Sinh 7 (Day thuyet trinh)

III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: 1 Kiểm tra bài cũ: 2 Nội dung bài mới: Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng loài & sự phong phú về số lượng cá t

Trang 1

Tiết PPCT: 1 MỞ ĐẦU

Bài số : 1 (Lý thuyết)

THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG, PHONG PHÚ

I/ MỤC TIÊU:

- Chứng minh được sự đa dạng, phong phú của động vật thể hiện ở số loài và môi trường sống

- Giáo dục ý thức học tập yêu thích môn học, bảo vệ thực vật

II/ CHUẨN BỊ:

1) Giáo viên:

- Tranh ảnh động vật ở các môi trường sống khác nhau

2) Học sinh:

- Đọc trước bài 1

- Tranh ảnh động vật

III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

1) Kiểm tra bài cũ:

2) Nội dung bài mới:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng loài & sự phong phú về số lượng cá thể I Đa dạng loài và phong

phú về số lượng các thể:

- Yêu cầu HS đọc phần 

- Yêu cầu HS quan sát hình 1.1, 1.2

và trả lời câu hỏi:

+ Nhận xét hình 1.1, 1.2?

+ Sự đa dạng về loài thể hiện ở

mấy yếu tố?

+ Trả lời phần SGK trang 6

- Yêu cầu HS đọc phần

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Sự đa dạng của động vật còn thể

hiện ở yếu tố nào?

+ Cho ví dụ những loài có số lượng

cá thể đông?

- Yêu cầu HS kết luận

Trang 2

Giáo án Sinh học 7 GV: H V¨n Phßng à

- Yêu cầu HS trả lời bài tập hình

1.4

+ Động vật sống ở những môi

trường nào?

+ Nhận xét về môi trường sống của

động vật?

- Yêu cầu HS trả lời phần 

+ Ngoài Bắc Cực vùng nào có khí

hậu khắc nghiệt vẫn có động vật

sinh sống? Kể tên? Đặc điểm thích

nghi của động vật đó?

+ Tại sao động vật sống được ở

nhiều loại môi trường khác nhau?

Ví dụ

+ Làm thế nào để thế giới động vật

mãi đa dạng, phong phú?

- HS thảo luận trả lời

- HS trả lời:

+ Dưới nước, trên cạn, trên không

+ Động vật sống ở nhiều loại môi trường

IV/ HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 2 “Phân biệt động vật với thực vật Đặc điểm chung của động vật”

- Làm bài tập

- Sưu tầm hình ảnh động vật

Trang 3

Tiết PPCT: 2

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm cơ bản để phân biệt động vật với thực vật

- Nêu được đặc điểm chung cũa động vật

- Nắm được sơ lược cách phân chia giới động vật

- Nêu được vai trò của động vật

- Sưu tầm hình ảnh động vật

- Động vật sự đa dạng , phong phú như thế nào?

- Động vật phân bố ở đâu? Đặc điểm thích nghi với các loại môi trường đó? Ví dụ

- Làm thế nào thế giới động vật mãi đa dạng, phong phú?

Hoạt động 1: Phân biệt động vật với thực vật

- Yêu cầu HS quan sát hình 2.1 và

hòan thành bảng 1

-Yêu cầu HS trả lời và cho ví dụ giải

thích các đặc điểm có trong bảng 1

- Yêu cầu HS dựa vào bảng 1 trả lời

câu hỏi SGK trang 10

- HS quan sát & thảo luận trả lời

- HS trả lời và bổ sung

- HS trả lời

PHÂN BIỆT ĐỘNG VẬT VỚI THỰC VẬT ĐẶC

ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỘNG VẬT PHÂN BIỆT ĐỘNG VẬT VỚI THỰC VẬT ĐẶC

ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỘNG VẬT

Trang 4

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của động vật. II Đặc điểm chung của

động vật:

- Yêu cầu HS trả lời phần .

+ Đặc điểm nào dễ phân biệt với

thực vật nhất?

+ Đặc điểm nào giúp động vật chủ

động phản ứng với kích thích bên

ngoài hơn so với thực vật?

- Yêu cầu HS nêu đặc điểm chung

của động vật

Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ lược phân chia giới động vật

- Yêu cầu HS đọc phần 

+ Động vật có bao nhiêu ngành?

+ Sinh học 7 đề cập những ngành

nào?

+ Quan sát hình 2.2 nhận dạng các

ngành?

+ Phân chia các loại động vật em sưu

tầm vào các ngành?

+ Có thể chia các ngành ra làm mấy

nhóm lớn? Dựa vào đặc điểm nào?

Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò của động vật

- Yêu cầu HS hoàn thành bảng 2 dựa

vào hình ảnh các đại diện động vật

em sưu tầm

- Yêu cầu HS trả lời và nêu cụ thể

tác dụng của động vật ở từng vai trò

qua hình ảnh em sưu tầm

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 3 “Thực hành: Quan sát một số động vật nguyên sinh”.

