Giá búa đóng cọc Giá búa là một hệ kết cấu đặc biệt có tác dụng treo trục và nâng hạ cọc, nhấc đặt búa và định hướng chiều di chuyển của hệ cọc và búa trong quá trình đóng Bệ giá búa:
Trang 15/29/2014 1
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 31 Cọc tre
1.1 Đặc điểm
Được dùng để gia cố nền cho những
công trình không quan trọng
Được sử dụng ở những nơi vùng đất
ẩm ướt, mực nước ngầm cao và ít thay
đổi
Tuổi thọ của cọc chôn trong đất ẩm ướt
thường xuyên là khá cao, trên 50 năm
1.2 Yêu cầu chế tạo
Tre làm cọc phải là tre già (trên 2 năm tuổi), thân tre phải tươi và thẳng
(không cong vênh quá 1cm trên 1 mét), mình tre dày tối thiểu 10-15mm
Chiều dày mỗi cọc tre từ 2-3m và có đường kính 60 – 100mm
Đầu trên của cọc tre phải cưa cách mấu 50mm, đầu dưới được vát nhọn,
không được phạm vào mấu và cưa cách mấu 200mm
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 42 Cọc gỗ
2.1 Đặc điểm
Chủ yếu dùng để gia cố nền cho những trụ cầu gỗ nhỏ
Sử dụng những nơi đất ẩm ướt quanh năm
2.2 Yêu cầu chế tạo
Gỗ làm cọc phải là gỗ tốt (như gỗ thông, dẻ, muồng, tràm ), còn tươi Độ ẩm lớn hơn 23%
Gỗ làm cọc phải thẳng, độ võng cho phép là 1% chiều dài
Đường kính cọc từ 20-30cm Chiều dài cọc có khi lên tới trên 10m
Khi chế tạo cần làm cọc dài hơn thiết kế khoảng 0,5m
Mũi cọc được vát nhọn thành hình chóp ba hay bốn cạnh, có độ cao 1,5 - 2 lần đường kính cọc
Mũi cọc được bảo vệ bằng mũi thép gắn vào cọc bằng đinh
Để tránh giập nát đầu cọc, khi đóng, ta lồng một vòng đai sắt
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 6 Sức chịu tải của cọc đạt 80 – 100 tấn/cọc;
Mác bê tông từ 200-350 tuỳ thuộc chiều dài, tiết diện cọc và yêu cầu thiết kế
Thường có tiết diện vuông, kích thước 150x150; 200x200; 250x250;
Trang 75/29/2014 7 Pham Nguyen Van Phuong
Trang 83.2 Cọc BTCT đổ tại chỗ
bằng cách khoan tạo lỗ tròn tại chỗ, sau
đó đặt cốt thép vào trong lỗ và đổ bê
tông tại chỗ
Cọc thường có đường kính từ
600-2000mm
Chiều dài lên tới 70m
Sức chịu tải lớn, lên đến hàng ngàn
tấn
Sử dụng trong công trình nhà nhiều
tầng, móng trụ cầu…, nơi có điều
kiện địa chất thủy văn phức tạp
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 95/29/2014 9
Tiết diện là hình chữ nhật: cạnh ngắn 0,4-1m;
cạnh dài 2-6m
Chiều dài lên tới 60m
Cọc baret được nối với nhau tạo thành tường chắn đất
hoặc tường công trình ngầm
Sức chịu tải lớn, sử dụng trong công trình nhà nhiều tầng
tải trọng lớn
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 104 Ván cừ gỗ
4.1 Đặc điểm
Ván cừ gỗ thường được dùng để chống thấm và chống sụt lở đất cho những
hố móng nhỏ, nông với áp lực đất yếu
4.2 Yêu cầu chế tạo
Phải được chế tạo bằng gỗ tươi
Chiều dày tối thiểu của ván là 70mm Chiều rộng mỗi bản cừ là 100 - 150mm
Chiều dài cừ do thiết kế quy định, trong thi công thường lấy dài hơn 0,3 -
0,5m để đề phòng đầu cừ bị giập nát Khi đóng xong sẽ cưa phẳng Đầu dưới của thanh cừ làm vát chéo
Khi ghép cừ, ta làm mộng vuông hoặc mộng tam giác
Trang 115.2 Yêu cầu chế tạo
Chiều dày của ván 8 - 16mm
Chiều dài cừ hiện nay thường
Trang 121 Giá búa đóng cọc
Giá búa là một hệ kết cấu đặc biệt có tác
dụng treo trục và nâng hạ cọc, nhấc đặt búa và
định hướng chiều di chuyển của hệ cọc và búa
trong quá trình đóng
Bệ giá búa: hệ khung sàn có thể di chuyển
theo đường ray đặt trên mặt đất, trên dàn giáo
hoặc sử dụng cần cẩu tự hành
Khung giằng để dẫn cần giá búa: cấu tạo
