Lâu nay mọi người thường khó chịu khi gặp phải vô số hạt cứng trong ruột dưa hấu. Các chuyên gia thuộc Viện nghiên cứu làm vườn Ấn Độ đã loại bỏ được mối phiền toái này khi tạo thành công giống dưa hấu không hạt. Để không có hạt, dưa hấu phải có số nhiễm sắc thể lớn gấp 3 lần bình thường hay tính tam bội. Nhóm nghiên cứu tại Banglalore, gồm P Thomas, M Pitchaimuthu, J B Mythili và M Srinivas, đã đạt được điều đó bằng cách lai 2 giống dưa có số nhiễm sắc thể lớn gấp hai và bốn lần so với bình thường. Theo các nhà khoa học, quá trình lai giống xung khắc này đã tạo ra một loại quả chứa phôi chưa trưởng thành. Khi sinh sản bằng phương pháp nuôi cấy mô, nó sẽ cho những quả dưa hấu không hạt. Phương pháp lai giống trên mở ra triển vọng phục hồi nguồn hạt tại các ngân hàng. Dưa hấu không hạt sẽ mang lại thu nhập cao hơn cho người canh tác song cần nhận được sự ủng hộ rộng rãi của người tiêu dùng. (Minh Sơn - Theo Times of India) Việt Báo (Theo_VietNamNet) Trung Quốc lai tạo giống bông siêu năng suất và siêu kháng sâu [03.11.2005 13:11] Sau khi lai tạo thành công giống lúa có thể tăng thêm 20% sản lượng, nay Trung Quốc lại thành công trong lai tạo bông với khả năng tăng năng suất 25% và đặc biệt là có thể kháng được sâu bướm hại bông. Bước tiến bộ vượt bậc này được khởi sướng bởi nhà khoa học Guo Sandui và các đồng nghiệp của ông ở Viện khoa học Nông nghiệp Trung Quốc thực hiện và sự kiện này đã được cả các nhà chuyên môn lẫn quan chức Trung Quốc ca ngợi và biểu dương. Nhờ lai tạo thành công loại bông có khả năng kháng côn trùng và sâu bọ gây hại cây trồng nên đã có 2,3 triệu hécta bông biến đổi gen được trồng ở Trung Quốc trong năm nay. Sau nhiều năm nghiên cứu, Guo, người được mệnh danh là "Cha đẻ của cây bông biến đổi gen", đã lai tạo thành công loại bông Yinmian 2, hay còn gọi là bông tam tuyến và đã được Uỷ ban đánh giá cây trồng nông nghiệp Trung Quốc chấp nhận cho vào sử dụng. Theo Guo thì loại bông có chứa gen kháng sâu bệnh này nếu được trồng trên khoảng 3,33 triệu héc ta đất canh tác phù hợp thì sẽ làm cho sản lượng tăng lên 1 triệu tấn mỗi năm, vượt xa so với những giống bông trước đây. Giống bông Yinmian 2 của Guo và các giống bông khác đang được lai tạo sẽ cho phép Trung Quốc sử dụng ít diện tích mà vẫn đạt sản lượng và chất lượng đề ra. Mặc dù Mỹ và Ấn Độ đã bắt đầu cho lai tạo loại bông giống như Yinmian 2 của Trung Quốc từ lâu nhưng họ đã không thành công. Ông Yuan Longping, "Cha đẻ cây lúa lai" của thế giới mới đây đã phát biểu rằng, ông đã từng thăm những trang trại trồng bông lai tạo ở Mỹ và Ấn Độ, nhưng tất cả đều không đạt tiêu chuẩn cao như của Trung Quốc. "Tôi tin rằng giống bông tam tuyến có chứa gen kháng sâu thực sự là một bước đột phá đầu tiên trên thế giới. Ngay cả khi mới ở giai đoạn đầu, loại bông của chúng ta cũng giúp tăng sản lượng được 25%. Đây được coi là bước đại nhảy vọt cho ngành bông thế giới", ông Yuan Longping đã nói với tờ Nhật báo Trung Hoa. So với loại lúa lai của ông, với hứa hẹn là sẽ tăng sản lượng khoảng 20%, bông lai tạo của Guo có ưu thế hơn bởi vì nó còn có khả năng tăng năng suất lên khoảng 30% trong những năm tiếp theo. Các nhà khoa học thâm niên của Trung Quốc đã thúc giục các Bộ như Bộ Nông nghiệp, Bộ Khoa học và công nghệ và Uỷ ban Cải cách và phát triển quốc gia Trung Quốc cùng đẩy mạnh đầu tư và mở rộng loại bông này cho nông dân để đạt được các lợi ích tối đa. Ông Luo Bin, một quan chức của Bộ Nông nghiệp Trung Quốc cho biết, loại bông biến đổi gen hoàn toàn an toàn với môi trường và đủ tiêu chuẩn để thương mại hoá. Trong khi đó ông Fan, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Trung Quốc nhấn mạnh rằng bộ của ông đang đẩy nhanh việc áp dụng "công nghệ trồng bông hiệu quả" này nhanh như có thể. Với cuộc cách mạng này, trong tương lai Trung Quốc sẽ không những không phải nhập khẩu bông từ nước