Giáo án Ngữ Văn 7 HK II

- Hiểu nội dung , một số hình thức nghệ thuật kết cấu nhịp điệu , cách lập luận và ý nghĩa của những câu tục ngữ trong bài học - Thuộc lòng những câu tục ngữ trong văn bản.. TIẾN TRÌNH

Trang 1

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh

- Hiểu sơ lược thế nào là tục ngữ

- Hiểu nội dung , một số hình thức nghệ thuật (kết cấu nhịp điệu , cách lập luận ) và ý nghĩa của những câu tục ngữ trong bài học

- Thuộc lòng những câu tục ngữ trong văn bản

CHUẨN BỊ :

- GV : Nghiên cứu văn bản , tham khảo sách giáo viên ,soạn giáo án

- HS : Học bài cũ , soạn bài mới theo sự dặn dò

TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH Hoạt động 1: (khởi dộng)

- Ổn định :

- Kiểm tra bài cũ

- Giới thiệu bài mới :

- Kiểm diện

- Kiểm tra sgk mới , vở ghi

- Tục ngữ là một thể loại văn học dân gian , nó được ví là kho báu của kinh nghiệm và trí tuệ dân gian là túi khôn dân gian vô tận Tục ngữ cónhiều chủ đề , tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìmhiểu 8 câu thuộc chủ đề nói về thiên nhiên và lao động sản xuất

- Lớp trưởng báo cáo

- Lớp phó học tập báo cáo

Hoạt động 2 :

(Đọc – hiểu văn bản )

I Tìm hiểu chung :

* Tục ngữ : Là một câu nói (diễn đạt 1 ý trọn

vẹn) Rất ngắn gọn , kết cấu bền vững , có

hình ảnh và nhịp điệu dễ nhớ , dễ lưu truyền ,

có nội dung diễn đạt những kinh nghiệm về cách

nhìn nhận của dân tộc với thiên nhiên , lao

động sản xuất , con người , xh, có những câu

có 2 nghĩa

II Tìm hiểu văn bản

1 Bốn câu đầu : Những câu tục ngữ nói về

thiên nhiên

Câu 1:

Tháng 5 đêm ngắn , ngày dài

 Tính toán giữ gìn sức khỏe cho con người

trong mùa hè , mùa đômg  Con người có ý

thức chủ động sử dụng thời gian , công việc ,

- Cho hs đọc văn bản và tìm hiểu chú thích

- Giảng : chú thích về tục ngữ - ghi bảng

H : Có thể chia 8 câu tục ngữ trong bài thành mấy nhóm ?

H : Mỗi nhóm gồm những câu nào ? gọi tên từng nhóm đó ?

H : Đọc và cho biết ý nghĩa câu 1 ?

H : Có thể ứng dụng câu 1 vào việc sử dụng thời gian như thế nào ?

- Cá nhân trả lời Tuần : 19, Tiết : 73

Trang 2

sức lao động và thời điểm khác nhau trong 1

năm

Câu 2:

Trời nhiều sao trong đêm thì hôm sau trời sẽ

nắng  dự báo thời tiết khi khoa học chưa

tiến bộ

Câu 3:

Khi trên bầu trời xuất hiện ráng có sắc vàng

màu mỡ gà là sắp có bão  Ý thức giữ gìn

nông sản

Câu 4:

Thấy hiện tượng kiến bò thành đàn lên cao 

Dự kiến sắp có lũ lụt kinh nghiệm thực tế

2 Bốn câu còn lại : Lao động sản xuất :

Câu 5:

Đất được quý như vàng

Câu 6:

Thứ tự các nghề : Nhất nuôi cá , nhì làm vườn ,

thứ 3 làm ruộng  ý thức cuộc sống vật

chất

Câu 7:

Thứ tự quan trọng của công việc nhà nông :

nước , phân (bón) , sức lao động (cần: siêng

năng ), (hạt) giống

Câu 8 :

Khẳng định tầm quan trọng của thời vụ , đất

đai được khai phá chăm bón đối với nghề

trồng trọt

H : Đọc câu 2 , em hiểu nội dung nói

gì ? Lời nhận định đó đúng không ?

H : Đọc câu 3 và cho biết nội dung, tác dụng của câu tục ngữ ?Giảng : Tấc : đơn vị đo lường 1/10 mét

H : Đọc câu 4 và cho biết kinh nghiệm gì của người xưa thể hiện trong câu tục ngữ ?

H : Thái độ của người xưa đối với đất trồng trọt như thế nào được thể hiện trong câu 5 ?

H : Đọc câu 6 , giải thích ? đó là kinh nghiệm gì ? tại sao cha ông ta sắp xếp thứ tự như vậy ?