bởi thép ống và thép hình tạo thành khung
không gian hình tháp, là kết cấu chịu lực,
đảm bảo độ ổn định làm việc cho cần giá búa
(hoặc ống dẫn hướng búa), búa và hệ ròng
rọc
Cần giá búa hoặc cần dẫn hướng: là một
kết cấu thẳng đứng kéo dài từ bệ khung sàn
đến đỉnh giá búa, dùng đễ dẫn hướng búa và
cọc theo chiều thẳng đứng hoặc xiên góc
Thiết bị treo trục: là hệ ròng rọc (thường là 3
bộ), bộ giữa phục vụ việc nâng hạ búa, 2 bộ
phục vụ việc nâng cẩu cọc
1 – bệ giá búa; 2 – cần dẫn
hướng; 3 – khung giằng;
4 – cáp treo cọc; 5 – cáp treo búa; 6 – búa; 7 – Tời
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 13Giá búa chạy trên ray:
Được chế tạo bằng thép
Gồm khung đế, thanh định hướng, hệ tời
kéo
Khi đóng cọc giá búa được di chuyển trên
hai ray nhờ tời kéo và đẩy thủ công
Tính cơ động kém → hiện nay ít được sử
dụng
1 – bệ giá búa; 2 – cần dẫn
hướng; 3 – khung giằng; 4 – cáp treo cọc; 5 – cáp treo búa; 6 – búa; 7 – Tời
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 15Giá búa phải có chiều cao đảm bảo đóng được những cọc theo thiết kế
Chiều cao H của giá búa được xác định:
H = l + h + d + z
Trong đó:
l - chiều dài cọc (m);
h - chiều cao búa;
d - chiều cao nâng búa;
z – thiết bị treo buộc(ròng rọc, móc, cẩu ) Hgiá = 20 – 25m
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 162 Búa đóng cọc
2.1 Búa treo
Búa treo được buộc vào dây cáp và treo lên giá cao Việc nâng quả búa do tời
điện bố trí ở chân giá Tời nâng búa lên cao, thả hãm cho quả nặng rơi tự do
xuống đầu cọc
Trọng lượng búa từ 500 - 2000 kg
Độ cao nâng búa thường 2,5 - 4m
Năng suất của búa thấp, mỗi phút chỉ đóng được 4 - 10 nhát
Được dùng trong trường hợp khối lượng công tác cọc tương đối nhỏ
Ít được sử dụng, khó ổn định trong quá trình đóng dễ gây nguy hiểm
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 172.2 Búa hơi đơn động
Búa dùng hơi nước hoặc khí nén để nâng chày lên cao Búa đóng xuống bằng động năng rơi tự do
Ưu điểm: cấu tạo đơn giản, chuyển động lên xuống ổn định, trọng lượng hữu
ích (phần chày) chiếm 70% trọng lượng búa
Khuyết điểm: điều khiển búa bằng tay, tiêu tốn nhiều hơi nước hay khí ép
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 182.3 Búa hơi song động
Dùng khí nén hoặc hơi nước nâng chày, đồng thời lúc hạ chày đóng cọc, khí nén đẩy thêm nên hiệu suất của búa cao và năng suất búa cao hơn
Mỗi phút đóng được từ 200 - 300 nhát
Trọng lượng búa 200 - 2200 kg
Ưu điểm:
Năng suất cao, có thể đóng được cọc tiết diện lớn Được sử dụng khá
rộng rãi để hạ tường cừ, đóng cọc đứng hoặc cọc xiên trong nền đất
Kích thước nhỏ dễ vận chuyển
Búa làm việc tự động, không cần giá búa mà chỉ cần treo búa ở đầu cần trục
Nhược điểm: trọng lượng hữu ích nhỏ so với toàn thể búa (khoảng 20%)
Phải dùng nguồn động lực ngoài (nồi hơi, khí nén) cồng kềnh
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 19 Ưu điểm: Giá thành thấp, lắp dựng nhanh, sử dụng ít công nhân, tính cơ động
cao Trọng lượng nhỏ, khi làm việc không cần nguồn cung cấp năng lượng từ ngoài như nồi hơi, ống dẫn khí nén
Nhược điểm: năng lượng nhát búa tiêu hao đến 50 - 60% vào việc nén ép lớp
không khí Nếu đóng cọc mảnh xuống đất mềm, độ kháng của cọc nhỏ, cọc và búa tụt nhanh, nhiên liệu không cháy hết được Gây tiếng ồn lớn và khói bụi,
ô nhiễm môi trường
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 205/29/2014 20 Pham Nguyen Van Phuong
Trang 212.5 Búa đóng cọc thủy lực