- Làm bài tập

- Chuẩn bị thực hành: Rơm rạ khô cắt nhỏ 2 – 3cm cho vào 2/3 bình đựng đầy nước mưa(nước ao, nước

cống rãnh), để ngoài sáng 5 – 7 ngày Khăn lau

Trang 5

- Thấy được ít nhất 2 đại diện điển hình của ngành động vật nguyên sinh là trùng roi & trùng đế giày.

- Phân biệt được hình dạng, cách di chuyển của 2 đại diện

- Có thái độ nghiêm túc, tỉ mỉ, cận thận khi thực hành

1) Giáo viên:

- Dụng cụ thực hành

- Tranh trùng roi & trùng đế giày

QUAN SÁT MỘT SỐ ĐỘNG VẬT NGUYÊN

SINH

Trang 6

- Mẫu vật

- Khăn

- Phân biệt động vật với thực vật?

- Đặc điểm chung của động vật?

- Vai trò của động vật?

Hoạt động 1: Kiểm tra dụng cụ, mẫu vật của học sinh

- GV kiểm tra dụng cụ , mẫu vật và

đánh giá sự chuẩn bị của học sinh

- GV phân công việc cho học sinh,

sau khi GV làm mẫu thì mỗi học sinh

- HS nhận dụng cụ thực hành

Hoạt động 2: Hướng dẫn quy trình thực hành II Quy trình thực hành:

Gồm 3 bước:

- GV hướng dẫn lại cách sử dụng

kính hiển vi

1) Quan sát trùng giày:

- GV hướng dẫn thao tác thực hành:

+ Dùng ống nhỏ giọt lấy 1 giọt nước

ngâm rơm ở thành bình

+ Nhỏ lên lam, đậy lamen, lấy bông

thấm bớt nước

+ Đặt lam lên kính hiển vi, điều

chỉnh nhìn cho rõ

2) Quan sát trùng roi:

Tiến hành như quan sát trùng đế

giày

- HS quan sát & lắng nghe

- HS quan sát, ghi nhớ

- GV theo dõi, chỉnh sửa chỗ sai của

học sinh

- Làm phiếu thực hành

- HS tiến hành thực hành

- Trả lời câu hỏi và ghi kết quả thực hành vào phiếu thực hành

Hoạt động 4: Đánh giá kết quả IV Đánh giá kết quả :

- Cho HS báo cáo kết quả theo nhóm và mô tả cáu tạo dựa theo tranh

- GV đánh giá lại cho điểm

Trang 7

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 4 “Trùng roi”.

- Kẻ phiếu học tập vào vở bài học:

TRÙNG ROI XANH

- Nêu được đặc điểm cấu tạo, dinh dưỡng, sinh sản của trung roi xanh

- Thấy được bước chuyển quan trọng từ động vật đơn bào sang động vật đa bào ở tập đoàn trùng roi

Trang 8

- Kẻ bảng đã dặn vào vở

- Cách lấy mẫu trùng giày &ø trùng roi?

- Đặc điểm nhận dạng trùng giày & trùng roi?

- Cách di chuyển của trùng giày & trùng roi?

Hoạt động 1: Tìm hiểu trùng roi xanh

Treo tranh trùng roi xanh

- Yêu cầu HS thuyết trình nội dung

được phân công

- GV nhận xét & đặt câu hỏi bổ

sung

- Yêu cầu HS tổng kết hoàn thành

bảng đã kẻ trong tập

- HS thuyết trình, lắng nghe và đặt câu hỏi chất vấn

- HS ghi bảng và chép vào tập

Hoạt động 2: Tìm hiểu tập đoàn trùng roi

- Yêu cầu HS thuyết trình

- GV nhận xét và đặt câu hỏi:

+ Cách dinh dưỡng?

+ Cách sinh sản?

+ Ưu điểm của tập đoàn trùng roi

so với trùng roi?

+ Mối quan hệ giữa động đơn bào

và đa bào như thế nào?

- HS thuyết trình và đặt câu hỏi

- HS trả lời:

+ Các tế bào ở ngoài làm nhiệm vụ

di chuyển, bắt mồi

+ Khi sinh sản vào bên trong, phân chia tế bào mới

+ Dinh dưỡng nhiều, được bảo vệ tốt hơn

+ Bắt đầu có sự phân chia chức năng cho 1 số tế bào

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 5 “ Trùng biến hình và trùng giày”.

- Chia nhóm thuyết trình

- Kẻ phiếu học tập vào vở bài học

- Cấu tạo

- Di chuyển

- Dinh dưỡng

- Sinh sản

Trang 9

Tiết PPCT: 5

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được các đặc điểm của trùng biến hình và trùng giày

- Thấy được sự phân hóa chức năng trong tế bào của trùng giày -> mầm mống của động vật đa bào

- Chuẩn bị nội dung thuyết trình

- Nêu các đặc điểm của trùng roi?

- Trùng roi giống và khác thực vật như thế nào?

- Thế nào là tập đoàn trùng roi? Ưu điểm của tập đoàn trùng roi?

