Kiến thức: Biết được những thành phần và chức năng của hệ thống tin học Biết chức năng và các thiết bị chính của máy tính: Bộ xử lý trung tâm,.... Mục tiêu hoạt động: - HS biết sư đồ
Trang 1Ngày soạn /09/2013
Ngày giảng /09/2013
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
Biết được những thành phần và chức năng của hệ thống tin học
Biết chức năng và các thiết bị chính của máy tính: Bộ xử lý trung tâm,
2 Kỹ năng:
Vẽ được lược đồ khái quát kiến trúc của máy tính và giải thích được
Nhận biết được các bộ phận chính của máy tính
3 Thái độ:
Phải có thái độ nghiêm túc trong học tập và tìm hiểu về máy tính, các thành phần
của máy tính và hoạt động của nó
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 Chuẩn bị của Giáo viên: Giáo án, tham khảo SGV, chuẩn bị một máy tính hoặc
một số thiết bị của máy tính đã hỏng
2 Chuẩn bị của Học sinh: Vở để ghi chép, đọc và tìm hiểu trước SGK ở nhà.
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
1 Ổn định tổ chức:
Kiểm tra sỹ số
2 Bài cũ: Gọi 2 học sinh lên bảng trả lời câu hỏi
? 1 Thông tin là gì? Kể các đơn vị đo thông tin?
? 2 Nêu khái niệm mã hóa thông tin? Hãy biến đổi: 45(10) Cơ số 2
Giáo viên đánh giá nhận xét và cho điểm
3 Bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Khái niệm hệ thống tin học.
Mục tiêu hoạt động
- Hs biết khái niệm hệ thống tin học
Cách tiến hành:
H? Các em cho biết trong máy tính có những
thiết bị nào?
H? Căn cứ vào SGK, hãy cho biết hệ thống tin
học gồm máy phần? đó là những phần nào?
H?Trong 3 thành phần trên, thành phần nào là
quan trọng nhất?
GV cũng cố và bổ sung:
- Hệ thống tin học dùng để nhập, xuất, xử lý,
Học sinh trả lời câu hỏi HS khác bổ sung:
- Hệ thống tin học gồm 3 thành phần: + Phần cứng: toàn bộ các thiết bị của máy tính: màn hình, CPU, chuột, phím + Phần mềm: Các chương trình ứng dụng chạy trên máy: soạn thảo, game
+Sự quản lý và điều khiển của con
người
Học sinh ghi chép, nghe giảng
Học sinh trả lời câu hỏi
Trang 2truyền, lưu trữ thông tin.
Hoạt động 2: Sơ đồ cấu trúc của một máy
tính.
Mục tiêu hoạt động:
- HS biết sư đồ cấu trúc chung của máy
tính
Cách tién hành
H?Hãy kể các thiết bị có trong một máy tính
mà em biết?
H?Thiết bị nào trong máy tính sẽ lưu trữ thông
tin?
- Hoạt động của máy tính được mô tả qua sơ
đồ sau:
Diễn giải sơ đồ:
Dữ liệu được đưa vào trong máy tính qua các
thiết bị vào hoặc lưu trữ ở bộ nhớ ngoài Dữ
liệu đưa vào được xử lý ở bộ xử lý trung tâm,
nếu có các phép toán thì sẽ lưu trữ trong bộ nhớ
trong, kết quả được đưa ra thiết bị ra hoặc lưu
lại ở bộ nhớ ngoài
Hoạt động 3 Bộ xử lý trung tâm(CPU)
Mục tiêu hoạt động:
- Hiểu chức năng của bộ xử lý trung tâm
- Biết các thành phần của CPU
Cách tiến hành:
H? Chức năng của CPU?
H? Có thể coi bộ xử lý trung tâm như là não
của con người được không?
Thành phần thứ 3 là quan trọng nhất bởi
vì nếu không có sự quản lý và điều khiển của con người thì 2 thành phần còn lại trở nên vô dụng
Học sinh trả lời câu hỏi
Máy tính gồm các bộ phận chính sau:
Bộ xử lý trung tâm(Central Processing Unit - CPU)
Bộ nhớ trong(Main Memory)
Bộ nhớ ngoài(Secondary Memory)
Thiết bị vào(Input Device)
Thiết bị ra(Output Device)
Học sinh nghe giảng, ghi chép
Học sinh trả lời câu hỏi Học sinh khác bổ sung
Học sinh ghi chép, nghe giảng
Học sinh trả lời câu hỏi
- Chức năng là thành phần quan trọng nhất của máy tính Đó là thiết bị thực hiện và điều khiển hoạt động của máy tính, xử lý dữ liệu, thực hiện chương trình
Học sinh nghe giảng, ghi chép
Học sinh trả lời câu hỏi
- Thành phần:
+ Bộ điều khiển(Control Unit – CU): Điều khiển các bộ phận khác điều khiển
Bộ nhớ ngoài
CPU
Bộ điều khiển
Bộ số học/
Logic
Bộ nhớ trong
Trang 3H? CPU gồm máy thành phần chính? đó là
những thành phần nào? nêu chức năng của nó?
