bai35.hoocmon thuc vat.doc

Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần phải: - Trình bày được khái niệm về hoocmôn thực vật.. - Kể ra được 5 loại hoocmôn thực vật đã biết và trình bày tác động đặc trưng của mỗ

A – SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT

Bài 35 HOOCMÔN THỰC VẬT

o0o

-I Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này học sinh cần phải:

- Trình bày được khái niệm về hoocmôn thực vật

- Kể ra được 5 loại hoocmôn thực vật đã biết và trình bày tác động đặc trưng của mỗi hoocmôn

- Mô tả được 3 ứng dụng trong nông nghiệp đối với từng loại hoocmôn thuộc nhóm chất kích thích

Nội dung trọng tâm:

- Khái niệm hoocmôn thực vật

- Vai trò của hoocmôn đối với thực vật

II Chuẩn bị

- Phương pháp:

o Phương pháp chính: giảng giải và thảo luận

o Phương pháp xen kẽ: hỏi - đáp

- Phương tiện dạy học:

o Hình 35.1/trang 139, hình 35.2/trang 140, hình 35.3 và 35.4/trang 141 - SGK

o Bài giảng Powerpoint, máy projector và computer

o Phiếu học tập:

BÀI 35/ SGK 11: HOOCMÔN THỰC VẬT PHẦN II: HOOCMÔN KÍCH THÍCH SINH TRƯỞNG Dựa vào nội dung SGK 11, hãy thảo luận để hoàn thành phiếu học tập sau

trong thời gian 5 phút

1 Auxin

2 Gibêrelin

3 Xitôkinin

HƯỚNG DẪN GỢI Ý:

* Đặc điểm: - tên gọi

- nơi sinh ra hoocmôn TV

- có nhiều ở đâu

* Tác dụng sinh lý:

- ở mức tế bào

- ở mức cơ thể

* Ứng dụng trong sản xuất và đời sống

CÂU HỎI :

Câu1: Tìm điểm giống và khác nhau giữa Auxin tự nhiên và Auxin nhân tạo?

Câu 2: Nhận xét gì về tác dụng sinh lý của Gibêrelin và Auxin?

Câu 3: - Trong điều kiện chỉ có hoocmôn Xitôkinin thì mô Callus có mọc chồi không?

- Mô Callus hình thành chồi và rễ trong điều kiện nào?

III Nội dung và tiến trình lên lớp:

1 Kiểm tra bài cũ: <2 phút>

Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số, vệ sinh.

GV: Câu 1: Kể tên 3 loại mô phân sinh ?

Câu 2: Liệt kê 4 điểm khác nhau cơ bản giữa sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp HS1: Trả lời câu 1

HS2: Nhận xét và đánh giá

GV: Nhận xét và đánh giá chung.

2 Vào bài mới:

a Mở bài: <2 phút>

GV: Cho học sinh quan sát hình: trong hình có mẫu đối chứng (A) và mẫu có phun Auxin hoặc

Gibêrelin (B).Hãy chỉ ra sự khác biệt giữa mẫu A và mẫu B trong hình? Tại sao lại có sự khác biệt đó?

HS: nhận xét

GV: kết luận

Mẫu B cây xanh tốt và cao hơn mẫu A

Bởi vì: Mẫu B có phun Auxin hoặc Gibêrelin

GV: Các chất Auxin, gibêrelin đó là các hoocmôn thực vật Như vậy, hoocmôn thực vật là gì? Sau

đây chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài 35 HOOCMÔN THỰC VẬT.

b Tiến trình dạy học: <40 phút>

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức

GV: Nhấn mạnh một số từ khoá

HS: Tập trung nghe và nghi nhận thông tin

mới

GV: ? Hãy cho một số ví dụ về hoạt động sống

của cây?

HS:

+ Hoạt động sống của cây bao gồm các quá

trình cảm ứng, sinh trưởng và phát triển của

cây như: hướng động, ứng động, ra hoa…

GV: Nhận xét và bổ sung

GV:

? Hoocmôn Auxin được sinh ra ở đâu? Và có

tác dụng ở những bộ phận nào?

HS: Auxin đựơc sản sinh ở đỉnh ,thân, cành

nhưng lại có tác dụng ở rễ,quả…

GV: ? Nêu đặc điểm thứ nhất của hoocmôn

Auxin?

HS1: Phát biểu ý kiến

GV: ? Hoocmôn thực vật vận chuyển theo con

đường nào?

HS2: Phát biểu ý kiến

GV: ? Nêu đặc điểm thứ 2 của hoocmôn TV?