TRÙNG BIẾN HÌNH VÀ TRÙNG GIÀY

Trang 10

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm trùng biến hình I Trùng biến hình:

1) Cấu tạo:

- Yêu cầu HS thuyết trình theo nhóm

đã phân công

- GV nhận xét và đặt câu hỏi bổ

sung:

+ Quan sát hình 5.2 thấy không bào

tiêu hóa hình thành khi nào?

- HS HS thuyết trình và chất vấn

- HS trả lời

+ Hình thành khi lấy thức ăn

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm trùng giày.

- GV nhận xét và đặt câu hỏi:

+ Sinh sản hữu tính ở trùng giày xảy

- HS thuyết trình và chất vấn

- HS trả lời:

+ Khi trùng giày già xảy ra sinh sản hữu tính nhằm tăng cường sức sống cho cơ thể (2 cơ thể tiếp hợp thành 1

cơ thể) -> hiện tượng “cải lão hoàn đồng”

+ Là chất tiêu hóa chất dinh dưỡng

do không bào tiêu hóa tiết ra

+ Động vật đa bào

- HS kết luận

- Đọc trước bài 6 “Trùng kiết lị và trùng sốt rét”

- Học bài cũ

- Kẻ phiếu học tập vào vở

Trang 11

Tiết PPCT: 6

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm của trùng kiết lị và trùng sốt rét thích nghi lối sống kí sinh

- Chỉ rõ tác hại của 2 loại trùng và biện pháp phòng bệnh

- Giáo dục ý thức vệ sinh, bảo vệ môi trường và cơ thể

- Nêu đặc điểm của trùng biến hình?

- Nêu đặc điểm của trùng giày?

- So sánh trùng biến hình và trùnh giày?

- Nêu đặc điểm tiến hóa hơn của trùng giày so với trùng biến hình?

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm trùng kiết lị.

sung:

+ Tại sao phân người bệnh liết lị có

lẫn máu và chất nhày?

+ Vai trò của bào xác?

- HS trả lời:

+ Ruột bị loét

+ Bảo vệ trùng khi sống ở môi

TRÙNG KIẾT LỊ VÀ TRÙNG SỐT RÉT

Trang 12

+ Vai trò chân giả?

+ Cách phòng bệnh sốt rét?

+ Bám vào thành ruột

+ Ăn chín uống sôi, rửa tay trước khi ăn, giữ vệ sinh thân thể và môi trường

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của trùng sốt rét. II Trùng sốt rét:

1) Cấu tạo:

+ Tại sao người bị sốt rét da tái

xanh, sốt cao nhưng vẫn run cầm

cập?

+ So sánh cách dinh dưỡng của

trùng sốt rét và trùng kiết lị?

+ Tại sao bệnh sốt rét thường xảy

ra ở miền núi?

+ Cách phòng bệnh sốt rét?

- HS thuyết trình và chất vần

- HS trả lời:

+ Muỗi anophen có vằn trắng đen, khi hút máu người chúc đầu xuống chổng vó lên trên

+ Muỗi miễn nhiễm

+ Mất hồng cầu

+ Diệt muỗi và vệ sinh môi trường

+ Ngủ có màn

+ Dùng thuốc diệt muỗi và vệ sinh màn

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 7 “ Đặc điểm chung và vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh”

Trang 13

Tiết PPCT: 7

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm chung của động vật nguyên sinh

- Chỉ ra được vai trò tích cực và tác hại của động vật nguyên sinh

- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường

- Sưu tầm hình một số động vật nguyên sinh

- Nêu đặc điểm của trùng kiết lị?

- Nêu đặc điểm của trùng sốt rét?

- Cách phòng bệnh sốt rét và kiết lị?

- So sánh cách dinh dưỡng của trùng sốt rét và trùng kiết lị?

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm chung của động vật nguyên sinh. I Đặc điểm chung:

- Kích thước hiển vi

- Yêu cầu HS trả lời phần bảng 1

SGK và phần 

- Yêu cầu HS trả lời

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN

CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN

CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

Trang 14

phần  SGK trang 26

- Yêu cầu HS đọc phần  và trả lời

phần  SGK trang 27

- HS đọc và trả lời

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 8 “ Thủy tức”

Tiết PPCT: 8 CHƯƠNG II: NGÀNH RUỘT KHOANG

Trang 15

- Đặc điểm chung của động vật nguyên sinh?

- Vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh?

- Nêu điểm khác nhau của động vật nguyên sinh sống tự do và sống ký sinh?

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo ngoài và cách di chuyển của thủy tức I Hình dạng ngoài và di

chuyển:

- GV nhận xét

- YÊu cầu HS kết luận

- HS lắng nghe

- HS kết luận

Hoạt động 3: Tìm hiểu cách dinh dưỡng của thủy tức.

- GV nhận xét

- HS lắng nghe

- HS kết luận

Hoạt động 4: Tìm hiểu cách sinh sản của thủy tức. IV Sinh sản :

- Sinh sản vô tính: mọc

- GV nhận xét

- HS lắng nghe

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Chuẩn bị KT 15’

- Đọc trước bài 9 “ Đa dạng của ngành Ruột khoang”

THỦY TỨC

Trang 16

- Sưu tầm tranh ảnh về ngành Ruột khoang

- Chuẩn bị thuyết trình

- Trình bày cấu tạo của thủy tức?