H : Đọc và giải thích câu 7 ? qua đó em thấy người xưa đã ý thức chú ý đến điều gì trong sx ?

H : Đọc câu 8 và cho biết nội

dung ?

- Cá nhân trả lời có khi đúng và cũng có khi không đúng

- TL : Dự báo sắp bão , tránh bão

- TL : sắp có lũ lụt

- TL : Nhân dân qúy trọng đất trồng

- TL : Ý thức về công việc

- TL : Ý thức tầm quan trọng của các điều kiện sản xuất

- Cá nhân trả lời

III Tổng kết :

Nghệ thuật : Câu nói ngắn gọn lập luận chặt

chẽ có vần , các vế đối xứng nhau , biện pháp

nói quá , từ ngữ giàu hình ảnh

Nội dung : Kinh nghiệm về cuộc sống lao động

H : Qua các câu tục ngữ em có nhận xét gì về nghệ thuật được dùng trong các câu tục ngữ trên ?

- Củng cố

- Dặn dò : H Các câu tục ngữ nào dưới đây có nội dung nói về lao động sản xuất?

a Ráng mở gà có nhà thì giữ

b Tháng bảy kiến bò ; chỉ lo lại lục

c Nhất thì , nhì thục d.Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

- Sưu tầm thêm tục ngữ nói về kinh nghiệm về thời tiết , kinh nghiệm trong lao động sx

- Chuẩn bị bài “Chương trình địa phương phần làm văn”

- TL : Chọn câu c

Cả lớp nghe và thực hiện

Trang 3

- Biết cách sưu tầm ca dao tục ngữ theo chủ đề và bước đầu biết chọn lọc , sắp xếp tìm hiểu ý nghĩa của chúng

- Tăng thêm hiểu biết và tình cảm gắn bó với địa phương quê hương mình

Chuẩn bị :

GV : Nghiên cứu văn bản , tham khảo sách giáo viên ,soạn giáo án

HS Học bài cũ , soạn bài mới theo sự dặn dò

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC

SINH Hoạt động 1:

- Ổn định :

- Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm diện

H : Đọc thuộc lòng những câu tụcngữ và cho biết đặc điểm về nội dung và hình thức ?

1 Phân biệt thể loại ca

dao , dân ca , tục ngữ :

H : Trình bày khái niệm về ca dao ,dân ca , tục ngữ ?

H : Phân biệt tực ngữ với thành ngữ ?

H : Đọc những câu tục ngữ mà emsưu tầm được ?

- TL : Ca dao : là những lời thơ kết hợp với nhạc điệu do nd sáng tác

- TL : Tục ngữ là những câu nói ngắn gọncó nhọip điệu , giàu hình ảnh , thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về tự nhiên , lđsx, xh

- TL : Thành ngữ là đơn vị tương đươngnhư từ , cụm từ cố định

- Cá nhân đọc

Hoạt động 3

II Luyện tập :

Sắp xếp các câu tục ngữ

thành ngữ và phân biệt từng loại

- Chuẩn bị bài “Tìm hiểu chung về văn nghị luận

- cả lớp nghe và thực hiện

3

Tuần : 19 - Tiết : 74

Ngày dạy : / ./

Chương trình địa phương

Phần văn và tập làm văn

Trang 4

- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của văn nghị luận

CHUẨN BỊ :

HỌC SINH Hoạt động 1:

- Ổn định :

Hoạt động 2:

(Hình thành kiến thứ mới )

I Nhu cầu nghị luận

và văn bản nghị

luận :

1 Nhu cầu nghị

luận :

Trong đời sống ta

thường gặp nghị luận dưới

dạng các ý kiến nêu ra

trong cuộc họp , các bài xã

luận , phát biểu ý kiến trên

các báo chí

Hỏi đáp theo nhu cầu nghị luận

H : Vì sao em đi học ?

H : Học để làm gì ? Vì sao con người cần phảicó bạn bè ?

H : Theo em như thế nào là sống đẹp ?

H : Trẻ em hút thuốc lá là tốt hay xấu , lợi hayhại ?

- Nhận xét , sửa chữa Gặp các vấn đề và câu hỏi loại đó , em có thểtrả lời bằng các kiểu văn bản đã học như kểchuyện , miêu tả , biểu cảm hay không ?

Chốt ý : Để trả lời những câu hỏi như thếhằng ngày trên báo chí , đài phát thanh ,truyền hình em thường gặp

Kết luận : Văn nghị luận tồn tại khắp nơi trongđời sống

- Lệnh : Đọc văn bản và trả lời câu hỏi :

H : Văn bản của Bác Hồ viết nhằm mục đích

gì ?

H : Để thực hiện mục đích ấy bài viết nêu ranhững ý kiến nào ? Những ý kiến ấy được diễnđạt thành ngững luận điểm nào ?

