Chương 6 co hinh

• Trước đây các văn kiện của Đảng dùng khái niệm chuyên chính vô sản , hệ thống chuyên chính vô sản • Tháng 3 năm 1989 Hội nghị TW khóa 6 lần đầu tiên có khái niệm : Hệ thống chính trị

Chương 6 : ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG

HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

• Khái niệm :

• Hệ thống chính trị là gì ?

• Trước đây các văn kiện của Đảng dùng khái niệm chuyên chính vô sản , hệ thống chuyên chính vô sản

• Tháng 3 năm 1989 Hội nghị TW khóa 6 lần

đầu tiên có khái niệm : Hệ thống chính trị ,

đây không chỉ là sự thay đổi thuật ngữ mà còn

là bước đổi mới về tư duy chính trị có ý nghĩa

lý luận thực tiễn sâu sắc

• Hệ thống chinh trị của CNXH được quan niệm là hệ thống các tổ chức chính trị xã hội mà nhờ đó NDLĐ thực thi quyền lợi của mình trong xã hội

• Nó bao trùm trong xã hội và điều chỉnh mọi quan hệ chính trị giữa các giai cấp tầng lớp xã hội

• Giữa các DT trong công đồng xã hội

• Giữa các tổ chức và cá nhân

• Về họach định đường lối chủ trương chính sách phát triển XH

• - Ở mỗi giai đọan cách mạng, khái niệm hệ thống chính trị có những nội hàm , đặc thù riêng nên có những thuật ngữ khác nhau.

• Hệ thống chính trị ở VN hiện nay bao gồm :

• Đảng

• Nhà nước

• MTTQ

• và 5 đòan thể chính trị xã hội :

• Tổng Liên đoàn Lao động VN

• Hội LHPNVN

• Hội Cựu chiến binh VN

• Hội Nông Dân VN

• và các mối quan hệ giữa các thành tố trong hệ thống đó

• I ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ THỜI KỲ

TRỨƠC ĐỔI MỚI

• Có nhiệm vụ thực hiện đường lối CMVN, đánh đuổi

đế quốc xâm lược giành độc tự do và thống nhất thật

sự cho dân tộc

làm cho người có ruộng , phát triển chế độ DCND ,

quốc trên hết , là cơ sở tư tưởng cho hệ thống chính trị giai đọan này

• Dựa trên nền tảng là khối đòan kết dân tộc, không phân biệt giống nòi , giai cấp, tôn giáo và ý thức hệ, chủ thuyết, không chủ trương đấu tranh giai cấp , đặt lợi ích DT lên trên hết

nhân dân coi dân là chủ và dân làm chủ ,cán bộ sống

và làm việc giản dị cần kiệm liêm chính chí công vô

tư

• Vai trò lãnh đạo của Đảng được ẩn trong vai trò của Quốc hội và Chính phủ ( từ tháng

11/1946 đến 2/1951) trong vai trò của cá nâhn chủ tịch HCM và các đảng viên trong Chính phủ.

• Có Mặt trận Liên Việt và nhiều tổ chức quần chúng rộng rãi, làm việc tự nguyện không hưởng lương

không nhận kinh phí họat động và nguồn ngân sách nhà nước, do đó không có điều kiện công chức hóa, quan liêu hóa

là nền SX tư nhân hàng hóa nhỏ , phân tán , tự cấp tự túc, bị kinh tế thực dân và chiến tranh kìm hãm chưa

có viện trợ

• Đã xuất hiện ở mực độ nhất định sự giám sát của Xã hội dân sự đối với nhà nứơc và Đảng

• Sự phản biện giữa 2 đảng khác DC và XH đối với đảng LĐVN, nhờ đó đã giảm thiểu rõ rết các tệ nạn thường thấy phát sinh trong bộ máy công quyền)

• Nhưng như thế không có nghĩa là phải đa

• Hệ thống chuyên chính vô sản ( giai đọan

1955 -1975 và 1975-1989)

• Khi giai cấp CN nắm vai trò lãnh đạo thì

thắng lợi của CMDTDCND cũng mở đầu cho CMXHCN, và mở đầu cho thời kỳ thực hiện nhiệm vụ của chuyên chính VS ( ở miền Bắc

• ĐH Đảng lần thứ 4:

