Sinh học 12: thuyết trình chương IV ỨNG DỤNG DI TRUYỀN HỌC

TẠO GIỐNG THUẦN DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP - Lai giống là phương pháp cơ bản nhằm tạo ra biến dị tổ hợp với nhiều kiểu gen và nhiều kiểu hình phong phú... 1Tạo dòng thuần dựa trên n

Bài 18+19:

CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI, CÂY

TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ

Các phương pháp chọn và tạo giống

I TẠO GIỐNG THUẦN DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP

- Lai giống là phương pháp cơ bản nhằm tạo ra biến dị tổ hợp với

nhiều kiểu gen và nhiều kiểu hình

phong phú

1)Tạo dòng thuần dựa trên

nguồn biến dị tổ hợp

-Các tổ hợp gen mới luôn được hình thành trong quá trình sinh sản hữu tính -Các bước tạo dòng thuần dựa trên nguồn biến dị tổ hợp

+Tạo ra các dòng thuần chủng khác nhau +Lai giống và chọn ra những tổ hợp gen mong muốn

+Cho tự thụ phấn hoặc giao phối gần để tạo giống thuần chủng

Giống lúa Peta Giống lúa Dee-geo woo-gen

Giống lúa IR8

Một phần trong sơ đồ tạo giống lùn năng suất cao

2) TẠO GIỐNG LAI CÓ ƯU THẾ LAI CAO:

a) Ưu thế lai:

-Ưu thế lai là hiện tượng

con lai có năng suất, phẩm chất , sức chống chịu sức

sinh trưởng phát triển vượt

trội hơn hẳn so với bố mẹ

Bố Mẹ

CON LAI F 1

- Ưu thế lai biểu hiện rõ

ở F1 và giảm dần ở thế

hệ sau nên không

dùng con lai F1 làm

giống mà chỉ dùng làm mục đích kinh tế

-b) Cơ sở di truyền về ưu thế lai :

giả thuyết siêu trội:

-Giả thuyết cho rằng ở trạng thái

dị hợp tử về nhiều cặp gen khác nhau, con lai có kiểu hình vượt trội nhiều mặt so với các dạng bố

mẹ có nhiều gen ở trạng thái đồng hợp tử

-Ưu thế lai biểu hiện rõ ở F1 và qua từng thế hệ, ưu thế lai giảm đi một nửa

C) Các phương pháp tạo ưu thế lai :

- Lai thuận nghịch : nhằm

tạo ra tổ hợp lai có ưu thế

lai cao nhất

- Lai kinh tế

- Lai khác dòng là phép lai tạo ra ưu thế lai cao nhất bao gồm:

3.Một vài thành tựu ứng dụng

ưu thế lai trong sản xuất

nông nghiệp ở Việt Nam

Giống lúa mới

Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông

nghiệp ở Việt Nam.

Ngô lai khác dòng

năng suất tăng 30%

Su hào lai:

1 → 1,5

 F1: 1 tạ/10 tháng tuổi Tỉ

Trê lai to hơn

Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông

nghiệp ở Việt Nam.

Cá lai đẹp hơn

* Kết luận :

- Để có thể chọn lọc được các giống vật nuôi, cây trồng

theo ý muốn, nhà chọn giống cần tạo ra các biến dị di

truyền ( đột biến, biến dị tổ hợp, AND tái tổ hợp) trong

quần thể

-Phương pháp tạo giống vật nuôi , cây trồng kinh điển

chủ yếu dựa vào việc lai tạo ra nguồn biến dị tổ hợp và qua đó chọn lọc ra những tổ hợp gen mong muốn

- Ưu thế lai là hiện tượng con lai có sức sống , khả năng

chống chịu cao hơn các dạng bố mẹ Tạo giống lai cho

ưu thế lai cao chủ yếu thông qua việc lai các dòng thuần

-Ưu thế lai biểu hiện cao nhất ở thế hệ F1 và giảm giảm

II> Tạo giống bằng phương pháp gây

2 Một số thành tựu tạo giống ở

Việt Nam :