H? Kể những phép toán số học và logic mà em
đã học?
hoạt động của máy tính
+ Bộ số học và logic (Arthmetic/ Logic Unit – ALU):
Thực hiện các phép toán số học và logic + Tập thanh ghi(Register Sets)
Thanh ghi dùng để lưu giữ các thông tin tạm thời trong quá trình hoạt động của máy tính: đọc, ghi các lệnh đang thực hiện, lưu trữ dữ liệu, các kết quả trung gian, các địa chỉ
+ Bộ nhớ truy cập nhanh(Cache)
IV ĐÁNH GIÁ CUỐI BÀI
Nhắc lại các thành phần của hệ thống tin học:
Sự quản lý và điều khiển của con người là thành phần quan trọng nhất
Nhắc lại sơ đồ hoạt động của máy tính
Có thể ví bộ xử lý trung tâm của máy tính với bộ não của con người
Trang 4Ngày soạn /09/2013
Ngày giảng /09/2013
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
Biết được chức năng và thành phần của các thiết bị chính của máy tính:
+ Bộ nhớ trong
+ Bộ nhớ ngoài
+ Thiết bị vào
2 Kỹ năng:
Nhận biết được các bộ phận chính của máy tính
Biết quan sát và xác định qua tranh minh họa(hoặc một máy tính) các thiết bị trong máy tính
3 Thái độ:
Phải có thái độ nghiêm túc trong học tập và tìm hiểu về máy tính, các thành phần của máy tính và hoạt động của nó
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 Chuẩn bị của Giáo viên: Giáo án, tham khảo SGV, chuẩn bị một máy tính hoặc
một số thiết bị của máy tính đã hỏng, tranh khổ lớn giới thiệu một số bộ phận trong máy tính
2 Chuẩn bị của Học sinh: vở ghi chép, đọc SGK và quan sát để nhận biết các
thành phần của máy tính
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
1 Ổn định tổ chức:
Kiểm tra sỹ số
2 Bài cũ: Gọi 2 học sinh lên bảng trả lời câu hỏi
H? 1 Nêu chức năng và thành phần của hệ thống tin học?
H? 2 Vẽ hình và diễn giải sơ đồ cấu trúc hoạt động của máy tính?
Giáo viên đánh giá nhận xét và cho điểm
3 Bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt đ ộng 1: Bộ nhớ trong(Main
Memory)
Mục tiêu hoạt đ ộng
- Hs biết chức năng và thành phần của bộ
nhớ trong
- Biết phân biệt bộ nhớ Rom va Ram
Cách tiến hành:
H? Bộ nhớ trong có chức năng gì?
GV:Cũng cố câu trả lời của học sinh
H? Nó gồm những thành phần nào?
Học sinh ghi chép, nghe giảng
Học sinh trả lời câu hỏi
- Chức năng: Bộ nhớ trong là nơi lưu trữ các chương trình và dữ liệu đang được thực hiện, xử lý
Học sinh trả lời câu hỏi
Trang 5H? Em hãy phân biệt sự khác nhau của
ROM và RAM?
H? Đặc điểm của bộ nhớ trong?
GV:Cũng cố cau trả lời của học sinh.
Hoạt động 2: Bộ nhớ ngoài (Secondary
Memory)
Mục tiêu hoạt động
- Hs biết chức năng và thành phần của bộ
nhớ ngoài
- Biết phân loại bộ nhớ ngoài
Cách tiến hành:
H? Bộ nhớ trong có chức năng gì?