• Chúng ta xác định rằng muốn đưa CM đến tòan thắng, điều kiện quyết định trước tiên là phải thiết lập chuyên chính VS, thực hiện

không ngừng phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động

• Hai là :

và họat động theo các yêu cầu mục tiêu nhiệm vụ của CCVS nên gọi là hệ thống chính trị CCVS

• Ba là :

hình thành từ 1930 và bắt rễ trong lòng DT và XH, điểm cốt lõi chính sự lãnh đạo tuyệt đối và tòan diện của Đảng,

động của 2 đảng DC và XH nhưng 2 đảng này đều

thừa nhận sự lãnh đạo tuyệt đối và duy nhất của Đảng CSVN và là thành viên của MTTQVN

• Bốn là

hóa tập trung quan liêu bao cấp

nhanh chóng và hòan tòan chế độ tư hữu đối với tư liệu SX với ý nghĩa là nguồn gốc và cơ sở của chế độ người bóc lột người

sở hữu tòan dân và tập thể , xóa bỏ triệt để cơ chế

kinh tế thị trường…

• Vì thế cách tổ chức và họat động của hệ thống chính trị CCVS không thể không phản ánh ưu điểm và hạn chế của mô hình kinh tế này

• Năm là :

công nhân và nông dân và các tầng lớp trí thức và

ra một kết cấu xã hội chỉ bao gồm 2 giai cấp chủ yếu

và một tầng lớp nên chắc chắn đã ảnh hưởng đến

đoàn kết DT

• b/ Chủ trương XD hệ thống CCVS mang đặc điểm Việt Nam

XD được hệ thống CCVS mang đặc điểm VN

tập thể XHCN

thể hiện ngày càng đầy đủ sự làm chủ của NDLĐ trên tất cả các mặt chính trị kinh tế văn hóa xã hội , bao gồm :

• Xác định quyền làm chủ của ND được thể hiện bằng pháp luật và tổ chức

thực hiện CCVS và chế độ làm chủ tập thể của

NDLĐ

mình đối với tiến trình phát triển của đất nước và của

DT

• Xác định nhiệm vụ chung của MT và các đòan thể

là đảm bảo cho quần chúng tham gia và kiểm tra công việc của nhà nước

năng tập hợp quần chúng ,

trách nhiệm trước nhân dân về quá trình đó

• 2/ Đánh giá sự thực hiện đường lối

thực hiện được là quan điểm về chế độ làm chủ tập thể của NDLĐ

bản chất của hệ thống chính trị thì thực sự đã xây

dựng được nền dân chủ trong mối quan hệ giữa Đảng

và nhân dân lao động

• Trong hệ thống CCVS giai đọan này , mối quan hệ giữa Đảng Nhà nước và nhân dân ở từng cấp từng nơi chưa được xác định thật rõ, mỗi bộ phận chưa thực sự làm tốt chức năng của mình

• Bộ máy nhà nước cồng kềnh kém hiệu quả , cơ chế quản

lý tập trung quan liêu bao cấp là nguyên nhân trực tiếp

• Sự lãnh đạo của Đảng chưa ngang tầm với nhiệm vụ mới, chưa phát huy hết vai trò và chức năng của các đòan thể quần chúng nhằm tham gia quản lý XH .

• Nguyên nhân chủ quan :

liêu báo cấp

đổi mới so với những đột phá trong cơ chế kinh tế

đã diễn ra ở các địa phương

• - Bệnh chủ quan duy ý chí , tư tưởng vừa tả vừa hữu khuynh trong vai trò lãnh đạo của Đảng

• Vì thế cần phải đổi mới hệ thống CCVS thành

hệ thống chính trị trong thời kỳ mới

• II ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ TRONG

sau đó từng bước đổi mới hệ thống chính trị

là chính trị và có thành công về kinh tế mới tạo ra tiền

đề cơ bản để đổi mới chính trị

• Nhưng mặt khác , cũng phải đổi mới chính trị kịp thời mới

có điều kiện để tiếp tục đổi mới kinh tế,

• Nếu không sẽ cản trở sự phát triển kinh tế , hệ thống

chính trị phải phù hợp mới đáp ứng được yêu cầu của phát triển kinh tế

• Vì thế đổi mới hệ thống chính trị là đáp ứng nhu cầu

chuyển đổi từ thể chế kinh tế kế họach hóa tập trung quan liêu bao cấp sang thể chế kinh tế thị trường định hướng