Một loại thiết bị đóng cọc hiện đại, ở nước ta, nhiều nơi đã bắt đầu sử dụng
Năng lượng động của búa được cung cấp bởi hệ thống bơm dầu thủy lực, vì thế cho phép điều chỉnh lực đóng và tần số đóng một cách dễ dàng, hạn chế những va đập ngắn, tức thời, kéo dài sự tác động và tiếp xúc giữa búa và đầu cọc, hiệu suất sử dụng năng lượng cao
Trọng lượng của búa thủy lực lên đến 11000 kg
Trang 225/29/2014 22 Pham Nguyen Van Phuong
Trang 23Pham Nguyen Van Phuong
Trang 24Hệ số thích dụng K phải nằm trong phạm vi sau:
Búa song động, búa diezen kiểu ống 5 5,5 6
Búa đơn động, búa diezen kiểu cột 3,5 4 5
Theo kinh nghiệm, để đóng cọc có hiệu quả thì Q = 1,5 - 2.q
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 25Pham Nguyen Van Phuong
Trang 26Búa điêzen kiểu ống và song động 6
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 272 Chế tạo cọc
Cọc BTCTcó thể được đúc trong các nhà máy sản xuất kết cấu bê tông hoặc tại khu vực xây dựng công trình
Sân chế tạo cọc phải bằng phẳng được đổ BThoặc BTCTcó bọc thép tấm
Diện tích mặt sân đúc cọc F được tính bằng công thức sau:
F = k.N.t.l.(b + b1)
k – hệ số kể đến đường đi lại và các khoảng trống, k = 1,05;
N – năng suất của bãi (số cọc chế tạo trong một ngày);
t – thời gian cần thiết để đúc một đợt cọc
(từ khi đúc đến khi vận chuyển ra khỏi bãi);
l – chiều dài cọc, m;
b – chiều rộng cọc, m;
b1 – khoảng cách giữa 2 cọc
Cọc phải được chế tạo theo đúng thiết kế, chiều dày lớp bảo vệ tối thiểu là 3
cm Đổ bê tông cọc phải liên tục, không gián đoạn cho mỗi cọc Độ sụt
thường lấy 6 cm Bắt đầu đổ từ mũi cọc lên đến đỉnh cọc Phải sử dụng đầm máy, không được rung cốt thép Chỉ dỡ cốp pha khi cọc đạt 25% cường độ
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 28Pham Nguyen Van Phuong
Trang 29Pham Nguyen Van Phuong
Trang 304 Chuẩn bị trước khi đóng cọc
4.1 Kiểm tra thiết bị cọc
Thiết bị đóng cọc phải có phiếu kiểm định chất lượng chất lượng, thời hạn sử dụng
Cọc phải có phiếu kiểm định chất lượng Kiểm tra kích thước cọc, chất lượng cọc Khi cọc có vết nứt tuyệt đối không được sử dụng
Kiểm tra biện pháp thi công, mặt bằng xây dựng, nền đất, vị trí xếp cọc, sơ
đồ di chuyển của máy đóng cọc và cần trục phục vụ
Vạch tim ở các mặt bên của cọc để theo dõi độ thẳng đứng theo hai phương bằng máy kinh vĩ trong khi đóng
Đánh dấu độ dài suốt thân cọc với khoảng chia 0,5m hoặc 1m để theo dõi tốc
độ và độ sâu đóng cọc, riêng 2 – 3m cọc trên cùng thì chia với khoảng chia đến cm (hoặc mm)
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 314.2 Xác định vị trí và định vị cọc
Vị trí cọc được xác định theo bản vẽ thiết kế
Sau khi xác định vị trí cọc, định vị vị trí bằng các mốc: đóng cọc gỗ dài 50cm sơn đỏ đầu
4.3 Đưa giá búa vào vị trí, lắp cọc vào búa
Sau khi đưa giá búa vào vị trí, tiến hành lắp cọc vào giá búa
Móc dây cáp treo cọc (dây 1) của giá búa vào móc trên của cọc và móc dây treo búa (dây 2) của giá búa vào móc dưới của cọc
Cho hai tời hoạt động kéo hai dây lên cùng một lúc để cọc được nâng lên cao
Cho dây 2 ngừng kéo, dây 1 tiếp tục kéo cọc lên và cọc dần về vị trí thẳng
đứng để ghép vào giá búa
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 321- Dây cáp treo cọc 2- Dây cáp treo búa 3- Cọc
Trang 335 Kỹ thuật đóng cọc
Sau khi dựng cọc vào giá búa, rút cọc gỗ định vị và đưa cọc vào vị trí định vị Trước khi đóng phải kiểm tra phương hướng của thiết bị giữ cọc, cố định vị trí của thiết bị đó để tránh di động trong quá trình đóng cọc