GV:Cũng cố câu trả lời của học sinh
- Thành phần:
+ Bộ nhớ chỉ đọc (Read Only Memory -ROM):
Chứa chương trình hệ thống, thực hiện việc kiểm tra máy và tạo sự giao tiếp ban đầu của máy với các chương trình người dùng
Khi tắt máy dữ liệu trong ROM không bị mất đi
+ Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên(Random Access Memory - RAM): Dùng để ghi nhớ dữ liêu trong khi làm việc Khi tắt máy dữ liệu trong RAM sẽ bị mất
Học sinh trả lời câu hỏi Học sinh khác
bổ sung
Đặc điểm khác nhau lớn nhất của RAM và ROM là dữ liệu trong ROM không bị mất khi tắt máy còn trong RAM
sẽ bị mất Trong thực tế dữ liệu trong ROM vẫn có thể xóa được với cách dùng tia cực tím + laze để thay đổi thông tin
Học sinh trả lời câu hỏi Học sinh khác
bổ sung
- Đặc điểm:
+ Có tốc độ xử lý nhanh + Dung lượng bộ nhớ không lớn + Bộ nhớ chia thành các ngăn nhớ được đánh địa chỉ bắt đầu từ 0
+ Ngăn nhớ thường được tổ chức theo byte, truy cập theo địa chỉ
Học sinh trả lời câu hỏi Học sinh khác
bổ sung
- Chức năng:
+ Lưu trữ các chương trình và dữ liệu dưới dạng thư viện và hỗ trợ bộ nhớ trong
+ Dung lượng bộ nhớ lớn
Trang 6H? Nó gồm những thành phần nào?
H? Hãy nêu đặc điểm của đĩa cứng và đĩa
mềm?
GV:Cũng cố câu trả lời của học sinh.
Trước 2003: 20GB, 30GB,
Từ 2004: > 300GB
+ Bộ nhớ quang: CD, VCD, DVD
+ Bộ nhớ bán dẫn: Flash disk(USB)
H? Theo em ngoài các bộ nhớ ngoài trên
còn có loại nào nữa?
Hoạt đ ộng 3: Thiết bị vào(Input Device)
Mục tiêu hoạt đ ộng
- Hs biết chức năng của thiết bị vào
- Biết các thành phần của thiết bị vào
Cách tiến hành:
H? chức năng thiết bị vào làm gi?
H? Nó gồm những thành phần nào?
GV:Cũng cố câu trả lời của học sinh.
+ Bàn phím: thường có 100 đến 105 phím
Gồm 2 nhóm phím: chức năng, ký tự
Khi gõ 1 phím mã tương ứng của nó được
truyền vào máy
+ Con chuột: dùng để thực hiện lệnh một
cách chính xác, nhanh chóng, dễ dàng
Chuột thường có 2nút: Nút trái và nút phải
+ Máy quét(Scaner): Dùng để đưa hình
ảnh, văn bản vào màn hình
+ Webcam: là Camera kỹ thuật số dùng để
thu hình ảnh trực tiếp
+ Tốc độ xử lý chậm
Phân loại bộ nhớ ngoài:
+ Bộ nhớ từ, đĩa cứng, đĩa mềm, CD
Học sinh nghe giảng, ghi bài
Học sinh trả lời câu hỏi Học sinh khác
bổ sung:
Đĩa mềm: Đường kính 3,5 inch
(8,89cm)
Dung lượng 1.44MB
Đĩa cứng: Dung lượng lớn Tốc độ đọc/ghi nhanh
Đĩa cứng do IBM phát triển, dung
lượng ổ cứng tăng rất nhanh:
Học sinh trả lời câu hỏi
Học sinh quan sát tranh, đĩa mềm hỏng, ghi bài
Học sinh trả lời câu hỏi
- Chức năng: Dùng để đưa thông tin
vào máy tính
- Thành phần:
Bàn phím
Con chuột
Máy quét
Webcam Băng từ, băng audio số, thẻ nhớ điện thoại
IV ĐÁNH GIÁ CUỐI BÀI
Nhắc lại chức năng của bộ nhớ trong, bộ nhớ ngoài
Nhắc lại đặc điểm của: + Bộ nhớ trong: ROM, RAM
+ Bộ nhớ ngoài: đĩa mềm, đĩa cứng, CD, USB + Thiết bị vào: Bàn phím, con chuột, máy quét, Webcam
Học sinh trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK trang 28
Trang 7Ngày soạn /09/2013
Ngày giảng /09/2013
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
Biết được chức năng và thành phần của các thiết bị chính còn lại: thiết bị ra
Biết được máy tính được điều khiển bằng chương trình
Biết thông tin chính về một lệnh và lệnh là dạng dữ liệu được máy tính lưu trữ và
xử lý tương tự như dữ liệu theo nghĩa thông thường
2 Kỹ năng:
Nhận biết được các bộ phận chính của máy tính
Hiểu được nguyên lý hoạt động của máy tính: thực hiện cả dãy lệnh(chương trình) một cách tự động
3 Thái độ:
Học sinh ý thức được việc muốn sử dụng tốt máy tính cần có hiểu biết về nó và phải rèn luyện tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 Chuẩn bị của Giáo viên: Giáo án, tham khảo SGV, chuẩn bị một máy tính hoặc