H : Tìm các câu văn mang luận điểm

GV Nhắc hs lưu ý tiêu đề của bài những câu ấylà những luận điểm bởi chúng mang quan điểmcủa tác giả ?

- Phát biểu ý kiến cá nhân

- Nhận xét , bổ sung

- Cả lớp lắng nghe

- TL : Không , phải sử dụng văn bản nghị luận : dùng lý lẽ ,sử dụng khái niệm mới được thông suốt

- Nghe và ghi vào vở

- Cá nhân đọc

- TL : Những ý kiến được trình bày bằng luận điểm :

“Một trong những dân trí “ , “Mọi người viết chữ quố ngữ”

- TL : Đó là những câu khẳng định một ý kiến , 1tư tưởng

Trang 5

2 Thế nào là văn

bản nghị luận :

- Văn nghị luận là văn được

viết ra nhằm xác lặp cho

người đọc người nghe một

tư tưởng , quan điểm nào

đó , muốn thế văn nghị luận

phải có luận điểm rõ ràng ,

có lí lẽ , có dẫn chứng

thuyết phục

- Những tư tưởng quan

điểm trong bài văn nghị luận

phải hướng tới giải quyết

những vấn đề đặt ra trong

đời sống thì mới có ý

 Kết luận ghi bảng

H : Tác giả có thể thực hiện mục đích của mìnhbằng văn kể chuyện , miêu tả , biểu cảm đượckhông vì sao ?

 Chốt ý – ghi bảng

lẽ + Tình trạng thất học , lạc hậu trước CM tháng 8 + Những điều kiện cần phải có để người dân tham gia xây dựng nước nhà

+ Những khả năng thực tế trong việc chống thất học

 ghi bài

- TL : Không thực hiện được, vì không có tính thực tế trong đời sống , nên không có ý nghĩa

 ghi bài

- Lệnh : HS đọc văn bản : “Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xh”

H : Đây có phải là văn bản nghị luận không ?

vì sao ?

H : Tác giả đề xuất ý kiến gì ? những câu văn nào thể hiện ý kiến đó Để thuyết phục người đọc tác giả nêu ra những lí lẽ dẫn chứng nào ?

H : Bài văn nghị luận này có nhằm giải quyết vấn đề có trong thực tế hay không ?

H : Em có tán thành ý kiến đó không ? vì sao ?

H : Hãy tìm bố cục của bài văn trên ?

- Cá nhân đọc

- TL : Phải , vì nhan đề là ý kiến một luận điểm

- TL : Ý kiến đề xuất của tác giả : Nêu những thói quen tốt , xấu , đặc biệt là những thói quen xấu

+ Tốt : Dậy sớm , đúng hẹn , giữ lời hứa , đọc sách

+ Xấu : Hút thuốc lá , cáu giận , mất trật tự , những thói quen trong hút thuốc lá , gạt tàn bừa bãi , vứt rác bừa bãi , ném các loại cốc vở ra đường

- TL : Rất gần gũi với thực tế , nhằm nhắc nhở con người tránh những thói quen tật xấu tiêu cực

- Phát biểu ý kiến cá nhân

- TL : Mở bài nêu ra vấn đề nghị luận Thân bài : Nêu lí lẽ , dẫn chứng trình bày

Kết bài : Kết luận vấn đề đã nêu

- Dặn dò : - Sưu tầm đọan văn ngắn trên báo

- Soạn bài “Tục ngữ về con người và xã hội “

Chuẩn bị câu rút gọn

Trang 6

- Hiểu nội dung ý nghĩa và một số hình thức diễn đạt (so sánh , ẩn dụ , nghĩa đen , nghĩa bóng) của những câu tục ngữ trong bài

- Thuốc lòng những câu tục ngữ trong văn bản

CHUẨN BỊ :

CỦA HỌC SINH HOẠT ĐỘNG 1:

- Ổn định :

HOẠT ĐỘNG 2:

(Hình thành kiến thức mới )

I Đọc văn bản và tìm hiểu chú

thích :

II.Tìm hiểu văn bản :

1 Câu 1:

- Nghệ thuật : So sánh

- Nội dung : Tư tưởng coi trọng

gía trị con người

2 Câu 2:

- Tính đa nghĩa

- Nhìn nhận , đánh giá bình phẩm

con người của nhân dân

3 câu 3:

- Hai vế đối có quan hệ đẳng lập

- Giáo dục con người có lòng tự

+ Hướng dẫn cách đọc , cách ngắt nhịp

- Lệnh : Đọc văn bản – tìm hiểu chú thích ?

H : Đọc câu 1 và cho biết nội dung , nghệ thuật ?

H : Nêu một số trường hợp có thể ứng dụng ?

