ sở:
+ Cán bộ viên chức mới tuyển dụng;
Trang 14+ Yêu cầu chuyên môn, kỹ năng;
+ Các yêu cầu xuất phát từ hành động công việc;
+ Kết quả của xem xét lãnh đạo
Ngoài các nhu cầu đào tạo được xác định như trên, Người phụ trách có liên quan có thể đưa ra các nhu cầu đào tạo đột xuất khi thấy cần thiết để đáp ứng được yêu cầu
2.2.2 Xác định mục tiêu đào tạo
Mục tiêu của đào tạo và bồi dưỡng của Trường đó là trong khoảng thời gian đào tạo là 1 tháng với cường độ 3 buổi/tuần thì sau khoá đào tạo 100% các cán bộ tham gia khoá đào tạo đều nâng cao được trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kĩ năng giao tiếp thành thạo trong công việc đồng thời nắm bắt được kiến thức mới phục vụ công việc…Chất lượng giáo viên là một yếu tố cơ bản hình thành chất lượng đào tạo Người giáo viên ngày nay ngoài việc dạy "cái chữ" còn phải dạy cách "làm người" Muốn làm được những điều ấy thì người giáo viên phải có lập trường tư tưởng chính trị kiên định vững vàng, phải có
tư thế tác phong mẫu mực, phải có trình độ chuyên môn sâu, phải có phương pháp giảng dạy tốt và kỹ năng sử dụng các thiết bị giảng dạy tiên tiến
2.2.3 Xác định đối tượng đào tạo
Yêu cầu về việc cử người đi học:
Trường phải căn cứ kế hoạch nguồn nhân lực của mình, xét điều kiện, tiêu chuẩn và khả năng của từng cán bộ, viên chức để xét chọn và cử người đi đào tạo, bồi dưỡng các cấp học đại học và sau đại học, đảm bảo không gây ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động của Trường Đặc biệt Trường có chính sách tuyển chọn đối với sinh viên đặc biệt xuất sắc của các trường Đại học, thường là các thủ khoa Nếu có cam kết phục vụ lâu dài cho Trường sẽ được tài trợ cho
Trang 15việc học tập, ưu tiên tuyển chọn khi tốt nghiệp
Tiêu chuẩn để Trường xét chọn các cán bộ đi đào tạo:
Là những người lao động giỏi, xuất sắc, có nhiều đóng góp và cống hiến cho Trường và đơn vị Có ít nhất 3 năm công tác tại Trường hoặc trước khi được cử đi đào tạo Ưu tiên xét giảm thời gian với những người lao động có thành tích xuất sắc
2.2.4 Xây dựng nội dung chương trình đào tạo
Căn cứ vào mục tiêu, đối tượng đào tạo mỗi khóa học, lớp học Nhà trường sẽ có yêu cầu cụ thể về kiến thức, kỹ năng cần trang bị cho đội ngũ giảng viên như:
- Đào tạo nghiệp vụ sư phạm, kỹ năng nghề;
- Đào tạo và nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học;
- Đào tạo kỹ năng nghề Theo chương trình đào tạo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
- Đối tượng áp dụng:
+ Giáo viên, cán bộ công chức trong chỉ tiêu biên chế và hợp đồng lao động hưởng lương ngân sách Nhà nước cấp và có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước, được cử đi học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ theo từng đối tượng và hình thức đào tạo bồi dưỡng
+ Giáo viên, cán bộ công chức được cử đi bồi dưỡng ngắn hạn
để nâng cao trình độ thì không hạn chế về số lượng, tuỳ theo tính chất lớp học và yêu cầu nhiệm vụ thì nhà trường xem xét và cử đi học + Giáo viên, cán bộ công chức được cử đi đào tạo có cấp bằng tốt nghiệp thì phải căn cứ vào quy hoạch, phát triển đội ngũ và số lượng mỗi năm không quá 3 người
2.2.5 Các phương pháp đào tạo
Các phương pháp đào tạo được Trường sử dụng trong các năm qua là: