GIÁO ÁN NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG CẤP 2

- Sử dụng hét công suất của các thiết bị điện đã chọn - Chọn đúng ,tiết diện và loại dây dẫn - Giảm thời gian tiêu thụ điện năng có ích nh động cơ chạy không,đèn sáng để không - Phát hiệ

_ Hs nắm đợc ích lợi và tính u việt của điện năng

_ Qua đó Hs thấy đợc sự cần thiết phải tiết kiệm điện năng

_ Nắm đợc các đặc điểm và y/ccủa nghề điện

_ Phát triển năng lực t duy và gây hứng thú môn học này

_ Giáo dục cho Hs ý thức về nghề điện

II- ích lợi và tính u việt của điện năng

1) ích lợi của điện năng :

? Điện năng có ích lợi gì?

Hs trả lời –Gv ghi bảng Sau đó cho nhận xét bổ xung cho đầy đủ

- Điện năng ngày càng giữ vai trò quan trọng trong quá trình sx và các hoạt động của xh

- Điện năng góp phần điện khí hoá ,cơ khí hoá ,tự động hoá ,góp phần giải phónh sức lao động ,nâng cao chất lợng sản phẩm cải thiện đời sống con ngời

2) Tính u việt của điện năng

Gv: So với các dạng năng lợng khác điện năng có nhiều u điểm về các mặt sau :

Gv: Trong nhà máy thuỷ điện sức nớc làm tua bin quay và chạy máy phát

điện

Gv: Giới thiệu : nguồn năng lợng do than và dầu mỏ chiếm khoảng 70% tổng điện năng toàn thế giới ,thuỷ điện chiếm 20% còn lại là các dạng năng lợng khác

b) Truyền tải điện năng

? Về mặt truyền tải điện năng có u điểm gì ?

- Truyền tải dễ dàng và rất nhanh phân phối điện đến nơi tiêu thụ và hao tổn ít

? Các nhà máy điện thờng đợc xd ở những nơi nào?

- Các nhà máy điện thờng đợc xd ở những nơi có nguồn năng lợng hoặc những nơi dễ vận chuyển nh gần mỏ than, nguồn nớc ,liền sông

- Việc vận chuyển điện năng đơn giản và nhanh chóng ,dòng điện chạy trong dây dẫn kl rất nhanh bằng vận tốc của ánh sáng

-Dòng điện truyền tải có điện áp cao ,hàng trăm KV, nên hao phí điện năng trên đờng dây nhỏ khônh đáng kể (<7%)

c) Sử dụng điện năng

? Sử dụng điện năng ntn?

Điện năng có u điểm dễ chuyển sang các dạng năng lợng khác bằng các thiết bị điện

? Nêu ví dụ minh hoạ ?

Vd: Điện năng -> cơ năng trong các đông cơ điện thành nội năng trong các thiết bị đốt nóng ( bàn là ,bếp )

- Thiết bị điện có nhiều chủng loại phục vụ sx, nghiên cứu khoa học đời sống

3) Sự tiết kiệm điện năng

?Qua các vd trên cần tiết kiệm điện năng ntn?

?Để tiết kiệm điện năng ta cần chú ý những điểm gì?

- Sử dụng hét công suất của các thiết bị điện đã chọn

- Chọn đúng ,tiết diện và loại dây dẫn

- Giảm thời gian tiêu thụ điện năng có ích nh động cơ chạy không,đèn sáng để không

- Phát hiện và sử lý kịp thời những sự cố về điện nh quá tải ,rò điện III- Đặc điểm và y/c của nghề điện

? Nghề điện có những đặc điểm gì?

1) Đặc điểm của nghề điện

- Nghề điện ở hầu hết các cơ quan ,xí nghiệp ,nhà máy ,công trờng để làm các công việc về điện

2) Y/c của nghề điện

- Có trình độ văn hoá ,đủ tiếp thu những kiến thức về điện

- Có đủ kiến thức kt về sửa chữa lắp ráp điện

Ngày soạn :11/9

Ngày dạy : /

Chơng I : an toàn điện

Tiết 46: An toàn điện

- Hs nắm đợc các quy tắc về an toàn điện ,hiểu đợc tác hại của dòng điện

đối với cơ thể ngời và điện áp an toàn

- Nắm đợc nguyên nhân gây ra tai nạn về điện ,phơng pháp bảo vệ an toàn

- Biết áp dụng trong thực tiễn sx ,đời sống khi sử dụng điện

: Tranh vẽ ,1 số dụng cụ ,vật lót cách điện

:

:

Điện năng có vai trò gì đối với sx và đời sống ,cho VD?

Ngời làm nghề điện cần có y/c gì ?Sử dụng dụng cụ gì trong nghề điện ?I- Tác hại của dòng điện đối với cơ thể ngời và điện áp an toàn

1) Điện giật tác động tới con ngời

? Thế nào gọi là điện giật ?

?Điện giật tác động tới hệ thần kinh ,hệ hô hấp ntn?

?Khi gặp nạn nhân đang hôn mê có PP nào cứu sống nạn nhân?

Gv nhấn mạnh : Khi gặp nạn nhân bị điện giật nếu cha đợc tách khỏi dòng

điện tuyệt đối không đợc trực tiếp chạm vào nạn nhân

2) Tác dụng của hồ quang điện

? Hồ quang điện thờng xảy ra khi nào ?

? Hồ quang điện gây ra nguy hiểm gì cho nạn nhân ?

? Để tránh hồ quang ,ta phải làm gì ?

- Phải có dụng cụ ,thiết bị che chắn (I lớn )

- Tránh xa nơi có sự cố điện càng nhanh càng tốt

2) Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện

? Trong các trờng hợp a,b có nguy hiểm không? Tại sao ?

? Dòng điện truyền qua cơ thể ở vị trí nào sẽ gây nguy hiểm nhất ?Tại sao ?

* Dòng điện qua cơ thể theo các đờng khác nhau Nhng truyền trực tiếp qua

đầu là nguy hiểm nhất ,sau đó truyền qua 2 tay ,dọc cơ thể ,tay qua chân c) Thời gian dòng điện qua cơ thể

T/gian lớn  R giảm I tăng mức độ nguy hiểm lớn

t >1s dễ nguy hiểm đến tính mạng

4) Điện áp an toàn

a )R thân ngời : R của ngời là 1 số biến thiên rất rộng từ 800đến hàng vạn

ôm/cm2

? R ngời phụ thuộc vào những yếu tố nào ?

-Lớp da ngoài cùng :Da ẩm ,bẩn ,mất da ngoài Rgiảm I tăng

1) Do chạm vào vật mang điện

2)Do tiếp xúc với bộ phận kl tuy không mang điện nhng bộ phận bên trong

bị hỏng nên rò điện ra ngoài

3) Do phóng điện hồ quang

4) Do điện áp bớc

1) Chống chạm vào các bộ phận mang điện

- Cách điện tốt giữa các phần tử mang điện và phần tử không mang điện

- Che chắn các bộ phận dễ gây nguy hiểm

- Thực hiện đảm bảo an toàn cho ngời khi gần đờng dây cao thế

2) Sử dụng các dụng cụ và các thiết bị bảo vệ an toàn

? Khi sửa chữa ngời ta thờng sử dụng các vạt lót cách điện nào?

- Thảm cao su,ghế gỗ khô

? Ngoài vạt lót ngời ta còn sử dụng các dụng cụ nào khác ?

*Lu ý : Trong gia đình nên có 1 bút thử điện để kiểm tra điện áp an toàn 3) Nối đất bảo vệ và nối trung tính bảo vệ

a) Nối đất bảo vệ

* Mục đích : Bảo đảm an toàn cho ngời sử dụng khi xảy ra hiện tợng chạm

vỏ

* Hình thức

Gv : Treo hình vẽ , Hs quan sát nhận xét

? PP nối đất dợc thực hiện ntn?

? vì sao cầu ống kim loại , dung dịch to hơn chôn sâu

? PP nối đất có tác dụng bảo vệ ntn?

Lu ý : Dây dẫn thật tốt , không nối , bu lông bắt chặt mối hàn chắc chắn

- Bố trí nơi tránh va chạm dễ kiểm tra

- Cọc tiếp đất chôn thẳng đứng saau 0,5đến1m

* Tác dụng ( Tài liệu )

b) Nối trung tính bảo vệ

Gv treo sơ đồ , HS quan sát nhận xét

? Với pp này mạng điện cần có gì?

- Mạng điện có dây trung tính nguồn nối đất trực tiếp

II –Những nguyên nhân của tai nạn điện

III- An toànđiện trong sx và sinh hoạt

? Điện giậ

? PP này có tác dụng bảo vệ ntn khi vỏ thiết bị có điện ?

D – Củng cố t ngây nguy hiểm ntn đối với cơ thể ngời?

?Múc độ nguy hiểm điện giật phụ thuộc vào yếu tố nào?

? Nêu các nguyên nhân gây ra tai nạn điện?

một số biện pháp xử lý khi có tai nạn

điện

I- Mục tiêu :

- Hs hiểu và nắm đợc 1 số biện pháp khi có tai nạn điện

- Biết cách giải thoát nạn nhân ra khỏi nguồn điện ,nắm đợc Ppsơ cứu nạn nhân bị tai nạn điện

- Rèn ý thức ,phẩm chất tốt thực hiện công việc cẩn thận ,chính xác

II- Chuẩn bị

Tranh vẽ tình huống nạn nhân bị tai nạn điện

Tranh vẽ cach sơ cứu nạn nhân

III-Tiến trình

A-Tổ chức

B- Kiểm tra

1- Điện giật gây nguy hiểm ntn đối với cơ thể ngời

2- Nêu các nguyên nhân của tai nạn điện

C- Bài mới

I- Giải thoát nạn nhân ra khỏi nguồn điện

1) đối với điện áp cao

Gv: Th này phải thông báo khẩn trơng cho trạm điện ,chi nhánh điện cắt

điện từ cầu dao trớc

tới gần sơ cứu, vì nơi điện áp cao gần khoảng điểm chạm đất sẽ có điện

áp bớc nguy hiểm đến ngời cứu

2) Đối với điện hạ thế

a) Nạn nhân đứng dới đất ,tay chạm vào vật mang điện

VD: Chạm tủ lạnh ,bàn là ,máy giặt ,quạt ,

?Cách giải thoát ntn?

- Cắt cầu dao,phích cắm ,cầu chì,công tắc

? Nếu không có các thiết bị đó ta phải làm gì?

- Cắt dòng điện bằng dao,kìm có lót cách điện tốt vỏ ,cán

? Trờng hợp nếu không có cách nào khác ta phải làm gì ?

-Nắm phần áo khô của nạn nhân hoặc dùng áo khô của mình lót tay để kéo nạn nhân khỏi dòng điện

* Lu ý : Không kéo trực tiếp bằng tay ,không tiếp xúc với cơ thể trần của nạn nhân

b) Ngời nạn nhân ở trên cao chữa điện

* Lu ý : phải có ngời đón nạn nhân khỏi rơi xuống đất

c) Dây điện bị đứt rơi vào ngời nạn nhân

-Dùng sào tre,gỗ khô gạt đây điện ra khỏi nạn nhân

-Lót tay bằng giẻ khô kéo nạn nhân khỏi nơi chạm điện

* Lu ý: Ngời cứu phải có ván gỗ khô để đứng

Gv: Trong t/h đoản mạch đờng dây ,bằng cách dùng 1 dây trần mềm 2 đầu buộc 2 vật nặng  ném lên cho vắt qua 2 dây điện  gây nổ cầu chì ở đầu nguồn

Gv nhấn mạnh :

-Đối với điện áp cao chờ cắt điện

-Không chạm hoặc mất thăng bằng ngã vào phần tử mang điện

-Tuyệt đối không đợc tiếp xúc với cơ thể trần của nạn nhân khi có dòng

Gv: Treo sơ đồ H17/STL giải thích cách tiến hành làm thông đờng thở

• Lu ý : Tránh mũi ,miệng nạn nhân chạm đất

- Phải lấy đờm ,rãi trong miệng nạn nhân ra

b) Hô hấp nhân tạo ( có 3 pp)

* pp 1: ấn ngực khi có 1 ngời cứu (Gvtreo H.vẽ )

? Nêu các bớc tiến hành của pp ấn ngực ?

- Cậy miệng nạn nhân để họng mở ra,đầu nghiêng

- Các động tác đẩy hơi ra ,hút khí vào đều đặn tới khi nạn nhân tỉnh

-Thổi vào miệng

Lu ý :-2ppnày các bớc chung

-PP thổi vào mũi càn miệng nạn nhân ngậm chặt

- pp thổi vào miệng cần bịt kín mũi nạn nhân

* Xoa bóp tim ngoài lồng ngực

Gv: khi nạn nhân bị ngất thờng tim không hoạt động Cần phải xoa bóp tim ngoài lồng ngực kết hợp hô hấp (2 ngời cứu )

D – Củng cố

? Khi gặp nạn nhân bị tai nạn điện cần phải làm gì ?

? Khi giải thoát nạn nhân khỏi nguồn điện cần chú ý gì ?

? Nêu các bớc tiến hành sơ cứu nạn nhân ?

E – Hớng dẫn

- Học theo mục đã ghi

-Chuẩn bị : Sào, ván gỗ ,giẻ khô , đồ thực hành vào tiết sau …

- Hs đợc thực hiện theo nhóm một số tình huống Gv đa ra

- Giáo dục tính thực tiễn cuộc sống

II- Chuẩn bị : Gv : Tranh vẽ các tình huống ngời bị điện giật

Tranh vẽ các pp hô hấp nhân tạo

Hs: Một số dụng cụ ,thiết bị cấp cứu ngời bị điện giật

Gv : kiểm tra dụng cụ của Hs,chia nhóm

1) Giải thoát nạn nhân khỏi dòng điện

Gv: Treo H.vẽ các tình huống tai nạn ,Hs quan sát Gv gọi 2 em làm mẫu dới sự hớng dẫn của Gv

a) Tình huông 1: Nạn nhân đứng dới đất tay chạm vào vật mang điện

Gv: Hớng dẫn tỷ mỷ từng thao tác của pp giải thoát nạn nhân khỏi D Đ kết hợp đặt câu hỏi theo kiến thức đã học

? Gặp trờng hợp này pp giải thoát ntn?

- Quan sát dây dẫn điện ,nạn nhân ,cắt cầu dao,cầu chì ,công tắc ,…

? Nếu không có thiết bị trên ta làm ntn?

- Dùng dao cán gỗ chặt đứt dây điện

- Lót giẻ khô túm áo nạn nhân hoặc túm tóc kéo ra

? Sau đó làm gì ?

- Nếu nạn nhân tỉnh theo dõi

- Nếu nạn nhân ngất hô hấp nhân tạo

Gv: Treo H.vẽ 3 pp hô hấp nhân tạo cho Hs quan sát gọi Hs lên thực hiện mẫu

• Lu ý : Dụng cụ để nhiều chỗ khác nhau , Hs thực hiện theo chỉ dẫn của Gv

Gv: uốn nắn từng động tác và lu ý cho Hs các động tác phải khẩn trơng b) Tình huống 2: Nạn nhân ở trên cao

c) Tình huống 3: Dây điện đứt chạm vào ngời nạn nhân

Gv: Hớng dẫn các bớc, mỗi bớc đặt câu hỏi để Hs nắm vững

2)Tiến hành sơ cứu nạn nhân ( Tiến hành // với từng tình huống mục 1)3) Chia nhóm để Hs thực hành (6 nhóm)

Gv quan sát các nhóm thực hiện để uốn nắn sửa sai cho các em

• Lu ý : Thao tác nhanh ,cẩn thận ,chính xác tránh chạm vào cơ thể nạn nhân

chơng ii : mạng điện sinh hoạt

đặc điểm của mạng điện sinh hoạt

vật liệu dùng trong mạng điện sinh hoạt

I – Mục tiêu:

-Hs nắm chắc đợc đặc điểm của M Đ SHvà các vật liệu trong việc lắp đặt MĐSH

- Biết ứng dụng ,liên hệ với MĐSH trong gia đình ,việc chọn dây dẫn ,thiết

bị phù hợp với MĐSH của gia đình

C- Bài mới

I- An toàn lao động khi lắp đặt điện

? Khi lắp đặt điện ,sửa chữa điện có thể xảy ra các tai nạn điện do các nguyên nhân nào ?

- Cắt cầu dao trớc khi lắp đặt hoặc sửa chữa

? Trờng hợp thao tác khi có điện ta phải làm ntn?( ghế gỗ khô)

• Lu ý

- Các dụng cụ dúng tiêu chuẩn (U< 1000V)

- Bút thử điện kiểm tra trớc khi sửa chữa mạng điện tránh chạm vật dẫn

- Khi ở xởng ,ở phòng thực hành tuân thủ chặt chẽ quy tắc an toàn điện 2) Do các nguyên nhân khác

-Khi lắp đặt ,sửa chữa ta phải làm việc trên cao ,trên thang ,tránh gây ngã Khi sử dụng các dụng cụ khoan,đục ,ca phải đảm bảo an toàn tránh xảy ra các tai nạn

II- Đặc điểm của MĐSH

Gv: Trình bày MĐSH của các hộ tiêu thụ là mạng điện 1 pha nhận điện từ mạng phân phối 3 pha điện áp thấp

Gv: Treo sơ đồ mạng điện sinh hoạt để Hs quan sát

? Mạng điện 1pha cung cấp điện cho các phần tử nào ?

-Do y/c sử dụng khác nhau nên mỗi mạng điện có thiết kế khác nhau

Gv: Treo sơ đồ H32/STL giới thiệu mạng điện sử dụng nhiều đồ dùng điện

có công suất lớn nh:lò sởi ,bình đun nớc ,máy giặt ,…

III- Vật liệu dùng trong lắp đặt điện MĐSH

1) Dây dẫn và dây cáp điện

?Dây dẫn,dây cáp dùng để làm gì ?

- Truyền tải và phân phối điện năng

Gv: Giới thiệu đặc điểm của 1 số dây dẫn điện ,dây cáp theo tiêu chuẩn (bảng 3.1/tl )

a) Dây dẫn điện

*Cấu tạo :

Gv cho Hs quan sát dây dẫn điện ,treo sơ đồ cấu tạo dây dẫn điện

?Dây dẫn điện làm bằng chất gì ?có cấu tạo ntn?

• Phân loại :

- Theo lớp vỏ cách điện : dây trần ,dây có bọc cách điện

- Theo vật liệu lõi : dây đồng ,nhôm, nhôm lõi thép

- Theo số lõi, sợi lõi : 1lõi ,2lõi ,lõi nhiều sợi

• Dây trần :

Gvđa dây dẫn điện trần –Hs quan sát – Gvtreo H 33

?Nêu cấu tạo ,làm bằng chất gì ?

?Thờng dùng ở đâu ,trong mạng điện nào ?

- Thờng làm bằng đồng ,có t/c cứng ,dẫn điện tốt, giá thành cao,khối ợng riêng lớn

l Dây trần nhôm : dẫn điện kém hơn đồng (1,6 lần ),giá thành rẻ ,khối lợng riêng nhỏ hơn 3,2 lần

- Dây trần nhôm lõi thép độ bền cao ,dẫn điện kém hơn nhng đợc sử dụng nhiều

• Dây bọc cách điện

Gv đa mô hình dây dẫn thật –Hs quan sát

- Cấu tạo :

? Kể tên các loại dây bọc cách điện mà em biết

? Đặc điểm và công dụng từng loại ?

+Dây có bọc cách điện lõi 1 sợi đồng ( nhôm) dây chính mạng điện

+ Dây lõi nhiều sợi có 1 lõi ,nhiều lõi (dây mềm ) dây nhánh tới đồ dùng

- Cáp 1sợi ký hiệu Ho1-N2E nối sợi 1 pha

- Cáp nhiều sợi : 1sợi cho nhiều pha

• Sử dụng

- Đối với U<1000Vloại cáp có vỏ cách điện

- Đối với U>1000Vloại cáp có vỏ bảo vệ

IV- Vật liệu cách điện

1) Công dụng

?Vật liệu cách điện dùng để làm gì?

?Kể tên 1 số vật liệu cách điện mà em biết ?

• Lu ý : không cho dây điện chạy qua

2) Yêu cầu :

?Trong lắp đặt điện ,vật liệu cách điện đảm bảo những y/c gì

-Độ bền,cách điện tốt ,chịu nhiệt tốt ,chống ẩm ,chịu độ bền cơ học cao 3) Các loại vật liệu cách điện dùng để lắp đặt MĐSH

Gv: Giới thiệu 1 số vật liệu ,các chất đợc dùng làm vật liệu cách điện trong MĐSH

D- Củng cố

?Nêu đặc điểm của MĐSH

?Cấu tạo ,công dụng của dây dẫn ,dây cáp ,vật liệu cách điện

I – Mục tiêu :

- Hs nắm vững y/c của mối nối và pp các bớc tiến hành mối nối nối tiếp và nối phân nhánh dây dẫn điện

- Biết cách nối nối tiếp và phân nhánh dây dẫn điện

- Rèn kĩ năng thực hành ,sử dụng dụng cụ ,thiết bị

- Giáo dục tính cẩn thận ,chính xác ,tỉ mỉ ,ý thức Hs

II Chuẩn bị :

- Vật liệu : 1số loại dây dẫn ,giấy ráp ,bảng cách điện

- Dụng cụ : kìm ,kéo ,dao

- Tranh vẽ : các bớc tiến hành mối nối

III- Tiến trình :

A-Tổ chức

B- Kiểm tra bài cũ

Gv kiểm tra sự chuẩn bị dụng cụ ,thiết bị của Hs

C- Bài mới

Nội dung thực hành

Gv: Trong quá trình lắp đặt ,sửa chữa ,thay thế ngời ta thờng phải thực hiện các mối nối dây dẫn điện để đảm bảo sự vận hành của mạng điện ,mối nối phải đảm bảo chất lợng ,tránh lỏng lẻo ,gây sự cố đứt ,phát sinh tia lửa điện vì vậy mối nối phải đảm bảo các y/c sau:

-Mối nối phải dẫn điện tốt

-Nối dùng phụ kiện

1) Nối dây lõi 1 sợi

a) Nối nối tiếp : Gv treo H.vẽ các bớc tiến hành Gv trình bày các bớc tiến hành mối nối trên sơ đồ Hs quan sát Gv thực hành mẫu

- Bóc vỏ cách điện

+ Bóc cắt lệch giống gọt bút chì

+ Bóc phân đoạn dây có 2lớp vỏ bảo vệ

- Cạo sạch lõi : bằng giấy ráp tới lớp men dây dẫn có ánh kim

- Uốn gập lõi : chia đôi lõi thành 2 phần đủ cuốn từ 5đến 6 vòng

- Vặn xoắn : giữ chặt vị trí uốn gập bằng kìm rồi xoắn từng đầu đây này vào thân dây kia

- Xiết chặt : dùng kìm cặp các vòng ngoài cùng ngợc chiều nhau ,quấn băng dính cách điện chỗ nối

b)Nối phân nhánh

Gv : TrongMĐSHđây là mối nối từ dây chính ra dây nhánh

Gv: Treo H.vẽ cách nối cho Hs quan sát ,sau đó Gv làm mẫu bớc 1,bớc 2: giống nối nối tiếp 2 dây dẫn

Bớc 3: đặt dây chính vuông góc dây nhánh ( đặt lệch 1bên)

Bớc 4: dùng tay quấn dây nhánh lên dây chính ( dây nhánh nhỏ,mềm )

Bớc 5: dùng kìm xiết chặt 7,8 vòng ,cắt bỏ dây thừa ,quấn băng dính cách

-Trong khi hs thực hiện –Gv quan sát sửa sai

2) Nối dây dẫn lõi nhiều sợi

a)Nối nối tiếp :

Gv treo sơ đồ các bớc tiến hành để Hs quan sát – Gv làm mẫu

B1,2: Tơng tự nh nối thẳng 2 dây dẫn lõi 1sợi

B3: Lồng lõi : xoè đều 2 đoạn lõi thành nan quạt ,cắt 1 sợi trung tâm

khoảng 4cm Lồng 2 lõi vào nhau ,các sợi đan chéo nhau

B4: Vặn xoắn : Quấn lần lợt ,miết chặt đều sợi lõi của dây này lên lõi dây kia khoảng 3,4 vòng ,cắt bỏ dây thừa ,bọc băng cách điện

B5: Kiểm tra sản phẩm

b) Nối phân nhánh

c) B1,2:

B1,2: Giống nối nối tiếp

B3: Nối dây : Tách dây thành 2 phần bằng nhau Đặt lõi dây nhánh vào giữa đoạn lõi dây chính ,lần lợt vặn xoắn từng bên của dây nhánh vào dây chính

* Lu ý :