- Cách di chuyển và dinh dưỡngc ủa thủy tức?

- Cách sinh sản của thủy tức?

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của sứa

- HS trả lời

ĐA DẠNG CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG

Trang 17

sung :

+ Trình bày cách di chuyển của sứa?

+ Tầng keo dày giúp gì cho sứa ?

+ Tại sao miệng ở phía dưới cơ thể ?

+ So sánh với thủy tức ?

+ Co bóp dù hút và đẩy nước giúp sứa di chuyển

+ Giúp sứa nổi

+ Giúp hút và đẩy nước giúp sứa di chuyển

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo của hải quỳ và san hô.

sung :

+ So sánh hải quỳ và san hô ?

+ So sánh cách sinh sản của san hô

+ Tại sao sứa, hải quỳ, san hô được

xếp vào ngành Ruột khoang ?

+ Tại sao cấu tạo mỗi loài có sự khác

nhau ?

+ Nhận xét về sự đa dạng của ngành

Ruột khoang ?

- HS trả lời:

+ Tạo hình dáng nhất định và cho các cá thể san hô bám

+ Thông nhau

+ Có ruột túi( ruột khoang)

+ Thích nghi với lối sống

+ Rất đa dạng

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 10 “ Đặc điểm chung và đa dạng của ngành Ruột khoang”.

- Sưu tầm 1 số vai trò của ngành Ruột khoang

Trang 18

Tiết PPCT: 10

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm chung nhất của ngành Ruột khoang

- Chỉ rõ được vai trò của ngành ruột khoang trong tự nhiên và đời sống con người

- Có ý thức bảo vệ động vật quý có giá trị

- Sưu tầm hình ảnh vai trò của ngành ruột khoang

- Nêu cấu tạo của sứa? So sánh với thủy tức?

- So sánh hải quỳ và san hô?

- So sánh san hô với sứa?

ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA

NGÀNH RUỘT KHOANG ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA

NGÀNH RUỘT KHOANG

Trang 19

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành ruột khoang.

- Yêu cầu HS quan sát hình 10.1,

thảo luận trả lời phần  SGK

trang 37

- HS quan sát và thảo luận

- HS lắng nghe

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài “ Sán lá gan”.

- Kẻ bảng vào tập

Đại diện Cấu tạo Di chuyển Sinh sản Thích nghi

Mắ t

Cơ quan tiêu hóa

Sán lông

Sán lá gan

Trang 20

Tiết PPCT: 11 CHƯƠNG III: CÁC NGÀNH GIUN

NGÀNH GIUN DẸP

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm nổi bật của ngành giun dẹp

- Chỉ rõ đặc diểm của sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh

- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng chống giun sán kí sinh cho vật nuôi

- Đặc điểm chung của ngành ruột khoang?

- Vai trò của ngành ruột khoang?

Hoạt động 1: Tìm hiểu sán lông

sung:

+ Trứng được bao bọc trong kén

nhằm mục đích gì?

+ Thùy khứu giác có chức năng gì?

+ Cách sinh sản của sán lông?

Hoạt động 2: Tìm hiểu sán lá gan

sung:

+ Tại sao mắt và lông bơi sán lá gan

tiêu giảm, giác bám phát triển?

- HS trả lời:

+ Thích nghi môi trường kí sinh

SÁN LÁ GAN

Trang 21

+ Tại sao nhánh ruột sán lá gan phát

triển hơn sán lông?

+ Tại sao cơ quan sinh sản sán lá gan

phát triển?

+ Sán lá gan đẻ nhiều nhằm mục

đích gì?

+ Vòng đời sán lá gan có kí sinh qua

vật chủ trung gian có ý nghĩa gì?

+ Sán lá gan chết trong ở nhiệt độ

nào?

+ Sán lá gan có kí sinh trong cơ thể

người không? Tác hại?

+ Cách phòng trừ bệnh sán lá gan?

+ Chứa nhiều chất dinh dưỡng cho cơ thể duy trì sinh sản

+ Thực hiện sinh sản nhiều

+ Tăng tỷ lệ trứng tiếp cận được với vật chủ

+ Duy trì sức sống và năng lượng khi chưa gặp vật chủ, tăng khả năng gặp được vật chủ

+ 60 – 700C

+ Có, gây lóet gan, phù mật

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 12 “ Một số giun dẹp khác và đặc điểm chung của ngành giun dẹp”.

- Sưu tầm 1 số hình ảnh đại diện của ngành giun dẹp

Tiết PPCT: 12

MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM

CHUNG CỦA NGÀNH GIUN DẸP

Trang 22

I/ MỤC TIÊU:

- Nắm được hình dạng, vòng đời 1 số giun dẹp kí sinh, từ đó biếtù cách phòng bệnh do giun dẹp kí sinh gây ra

- Thông qua các đại diện của ngành giun dẹp nêu được đặc điểm chung của ngành giun dẹp

- Giáo dục ý thức vệ sinh cơ thể và môi trường

1) Giáo viên:

- Hình 12.1, 12.2, 12.3

2) Học sinh:

- Sưu tầm hình ảnh 1 số loại giun dẹp khác

- Nêu đặc điểm của sán lá gan?