HS3: Phát biểu ý kiến

GV bổ sung: Thường ở nồng độ vài ppm đến

vài chục ppm chất kích thích sinh trưởng đã có

tác dụng ra rễ, nảy chồi nách và tạo quả cho

cây

GV: Đưa 2 ví dụ về tinh chuyên hóa của hooc

môn TV và ĐV bậc cao

+Vídụ: Ở ĐV bậc cao, hoocmôn sinh dục có

chức năng về sinh dục và ở bộ phận sinh dục,

Insulin điều tiết lượng đường trong máu Ở

TV, một hoocmôn thực vật phải đảm bảo nhiều

chức năng và ở nhiều bộ phận

GV: ? Nêu nhận xét về chức năng chuyên hóa

của 2 loại hoocmôn TV và ĐV bậc cao?

I Khái niệm

1 Hoocmôn thực vật là gì?

- Hoocmôn thực vật (phitôhoocmôn) là các chất hữu cơ do cơ thể thực vật tiết ra có tác dụng điều tiết hoạt động sống của cây

2 Đặc điểm chung của hoocmôn TV

- Tạo ra ở một nơi nhưng gây phản ứng ở nơi khác trong cây

- Với nồng độ rất thấp gây ra phản ứng mạnh trong cơ thể

- Tính chuyển hoá thấp hơn nhiều so với hoocmôn ở động vật bật cao

HS: Phát biểu và thu nhận thông tin nhận xét

VD rút ra đặc điểm thứ 3 của hoocmôn TV

GV: ? Có mấy loại hooc môn TV? Dựa vào

đâu để phân loại hoocmôn TV?

HS: Dựa vào SGK để trả lời

GV chuyển ý sang phần II: Hoocmôn kích

thích và hoocmôn ức chế sinh trưởng là gì?

Chúng có vai trò như thế nào đối với đồi sống

cây trồng?

Sau đây chúng ta sẽ vào phần II Hoocmôn kích

thích

3 Phân loại hoocmôn TV

Dựa vào mức độ biểu hiện tính kích thích và ức chế sinh trưởng thì hoocmôn TV được chia ra làm

2 nhóm:

+ Hoocmôn kích thích + Hoocmôn ức chế

GV: Tổ chức hoạt động nhóm thảo luận: Chia

HS làm 4 nhóm, TG thảo luận 5 phút (kết quả

thảo luận trình bày trên giấy A1 và đem dán lên

bảng)

GV: Phát phiếu học tập:

PHIẾU HỌC TẬP

Hoocmôn

thực vật

Đặc điểm

Tác dụng sinh lý

Ứng dụng

1 Auxin

2 Gibêrelin

3 Xitôkinin

HS: Hoạt động nhóm tích cực theo yêu cầu và

hướng dẫn trong phiếu học tập

GV: Yêu cầu đại diên một học sinh trong nhóm

lên trình bày sản phẩm của nhóm mình (trình

bày một hoocmôn  có 3 đại diện lên bảng)

HS: 1 HS lên bảng trình bày Các HS khác

nghe và bổ sung ý kiến

GV: Nhận xét kết quả của từng nhóm và bổ

xung thêm thông tin (sau từng hoocmôn nhóm

trình bày)

GV:

? Cho VD về tác dụng sinh lý của Auxin ở mức

cơ thể?

? Tìm điểm giống và khác giữa Auxin tự nhiên

tạo Auxin nhân tạo?

HS: Dựa vào SGK để trả lời

GV Liên hệ thực tế: không nên sử dụng Auxin

II Hoocmôn kích thích

1 Auxin ( AIA)

a Đặc điểm

- Được sinh ra chủ yếu ở đỉnh của thân và cành

- Có nhiều trong các bộ phận sinh trưởng mạnh

Ví dụ: chồi ,hạt đang nảy mầm,lá đang sinh trưởng …

b Tác dụng sinh lý:

- Ở mức tế bào:kích thích qua trình nguyên phân

và sinh trưởng dãn dài của tế bào

- Ở mức cơ thể:tham gia nhiều hoạt động sống của cây

c Auxin nhân tạo:

- Có cấu tạo và tính chất tương tự auxin tự nhiên

Ví dụ: ANA, AIB,

- Auxin nhân tạo không có enzim phân giải nó

d Ứng dụng:

- Kích thích ra rễ

- Tăng tỉ lệ thụ quả

- Tạo quả không hạt

- Nuôi cấy mô…

2 Gibêrelin (GA)

a Đặc điểm

- Sinh ra chủ yếu ở lá và rễ

- Có nhiều trong lá, hạt, củ, chồi đang nảy mầm…

b Tác dụng sinh lý:

- Ở mức tế bào:Tăng số lần nguyên phân và tăng sinh trưởng dãn dài ở tế bào

- Ở mức cơ thể:

+ Kích thích sự nảy mầm của hạt, chồi củ

nhân tạo đối với nông phẩm vì có hại cho

người và động vật

GV:

? Nhận xét về tác dụng sinh lý của Gibêrelin và

Auxin? (giống và khác)

HS: Phát biểu ý kiến

GV: kết luận chung

GV: ? Trong điều kiện chỉ có hoocmôn

Xitôkinin thì mô Callus có hình thành chồi

không? Điều kiện để mô Callus Hình thành

chồi và rễ?