ngoài mà còn có triển vọng xuất khẩu nếu được đầu tư thích đáng. Com Phát huy nguồn gen quý Cập nhật: 12/09/2006 Hiện nay, nước ta lĩnh vực nghiên cứu tạo sinh vật biến đổi gen, nghiên cứu chuyển gen vào cây trồng (GM) đang được tiếp cận, đầu tư và triển khai nghiên cứu, ứng dụng với sự chú trọng đặc biệt. Nhiều gen quý có giá trị ứng dụng như năng suất, chất lượng, khả năng chống chịu đã được phân lập và nghiên cứu nhằm chuyển vào cây trồng để tạo nên những giống lý tưởng. Giống cây trồng truyền thống của Việt Nam rất phong phú. Theo thống kê, nước ta có tới 1.810 giống ngô, 75 giống khoai lang, 114 giống lạc, 224 giống đậu đỗ, 33 giống đay, 48 giống dâu . Các nhà khoa học cũng cho rằng, Việt Nam là một trong những cái nôi của cây lúa nước. Cả nước có tới 2.000 giống lúa cổ truyền, trong đó có 206 giống lúa nếp, hiện vẫn còn những loài lúa hoang dại trong thiên nhiên. Qua quá trình canh tác hàng nghìn năm, Việt Nam đã lưu chọn, tạo được nhiều giống lúa quý, chất lượng nổi tiếng. Riêng về lúa nếp đã tới ba bốn chục giống. Thí dụ: giống nếp hương, nếp hoa vàng, nếp rồng Nghệ An, nếp chân voi, nếp cà cuống, nếp dâu, nếp cánh sẻ, nếp bầu . Do quá trình chọn lọc, trồng cấy hàng nghìn đời nên chúng có khả năng thích nghi và chịu đựng tốt với môi trường ruộng đồng. Ðây thật sự là quỹ gen phong phú, đa dạng, một nguồn gen hết sức quý giá. Theo TS Lê Thị Thu Hiền, hiện nay ở nước ta lĩnh vực nghiên cứu tạo sinh vật biến đổi gen, nghiên cứu chuyển gen vào cây trồng (GM) đang được tiếp cận, đầu tư và triển khai nghiên cứu, ứng dụng với sự chú trọng đặc biệt. Nhiều gen quý có giá trị ứng dụng như năng suất, chất lượng, khả năng chống chịu đã được phân lập và nghiên cứu nhằm chuyển vào cây trồng để tạo nên những giống lý tưởng. Nhiều phương pháp chuyển gen khác nhau như phương pháp bắn gen, phương pháp sử dụng vi khuẩn. A.tumefaciens . đã được áp dụng thành công trên hàng loạt cây trồng quan trọng như lúa, cà chua, cà tím, đậu xanh, cà-phê, thuốc lá, khoai lang. Những vấn đề thiết kế vector cũng như hoàn thiện các quy trình tái sinh cây khởi đầu cho nghiên cứu chuyển gen cũng nhận được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học. Hiện nay, phần lớn các nghiên cứu liên quan đến cây trồng GM tập trung tại Viện Khoa học và công nghệ Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn. Các nhà khoa học đã tiến hành thu nhập và phân lập được nhiều nguồn gen quý có giá trị nông nghiệp như gen chịu hạn, lạnh ở lúa; gen cry, gen mã hóa protein bất hoạt hóa ở cây mướp đắng và gen mã hóa của cây đậu cô ve có hoạt tính diệt côn trùng; gen kháng bọ, hà khoai lang của vi khuẩn Bt; gen mã hóa protein vỏ của virus gây bệnh đốm vòng ở cây đu đủ . Hiện các nhà sinh học Việt Nam đang tiếp tục nghiên cứu để chuyển gen vào cây hoa, cây bông và cây lâm nghiệp, nhằm nâng cao sức chống chịu với sâu bệnh và điều kiện ngoại cảnh bất lợi. Những nghiên cứu tăng cường tính chịu hạn và chịu mặn ở cây lúa bằng công nghệ GM, chuyển gen kháng virus đốm vòng vào cây đu đủ, chuyển gen chịu hạn vào cây bông . cũng đang được triển khai hiệu quả với một số loài cây GM. Nhà nước ta đã xác định công nghệ sinh học là một ngành khoa học quan trọng. Từ năm 1990, Chương trình công nghệ sinh học quốc gia đã được cấp kinh phí cho các dự án nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học, đặc biệt trong cải tiến giống cây trồng. Từ năm 2001, Chính phủ đã đầu tư nhiều dự án, đề tài nghiên cứu GM liên quan đến nhiều cây trồng quan trọng của Việt Nam. Một số phòng thí nghiệm công nghệ sinh học đã và đang được Nhà nước đầu tư trang thiết bị hiện đại và triển khai các kỹ thuật cơ bản của công nghệ gen như phân lập và xác định trình tự gen, thiết kế và biến nạp gen vào tế bào vi sinh vật, động vật, nghiên cứu biểu hiện gen . Nhờ các biện pháp và chính sách khuyến khích, đầu tư hiệu quả đó, công