Những nhát búa đầu đóng với năng lượng vừa phải, sau đó tăng dần lực
đóng Nếu cọc bị lệch phải chỉnh ngay, không chỉnh được phải nhổ lên đóng lại
Trong suốt quá trình đóng cọc đặt 2 máy kinh vĩ vuông góc nhau ngắm vào cọc để kiểm tra độ thẳng đứng của cọc
Các đoạn cọc được nối với nhau bằng liên kết hàn qua các bản mã khi cọc
cách mặt đất khoảng 50 cm Các mối hàn nối phải đúng yêu cầu thiết kế
Tuỳ theo từng mặt bằng, từng đài cọc mà ta chọn những sơ đồ đóng cọc như
sau
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 341. Sơ đồ khóm cọc: áp dụng khi đóng những
cọc dưới móng cột độc lập hay trong các
móng trụ cầu Khi đóng ta bắt đầu từ cọc giữa
đóng ra xung quanh
cọc dưới những móng băng liên tục, gần một
hay vài hàng cọc chạy dài song song
cọc dưới móng bè hay cọc để gia cố nền Khi
đóng ta đóng từ giữa ra, khi ruộng cọc lớn thì
có thể phân ra thành các khu, mỗi khu cọc sẽ
đóng theo từng nhóm một
H-íng di chuyÓn cña gi¸ bóa
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 35Độ chối của cọc đóng là độ lún của cọc dưới một nhát búa đóng và 1 phút làm việc của búa rung
Độ chối thiết kế (xem công thức tính trong giáo trình)
Vào cuối quá trình đóng cọc, khi độ chối gần đạt tới giá trị thiết kế thì
Việc đóng cọc bằng búa đơn động phải tiến hành từng nhát để theo dõi
độ chối cho mỗi nhát
Đóng bằng búa hơi song động cần phải đo độ lún của cọc, tần số đập của búa và áp lực hơi cho từng phút
Đóng bằng búa điêzen thì độ chối được xác định từ trị trung bình của loạt 10 nhát sau cùng
Độ chối đo được trong 3 loạt búa cuối cùng phải nhỏ hơn hay bằng độ chối thiết kế thì cọc mới đảm bảo khả năng chịu lực
Độ chối khi đóng cọc được đo bằng máy thuỷ bình, bằng thước hay bằng
máy chuyên dùng
Cọc không đạt độ chối thiết kế cần đóng bù để kiểm tra sau khi được nghỉ
theo quy định Thời gian nghỉ phụ thuộc tính chất đất xung quanh và dưới
mũi cọc
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 365/29/2014 36
Chuẩn bị
Định vị
Đưa giá búa vào vị trí
Đưa cọc vào giá búa
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 37Định vị Đưa cừ vào vị trí (từng chiếc; theo mảng) Hạ cừ (từng chiếc; theo
mảng) Kiểm tra Kết thúc Nghiệm thu Nhổ cừ
1 Đóng ván cừ gỗ
Định vị hàng cừ sắp được đóng bằng máy trắc đạc
Dựng khung định vị theo vị trí đã xác định
Ván cừ được ghép lồng vào giữa hai thanh nẹp song song rồi bắt đầu đóng
Đầu dưới ván cừ được cắt vát chéo về phía mộng lồi Khi ghép ván cừ, để mộng lồi quay ra ngoài, như vậy khi đóng đất sẽ không kẹt vào rãnh cừ và ép sát vào hàng cừ đã đóng
Đầu trên của ván cừ được ép sát vào hàng cừ đã đóng bằng con nêm
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 384 5
1 2
Trang 39 Để chống lại hiện tượng xoè nan quạt trong quá trình đóng
Buộc dây cáp vào đầu ván cừ, dùng tời kéo cừ về vị trí thẳng đứng và tiếp tục đóng
Ghép trước một số ván cừ với nhau và đóng xuống dần làm nhiều đợt
Cắt vát đầu dưới ván cừ thép về phía trong và đóng cừ xuống theo đúng thứ tự và chiều vát
Pham Nguyen Van Phuong
Trang 40 Dừng đóng, nếu tiếp tục đóng sẽ gây phá hại cọc
Nhổ cọc lên và phá vật cản bằng cách đóng mạnh xuống một cọc thép, hay
Trang 41Pham Nguyen Van Phuong
Trang 423 Cọc đóng trước bị trương nổi lên khi đóng cọc sau
Trang 434 Cọc lệch khỏi vị trí thiết kế
4.1 Nguyên nhân
Do kiểm tra không kỹ trước khi đóng cọc
Trong quá trình đóng gây lệch cọc