HS: Dựa vào hình 35.3-SGK trả lời

GV: Giới thiệu sơ lược về công nghệ sinh học

nuôi cấy mô tế bào và mô thực vật

+ Bảo tồn giống cây quí, tạo giống sạch…

+ Phục hồi giống cây quí bị thoái hoá…

HS: Nghe, ghi nhận thông tin

GV: Vừa rồi chúng ta đã tìm hiểu khái quát về

hoocmôn kích thích sinh trưởng và tác dụng

của một số loại hoocmôn kích thích.Sau đây

chúng ta sẽ tìm hiểu về tác dụng của một số

loại hoocmôn ức chế

+ Tạo quả không hạt

+Tăng tốc độ phân giải tinh bột

c Ứng dụng:

- Lấy sợi

- Ứng dụng sản xuất mạch nha và công nghiệp đồ uống

3 Xitôkinin

a.Đặc điểm:

- Là nhóm các chất tự nhiên (zeatin) và nhân tạo (kinetin), có tác dụng gây ra sự phân chia tế bào

b Tác dụng sinh lý:

- Mức tế bào:Kích thích sự phận chia tế bào, làm chậm quá trình lão hoá tế bào

- Mức cơ thể: kích thích quá trình hình thành chồi (trong điều kiện có Auxin với nồng độ tương ứng)

c Ứng dụng:

- Trong công nghiệp nuôi cấy mô tế bào và mô thực vật

GV: Hoạt động thảo luận nhóm:

+ 2 nhóm HS/thời gian thảo luận: 2 ph

+ Phát cho mỗi nhóm một bộ các từ khoá nói

về đặc điểm,vai trò của êtilen và axit abxixic

Nhiệm vụ của mỗi nhóm là sắp xếp các từ khoá

đó theo đúng đặc điểm và vai trò của êtilen và

axit abxixic (trình bày KQ trên bảng)

HS: Hoạt động nhóm rất tích cực

GV: nhận xét, bổ sung thông tin

HS: Nghe, ghi nhận kết quả

GV: Giữa hoocmôn kích thích và hoocmôn ức

chế nó có mối quan hệ gì không? Và giữa các

hoocmôn kích thích có mối tương quan ra sao?

Sau đây thầy trò ta sẽ vào phần IV để tìm câu

III Hoocmôn ức chế

1 Êtilen

a Đặc điểm:

- Nơi sinh sản: hầu hết các phần khác nhau của hầu hết thực vật

- Tốc độ hình thành phụ thuộc vào mô và giai đoạn phát triển cơ thể

- Có nhiều thời gian rụng lá,khi ra hoa, gặp điều kiện bất lợi…và có nhiểu trong quả đang chin b.Vai trò: Thúc quả chóng chin và rụng lá

2 Axit abxixic

a Đặc điểm

- Viết tắt: AAB

- Là chất ức chế sinh trưởng tự nhiên

- Liên quan đến sự chin và ngủ của hạt, sự đón

mở khí khẩu, lợi bỏ hiện tượng sinh con

- Có trong mô thực vật có mạch.Ở thực vật có hoa,sinh ra ở trong lá (lục lạp) và chop rễ

b Vai trò: Điều tiết trạng thái nghủ và hoạt động của hạt

trả lời.

GV: ? Hãy nhắc lại tác dụng sinh lý của GA và

AAB trong quá trình điều tiết hạt?

HS: Dựa vào kiến thức vừa học để trả lời

IV Tương quan hoocmôn TV

1 Tương quan giữa hoocmôn kích thích và hoocmôn ức chế sinh trưởng

Ví dụ: Hoocmôn GA và AAB trong quá trình điều tiết trạng thái sinh lý của hạt

+ Hạt khô: GA rất thấp, AAB cực đại

+ Hạt nảy mầm: GA tăng cực đại; AAB giảm nhanh

2 Tương quan giữa hoocmôn kích thích với nhau

Ví dụ: Hoocmôn Auxin và Gibêrelin trong quá trình điều tiết sự phát triển của mô callus

+ Auxin có nồng độ cao hơn Xitôkinin mọc rễ + Xitôkinin có nồng độ cao hơn Auxin mọc chồi

3 Củng cố và dặn dò: <1 phút>

- Củng cố:

+ HS đọc và ghi nhớ phần tóm tắt in nghiêng trong khung ở cuối bài

+ GV yêu cầu HS lấy ví dụ về ứng dụng hoocmôn trong hoạt động sản xuất

- Dặn dò:

+ Yêu cầu học sinh về nhà hoàn thành các câu hỏi và bài tập sau bài 35 + Đọc mục em có biết

+ Chuẩn bị bài 36- PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT CÓ HOA

4 Rút kinh nghiệm

Tổ trưởng ký duyệt Giáo viên soạn

PHẠM THỊ THU HÀ NGÔ DUY THANH