nghệ sinh học ở nước ta vài năm gần đây đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Cây cà chua biển đổi gen mọc ở nước mặn Các nhà thực vật học ở Đại học Davis, Califocnia (Mỹ) và Đại học Toronto (Canađa) đã nghiên cứu tìm ra cây cà chua biến đổi gen chịu được nước tưới mặn, có thể sẽ là chìa khoá giải quyết một trong những vấn đề nan giải nhất của nông nghiệp. Đây là cây biến đổi gen chịu mặn thực sự đầu tiên được tạo ra, mở ra hy vọng là các cây khác cũng có thể được biến đổi gen để trồng ở những khu vực trên thế giới chỉ có nước mặn và đất bị nhiễm mặn. Do ức chế môi trường bởi độ mặn là một trong những yếu tố nghiêm trọng nhất hạn chế năng suất cây trồng, nên phát minh này sẽ có những ứng dụng quan trọng cho nền nông nghiệp của thế giới. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, trên thế giới ước tính có 10 triệu hecta đất trước đây là đất nông nghiệp nhưng hiện đang bị mất đi vì độ mặn của nước tưới. Năng suất cây trồng bị giảm vì độ mặn ở 40% vùng đất được tưới của thế giới. Tổn hại về đất trồng trọt lại xảy ra trong quá trình xung đột với sự gia tăng dân số thế giới theo cấp số mũ, mà dự kiến trong 30 năm tới sản lượng lương thực sẽ cần phải tăng thêm 20% ở các nước phát triển và 60% ở các nước đang phát triển. Trong suốt thế kỷ qua, các nhà khoa học đã tìm cách phát triển các giống cây chịu mặn bằng các kỹ thuật nhân giống chọn lọc, nhưng cho đến nay chưa có nghiên cứu nào thành công. Tưới cho cây trồng là một kỹ thuật trồng trọt lâu đời, cho phép nông dân không bị phụ thuộc nhiều vào mùa mưa và những bất ổn của thời tiết. Tuy nhiên, tưới cũng làm tăng độ mặn của đất và nước do làm lắng đọng ở đồng ruộng các muối hoà tan như muối natri, canxi, magiê, sunfat và clorua mà nước mang theo khi chảy qua các loại đất và đá. Những loại muối này tích luỹ trong đất được tưới ở những mức có thể làm giảm sức sống và năng suất cây trồng. Nước tưới mặn gây ra những rối loạn ở hầu hết các loại cây do làm rối loạn khả năng hấp thụ nước qua các tế bào của rễ cây. Thực tế, nếu độ mặn trong nước rất cao, dòng nước vào cây sẽ đi ngược lại và cây sẽ bị mất nước, cây sẽ chết khi nước của các tế bào cây bị mất. Để chống lại tác động này, các nhà nghiên cứu đã biến đổi gen cây cà chua để tạo ra các mức protein tự nhiên cao hơn, gọi là "protein vận chuyển". Gen điều khiển sự sản sinh protein chuyển vận nhiều hơn được lấy từ cây Arabidopsis, là loài cây họ hàng với cây bắp cải thường được sử dụng trong nghiên cứu cây trồng. Protein chuyển vận sử dụng năng lượng sẵn có trong tế bào để di chuyển muối - ở dạng các ion natri - vào các ô trong tế bào gọi là không bào. Một khi muối đã vào trong không bào, sẽ bị cô lập khỏi phần còn lại của tế bào và không có khả năng can thiệp vào hoạt động sinh hoá bình thường của cây. Loại cây chịu mặn biến nạp di truyền này thực sự đã khử được muối của đất. Do hoạt tính tích luỹ muối của cây chỉ diễn ra ở lá cây nên chất lượng quả cà chua không bị ảnh hưởng Các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng cây cà chua biến đổi gen sinh trưởng và ra quả ngay cả khi nước tưới có độ mặn cao gấp khoảng 50 lần bình thường. Cây được tưới nước có nồng độ muối 200 mM natri clorua, mặn hơn một phần ba độ mặn của nước biển (530 mM natri clorua). Phát minh cây cà chua là nghiên cứu tiếp tục về tính chịu mặn của thực vật của các nhà khoa học trên. Năm 1999, họ đã công bố họ đã phát hiện ra gen chi phối sự sản sinh ra protein vận chuyển và tính chịu mặn ở cây Arabidopsis biến nạp di truyền. Cây cà chua đổi gen được trồng ở nhà kính trường đại học Toronto. những nhà nghiên cứu cho rằng với tài trợ thích hợp, sẽ có thể phát triển cây cà chua chịu mặn thương mại được trong ba năm tới. N.T.Q. (Theo Sciencedaily, 2/8/2001) Rừng ngập mặn, giải pháp kỹ thuật tự nhiên đơn giản chống sóng thần Dạng tài liệu : Bài trích bản tin