một số thiết bị của máy tính đã hỏng
2 Chuẩn bị của Học sinh: Vở ghi chép, tim hiểu trước SGK ở nhà.
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
1 Ổn định tổ chức:
Kiểm tra sỹ số
2 Bài cũ: Gọi 2 học sinh lên bảng trả lời câu hỏi
? 1 So sánh RAM và ROM?
? 2 Nêu chức năng và các loại bộ nhớ ngoài.
Giáo viên đánh giá nhận xét và cho điểm
3 Bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt đ ộng 1: Thiết bị ra(Output Device)
Mục tiêu hoạt đ ộng
- Hs biết chức năng của thiết bị ra
- Biết các thành phần của thiết bị ra
Cách tiến hành:
H? chức năng thiết bị vào làm gi?
H? Nó gồm những thành phần nào?
GV:Cũng cố câu trả lời của học sinh.
a, Màn hình(Monitor): Cấu tạo tương tự
màn hình ti vi Các tham số của màn hình:
+ Độ phân giải
Học sinh ghi chép, nghe giảng
Học sinh trả lời câu hỏi
- Chức năng: Đưa dữ liệu trong máy tính ra môi trường ngoài
- Thành phần:
Màn hình
Máy in
Máy chiếu
Loa, tai nghe
Trang 8+ Chế độ màu.
b, Máy in(Printer): dùng để đưa dữ liệu ra
giấy
Các loại máy in: in phun, in kim, in laser
Máy in có thể in đen trắng hoặc in màu
c, Máy chiếu(projector): Hiển thị nội dung
màn hình máy tinh ra màn ảnh rộng
d, Loa, tai nghe(Speaker): dùng để đưa âm
thanh ra ngoài
e, Modem: Là thiết bị truyền thông mạng,
dùng để truyền thông tin giữa các máy tính
Hoạt đ ộng 2: Hoạt động của máy tính
Mục tiêu hoạt đ ộng
- Hs biết nội dung các nguyên lý
- Biết sự hoạt động cảu máy tính theo
nguyên lý Phôn nôi-Man
Cách tiến hành:
H? Trên đây là những thành phần của máy
tính, với những thành phần này máy tính đã
hoạt động được chưa?
Máy tính hoạt động theo các nguyên lý:
- Nguyên lý điều khiển bằng chương trình
H? Chương trình là gì?
H? Việc thực hiện chương trình có thể bị
dừng khi nào?
- Nguyên lý lưu trữ chương trình (SGK)
Địa chỉ các ô nhớ là cố định nhưng nội dung
ghi ở đó có thể thay đổi trong quá trình làm
việc
- Nguyên lý truy cập theo địa chỉ(SGK)
Máy tính truy cập và xử lý đồng thời một
dãy bit gọi là từ máy
Modem
Học sinh nghe giảng, ghi chép
Học sinh trả lời câu hỏi
Học sinh nghe giảng, ghi bài
Học sinh trả lời câu hỏi
Chương trình là dãy các lệnh được
lưu trữ trong bộ nhớ Nghĩa là máy tính lặp đi lặp lại chu trình lệnh: Nhận lệnh – Thực hiện lệnh
Thông tin của mỗi lệnh bao gồm: + Địa chỉ của lệnh trong bộ nhớ + Mã của thao tác cần thực hiện + Địa chỉ các ô nhớ liên quan
Ví dụ:
Học sinh trả lời câu hỏi
- khi bị mát điện; bị lỗi, sự cố; gặp lệnh dừng chương trình
Học sinh ghi chép, nghe giảng
Học sinh nghe giảng, ghi chép
Trang 9Nguyên lý Phôn Nôi-man(Von
Neumann):
GV giới thiệu về Von Neumann và yêu
cầu học sinh về nhà đọc sách giáo khoa
Mã hóa nhị phân, điều khiển bằng chương
trình, lưu trữ chương trình và truy cập theo
địa chỉ tạo thành nguyên lý chung gọi là
nguyên lý Phôn Nôi-man
Học sinh nghe giảng, ghi chép
Học sinh về nhà đọc SGK
IV CỦNG CỐ, ĐÁNH GIÁ CUỐI BÀI
Nhắc lại chức năng của thiết bị ra
Nhắc lại các nguyên lý hoạt động của máy tính
+ Nguyên lý điều khiển bằng chương trình