- Chiều quấn dây nhánh 2bên ngợc chiều

-Quấn mỗi bên 34 vòng ,cắt bỏ dây thừa ,quấn băng cách điện

B4: Kiểm tra sản phẩm

- VÒ nhµ tù lµm l¹i cho thµnh th¹o h¬n

- ChuÈn bÞ : dông cô ,vËt liÖu thùc hµnh tiÕt sau : Nèi d©y dÉn ë hép nèi d©y

Ngµy so¹n :11/9

Ngµy d¹y: /

TiÕt : 19,20,21 :

- Biết nối 1số mối nối ở hộp nối dây

- Hàn và cách điện mối nối bằng băng dính cách điện và ống ghen

I- Nối dây dẫn điện ở hộp nối dây

Gv: Khi nối dây với các thiết bị bảo vệ ,điều khiển, của MĐ SH trong các trờng hợp mối nối không y/c cao về cơ học nh : chụi sức căng ,sức kéo thì ngời ta dùng hộp nối dây Trình tự thực hiện nh sau :

a) Bóc vỏ cách điện : Cắt bỏ lớp vỏ cách điện ở đoạn đầu dây 1khoảng bằng chu vi của vít +2030mm(đối với khuyên kín ) hoặc bằng chu

vòng vào lõi dây ,chiều quấn của vòng khuyên cùng chiều xiết chặt của vít

- Nối bằng hộp nối dây (h3.18)

e) Kiểm tra sản phẩm : Sau khi hớng dẫn các bớc ,Gv thực hành nối để

Hs quan sát – Gọi 1vài em thực hiện Sau đó cho cả lớp thực hành theo trình tự các bớc đã hớng dẫn

II- Hàn và cách điện mối nối (H3.19)

a) Hàn mối nối : Các mối nối dây dẫn điện ngoài các kiểu nối đặc biệt

đều phải hàn sau khi nối để tăng sức bền cơ học ,dẫn điện tốt và

không gỉ Có nhiều pp hàn nhng ta chỉ đề cập đến cách hàn trực tiếp những dây dẫn điện có đờng kính tơng đối nhỏ

(quấn từ 1- 2 lớp trở lên từ trái sang phải )

- Cách điện bằng ống ghen : Loại ống làm bằng chất cách điện tổng hợp dẻo

• Chú ý : Chọn ống ghen sao cho lồng vừa chặt với mối nối che kín mối nối và che 1phần vỏ bọc cách điện Phải lồng ống ghen vào dây dẫn trớc khi nối

Gv : hớng dẫn và làm mẫu ,hs quan sát từng bớc Cho Hs thực hành từng

b-ớc ,Gv uốn nắn ,sửa sai

D-Củng cố ,nhận xét

- Gv nhận xét tiết thực hành về sự chuẩn bị dụng cụ ,vật liệu ,ý thức học của Hs

-Biết sử dụng thành thạo các dụng cụ cơ bản đó

- Rèn kỹ năng sử dụng kìm cách điện ,tua vít ,…

- Giáo dục ý thức bảo vệ dụng cụ trong lắp đặt điện

II- Sử dụng 1 số dụng cụ trong lắp đặt điện

1) Sử dụng thớc cặp ,pan me đo đờng kính dây dẫn

a) Thớc cặp :

- Công dụng : đo kích thớc bao ngoài của 1 vật hình cầu ,hình trụ ,kiểm tra lỗ nh : đờng kính lỗ ,chiều sâu các lỗ ,chiều rộng rãnh

Cách đo :Gv treo H.vẽ 3.21/tl –Hs quan sát

Gv hớng dẫn : Khi đo cần đặt thớc vuông góc với vật cần đo ,chỉnh 2má

th-ớc tiếp xúc vừa phải vật đo Vạch O trên má kẹp di động sẽ chỉ số đo trên thớc

b) Pan me :Đo độ chính xác cao ,đo đờng kính dây

Khi vạch dấu chọn vạch chuẩn ,đờng chuẩn ,cạnh chuẩn xác định vị trí còn lại

- Các lỗ xuyên thủng đi đây theo sơ đồ

- Các lỗ xuyên thủng bắt vít vào bảng điện giữa thiết bị

3 ) Khoan các lỗ

Gv hớng dẫn Hs khoan : Khoan điện cầm tay hoặc khoan tay

- Đối với khoan điện cầm tay :

- Tranh vẽ cấu tạo các khí cụ và thiết bị điện

?Công dụng của cầu dao?

? Mô tả cấu tạo cầu dao ,cách sử dụng ?

- Dùng đóng cắt mạch điện trực tiếp bằng tay

- Sử dụng mạch điện có Utừ 220-380V

? Trong thực tế ta thờng sử dụng những loại cầu dao nào ?

- Loại 1cực ,2cực ,3cực ,4cực Theo nhiệm vụ có cầu dao đóng cắt ,cầu dao

đổi mạch Theo định mức có Ulà 250V,Ulà 500V

? Cách mắc ?

-Mắc trên dây chính ,sau công tơ ,trớc phụ tải để đóng cắt mạch điện có công suất nhỏ

2) áp tô mát :

a) Công dụng : Là khí cụ dùng để tự đóng cắt mạch điện bảo vệ quá tải ,ngắn mạch ,sụt áp

b) Phân loại : Có nhiều loại :

+ Theo công dụng bảo vệ : áp tô mát dòng điện cực đại

? Cấu tạo , tác dụng bảo vệ của dây chảy ?