- So sánh với sán lông? Tại sao có sự khác nhau?

- Trình bày vòng đời của sán lá gan?

- Cách phòng trừ sán lá gan?

Hoạt động 1: Tìm hiểu 1 số giun dẹp khác I Một số giun dẹp khác:

- Sán lá máu: phân tính,

sung:

+ Tại sao sán lá máu phân tính

nhưng luôn ghép đôi?

+ Con đường lây nhiễm bệnh do

sán?

+ Tại sao sán kí sinh trong ruột,

máu, gan, cơ mà không ở những cơ

quan khác?

+ Tại sao cơ quan tiêu hóa sán dây

tiêu giảm?

+ Cách phòng bệnh do sán gây ra?

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành giun dẹp. II Đặc điểm chung:

- Cơ thể dẹp, đối xứng 2

- Yêu cầu HS làm phần bảng SGK

trang 45

- HS thảo luận

- HS kết luận

Trang 23

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 13 “ Giun đũa”

Tiết PPCT: 13 NGÀNH GIUN TRÒN

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm cấu tạo của giun đũa thích nghi với đời sống kí sinh

- Nêu được tác hại của giun đũa và cách phòng tránh

- Giáo dục ý thức vệ sinh môi trường, vê sinh cá nhân

GIUN ĐŨA

Trang 24

- Nêu đặc điểm 1 số đại diện ngành giun dẹp?

- Nêu đặc điểm chung của ngành giun dẹp?

- Nêu biện pháp phòng bệnh do giun dẹp gây ra?

Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu tạo ngoài,cấu trong và di chuyển của giun đũa I Cấu tạo ngoài:

- Dài bằng chiếc đũa

- GV nhận xét đặt câu hỏi bổ sung:

+ Phân biệt giun đũa đực và cái?

+ So sánh cấu tạo ngoài với sán lá

gan?

+ So sánh cấu tạo trong với sán lá

gan?

+ Chức năng 3 môi bé?

+ Đặc điểm phân biệt với ngành

giun dẹp?

+ Ngành giun tròn tiến hóa hơn

giun dẹp ở điểm nào?

- HS trả lời:

+ Ruột thẳng, có hậu môn

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách dinh dưỡng và sinh sản của giun đũa. III Dinh dưỡng:

- Hút chất dinh dưỡng

+ Thụ tinh trong?

+ Tác dụng của vỏ trứng khi ấu

trùng ở môi trường ngoài?

+ Tại sao giun đũa không qua vật

chủ trung gian?

+ Tại sao giun đũa vào ruột người

thì đi vào máu, tim, gan, phổi mới

trở lại ruột?

+ Tại sao trẻ em hay mắc bệnh

giun đũa?

+ Cách phòng bệnh do giun đũa?

- HS trả lời:

+ Trứng thụ tinh trong cơ thể mẹ

+ Bảo vệ ấu trùng

+ Khả năng tiếp xúc trực tiếp vật chủ cao

+ Do giun thích chui rúc, qua các bộ phận để hấp thu chất dinh dưỡng, ở ruột để sinh sản

+ Do chưa có ý thức vệ sinh

+ Ăn uống vệ sinh, không ăn rau sống, uống nước lã, rửa tay trước khi ăn, che đậy thức ăn chống ruồi

Trang 25

nhặng

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 14 “ Một số giun tròn khác và đặc điểm chung của ngành giun tròn”.

Tiết PPCT: 14

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu rõ được 1 số giun tròn đặc biệt là nhóm giun kí sinh gây bệnh, từ đó có biện pháp phòng tránh

- Nêu được đặc điểm chung của ngành giun dẹp

- Giáo dục ý thức giữ vệ sinh môi trường, cá nhân và vệ sinh ăn uống

1) Giáo viên:

- Hình 14.1, 14.2, 14.3, 14.4

2) Học sinh:

MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG

CỦA NGÀNH GIUN TRÒN MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG

CỦA NGÀNH GIUN TRÒN

Trang 26

- Nêu cấu tạo của giun đũa?

- Nêu cách dinh dưỡng và sinh sản của giun đũa?

- Nêu cách phòng tránh bệnh giun đũa?

Hoạt động 1:Tìm hiểu một số giun tròn khác.

+ Ruột non và ruột già nơi nào có

nhiều chất dinh dưỡng hơn?

+ Tá tràng là phần nào của ruột?

+ Tại sao trẻ em hay mắc bệnh

giun kim?

+ Cách phòng bệnh do giun tròn

gây ra?

- HS trả lời:

+ Ruột non

+ Phần đầu của ruột già

+ Do thói quen mút tay

+ Giữ vệ sinh môi trường, cá nhân, không tưới rau bằng phân tươi, diệt muỗi nhặng

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành giun tròn.