Ngôn ngữ tài liệu : Tiếng Việt Tên nguồn trích : Môi trường và phát triển bền vững Dữ liệu nguồn trích : 2005/Số 2/Bảo vệ môi trường Đề mục : 87.27 Bảo vệ thực vật và động vật Từ khoá : Rừng ngập mặn ; Giải pháp ; Kỹ thuật ; Sóng thần Nội dung: Khi các quốc gia Ấn Độ Dương thảo luận về hệ thống cảnh báo sớm đối với sóng thần, thì các nhà khoa học về môi trường ở đây lại đưa ra một biện pháp giảm thiểu thảm họa tự nhiên bằng kỹ thuật đơn giản sẵn có, đó là sử dụng những cánh rừng ngập mặn. Cây và các bụi cây ven biển đã cứu sống hàng trăm sinh mạng trong thảm họa động đất và sóng thần diễn ra vào tháng 12/2004, ở Khu vực các nước Ấn Độ Dương và trong tương lai những cánh rừng này sẽ có thể cứu được hàng nghìn sinh mạng nếu như chúng được trồng nhiều hơn nữa. Các cánh rừng ngập mặn tạo thành một rào chắn tự nhiên giữa các ngôi làng với biển động, và có thể tạo chỗ dựa tin cậy cho mọi nỗ lực mới của quốc tế trong việc phối hợp các cảnh báo cũng như bố trí các phương án sơ tán. V.Selvum, giám đốc dự án thuộc Tổ chức Nghiên cứu MS Swaminathan ở Madras (Chennai) cho biết: “Hàng nghìn năm qua, các cánh rừng ngập mặn đã tạo thành một tầng đệm ngăn bão xoáy cũng như các loại bão khác, thường xuyên đổ bộ vào các bờ biển phía nam Ấn Độ”. Theo ông Selvum, có 172 gia đình ở trong làng chài Thirunal Thoppu thuộc bang Tamial Nadu của Ấn Độ đã được cứu thoát khỏi sóng thần vì có các cánh rừng ngập mặn rập rạp đang phát triển. Ở ba làng khác của Tamil Nadu, mỗi làng có hơn 100 gia đình sinh sống, thiệt hại cũng được giảm thiểu nhờ có các cây thuỷ sinh. Ông Selvum cho biết: “Cho dù tác động cơ học của sóng thần là rất lớn, phá huỷ tuyến rừng ngập mặn đầu tiên, thì vận tốc nước vẫn bị giảm đi đột ngột khi di chuyển xa hơn”. Những cánh rừng ngập mặn đang biến mất Những cánh rừng ngập mặn khá phong phú tồn tại hơn 70 năm qua ở các cửa sông, đã bị suy giảm nghiêm trọng do dân làng chặt phá làm nhiên liệu và cỏ khô. Các khu vực khô hạn này hút nước biển, làm tăng độ mặn của đất và phá huỷ các thảm thực vật khác. Tổ chức nghiên cứu MS Swaminathan được thành lập cách đây 14 năm, là tổ chức chuyên nghiên cứu bảo tồn và tái sinh các cánh rừng ngập mặn vùng duyên hải Đông Ấn Độ, chuyển các gen chịu mặn từ các cây trong cánh rừng ngập mặn sang cho các cây trồng ở vùng này. MS Swaminathan đã tìm ra một biện pháp khắc phục mặn bằng cách đào mương dẫn nước biển ra ngoài và đưa nước ngọt vào. Chính phủ Ấn Độ đã bắt đầu khởi động Dự án về Quản lý Rừng ngập mặn vào những năm 1990 ở tất cả các cộng đồng địa phương , dọc vùng duyên hải miền Đông từ Tamil Nadu tới miền Tây Bengal trong phạm vi 7 hệ sinh thái rừng ngập mặn. Selvum cho biết: “MS Swaminathan đã khôi phục được khoảng 5000 ha trong khi đó chính phủ phục hồi được 10000 ha”. Hiện nay, Bộ Môi trường và Rừng của Ấn Độ đã có chương trình khôi phục rừng ngập mặn và tiếp tục giúp đỡ các cộng đồng địa phương vùng duyên hải khôi phục rừng ngập mặn. Ở Tamil Nadu, diện tích rừng ngập mặn bị suy thoái trên diện rộng, gần 1/3 diện tích rừng ngập mặn ở bang này đã bị phá huỷ hoàn toàn. Các cộng đồng địa phương trước đây ít khi lắng nghe những người quản lý thì hiện nay đang nhận thấy rằng họ đang sử dụng các cánh rừng ngập mặn có tác dụng bảo tồn các lưu vực đánh bắt cá. Rào chắn mỏng bị mất Theo Sridharan, những cánh rừng ngập mặn ở bờ biển Tamil Nadu dài từ 62 đến 620 dặm ( 1 dặm = 1852m ). Nếu được chăm sóc cẩn thận, chúng có thể làm rào chắn cứu sống hàng nghìn sinh mạng nếu mật độ dày đặc của chúng ít nhất là 70%. Chúng phải phát triển cực kỳ dày đặc để có thể sử dụng làm các rào chắn. Bittu Sehgal, nhà sinh thái, phụ trách tạp chí Sanctuary cho biết: Việc bảo tồn rừng ngập mặn nổi tiếng của Sundarbans ở miền Đông Bengal đã tránh cho vùng duyên hải của bang khỏi những tổn thất lớn. Những người kiểm lâm ở đây cho biết, khi sóng thần “tấn