?Để cầu chì có tác dụng bảo vệ thiết bị ,mạng điện ,cần chọn dây chảy ntn?

-Chọn dây chảy có tiết diện phù hợp với giá trị của I(bảng 3.4/tl)

c) Cách mắc : Mắc nối tiếp vào mạch điện cần bảo vệ trên dây pha ,sau cầu dao ,trớc các thiết bị điện

? Khi xảy ra sự cố ,cầu chì có tác dụng bảo vệ ntn?

-Khi xảy ra sự cố ,dòng điện tăng đột ngột đứt dây chảy ,mạch điện ngắt

? Tại sao ở mỗi nhánh mạch điện lại lắp 1cầu chì ?

Cầu chì ở mạch nhánh dây chảy <ở mạch chính ?

4) Công tắc điện

a) Công dụng: -Đóng cắt mạch điện có áp suất nhỏ

-Sử dụng ở điện áp 1chiều đến 440V,xoay chiều đến 500V

Gv treo H.vẽ để Hs quan sát 1số công tắc điện

? Có những loại cấu chì nào? Các số liệu ghi trên vỏ có ý nghĩa gì?

b) Phân loại :

- Có nhiều loại : công tắc xoay ,công tắc bấm ,công tắc giật ,

- Các số liệu ghi trên vỏ cho biết các lợng định mức về I,U

c) Cách mắc :Mắc nối tiếp

5) ổ điện và phích điện

a) Công dụng : Gv đa ra 1số ổ điện ,phích điện cho Hs quan sát

?Công dụng?

-Thiết bị để lấy điện đơn giản

?Trong mạch điện của thiết bị trên là phần tử nào?Các số liệu ghi trên vỏ có

?Khi sử dụng các thiết bị trên cần chú ý gì?

-Đảm bảo an toàn cho ngời sử dụng

-Mạng diện có nhiều cấp lấy điện nên dùng nhiều loại ổ màu khác nhau tránh nhầm lẫn

D- Củng cố :

? Trong mạng điện có các loại khí cụ và thiết bị nào?Nêu công dụng của các thiết bị ,khí cụ đó ?

?Nêu u điểm của áp tô mát và cầu dao ?

?Giải thích số ghi trên vỏ của thiết bị và khí cụ ?

D-Hớng dẫn : Học theo các phần ,quan sát cách lắp đặt ,đi dây của mạng

điện gia đình

Ngày soạn :11/9

Ngày dạy : /

Tiết 28,29,30:

lắp đặt dây dẫn và các thiết bị của mạng điện

sinh hoạt

I- Mục tiêu :

-Nắm đợc khi thiết kế và lắp mạng điện trong nhà tuỳ theo y/c sử dụng và

đặc điểm môi trờng của nơi đặt dây dẫn mà áp dụng pplắp đặt dây dẫn và thiết bị cho phù hợp

-Nắm đợc cơ bản lắp đặt MĐSHcó 2kiểu : lắp đặt nổi và lắp đặt ngầm

-Có kỹ năng t duy,phân tích

- Giáo dục tính thực tiễn

II- Chuẩn bị :

-1số dây dẫn ,1số thiết bị trong MĐSH

- 1số H.vẽ trong tài liệu H3.27,3.29,3.31

III- Tiến trình :

A ổn định

B- Kiểm tra :

_ Hãy kể tên các loại khí cụ điện trong gia đình em?

Trên vỏ các khí cụ thờng có những số liệu kỹ thuật gì ? Giải thích ý nghĩa các số liệu đó và lấy 1số VD cụ thể?

C- Bài mới

Gv giới thiệu 2kiểu lắp đặt

I- Lắp đặt kiểu nổi dùng ống luồn dây

Gv: đây là pp lắp đặt dây dẫn trong ống đợc dùng phổ biến trongMĐGĐ ờng ống đặt nổi // với vật kiến trúc ống luồn dây thờng là ống PVChoặc ống tôn kẽm bên trong lót cách điện ,ống đợc sx với

Đ-7;9;11;13,5;16;23;29;36;48mm,chiều dài 2—3m.Ngoài ra còn loại ống

vuông cũng đợc sử dụng nhiều trong MĐGĐ

?Ngoài ra còn có phụ kiện gì đi kèm với ống luồn dây ?

-ống nối T,để phân nhánh dây dẫn

-ống nối Lđể nối 2óng vuông góc

-ống cách điện : đẻ đặt ở miệng ống luồn dây tránh dây dẫn bị thủng cách

điện

*?Để lắp đặt mạng điện nổi gồm mấy bớc ?Là những bớc nào?