+ Nguyên lý lưu trữ chương trình
+ Nguyên lý truy cập theo địa chỉ
Ba nguyên lý trên tạo thành nguyên lý Phôn Nôi-man
Học sinh trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK trang 28
Trang 10Ngày soạn /09/2013
Ngày giảng /09/2013
Tiết: 08
BÀI TẬP VÀ THỰC HÀNH SỐ 2
LÀM QUEN VỚI MÁY TÍNH (t1)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
Giúp học sinh tiếp cận, làm quen với máy tính Quan sát và nhận biết được các
bộ phận chính và một số thiết bị khác: máy in, bàn phím, ổ đĩa, cổng USB
2 Kỹ năng:
Rèn luyện cho học sinh kỹ năng lắp ráp một số bộ phận của máy tính: RAM, cáp nối, cắm USB
3 Thái độ:
Yêu cầu học sinh có trách nhiệm bảo vệ tốt các trang thiết bị Không được tự tiện
sử dụng máy tính khi không có sự cho phép của giáo viên
Giáo dục học sinh có thái độ đúng đắn, khoa học trong quá trình học tin học ở trường Phổ thông
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 Chuẩn bị của Giáo viên: Phòng thực hành, nếu có máy chiếu càng tốt, một số
tranh minh họa và một số bộ phận của máy tính như: mainboard, chuột, ổ cứng, đĩa mềm, CPU,
2 Chuẩn bị của Học sinh: Vở ghi, chú ý quan sát một số thành phần trong SGK và
tranh, quan sát các bộ phận do giáo viên chuẩn bị
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
1 Ổn định tổ chức:
Kiểm tra sỹ số
Khi vào phòng thực hành cần nêu nội quy phòng thực hành để học sinh biết
2 Bài cũ:
? Nêu các bộ phận chính của một máy tính mà ta đã học?
3 Bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt đ ộng 1: Phổ biến nội quy phòng
thực hành.
- Nội quy phòng máy, an toàn điện, cháy
nổ
Hoạt đ ộng 2: Nội dung
a) Làm quen với máy tính
- Giáo viên hướng dẫn để học sinh nhận biết
các bộ phận sau:
+ Màn hình
+ Nguồn điện
+ Ổ đĩa mềm
+ Ổ đĩa cứng
Học sinh có trách nhiệm bảo vệ tốt các trang thiết bị, máy móc của nhà trường
- Học sinh chú ý quan sát và nhận biết:
HS nêu chức năng các bộ phận đã học
Trang 11+ Ổ đĩa CD
+ Cổng USB
+ Cổng kết nối mạng
+ Cổng kết nối âm thanh
+ Cổng máy in
- Giới thiệu các bộ phận bên trong của máy
tính:
+ Mainboad
+ CPU
+ Ổ đĩa mềm
+ Ổ đĩa cứng
+ RAM
- Cách bật/tắt một số thiết bị như máy tính,
máy in, màn hình, cổng USB
- Giới thiệu cách khởi động máy:
Bấm nút POWER trên vỏ máy và chờ cho
các máy khởi động
+ Nhập mật khẩu nếu có
+ Bấm nút RESET để khởi động lại hệ
thống
- Quan sát tranh vẽ, mẫu vật để rút ra kết luận
Chia các nhóm HS và cho quan sát các
bộ phận trong máy tính
- Các nhóm báo cáo kết quả quan sát thảo luận
- Nhận biết sự liên kết giữa các bộ phận trong máy tính: cáp nối, cáp nguồn
- Học sinh chú ý cách tắt mở máy tính Yêu cầu khi ra về cần phải tắt hết tất
cả các bộ phận của máy tính
IV ĐÁNH GIÁ CUỐI BÀI
Nhắc lại những bộ phận chính trong máy tính và yêu cầu học sinh phân biệt được những bộ phận chính đó
Nhắc nhở: Máy luôn tìm hệ điều hành và khởi động và cung cấp những phần mềm ứng dụng cho chúng ta Yêu cầu học sinh khởi động máy tính và tắt máy tính theo đúng tuần tự nhằm mục đích bảo vệ an toàn cho thông tin trong máy và máy tính