- Liên hệ thực tế : người làm ra của chứ của không làm ra người , Người sống hơn đống vàng , lấy của che thân , không ai lấy thân che của

H : Đọc câu 2 và cũng trình bày tương tự như câu 1?

H : Đọc câu 3 và cũng trình bày tương tự như câu 2?

- Cá nhân đọc

- TL : Người quý hơn của

- TL : Nghệ thuật nhân hoá , đối lập số lượng (1 >< 10)

 Khẳng định tư tưởng coi trọng giá trị con người

- TL : Có 2 nghĩa : Răng tóc phần nào thể hiện tình trạng sức khỏe của con người và thể hiện hình thứctính tình , tư cách con người  nhân cách con người

- TL : Có 2 nghĩa nói đến nhân phẩmcon người giáo dục con người có

Tuần : 20, Tiết : 77

hội

Trang 7

trọng

4 câu 4:

- 4 vế có quan hệ đẳng lập 

khuyên nhủ con người nên tế nhị ,

lịch sự , biết đối nhân xử thế

5 Câu 5:

H : Đọc câu 4 và cũng trình bày tương tự như câu 3 ?

lòng tự trọng

- TL : Khuyên nhủ con người nên học hỏi để tỏ ra mình người có văn hoá , nhân cách , biết đối nhân xử thế

III Tổng kết : Ghi nhớ - Lệnh : đọc ghi nhớ (2hs) - Cá nhân đọc

- Củng cố :

- Dặn dò :

H Các câu tục ngữ trên có đặc điểm gì về hình thức và nội dung ?

a Là những câu nói ngắn gọn có nhịp điệu có vần

b Các vế thường đối xứng nhau , lập luận chặt chẽ giàu hình ảnh

c Thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên , lao động sản xuất và xã hội )

d Tất cả đều đúng

- Tìm những câu tục ngữ có nội dung về con người , xã hội

- Học thuộc lòng bài văn bản

- Soạn bài Câu rút gọn và bài Đặc điểm văn bản nghị luận

- TL : Chọn câu d

- Cả lớp lắng nghe , và thực hiện

Bổ sung :

Kiểm tra

Trang 8

- Nắm được cách rút gọn

- Hiểu được tác dụng của câu rút gọn

CHUẨN BỊ :

TG Nội Dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học

sinh Hoạt động 1 (khởi động)

- Ổn định :

- Hai ba người đuổi theo nó Rồi

ba bốn người , sáu, bảy người

- Bao giờ cậu đi Hà Nội ?

- Ngày mai

 Việc lược bỏ 1 số thành

phần câu nhằm :

+ Câu gọn hơn nhằm tránh lặp

lại từ ngữ

+ Ngụ ý hành động , đặc điểm

nói , nói trong câu là của chung

mọi người

II Cách dùng câu rút

gọn :

- Không làm cho người nghe

H : Cấu tạo của hai câu :

- Học ăn ,học nói , học gói, học mở

- Chúng ta học ăn Có gì khác nhau Từ chúng ta đóng vai trò gì ?

- Lệnh : Tìm những từ ngữ có thể làm chủ ngữ trong câu a

- Nhận xét – biểu dương hs làm đúng

H : Theo em vì sao chủ ngữ trong câu a được lược bỏ ?

H : Trong những câu in đậm dưới đây thành phần nào của câu được lược bỏ ?

a Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba bốn người , sáu bảy người

b Bao giờ cậu đi Hà Nội

- TL : Đọc thầm , trả lời vào giâùy

- Thảo luận nhóm , đại diện nhóm phát biểu

- TL : Bỏ vị ngữ : được theo nó (a) , bỏ chủ ngữ : không đi Hà Nội (b)

- TL : Làm cho câu gọn hơn , nhưng vẫn đảm bảo Tuần :20, Tiết : 78

Trang 9

không đầy đủ

- Không biến lời nói thành câu

cộc lốc , khiếm nhã

H : Những câu in đậm dưới đây thiếu thành phần nào ? Có nên rút gọn câu như vậy không ? vì sao ?

- sáng chủ nhật trường em tổ chức cắm trại sân trường thật đông vui chạy loăng quăng , nhảy dây , chơi kéo co

H : Cần thêm những từ ngữ nào vào câu rút gọn (in đậm ) dưới đây để thể hiện sự lễ phép ?