Trên đối tượngVSV và động vật được xử lí đột biến đã

tạo ra nhiều giống có đặc điểm quý hiếm

* Giống hoa cúc được tạo ra bằng công nghệ

chiếu xạ đột biến (2 vụ/ năm : hè thu và thu

đông)

2n

Bình thường

cao

penixilin tăng gấp

200 lần so với ban đầu

II> Tạo giống bằng công nghệ tế bào:

1 Công nghệ tế bào thực vật:

a) Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn chưa thụ tinh trong ống nghiệm

-Hạt phấn (hoặc noãn) riêng rẻ

nuôi trong môi trường nhân tạo tạo dòng đơn bội n

-Dòng tế bào đơn bội n đa dạng về kiểu gen do là kiểu gen của giao tử nên các gen lặn đều biểu hiện khi chọn lọc bằng kĩ thuật invitro.

-Dòng tế bào lưỡng bội được chọn lọc bằng hai cách:

+Lưỡng bội hóa dòng tế bào n thành 2n sau đó kích thích phát triển

thành cây 2n +Kích thích dòng tế bào đơn bội n mọc thành cây n sau đó dùng cosixin tạo dòng lưỡng bội 2n -Kết quả tạo dòng thuần chủng từ dòng đơn bộ 2n

-Phương pháp này đặc biệt có hiệu quả khi chọn được những cây có đặc tính : kiểu gen ổn định, kháng thuốc diệt cỏ, chịu hạn, chịu lạnh

b) Nuôi cấy tế bào thực vật invitro tạo mô sẹo:

-Nuôi cấy nhiều loại tế bào của thân rễ lá chồi… nhằm tạo mô sẹo

(gamma) sau đó mô sẹo là tế bào chưa biệt hóa nhưng

Nuôi cấy mô lan Hồ điệp

Cây ban đầu Tạo thành mô sẹo

Phát triển trong

c) Dung hợp tế bào trần khác loài :

-Loại bỏ thành tế bào, tạo tế bào trần

-Nuôi tế bào trần trong moi trường nân

Dung hợp 2 tế bào trần khác loài

Loại bỏ thành xenlulozo

(2n)

Tạo Cây lai mang đặc điểm di truyền của cả hai

Nuôi cấy tế bào

lai

d) Tạo dòng tế bào xoma có biến dị:

-Biến dị dòng tế bào xoma là việc nuôi cấy

tế bào trần 2n trong môi trường nhân tạo, chúng sinh sản nhanh tạo nhiều dòng tb

có các nhiễm sắc thể khác nhau mang

biến dị cao

-Người ta sử dụng trong việc tạo giống cây trồng mới có kiểu gen khác nhau từ giống ban đầu.

-VD: từ giống lúa CR203 đã tạo ra giống lúa

2 Công nghệ tế bào động vật :

a) Nhân bản vô tính ở động vật :

- Lấy tế bào tuyến vú cảu con cừu cái A loại bỏ tế bào chất giữ lấy nhân 2n -Lấy tế bào trứng của con cừu cái B hút bỏ nhân giữ lại tế bào chất

-Đưa nhân 2n vào tế bào trứng đã loại bỏ nhân, kích thích cho phát triển thành phôi

-Đưa phôi vào con cừu cái

Con Người?

b) Kĩ thuật cấy truyền phôi :

- Bằng kĩ thuật chia cắt phôi động vật thành nhiều phôi rồi lấy các phôi

này đưa vào tử cung của các con

vật khác nhau để tạo ra được nhiều con vật có kiểu gen giống nhau gọi

b- Cấy truyền phôi:

Bò cho phôi Tách phôi, phân cắt phôi Cấy phôi cho các bò nhận

THANKS FOR

WATCHING

!!!!

Thành viên :

- Nguyễn Thị Thanh Tuyền -Hoàng Trần Bảo Ngọc

- Nguyễn Thị Hồng -Võ Thị Kim My