- Yêu cầu HS hòan thành phần

bảng SGK trang 51

- HS trả lời

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 15 “ Giun đất”.

Tiết PPCT: 15 NGÀNH GIUN ĐỐT

GIUN ĐẤT

Trang 27

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm của giun đất

- Chỉ rõ được đặc điểm tiến hóa hơn của giun đất so với giun tròn

- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích

- Nêu đặc điểm 1 số đại diện ngành giun tròn và tác hại?

- Đặc điểm chung của ngành giun tròn?

- Nêu biện pháp phòng trừ bệnh do giun tròn gây ra?

Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu tạo ngoài, cấu tạo trong và cách di chuyển của

giun đất.

I Cấu tạo ngoài:

- Hình trụ, thuôn hai đầu

- Cơ thể nhiều đốt, mỗi đốt

+ Cấu tạo giúp giun đất thích nghi

- HS trả lời:

+ Thành cơ thể có cơ vòng và cơ dọc, có các vòng tơ

+ Hệ tuần hoàn

+ Hệ tiêu hóa phân hóa rõ, hệ thần kinh dạng chuỗi hạch, khoang cơ thể chính thức

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách dinh dưỡng và sinh sản của giun đất.

- GV nhận xét đặc câu hỏi bổ sung:

+ Tại sao mưa nhiều, giun đất chui

lên mặt đất?

+ Cuốc phải giun đất có chất lỏng

chảy ra? Đó là chất gì, tại sao?

+ Tại sao giun đất lưỡng tính nhưng

vẫn phải ghép đôi?

+ Chặt đứt cơ thể giun đất còn sống

- HS trả lời:

+ Giun ngạt thở chui lên hô hấp

+ Máu mang sắc tố chứa sắt, gặp oxi có màu đỏ

+ Không tự thụ tinh do vị trí cơ quan sinh dục

+ Còn vì giun đất có khả năng tái

Trang 28

- Yêu cầu HS kết luận - HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 16 “ Thực hành:Mổ và quan sát giun đất”.

- Mỗi nhóm mang:

- Nhận biết loài giun đốt

- Chỉ rõ cấu tạo ngoài của giun đất

- Nhận biết được cấu tạo trong của giun đất qua mô hình hoặc tranh

- Giáo dục ý thức tự giác, kiên trì, tinh thần hợp tác khi thực hành

1) Giáo viên:

- Dụng cụ thực hành

- Tranh, mô hình giun đất

2) Học sinh:

MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT

Trang 29

- Chuẩn bị theo dặn dò của giáo viên

- Cấu tạo ngoài và cách di chuyển?

- Cấu tạo trong và dinh dưỡng?

- Cách sinh sản?

- Lợi ích của giun đất?

- Đặc điểm tiến hóa hơn so với giun tròn?

Hoạt động 1: Kiểm tra dụng cụ, mẫu vật của học sinh

- GV phân công việc cho học sinh

- Yêu cầu HS nhận dụng cụ thực

hành

- HS để mẫu vật trên bàn cho GV kiểm tra

- HS lắng nghe

Hoạt động 2: Hướng dẫn quy trình thực hành

- GV hướng dẫn quy trình thực hành:

+ Quan sát cách di chuyển: để giun

đất trong khay quan sát cách di

chuyển

+ Quan sát cấu tạo trong: nhúng giun

vào cồn loãng, cố định trên khay, trả

lời phần SGK trang 57

+ Quan sát cấu tạo trong: quan sát

tranh xác định các bộ phận bên trong

của giun đất

Hoạt động 3: HS làm thực hành

học sinh

- HS tiến hành thực hành

Hoạt động 4: Đánh giá kết quả

- Cho HS báo cáo kết quả theo nhóm và mô tả cấu tạo dựa theo tranh

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 17 “ Một số giun đốt khác và đặc điểm chung của ngành giun đốt”.

Trang 30

Tiết PPCT: 17

I/ MỤC TIÊU:

- Chỉ ra đặc điểm 1 số giun đốt khác phù hợp lối sống

- Nêu được đặc điểm chung và vai trò của ngành Giun đốt

- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật

1) Giáo viên:

- Hình 17.1 -> 17.3

2) Học sinh:

MỘT SỐ GIUN ĐỐT KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM

CHUNG CỦA NGÀNH GIUN ĐỐT MỘT SỐ GIUN ĐỐT KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM

CHUNG CỦA NGÀNH GIUN ĐỐT

Trang 31

- Nêu cấu tạo ngoài của giun đất?

- Nêu cấu tạo của:

+ Hệ tiêu hóa?

+ Hệ thần kinh?

+ Hệ sinh dục?

Hoạt động 1:Tìm hiểu một số loại giun đốt khác.

+ Tại sao giun đỏ đầu cắm xuống

bùn, thân uốn sóng để hô hấp?

+ Tên gọi khác của giun đỏ?

+ Cắt đôi đỉa có chết không? Vai

trò của đỉa?

+ Tại sao giác quan của rươi phát

triển mạnh?