XHCN

-Nhận thức mới về mục tiêu đổi mới hệ thống chính trị

định

nứơc ta trong giai đọan mới là nhằm XD và từng

bứơc hòan thiện nền DCXHCN

là mục tiêu vừa là động lực của đổi mới

• Nhận thức mới về đấu tranh giai cấp và động lực chủ yếu phát triển đất nước trong giai đọan mới

• - Nhận thức mới về cơ cấu và cơ chế vận hành của hệ thống chính trị

làm chủ

chính trị vừa là hạt nhân lãnh đạo hệ thống ấy

không chấp nhận đa nguyên chính trị , đa đảng đối

lập

•

• Nhà nứơc pháp quyền XHCN của dân do dân

vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng có chức

năng thể chế hóa và tổ chức thực hiện đường lối

• Vai trò của các tổ chức còn lại trong hệ thống chính trị MT( gồm 5 tổ chức : CĐ, ND, TH,

PN, Cựu chiến binh )

• Nhận thức mới về xây dựng nhà nước pháp quyền

trong hệ thống chính trị

về nhà nước pháp quyền rất quan trọng

pháp quyền

bằng luật pháp, hiến pháp,

các quan hệ xã hội , người dân được mọi quyền DC

• Nhận thức mới về vai trò của Đảng trong hệ thống chính trị

lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị

nước, quan tâm xây dựng củng cố nhà nước và các tổ chức trong MTTQ

bộ với đổi mới tổ chức kinh tế và tổ chức họat động của hệ thống chính trị , đổi mới kinh tế

• 2/ Mục tiêu , quan điểm và chủ trương xây dựng

hệ thống chính trị thời kỳ đổi mới

• a/ Mục tiêu và quan điểm xây dựng hệ thống chính trị

• Mục tiêu :

• Quan điểm :

chính trị

đường lối và chính sách đối nội đối ngoại,

chất khắc phục khủng hoảng kinh tế xã hội để giữ vững ổn định chinh trị củng cố niềm tin cho nhân dân.

• - Hai là:

thống chính trị không có nghĩa là hạ thấp hoặc thay đổi bản chất mà là nhằm tăng cường vai trò lãnh đạo

và hiệu quả để phù hợp hơn với yêu cầu cụ thể của tình hình đất nước và của thời đại

• - Ba là đổi mới hệ thống chính trị một cách tòan diện đồng bộ, có kế thừa có bước đi có hình thức và cách làm phù hợp

• - Bốn là đổi mới quan hệ giữa các bộ phận

cấu thành của hệ thống chính trị với nhau và với xã hội, tạo ra sự vận động cùng chiều theo hướng tích cực thúc đẩy xã hội phát triển.

• b/ Chủ trương xây dựng hệ thống chính trị

• Xây dựng Đảng trong hệ thống chính trị :

nhân và nhân dân lao động và của dân tộc VN

DTVN

các định hướng về chủ trương chính sách

• Nhưng có những phương thức phù hợp cụ thể

có thể giới thiệu cho các tổ chức khác những đảng viên

ưu tú để phát huy năng lực trí tuệ của tòan dân

thống chính trị

• Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị nhưng đồng thời là một thành viên trong hệ thống đó

• Có liên hệ mật thiết với nhân dân

• Chịu sự kiểm sóat của nhân dân và họat động trong khuôn khổ của Hiến pháp và Pháp luật

• Trong quá trình đổi mới :

Trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị chính

là đổi mới về tổ chức và phương thức họat

động của các bộ phận trong hệ thống , cho

nên cả Đảng và các bộ phận đó đều cùng phải đổi mới

• Xây dựng nhà nứơc pháp quyền XHCN

định và thừa nhận nhà nước pháp quyền là một tất

yếu lịch sử ,

tinh hoa của nhân lọai

( mà nếu là riêng của CNTB ta cũng vẫn cần tiếp thu chắt lọc và sử dụng như thành tựu chung của nhân

lọai )