- Gồm 3bớc : Vạch dấu,lắp đặt và đi dây

1) Vạch dấu: vạch dấu các điểm lắp đặt trên mặt tờng nhà,cột,…

c) Vạch dấu điểm đặt các thiết bị : nh quạt trần

d) Vạch dấu đờng đi dây và các điểm đặt vòng ốp ống dây

- Các ống đợc cố dịnh lên tờng hay trần nhà nhờ vòng ốp

- Dây dẫn phải chọn dây có bọc cách điện PVCdẻo

- Không luồn các đờng dây khác cấp điện áp vào chung 1ống

- Cấm không đợc nối dây ở trong đờng ống ,phải nối dây tại hộp nối dây

- Dây đợc luồn vào trong ống trớc khi lắp cố định lên tờng

- Tính số dây dẫn đợc luồn vào trong ống và đờng kính của ống cho phù hợp

? Tại sao phải tính số dây dẫn và đờng kính thích hợp của ống ?

II- Lắp đặt mạng điện kiểu nổi trên puli sứ và kẹp sứ

Gv: gồm 3bớc : vạch dấu ,lắp đặt và đi dây

Vạch dấu và lắp đặt giống nh kiểu nổi dùng ống luồn dây

1) Đi dây trên puli sứ

? Cách tiến hành ?

- Đợc bắt đầu từ bảng điện ,dây dẫn đợc cố dịnh trên puli đầu tiên sau đó căng thẳng và cố định ở puli tiếp theo ,tiếp tục nh thế cho đến puli cuối cùng

2) đi dây trên kẹp sứ

? Cách tiến hành ?

- Cho dây dẫn vào rãnh đặt dây ,dùng tuavít vặn chặt đinh vít

- Dùng cán tua vít vuốt thẳng dây dẫn lắp tiếp vào kẹp sứ thứ 4 sau đó quay lại lắp tiếp vào kẹp sứ thứ 2 và 3.

3)Yêu cầu ;

Khi đi dây kiểu nổi trên puli sứ và kẹp sứ cần y/cgì ?

- Đờng dây phải // với vật kiến trúc ,cao hơn mặt đất từ 2,5mtrở lên,cách vật kiến trúc không nhỏ hơn 10mm,bảng điện cách mặt đất 1,3 -1,5m

- Khi dây dẫn đổi hớng hoặc giao nhau phải tăng thêm puli hoặc ống sứ III- Lắp đặt mạng điện kiểu ngầm

? Lắp đặt mạng điện kiểu ngầm là gì ?

- Dây dẫn đợc đặt trong ống trong các rãnh ngầm trong tờng ,trần ,sàn bê tông Cách lắp đặt này đảm bảo mỹ thuật và tránh đợc tác động của môi tr-ờng đến dây dẫn

?Lắp dặt kiểu ngầm y/cgì?

- Tiến hành trong điều kiện môi trờng khô ráo

- Số dây dẫn không vợt quá 40%tiết diện ống

- Trong ống phải sạch ,miệng ống phải nhẵn

- Không chung dây dẫn khác cấp điện áp vào 1 ống

- Bán kính cong của ống (KL) đều phải nối đất

E- Củng cố

? Có mấy kiểu lắp đặt điện trong nhà?là những kiểu nào?

? Trình bày kiểu lắp đặt nổi

? Khi nào càn lắp đặt mạng điện sinh hoạt kiểu ngầm ?

F- Hớng dẫn :

G-Học bài ,trả lời các câu hỏi

Ngày soạn :11/9

Ngày dạy :

Tiết 31,32,33: một số sơ đồ của mạng điện sinh

hoạt

H-Mục tiêu:

- Nắm đợc các ký hiệu quy ớc trong sơ đồ điện

- Biết phân loại sơ đồ điện

I- Khái niệm về sơ đồ mạng điện

Là hình biểu diễn quy ớc của mạng điện và hệ thống điện

1) Một số ký hiệu quy ớc trong sơ đồ điện

Gv treo bảng vẽ sẵn các ký hiệu quy ớc trong bảng 3.7/tlđể Hs nắm đợc các ký hiệu quy ớc trong sơ đồ điện –y/cHs vẽ vào vở

? Vẽ ký hiệu :

-Dây nối đất

-Cầu dao 1pha,đèn

Gồm : Mạch bảng điện ,mạch chiếu sáng ,mạch đèn cầu thang ,mạch quạt trần ,mạch chuông điện ,mạch đèn huỳnh quang.

1) Mạch bảng điện

a) Mạch bảng điện chính lấy điện sau công tơ

Gv treo sơ đồ H3.7/tl để Hs quan sát,phân tích sơ đồ

? Cầu dao đổi nối trong bảng điện chính có chức năng gì?

-Giúp cho mạng điện trong nhà có thể lấy điện qua MBAkhi điện áp của mạng điện thấp hơn điện áp định mức hoặc lấy thẳng từ mạng điện

- Bảng điện chính quy định chung 1cấp điện áp (U220v),Nếu muốn lấy

điện áp khác (VD:110V;24V, )thì dùng ổ lấy riêng qua MBA…

b) Mạch điện bảng nhánh

Gv treo H3.38/tl lên bảng

? Mạch bảng điện nhánh có nhiệm vụ gì?

- Cung cấp điện trực tiếp tới các đồ dùng điện ở xa bảng điện chính

- Bảng điện nhánh thờng có các khí cụ điện và thiết bị điện nh: cầu chì,ổ điện ,công tắc ,hộp số quạt trần , Dây chì bảng điện nhánh