công”, mực nước đã tăng từ 3-5 fit (1fit = 0,3048m). Thế nhưng, điều này không có gì là khác thường cả vì chúng ta có thể nhìn thấy những đợt thuỷ triều có độ cao từ 10-12 fit trên bờ biển Sundarbans. Các cánh rừng ngập mặn đã cứu được con người khi có sóng thần. Theo các nhà môi trường, không chú ý tới các cánh rừng ngập mặn sẽ là một sai lầm. Selvum cho biết: “Chúng ta cần có nhiều vành đai che chở ngăn chặn sự xâm nhập của nước mặn, như các cây phi lao và cây keo”. Có thể mất tới từ 5-6 năm để tái sinh các cánh rừng ngập mặn. Trong lúc này, New Delhi đang tìm kiếm các hệ thống chống sóng thần có thể áp dụng nhanh hơn. Chính phủ Ấn Độ phối hợp với Trung tâm Cảnh báo Sóng thần Thái Bình Dương ở Hawaii, đã quyết định thiết lập 12 hệ thống đánh giá và báo cáo tình trạng ở sâu dưới đại dương. Chi phí sẽ khoảng từ 22 triệu USD đến 28 triệu USD. Quốc hội Hoa Kỳ cũng đang xem xét mạng lưới cảnh báo sóng thần toàn cầu trị giá 30 triệu USD. Kế hoạch này sẽ được xây dựng dựa trên hệ thống cảnh báo của Thái Bình Dương và vào các nỗ lực được đề xuất. Nguồn: The Christian Science Monitor, 1/2005 Trung tâm Thông tin Khoa học Công nghệ Quốc gia Bao giờ cây chuyển gen được trồng ở nước ta? 01/01/2009 Cây trồng chuyển gen (GMC, genetically modified culture) là cây trồng mang các gen tái tổ hợp được chuyển vào một cách nhân tạo nhằm phục vụ cho các lợi ích kinh tế. Dân số thế giới đã tăng lên quá 6 tỷ người và dự kiến sẽ vượt quá 12 tỷ người sau 50 năm tới. Vấn đề cung cấp đủ lương thực, thực phẩm cho nhân loại là một vấn đề rất lớn. Trong các giải pháp được nhiều nước quan tâm đó là việc mở rộng việc nghiên cứu và triển khai các loại thực phẩm chuyển gen. Thực phẩm chuyển gen (GMF, genetically modified food) là những thực phẩm được sinh ra hay chế biến từ các cơ thể chuyển gen (GMO- genetically modified organisms). Việc chuyển các gen có lợi vào cây trồng hay vật nuôi là một thành tựu vĩ đại của Kỹ thuật di truyền (genetic engineering). GMF xuất hiện từ thập kỷ 90 của thế kỷ trước với các cây thực phẩm như lúa mỳ, đậu tương, ngô, cà chua . Trong khoảng thời gian 1996-2005 cây trồng chuyển gen đã được triển khai trên một diện tích rất rộng lớn – khoảng 900.000 km2, có tới 55% là ở Hoa Kỳ. Diện tích cây trồng chuyển gen đến năm 2007 đã tăng lên đến 114,3 triệu ha Nông dân nhiều nước đã trồng các cây chuyển gen mang nhiều đặc tính (stacked traits), vì vậy nếu tính diện tích cây trồng chuyển gen theo đặc tính thì tăng thêm 22%, nghĩa là đạt diện tích 22%. Đã có tới 12 triệu nông dân trên thế giới tham gia vào việc trồng cây chuyển gen, trong số này có tới 90% là những nông dân nghèo thuộc các nước đang phát triển (khoảng 11 triệu người). Trong 11 năm từ 1996 đến 2006 cây trồng chuyển gen đã tăng thêm thu nhập tới 33,8 tỷ USD (trong đó Hoa Kỳ- 15,8 tỷ; Trung Quốc- 5,8 tỷ; Brazil- 1,9 tỷ; Ấn Độ- 1,3 tỷ; Canada- 1,2 tỷ; Paraguay- 349 triệu; Australia-184 triệu; Nam Phi- 156 triệu; Mexico- 71 triệu; Philippin- 18 triệu; Argentina- 6,6 triệu…). Nhờ dùng cây chuyển gen mà các nước này đã giảm được 286 triệu kg thuốc trừ sâu, cũng có nghĩa là giảm được 15,4% về tác động tổng hợp đối với môi trường. Do sử dụng cây chuyển gen mà giảm nhiên liệu dùng để làm đất, phun thuốc, do đó đã giảm trong năm 2006 được 14,76 tỷ kg khí nhà kính CO2 (tương đương với 6,56 triệu ô tô không tham gia giao thông trong năm này). Đến năm 2005 tại Brazil đã có 94 000km2 đậu tương chuyển gen được gieo trồng. Đến năm 2007 đã có 23 nước tham gia trồng cây trồng chuyển gen. Nhờ trồng cây chuyển gen mà đậu tương đã tăng thêm được 53,3 triệu tấn và ngô tăng thêm được 47,1 triệu tấn, cải dầu- 3,2 triệu tấn và bông- 4,9 triệu tấn. Đặc biệt là ngô (Bt corn) mang gen Bt (chống sâu hại) được gieo trồng rất rộng rãi và thu được hiệu quả kinh tế cao hơn rõ rệt. Ngô kháng thuốc trừ cỏ có hiệu quả hết sức rõ rệt. Tháng 