• Định chế nhà nước pháp quyền không phải là một kiểu nhà nước,

kiểu nhà nước là những kiểu gì ? )

lực nhà nước và có 5 đặc điểm :

• một ,

tất cả quyền lực của nhà nứơc thuộc về

nhân dân

• hai ,

sự phân công rành mạch và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước trong thực hiện các quyền lập pháp hành pháp và tư pháp

• ba

cơ sở hiến pháp, luật pháp và các đạo luật giữ vị trí tối thượng trong điều các quan hệ thuộc tất cả các lĩnh vực của đời sống XH

• bốn

đảng duy nhất lãnh đạo có sự giám sát của

ND và phản biện của tòan xã hội thông qua các tổ chức đoàn thể

• Năm ,

người quyền công dân , nâng cao trách

nhiệm pháp lý giữa nhà nước và công dân , thực hành dân chủ đồng thời tăng cường kỷ cương kỷ luật

• 3/ Đánh giá sự thực hiện đường lối

• Kết quả :

hoàn thiện nền DCXHCN

động đã hướng về ơc sở

và năng lực làm chủ của ND tăng lên

được phân định rõ hơn, phân biệt giữa quản lý nhà

nước và quản lý kinh doanh, những quan điểm của

Đảng từng bước được nhà nước thể chế hóa…

• Hạn chế : Vận hành của hệ thống chính trị còn

nhiều nhược điểm

• Vai trò phản biện của các tổ chức chính trị xã hội còn yếu , chưa có cơ chế hợp lý để phát

huy

• Phương thức lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực này còn chậm đổi mới, chưa theo kịp yêu cầu khách quan

• Nguyên nhân :

• Nhận thức về đổi mới hệ thống chính trị chưa

có sự thống nhất cao

• Chưa được quan tâm đúng mức còn chậm trễ

so với đổi mới kinh tê,

• Lý luận về hệ thống chính trị còn nhiều điểm chưa sáng tỏ

Chñ TÞch Hå ChÝ Minh

-Ng êi s¸ng lËp ra Nhµ n íc

c¸ch m¹ng ViÖt Nam

Chñ tr ¬ng thµnh lËp nhµ nuíc c¸ch m¹ng, t¹i Héi nghÞ Thµnh lËp §¶ng

Chủ tr ơng đầu tiên của Đảng về thành lập chính quyền CM

Trong CCVT của Đảng đã

khẳng định chủ tr ơng thành lập chính quyền của ng ời lao động:

" …Đánh đổ đề quốc Pháp ; Đánh đổ đề quốc Pháp ;

làm cho n ớc Nam hoàn toàn độc lập; dựng ra chính phủ công nông binh;

tổ chức ra quân đội công nông …Đánh đổ đề quốc Pháp ; "

nông …Đánh đổ đề quốc Pháp ; "

§Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn trong cao trµo CM 30-31

Trong cao trµo 30-31, chÝnh quyÒn X« ViÕt NghÖ TÜnh ® îc thµnh lËp - chÝnh quyÒn CM s¬ khai thÓ hiÖn b¶n chÊt chÝnh quyÒn cña d©n, do d©n, v× d©n.

Chñ tr ¬ng thµnh lËp n íc VNDCCH

Héi nghÞ TW8(5/41)

Thành lập uỷ ban dân tộc giải

phóng.

Đại hhội đã

cử ra uỷ ban dân tộc giải phóng Đây đ

ợc coi là chính phủ lâm thòi của

n ớc VNDCCH

Đại hội quốc dân Tân Trào.