- Mẹ ơi hôm nay con được một điểm 10

- Con ngoan quá ! Bài nào được điểm mười thế

- Bài kiểm tra toán Kết luận

- Đọc thầm , trả lời : cáccâu đều thiếu chủ ngữ

 Không nên rút gọn như vậy vì làm cho câu văn khó hiểu

- TL : Thêm dạ, mẹ ạ

- Cả lớp lắng nghe ghi bài

c Chủ ngữ và vị ngữ d Trạng ngữ

- Làm bài tập

Trang 10

- Nhận biết rõ các yếu tố cơ bản về bài văn nghị luận và mối quan hệ của chúng với nhau

- CHUẨN BỊ :

VIÊN

SINH Hoạt động 1 (khởi động)

- Ổn định :

- Kiểm diện

H : Văn bản nghị luận là gì ?Trong đời sống

ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng nào ?

- Văn nghị luận phức tạp hơn các loại văn khác về những kiến thức cơ bản Để hiểu rõ những nội dung cơ bản đó qua bài học hôm

Tuần : 20 ; Tiết : 79

nghị luận

Trang 11

nay chúng ta sẽ hiểu ,

Hình thành kiến thức mới

I Luận điểm :

Là tư tưởng quan điểm của bài

viết thể hiện tập trung ngay trong

nhan đề

2 Luận Cứ :

Là những lí lẽ dẫn chứng làm cơ sở

cho luận điểm  Kết luận của

những lí lẽ , dẫn chứng đó

3 Lập luận :

Là cách lựa chọn , sắp xếp trình

bày luận cứ , sao cho chúng làm cơ

sở vững chắc cho luận điểm

- Lệnh : Đọc bài chống học

H : Luận điểm chính của bài viết là

gì ?

H : Luận điểm đó được nêu ra dưới dạng nào , cụ thể hoá thành những câu văn như thế nào ?

H : Luận điểm đóng vai trò gì trongbài nghị luận ?

H : Muốn có sức thuyết phục thì luận điểm phải đạt yêu cầu như thế nào ?

Chốt ý – ghi nhớ

- Cá nhân đọc

- TL : Là một khẩu hiệu

- TL : Được trình bày đầy đủ “Mọi người ngữ” cụ thể hoá thành việc làm là “người biết chữ học”

- TL : Là ý kiến thể hiện tư tưởng của bài văn , luận điểm được thể hiện trong nhan đề dưới dạng các câu khẳng định nhiệm vụ chung , nhiệm vụ cụ thể trong bài văn

- Do cuộc sống ngu dân của thực dân Pháp làm cho hầu hết ngưới Việt Nam mù chữ

- Nước ta độc lập rồi , nhiệm vụ cấp tốc là nâng cao dân trí , tác giả đề ra nhiệm vụ : “mọi người ngữ”, những anh bảo”

- TL : Lí do vì sao chống nạn thất học tư tưởng , giải quyết vấn đề

 cách lập luận chặt chẽ

- Cá nhân đọc

Củng cố : H : Chỉ ra luận điểm , luận cứ , lập

luận trong bài “Cần .sống” - Cá nhân trả lời

Hoạt động 4 : Dặn dò Học bài kỹ

Chuẩn bị lập dàn ý bài văn nghị luận - Cả lớp lắng nghe và thực hiện

Bổ sung :

Trang 12

- Làm quen với các đề văn nghị luận , biết tìm hiểu đề và các lập ý cho bài văn nghị luận

CHUẨN BỊ :

HS : Học bài cũ , soạn bài mới theo sự dặn dò

Tuần : 20, Tiết : 80

và việc lập ý cho bài văn nghị

luận

Trang 13

TG NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH Hoạt động 1 (khởi động)

- Ổn định :

- Kiểm diện

H : Luận điểm là gì ? Vai trò của luận điểm trong văn nghị luận ?

H : Luận cứ là gì , Vai trò của nó ?

H : Muốn luận điểm và luận cứ có sức thuyết phục chúng phải đảm bảo yêu cầu

gì ?

I Tìm hiểu đề văn nghị

luận :

1 Nội dung và tính chất của

đề văn nghị luận

- Tính chất : Ca ngợi , giải thích

- Tính chất : khuyên nhủ

- Tính chất bàn bạc , suy nghĩ

- Tính chất tranh luận , phản bác ,

lật ngược vấn đề

2 Tìm hiểu đề văn nghị

luận :

Đề : Chớ nên tự phụ

- Xác định đúng vấn đề

- Phạm vi và tính chất

II Lập ý cho bài văn nghị

luận :

1 Xác lập luận điểm

2 Tìm luận cứ

3 Xây dựng lập luận

H : Các đề văn nêu trên có thể xem làđề bài , đầu đề được không ? Nếu dùnglàm đề bài cho bài văn sắp viết có đượckhông ?

H : Căn cứ vào đâu để nhận ra các đềtrên là đề văn nghị luận ?à Đối với vấn đềnày : Khi đề nêu lên 1 tư tưởng , quanđiểm thì hs có thể có 2 thái độ đồngtình hoặc phản đối Thì trình bày ý kiếncủa mình ?