8-2008 tôi có dịp thăm cây ngô chuyển gen được trồng khá rộng rãi tại Philippin. Tại ruộng đối chứng, dù đã phun thuốc trừ cỏ 1 lần (nếu phun 2 lần thì cây ngô cũng chết) cỏ mọc ngập cả ngang đầu cây ngô, còn ở ruộng trồng ngô chuyển gen kháng thuốc trừ cỏ thì do được phun trừ cỏ hai lần nên hầu như không hề có cỏ và nhờ đó sản lượng ngô cao hơn hẳn. Ngô mang gen Bt không có sâu đục thân và đục bắp , trong khi ở ruộng đối chứng cây nào cũng đầy sâu. Ngoài việc chuyển được vào cây trồng gen kháng sâu hại, gen kháng thuốc diệt cỏ người ta còn chuyển được cả gen đề kháng với một số bênh do virút, vi khuẩn và nấm gây ra ở cây trồng. Bên cạnh đó là việc chuyển gen chịu lạnh cho các cây lương thực, thực phẩm trồng ở các nước ôn đới, đặc biệt là cho thuốc lá và khoai tây, vốn là những cây ít chịu lạnh. Cũng đã có những thành công trong việc chuyển gen kháng hạn và kháng mặn cho cây trồng. Các nhà nghiên cứu ở Viện Công nghệ khoa học thực vật Thụy Sĩ đã thành công trong việc tạo ra giống lúa “vàng” chứa phong phú beta-caroten (vitamin A) và giống lúa này đã được Quỹ Rockefeller tài trợ để triển khai ở một số nước đang phát triển. Với giống lúa này người ta hy vọng sẽ cứu được nhiều người trong số 500 000 người bị mù lòa trên thế giới hàng năm. Tôi đã tận mắt nhìn thấy ruộng Lúa vàng tại trại thực nghiệm của Viện Nghiên cứu lúa quốc tế (IRRI) . Gần đây một số thực vật chuyển gen còn được dùng để thu hút kim loại nặng trong đất và làm giải tỏa tình trạng ô nhiễm môi trường bởi kim loại nặng. Tòa thánh Vatican và một số quốc gia, một số Tổ chức bảo vệ môi trường đưa ra nhiều lý do để phản đối cây trồng chuyển gen. Có lý do là các phấn hoa từ cây chuyển gen Bt diệt sâu hại có thể làm chết bướm và một số côn trùng có ích. Có lý do là gen kháng thuốc diệt cỏ có thể chuyển sang cỏ làm giảm hiệu lực của các thuốc trừ cỏ. Một số ý kiến lại cho rằng cây chuyển gen có thể tạo nên các dị ứng nguyên (allergen) mới gây nên hiện tượng dị ứng ở người. Một số nhà khoa học khác lo ngại về tác hại lâu dài của cây chuyển gen. Tuy có những phản ứng gay gắt từ một số quốc gia ở Châu âu và một số tổí chức quốc tế nhưng chưa có chứng minh nào được xác nhận rộng rãi và diện tích nuôi trồng động thực vật chuyển gen (GMO) vẫn đang ngày càng tăng nhanh. Ông Clive James- Chủ tịch và là người sáng lập ra ISSAAA (International Service for the Acquisition of Agriculture Applications) cho rằng : Trong bối cảnh giá cây lương thực trên thế giới ngày càng tăng, cây trồng chuyển gen càng khẳng định được lợi ích và vai trò quan trọng của mình…Để hoàn thành các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ nhằm giảm một nửa số người nghèo đói vào năm 2015, cây trồng chuyển gen phải giữ một vai trò quan trọng hơn nữa trong thập niên mới. Tại Hà Nội đã có một Hội thảo khoa học rất đáng chú ý giữa các nhà khoa học Mỹ và Việt Nam về vấn đề này. Giáo sư Wayne Parrot - một chuyên gia về đất và cây trồng tại Đại học Georgia - nhấn mạnh tiềm năng của thực vật chuyển gen, nhất là ngũ cốc và hoa quả. Ông nói: "Việc thiếu thông tin về thực vật chuyển gen gây ra những nỗi nghi ngờ và sợ hãi cho người sử dụng. Thực tế, công nghệ gen đã làm tăng năng suất, dẫn tới sự giảm giá ngũ cốc trên toàn cầu, khiến tỷ lệ suy dinh dưỡng trong cộng đồng thế giới ngày một giảm". Bàn về các vấn đề liên quan đến môi trường và vệ sinh an toàn của thực phẩm chuyển gen,Tiến sĩ Subhash Gupta, Cục kiểm tra sức khỏe động thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ, cho biết: "Ở Mỹ, sản phẩm công nghệ sinh học phải trải qua các cuộc khảo sát kỹ lưỡng bởi nhiều tổ chức trước khi được đưa ra sử dụng cho người hoặc động vật. Vì các tổ chức này đã có những kinh nghiệm cần thiết, nên họ có khả năng bổ sung, tối ưu hóa và đề xuất những quy định mới cho thực phẩm chuyển gen". Ông Gupta cũng nhấn mạnh rằng, quy trình này là rất