- HS trả lời:

+ Không bị nước cuốn trôi, lấy thức ăn, uốn sóng để tăng lượng oxi trong nước

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung và vai trò của ngành giun đốt.

- Yêu cầu HS thảo luận làm bảng 2

SGK

- Yêu cầu HS làm phần bài tập

SGK trang 61

- HS làm bài

- HS kết luận

- Học bài chuẩn bị kiểm tra 1 tiết

- Nội dung ôn tập: chương 3: Các ngành giun

- Tư liệu: ghi nhớ trong SGK, hình vẽ và nội dung trong vở thực hành sinh 7

Trang 32

Tiết PPCT: 18

Bài số : (Kiểm tra)

I/ MỤC TIÊU:

- Kiểm tra kiến thức HS tiếp thu được trong chương 3

- Biết cách vận dụng kiến thức đã học vào vệ sinh cá nhân và môi trường

1) Giáo viên:

- Hệ thống câu hỏi

- Đề kiểm tra

2) Học sinh:

- Học bài trong chương 3

III/ NỘI DUNG:

1) Cơ sở soạn đề kiểm tra:

- Xác định mạch kiến thức: chương 3

- Xác định mức độ đánh giá: biết, hiểu, vận dụng

- Xác định lượng kiến thức kiểm tra:

+ Số câu hỏi:

 Ngành giun dẹp: 5 câu

 Ngành giun tròn: 5 câu

 Ngành giun đốt: 5 câu

+ Biểu điểm:

KIỂM TRA 1 TIẾT

Trang 33

 Đặc điểm chung: 1 điểm.

 Cách phòng chống hoặc vai trò: 1 điểm

2) Soạn câu hỏi theo ma trận:

Biết Hiểu Vận dụng

Giun dẹp

Giun tròn

Giun đốt

2(0.5)1(0.5)1(0.5)

2(0.5)2(0.5)

2(0.5)2(1)3(1)

3) Trọng tâm:

- Ngành giun dẹp:

+ Cấu tạo, vòng đời sán lá gan

+ Đặc điểm chung ngành giun dẹp

+ Cách phòng bệnh

- Ngành giun tròn:

+ Cấu tạo và biện pháp phòng chống giun đũa

+ Đặc điểm chung

+ Cách phòng bệnh

- Ngành giun đốt:

+ Cấu tạo ngoài và trong giun đất

+ Lợi ích của giun đất

+ Sự đa dạng và đặc điểm chung

+ Vai trò

- Đọc trước bài 18 “ Trai sông”.

- Sưu tầm 1 số vỏ trai

Mạch đánh giá

Trang 34

Tiết PPCT: 19 CHƯƠNG IV: NGÀNH THÂN MỀM

I/ MỤC TIÊU:

- Biết được vì sao trai sông được xếp vào ngành thân mềm

- Giải thích được đặc điểm cấu tạo của trai thích nghi với đời sống ẩn mình trong bùn cát

- Nắm được các đặc điểm dinh dưỡng, sinh sản của trai

- Hiểu rõ khái niệm: áo, cơ quan áo

- Trả và sửa bài kiểm tra 1 tiết

TRAI SÔNG

Trang 35

Hoạt động 1:Tìm hiểu hình dạng, cấu tạo, cách di chuyển của trai sông.

+ Cách tính tuổi của trai?

+ Vai trò của vỏ trai?

+ Tại sao khi đốt vỏ trai có mùi

khét?

+ Tại sao trai tạo được ngọc?

+ Trình bày cách di chuyển của

trai?

- HS trả lời:

+ Đếm số vòng tăng trưởng trên vỏ+ Bảo vệ thân mềm bên trong

+ Vỏ trai có lớp sừng

+ Trai tiết lớp xà cừ bao bọc hạt cát để bảo vệ mình khi có vật lạ xâm nhập

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách dinh dưỡng, sinh sản của trai sông.

+ Tại sao nói cách dinh dưỡng của

trai là thụ động?

+ Tại sao trứng sau khi đẻ ở lại

trong mang trai, nở thành ấu trùng

ở trong mang hoặc da cá?

+ Cách sinh sản của trai?

+ Vai trò của trai?

+ Trai phóng tinh trùng vào nước, nước mang tinh trùng vào thụ tinh trong cơ thể con cái

+ Tạo ngọc trai, lọc nước, là thức ăn cho người và động vật

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 19 “ Một số thân mềm khác”

Trang 36

Tiết PPCT: 20

I/ MỤC TIÊU:

- Trình bày được đặc điểm 1 số đại diện ngành thân mềm

- Thấy được sự đa dạng của ngành thân mềm

- Giải thích được ý nghĩa 1 số tập tính ở thân mềm

- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật thân mềm

- Nêu hình dạng, cấu tạo của trai sông?

- Nêu cách sinh sản, dinh dưỡng của trai?

- Cách di chuyển của trai?

- Vai trò của trai sông?

Hoạt động 1:Tìm hiểu 1 số đại diện thân mềm.

+ Ốc sên có răng không?