Tuyên ngôn độc lập công bố sự ra đời n ớc VNDCCH

ChÝnh phñ l©m thêi

Chính quyền chăm lo đời sống nhân dân

Chính quyền chăm lo đời sống nhân dân

Khuyến khích nhân dân tăng gia sản xuất

Chính quyền chăm lo đời sống nhân dân

Học bình dân

KiÖn toµn bé m¸y nhµ n íc

Tæng tuyÓn cö

KiÖn toµn bé m¸y nhµ n íc

Kú häp thø I QH kho¸ I

KiÖn toµn bé m¸y nhµ n íc

ChÝnhphñ liªn

hiÖpkh¸ngchiÕn

So¹n th¶o HiÕn ph¸p

B¶n hiÕn ph¸p d©n chñ ®Çu tiªn cña n íc VNDCCH

Hoà hoãn với Pháp

Ký hiệp định sơ bộ 6/3/1946

Hoµ ho·n víi Ph¸p

Ký t¹m íc 14/9/1946

Hå ChÝ Minh sang th¨m Ph¸p

Hoạt động củng cố chính quyền trong kháng chiến chống Pháp

Chính phủ rút lên Việt Bắc

Hồ Chí Minh trực tiếp

ra mặt trận

Hoạt động củng cố chính qyuền trong

kháng chiến chống Pháp

Kỳ họp thứ V Quốc Hội khoá I Kỳ họp thứ XI Quốc Hội khoá I

Hoạt động củng cố chính qyuền trong kháng chiến chống Pháp

Thực hiện chính sách ruộng đất mang lại quyền lợi cho nông dân

Chuẩn bị CCRĐ

Thực hiện chính sách ruộng đất mang lại quyền lợi cho nông dân

Nông dân đ ợc chia RĐ

Nông dân đ ợc chia RĐ

Thực hiện chính sách ruộng đất mang lại quyền lợi cho nông dân

Nông dân sau CCRĐ

§Êu tranh ngo¹i giao t¹i Gi¬- ne- v¬

X©y dùng chÝnh quyÒn CM miÒn Nam

Thµnh lËp mÆt trËn gi¶i phãng MN

X©y dùng chÝnh quyÒn CM miÒn Nam

Thµnh lËp chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng MN

Chính phủ chỉ đạo phát triển kinh tế miền Bắc 54 - 75

Chính phủ chỉ đạo phát triển kinh tế miền Bắc 54 - 75

Hoạt động ngoại giao của nhà n ớc trong K/C chống Mỹ

Hồ Chí Minh sang thăm các n ớc XHCN

Hoạt động ngoại giao của nhà n ớc trong

K/C chống Mỹ

Liên Xô sang thăm Việt Nam

Thống nhất đất n ớc

Hội nghị hiệp th ơng chính trị

Thống nhất đất n ớc

Tổng tuyển cử

Ph¸t triÓn kinh tÕ

Lµm tËp thÓ

Đổi mới xây dựng đất n ớc

Mở rộng quan hệ đối ngoại

Lễ kết nạp Việt Nam vào ASEAN Bình th ờng hoá quan hệ với Mỹ

Đổi mới hoạt động của Quốc Hội

Chủ tịch Hồ Chí Minh với các đại biểu đạo thiên chúa

Chính sách Đại đoàn kết các Tôn giáo của Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh cầm nhịp hát bài Đoàn kết

Hồ Chí Minh chăm lo xây dựng

khối đại đoàn kết dân tộc

Truyền thống yêu n ớc, cần cù, đoàn kết

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu n ớc

Đó là một truyền thống quý báu của ta

Từ x a đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm

lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết

thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ,

to lớn, nó l ớt qua mọi sự nguy hiểm,

khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán n

ớc và lũ c ớp n ớc”

- Báo cáo chính trị tại Đại hội II Hồ Chí Minh Báo cáo chính trị tại Đại hội II Hồ Chí Minh – Hồ Chí Minh – Hồ Chí Minh

toàn tập, Tập 6, tr 171 - Trích Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh,

Hồ Chí Minh toàn tập, Tập.12, tr.517

Đại hội thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ra đời

Bác Hồ với các đại biểu Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam ra thăm miền Bắc

Mặt trận dân tộc giải phóng

miền Nam thành lập

Đại hội đại biểu quốc dân miền Nam thành lập Chính phủ cách mạng lâm thời

Đại hội đại biểu quốc dân Miền Nam

Lễ truy điệu Hồ Chủ tịch

Tình cảm của toàn Đảng, toàn quân

và toàn dân đối với Hồ Chủ Tịch

Đoàn Chủ tịch Đại hội Mặt trận dân tộc thống nhất toàn quốc,

thống nhất các tổ chức Mặt trận ở 2 miền thành Mặt trậnTổ quốc Việt Nam

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ra đời

Đoàn Chủ tịch Đại hội lần thứ II Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam

Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ II

Đoàn Chủ tịch Đại hội lần thứ III Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam

Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ III

Đoàn Chủ tịch Đại hội lần thứ IV Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam

Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IV