cần thiết vì chúng tạo niềm tin cho người sử dụng sản phẩm công nghệ sinh học. Chúng ta không thể có trình độ khoa học cao hơn Mỹ, Canada, Australia, Trung Quốc và 19 nước khác nữa trên thế giới. Chúng ta cũng đang trồng thí điểm (trên diện rộng) loài bông Bt kháng sâu bệnh. Chúng ta đang nhập rất nhiều ngô chuyển gen và khô dầu đậu tương chuyển gen để phục vụ việc sản xuất thức ăn chăn nuôi. Vậy mà một quyết định cho trồng cây chuyển gen chưa biết đến bao giờ mới được thông qua? Gs.Ts NGUYỄN LÂN DŨNG Tình hình về cây trồng chuyển gen năm 2006 trên tòan thế giới Năm 2006 được ghi nhận là năm đầu tiên của thập niên thứ hai của việc thương mại hóa cây trồng chuyển gen 2006 – 2015. Năm 2006, diện tích toàn cầu cây trồng chuyển gen tiếp tục tăng cao vượt ngưỡng 100 triệu ha (250 triệu mẫu Anh), khi lần đầu tiên hơn 10 triệu nông dân (10,3 triệu) tại 22 nước canh tác cây chuyển gen, cao hơn so với 90 triệu ha và 8,5 triệu nông dân tại 21 nước năm 2005. Tỷ lệ chấp nhận cao chưa từng thấy là minh chứng cho sự thật và sự tin tưởng của hàng triệu nông dân nhỏ và lớn vào cây trồng chuyển gen ở các nước công nghiệp và đang phát triển. Mười một năm qua, 1996 đến 2006, người nông dân đã gia tăng một cách vững chắc diện tích canh tác cây chuyển gen với tỷ lệ bằng 2 con số mỗi năm kể từ khi cây chuyển gen được thương mại hóa lần đầu vào năm 1996. Một cách ngọai lệ, diện tích cây chuyển gen tòan cầu tăng hơn 60 lần trong 11 năm đầu tiên thương mại hóa, làm cho cây trồng chuyển gen được coi là kỹ thuật cây trồng được chấp nhận nhanh nhất trong lịch sử hiện đại. Diện tích cây chuyển gen toàn thề giới năm 2006 là 102 triệu ha, tương đương 250 triệu mẫu Anh, cao hơn so với 90 triệu ha hay 220 triệu mẫu Anh năm 2005. Sự gia tăng 12 triệu ha hay 30 triệu mẫu Anh giữa năm 2005 và 2006, là sự gia tăng cao thứ hai trong 5 năm trở lại đây, tương đương với tỷ lệ tăng trưởng hàng năm là 13% trong năm 2006. Đáng ghi nhận là hơn một nửa (55% hay 3,5 tỷ người) dân số của 6,5 tỷ người sống tại 22 nước có canh tác cây chuyển gen trong năm 2006 đã tạo ra lợi nhuận một cách đáng kể. Cũng hơn một nửa (52% hay 776 triệu ha của 1,5 tỷ ha) diện tích đất trồng trên thế giới tại 22 nước năm 2006 đã canh tác cây chuyển gen. Một cột mốc lịch sử cũng được ghi nhận trong năm 2006 tổng diện tích gieo trồng cây chuyển gen trong 11 năm, từ 1996 đến 2006 đã vượt qua mức 500 triệu ha (577 triệu ha). Đặc biệt, Slovakia là một nước thuộc EU, cùng với 5 nước EU khác trồng cây chuyển gen trong năm 2006, đưa thành 6 nước chiếm gần 1/4 trong tổng số 25 nước EU. Tây Ban nha tiếp tuc dẫn đầu trong khối EU trồng hơn 60.000 ha cây chuyển gen trong năm 2006. Diện tích cây bắp chuyển gen tại 5 nước còn lại (Pháp, Cộng hòa Czech, Bồ Đào Nha, Đức và Slovakia) tăng 5 lần từ 1.500 ha năm 2005 lên khoảng 8.500 ha, và hy vọng sẽ tiếp tục tăng năm 2007. Năm 2006, 22 nước trồng cây chuyển gen, có 11 nước đang phát triển và 15 nước công nghiệp, trong đó nếu tính theo thức tự về diện tích, thì Hoa kỳ dẫn đầu, tiếp đến Achentina, Brazil, Canada, Ấn độ, Trung Quốc, Paraguay, Nam phi, Uruguay, Philippin, Úc, Rumani, Mê hi cô, Tây Ban nha, Côlômbia, Pháp, Iran, Honduras, Cộng hòa Czech, Bồ đào nha, Đức và Sloavakia. Năm 2006, đứng sau Hoa kỳ là Achentina, Brazil, Canada, Ấn độ và Trung quốc là 6 nước chấp nhận trồng cây chuyển gen rộng rãi, với Ấn độ lần đầu tiên thay Trung quốc ở vị trí số 5 trên thế giới về cây bông BT. Hoa kỳ vẫn giữ vị trí dẫn đầu với 54,6 triệu ha (chiếm 53% diện tích cây chuyển gen tòan cầu), tiếp theo là Achentina với 18,0 triệu ha, Brazil – 11,5 triệu ha, Ấn độ - 3,8 triệu ha và Trung quốc 3,5 triệu ha. Cây đậu nành chuyển gen vẫn giữ là cây chuyền gen chủ yếu năm 2005, đạt 58,6 triệu ha (chiếm 57% diện tích cây chuyển gen toàn cầu), tiếp theo là cây bắp (25,2 triệu ha – 25%), cây bông (13,4 triệu ha – 13%) và cây cải dầu (4,8 triệu ha – 5%). Giống cỏ alfafa kháng thuốc trừ cỏ, là lọai cây chuyển gen lâu năm đầu tiên được đưa vào trồng với diện tích 80.000 ha ở Hoa kỳ và giống bông kháng thuốc trừ cỏ RR@ Flex được đưa ra với diện tích [...]