H : Tính chất của đề văn có ý nghĩa gìđối với việc làm văn ?

- Lệnh : Học sinh đọc đề bài

H : Đề nêu lên vấn đề gì ?

H : Đối tượng và phạm vi nghị luận ở đâylà gì ?

H : Khuynh hướng tư tưởng của đề làkhẳng định hay phủ định ?

- Lệnh : HS đọc đề

H : Đề nêu lên vấn đề gì ?

- Đối tượng và phạm vi nghị luận ở đây là

gì ?khuynh hướng tư tưởng của đề là khẳngđịnh hay phủ định ?

H : Em có tán thành ý kiến đó không ?tự phụ là gì ? Vì sao khuyên chớ nên tựphụ ? Tự phụ có hại ntn , có hại cho ai ?

- TL : Có thể dùng đề ra làmđề bài , đề bài của một bàivăn thể hiện chủ đề của nó

 có thể làm đề bài cho bàivăn sẽ viết

- TL : Căn cứ vào chỗ đề ?nêu ra một số khái niệm ,vấn đề lí luận : Ví dụ : lối sốnggiản dị  những nhận định ,quan điểm , luận điểm

- TL : Tính chất của đề nhưlời khuyên , tranh luận , giảithích có tính định hướngcho bài viết , chuẩn bị mộtthái độ , giọng điệu

- Cá nhân đọc

- TL : Chớ nên tự phụ

- TL : Đối tượng là con người

- TL :Phạm vi rộng khẳng định

- TL : Tán thành Vì tự phụcó hại cho người khác , chomình

Trang 14

Hoạt động 3: Củng cố - Lệnh : Đọc bài tham khảo - Cá nhân đọc

Hoạt động 4 : Dặn dò - Lập ý cho đề bài “sách là người bạn lớn

của con người”

- Học bài và làm bài tập

- soạn bài “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

- Thực hiện theo lời dặn

Bổ sung :

Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh

Hiểu được tinh thần yêu nước là một truyền thống quý báo của dân tộc ta , nắm được nghệ thuật nghị luận chặt chẽ , sáng gọn, có tính mẫu mực của bài văn

Nhớ được câu chốt của bài văn và những câu có hình ảnh so sánh trong bài văn

Chuẩn bị :

Kiểm tra

Tuần : 21 , Tiết : 81

Trang 15

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH Hoạt động 1 (khởi động)

- Ổn định :

- Trả lời cá nhân

I Đọc văn bản tìm hiểu chú

thích :

1 Xuất xứ :

Trích báo cáo chính trị của chủ tịch

Hồ Chí Minh tại ĐH lần II tháng 2

1951 ĐLĐVN

2 Bố cục : 3 phần

- Từ đầu cướp nước

- Tiếp yêu nước

- Phần còn lại

II Tìm hiểu văn bản :

1 Nghệ thuật lập luận

- Nhận xét bao quát đến những

dẫn chứng cụ thể

- Lập luận chặt chẽ

2 Nghệ thuật :

- So sánh

- Liệt kê “từ ”

- Đọc mẫu bài văn

- Hướng dẫn cách đọc , gọi hs đọc tiếp Hướng dẫn hs tìm hiểu chú thích

H : Bố cục văn bản ?

H : Nêu ý chính từng phần ?

H :Để chứng minh cho nhận định “Nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước đó là truyền thống quí báu của ta “ tácgiả đưa ra những dẫn chứng nào và sắp xếp theo trình tự ntn ?

H : Trong bài văn tác giả sử dụng nhữnghình ảnh so sánh nào ? Nhận xét về tác dụng của biện pháp so sánh ấy ?

- Cá nhân đọc

- Tìm hiểu chú thích sgk theohướng dẫn của giáo viên

- Cá nhân trả lời : 3 phần

- Tinh thần yêu nước của nhân dân

- Chứng minh tinh thần yêu nước của nd ta

- Vai trò của Đảng đối với việc phát biểu tinh thần

- Tác giả đưa ra luận cứ biểu hiện tinh thần yêu nước trong các cuộc đấu tranh đl dtộc trong lịch sử và hiện đại

Thể hiện việc làm , hành động của mọi người , mọi tầng lớp nhận xét bao quát những dẫn chứng cụ thể

- Nhân dân ta như làn sóng mạnh mẽ

- tinh thần yêu nước của nhân dân ta

- Dẫn chứng cụ thể , phng phú , giàu

sức thuyết phục “Dân ta của

Trang 16

- Học thuộc lòng đoạn văn từ đầu đến anh hùng

- Viết đoạn văn theo lối liệt kê khoảng 4, 5 câu có sử dụng mô hình liên kết “từ đến “