- HS trả lời:

+ Có, để nhai mầm lá cây

MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC

Trang 37

+ Khi di chuyển ốc sên để lại gì

trên đường đi? Tại sao?

+ Vai trò của giác bám ở mực và

bạch tuộc?

+ Khả năng đổi màu ở bạch tuộc có

vai trò gì?

+ Màu sắc máu của ốc sên, bạch

tuộc có gì khác trai?

+ Hệ hô hấp của ốc sên có gì khác

các thân mềm khác?

+ Chất nhờn màu trắng để giảm ma sát khi di chuyển

+ Giữ mồi

+ Ngụy trang bắt mồi và lẩn tránh kẻ thù, liên lạc hay cảnh báo cho đồng loại

+ Ốc sên không màu (không chứa sắc tố), mực màu xanh ( chứa haemocyanin)

+ Thở bằng phổi

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu 1 số tập tính của thân mềm.

+ Cách tự vệ của ốc sên?

+ So sánh cách giữ trứng của ốc

sên với trai?

+ Nêu cách giữ trứng của mực,

bạch tuộc, sò, ốc vặn?

+ Ý nghĩa sinh học của việc giữ

trứng?

+ Nhờ đâu mà thân mềm có nhiều

tập tính?

- HS trả lời:

+ Chui vào vỏ

+ Trai giữ trứng ở mang, ốc sên giữ trứng bằng cách đào lỗ

+ Mực để trứng thành chùm nho mắc vào các cây thủy sinh, mực cái bơi xung quanh giữ trứngvà phun nước cung cấp ôxi cho trứng

+ Bạch tuộc chăm sóc, bảo vệ trứng khỏi thú ăn thịt khác, thổi nước cung cấp ôxi, nhịn ăn chăm sóc trứng nở rồi chết

+ Sò giữ trứng trong mang

+ Ốc vặn giữ trứng trong khoang áo cho đến khi nở thành con non

+ Bảo vệ trứng, đảm bảo số trứng nở thành con non cao hơn

+ Hệ thần kinh phát triển

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 20 “ Thực hành: Quan sát một số thân mềm”

- Chuẩn bị thực hành: mỗi nhóm mang:

+ 1 con nghêu

+ 1 con ốc bươu

+ 1 con mực nang

Trang 38

Tiết PPCT: 21

Bài số : 20 (Thực hành)

I/ MỤC TIÊU:

- Quan sát cấu tạo đặc trưng của 1 số đại diện thân mềm

- Phân biệt được các cấu tạo chính của thân mềm

- Nêu đặc điểm 1 số đại diện ngành thân mềm khác?

- Nêu tập tính của 1 số thân mềm? Nhờ đâu mà thân mềm có những tập tính đó?

Hoạt động 1: Kiểm tra dụng cụ, mẫu vật của học sinh I Vật liệu và dụng cụ

cần thiết:

- GV phân công việc cho học sinh

- Yêu cầu HS nhận dụng cụ thực

hành

- HS để mẫu vật trên bàn cho GV kiểm tra

- HS lắng nghe

QUAN SÁT MỘT SỐ THÂN MỀM

Trang 39

Hoạt động 2: Hướng dẫn quy trình thực hành II Quy trình thực hành:

Gồm 3 bước:

- GV hướng dẫn quy trình thực hành:

+ Quan sát cấu tạo vỏ: quan sát xác

định các bộ phận của vỏ trai và ốc

+ Quan sát cấu tạo ngoài: tách vỏ trai

và quan sát các bộ phận của trai,

quan sát cấu tạo ngoài của mực

+ Quan sát cấu tạo trong: mổ phần

lưng của mực, đối chiếu tranh xác

định các bộ phận bên trong của mực

Hoạt động 3: HS làm thực hành

HS

- HS tiến hành thực hành theo từng bước

Hoạt động 4: Đánh giá kết quả

- Cho HS báo cáo kết quả theo nhóm

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 21 “ Đặc điểm chung và vai trò của thân mềm”.

Trang 40

Tiết PPCT: 22

I/ MỤC TIÊU:

- Trình bày được sự đa dạng của thân mềm

- Trình bày được đặc điểm chung và ý nghĩa thực tiễn của ngành thân mềm

- Có ý thức bảo vệ nguồn lợi từ thân mềm

- Nêu cấu tạo vỏ trai, ốc?

- Nêu cấu tạo ngoài của trai và mực?

- Cấu tạo trong của mực?

Hoạt động 1:Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành thân mềm.

- Yêu cầu HS thảo luận trả lời phần

bảng 1 SGK trang 72

- HS thảo luận

ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA

NGÀNH THÂN MỀM ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA

NGÀNH THÂN MỀM

Tiêu đề	Thế giới Động vật Đa dạng, Phong Phú
Tác giả	Nhóm tác giả
Người hướng dẫn	Hà Văn Phòng
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	118
Dung lượng	1,31 MB

Sinh 7 (Day thuyet trinh)

ĐA DẠNG SINH HỌCĐA DẠNG SINH HỌC

ĐỘNG VẬT QUÝ HIẾMĐỘNG VẬT QUÝ HIẾM