... theo là giống kháng sâu BT với 19,0 triệu ha (19%) và các giống cây chuyển gen xếp chồng (chịu được cả thuốc trừ cỏ và kháng sâu chiếm 13,1 triệu ha (13%) Các giống chuyển gen xếp chồng là nhóm giống tăng trưởng nhanh nhất tới 30% giữa năm 2005 và 2006, so với 17% đối với nhóm kháng sâu và 10% đối với nhóm kháng thuốc trừ cỏ Cây chuyển gen được trồng bởi 10,3 triệu nông dân tại 22 nước năm 2006, so với... hay 9,3 triệu nông dân nghèo từ các nước đang phát triển, đã tăng được thu nhập từ cây chuyển gen Trong đó chủ yếu từ Trung Quốc – 6,8 triệu nông dân và Ấn độ - 2,3 triệu Trong giai đọan 1996 đến 2006, tỷ lệ diện tích trồng cây chuyển gen ở các nước đang phát triển tăng hàng năm Hơn 1/3 diện tích (40%) cây chuyển gen năm 2006, tương đương với 40,9 triệu ha là tại các nước đang phát triển Sư tăng trưởng... 7,0 triệu ha hay 20% tăng trưởng ở các nước này cao hơn so với các nước công nghiệp – 5,0 triệu ha hay 9% tăng trưởng Sự tác động tích lũy tòan cầu của cây chuyển gen từ năm 1996 đến 2005 đã đem lại lợi nhuận thuần cho nông dân trồng cây chuyển gen là 27 tỷ USD ( 13 tỷ USD đối với các nước đang phát triển và 14 tỷ USD đối với các nước công nghiệp Đã làm giảm tổng lượng thuốc trừ sâu từ năm 1996 đến... cả những giống nhiễm bệnh cũng tồn tại các gen kháng bệnh Thường khi cây lúa bị mầm bệnh tấn công thì sau thời gian rất lâu gen kháng mới được báo động và phát huy tính kháng bệnh nên bị trễ, cây lúa bị nhiễm bệnh Dựa trên nguyên lý này các nhà khoa học đã nghiên cứu tìm ra một số hóa chất không độc hại nhưng khi phun lên cây lúa có tác dụng xúc tiến các gen kháng bệnh hoạt động ngay do đó cây lúa... thuốc trừ bệnh hóa học Nguyên Khê NGHIÊN CỨU GEN KHÁNG RẦY NÂU TRÊN HAI LOÀI LÚA HOANG (ORYZA RUFIPOGON VÀ ORYZA OFFICINALIS) TẠI VIỆT NAM   Đề tài do PGS.TS Nguyễn Thị Lang (Viện lúa ĐBSCL), GS.TS Bùi Chí Bửu (Viện KHKT Nông nghiệp miền Nam) và các tác giả Trần Quang Tuấn, Trịnh Thị Luỹ thực hiện nhằm đánh giá mức độ đa dạng di truyền trên quần thể làm nguồn vật liệu ban đầu phục vụ cho công tác tạo... biện pháp quản lý tính kháng rầy nâu ổn định trên đồng ruộng Các loài lúa hoang dại là nguồn gen quan trọng để lai tạo các giống lúa có tính kháng sâu bệnh Vì vậy nghiên cứu gen kháng rầy nâu trên hai loài lúa hoang tại Việt Nam (Oryza Rufipogon và oryza Officinalis) là rất cần thiết Nghiên cứu tiến hành với vật liệu là 100 quần thể Oryza Rufipogon và Oryza Officinalis, hai giống làm đối chứng là TN... tiềm năng nguồn gen kháng rầy nâu và các nguồn gen khác phục vụ cho chương trình chọn tạo giống Quần thể O Officinalis phản ứng với rầy nâu: cấp 0: 1 quần thể, cấp 1: 47 quần thể, cấp 3: 2 quần thể Quần thể O Rufipogon phản ứng với rầy nâu: cấp 1: 5 quần thể, cấp 3: 33 quần thể, cấp 5: 10 quần thể, cấp 7: 1 quần thể, cấp 9: 1 quần thể Dựa vào kiểu băng của marker phân tử liên kết với gen mục tiêu nằm... quần thể, cấp 7: 1 quần thể, cấp 9: 1 quần thể Dựa vào kiểu băng của marker phân tử liên kết với gen mục tiêu nằm trên nhiễm sắc thể, chúng ta có thể đánh giá gián tiếp sự hiện diện hay sự vắng mặt của gen kháng rầy nâu Do vậy sự chọn lọc dựa trên các marker phân tử không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường bên ngoài so với việc chọn lọc thông qua kiểu hình Với marker RM270, quần thể O Officinalis . loại thực phẩm chuyển gen. Thực phẩm chuyển gen (GMF, genetically modified food) là những thực phẩm được sinh ra hay chế biến từ các cơ thể chuyển gen (GMO-. nhấn mạnh tiềm năng của thực vật chuyển gen, nhất là ngũ cốc và hoa quả. Ông nói: "Việc thiếu thông tin về thực vật chuyển gen gây ra những nỗi nghi