- Chuẩn bị bài “Câu đặc biệt”

Bổ sung :

- Nắm được khái niệm câu đặc biệt

- Biết cách sử dụng câu đặc biệt , trong nói viết cụ thể

CHUẨN BỊ :

Tuần :21, Tiết : 82

Trang 17

TG Nội Dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Hoạt động 1 (khởi động)

- Ổn định :

- Kiểm diện

H : Thế nào là câu rúy gọn ? mục đích tác dụng ra sao ? cho ví dụ

1 Khái niệm :

VD: Ôi , em thủy Tiếng kêu sửng

sốt của cô giáo làm tôi giật

mình em tôi bước vào lớp

 Câu đặc biệt là câu không có

cấu tạo theo mô hình Chuẩn bị : -v

- Nhận xét kết luận – ghi bảng

- Hướng dẫn hs tìm hiểu tác dụng

- Lệnh : Xem bảng chép ra giấy nháp (đánh dấu trực tiếp)

- Tổng kết 4 tác dụng – ghi bảng

- Thảo luận nhóm về các cấu tạo của câu in đậm với gợi ý trong sách gk , đại diện nhóm trả lời

- Đánh dấu x vào ô thích hợp

- Câu đặc biệt “Một trôi” tác dụng xác định thời gian nơi chốn

“Đoàn người vỗ tay”  liệt kê -“Trời ơi hơn”  bộc lộ cảm xúc-“An chị” gọi đáp

- Đọc ghi nhớ

3 Luyện tập :

1 + 2 : Tìm câu đặc biệt , rút

gọn , nêu tác dụng

- Hướng dẫn kết hợp bài tập 1 + 2 tìm câu rút gọn , đặc biệt , và tác dụng ?

H : Nêu tác dụng ở câu đặc biệt , rút gọn vừa tìm được ?

- TL : Câu rút gọn : “Có khi k.chiến”

 không có câu đặc biệt

- Không có câu rút gọn

- câu đb : Một còi Không có câu rút gọn

- Câu đb : Lá rơi Câu rút gọn : Hãy đâu

- TL : Xác định thời gian

- Bộc lộ cảm xúc liệt kê thông báo

b Oái trời đất ơi !

c Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương , trong hòm

d Tất cả đều đúng

- Học bài và làm bài tập còn lại

- TL : Chọn câu b

- Tự viết (5  7) câu tả cảnh quê hương em , trong đó có 1 vài

Trang 18

- Chuẩn bị bài tập làm văn câu đặc biệt

- Thực hiện

Bổ sung :

- Biết cách lập bố cục và lập luận trong bài văn nghị luận

- Nắm được mối quan hệ giữa bố cục và phương pháp lập luận của bài văn nghị luận

CHUẨN BỊ :

Tuần : 21 , Tiết : 83

lập luận

Trang 19

TG Nội Dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Hoạt động 1 (khởi động)

- Ổn định :

- Kiểm diện

H : Đề văn nghị luận thường nêu mấy vấn đề ? Lập ý cho đề văn là làm gì ?

I Mối quan hệ giữ lập

luận và bố cục :

- Bài văn nghị luận có 3 phần

+ Mở bài :

+ Thân bài :

+ Kết bài

- Phương pháp lập luận :

+ Mối quan hệ nhân qủa

+ Suy luận tương đồng

+ Tổng phân hợp

- Lệnh :HS đọc vb “Tinh thần yêunước của nhân dân ta”

- Yêu cầu hs xem sơ đồ sgk

H : Bài văn có mấy phần ?

H : Mỗi phần có mấy đoạn ?

H : hàng 1 lập luận theo quan hệ gì ?

H : Hàng 3 lập luận theo quan hệ gì ?

H : Hàng 4 lập luận theo qh gì ?

H : Quan hệ của hàng 1 theo hàng dọc lậpluận theo mối quan hệ gì ?

H : Vậy bố cục của vb gồm mấy phần ?

H Kể ra chức năng của mỗi phần ?

H : Để xác lập luận điểm trong từngtrường phần ta sử dụng những phươngpháp lập luận nào?

- Lệnh : HS đọc ghi nhớ

- Cá nhân đọc

- Xem sơ đồ

- TL : Bố cục bài văn nghị luậngồm 3 phần : MB, TB, KB

- TL : Mở bài : Nêu vấn đề có ýnghĩa với đs xh

thân bài: Trình bày nội dung chủyếu của bài

Kết bài : Nêu kết luận , khẳngđịnh tư tưởng , thái độ , quanđiễm của bài

- TL : Mối quan hệ nhân qủa Suyluận tương đồng Tổng phânhợp

- Cá nhân đọc

Bố cục bài văn gồm 3 phần

+ Mở bài

+ Thân bài

+ Kết bài

- Lệnh : Đọc bài “Học lớn”

H : Bài văn nêu lên tư tưởng gì ?

H : Bố cục bài văn gồm mấy phần ?

H : Cách lập luận sử dụng trong bài là

gì ?

- Cá nhân đọc

- TL : 3 phần Chứng minh cho luận điểm ở nhanđề và mở bài , kể lại câu chuyện

 Kết qủa câu chuyện rút ra kết luận

Hoạt động 4: Dặn dò - Học bài , làm bài tập

- Chuẩn bị bài “Luyện tập về phương pháp lập luận

Trang 20

Bổ sung :

Giúp học sinh qua luyện tập mà hiểu thêm về khái niệm lập luận

CHUẨN BỊ :

GV : Nghiên cứu bài , tham khảo sách giáo viên , soạn giáo án

KIỂM TRA

Tuần : 21 , Tiết : 84

Về phương pháp lập luận trong

văn nghị luận

Trang 21

HỌC SINH HOẠT ĐỘNG 1

- Ổn định :

- Giới thiệu bài mới

- Kiểm diện

H :Bố cục của bài văn nghị luận gồm nhữngphần nào ?, nêu rõ nội dung của bố cục vàphương pháp lập luận có mối quan hệ như thếnào ?

I Lập luận trong đời

sống : Lập luận là đưa ra luận

cứ , nhằm dẫn dắt người đọc

người nghe đến một ý kiến hay

chấp nhận 1 kết luận đó là 1 tư

tưởng , quan điểm của

người nói (viết)

II Lập luận trong văn

nghị luận :

Luận điểm trong văn nghị luận

là những kết luận có tính khái

quát , có ý nghĩa phổ biến đối

với xã hội

Nhận diện lập luận trong đời sống

- Lệnh : Học sinh đọc bài tập 1

H : Trong các câu trên bộ phận nào là luậncứ , bộ phận nào là kết luận , thể hiện tưtưởng (quan điểm, ý định ) của người nói ?

H : Mối liên hệ của luận cứ với kết luận là gì ?

H : Vị trí của luận cứ và kết luận có thểthay đổi không ?

- Lệnh : Đọc bài 2 Bổ sung luận cứ cho kếtluận

- Kết luận : Một kết luận có nhiều luận cứkhác nhau miễn là hợp lí

Lệnh : HS đọc bài tập 3 Tương tự bài tập2

- Lệnh : Đọc bài văn nghị luận đã học

H : Hãy so sánh một số kết luận ở mục I2

để nhận ra đặc điểm của của luận điểm trongvăn nghị luận

- Lệnh : Em hãy nêu lập luận , luận điểm củatruyện “Eàch ngồi đáy giếng, Thầy bói xemvoi.”

H : Vì sao em nêu ra luận điểm đó ? Luậnđiểm đó có nội dung gì ?

H : Luận điểm đó có cơ sở thực tế không ?Có tác dụng gì ?

- Đọc bài tập 1

- TL : a:luận cứ : trời mưa không đi công việc

b Có nhiều điều hay  thíchđọc

c Trời nóng  ăn kem

- TL : Mối quan hệ nhân qủa

- TL : Vị trí có thể thay đổiđược

- HS đọc và bổ sung luận cứ ,có nhiều ý kiến khác nhau

- HS đọc “Tinh thần ta”,

“Cần phải sống”, “Chốngnạn thất học”

- TL : Là kết luận có tínhchất khái quát , khoa học ,chặt chẽ, thích hợp

- Nêu luận điểm (mỗi hs cóthể nêu khác nhau)

Dặn dò :

- Xem lại các bài tập

- Soạn bài “Sự giàu đẹp của Tiếng Việt “ - Cả lớp lắng nghe - Thực hiện

Bổ sung :

Trang 22

- Hiểu được trên những nét chung sự giàu đẹp của tiếng Việt qua sự phân tích , chứng minh của tác giả

- Nắm được những điểm nổi bật trong nghệ thuật nghị luận của bài văn , lập luận chặt chẽ , chứng cứ toàn diện , văn phong có tính khoa khọc

CHUẨN BỊ :

Trang 23

VIÊN

- Ổn định :

- Kiểm diện

H : Trong bài văn “tinh thần yêu ”

tác giả sử dụng những hình ảnh so sánh nào ? Nhận xét về tác dụng của biện pháp so sánh ấy ?

+ Phần còn lại

II Phân tích văn bản :

- Tiếng Việt hay , đẹp

- Nguyên âm , phụ âm , thanh điệu

phong phú

- Uyển chuyển , nhịp nhàng , cân

đối

Giàu chất thơ nhạc hoạ

- Hướng dẫn hs đọc chú thích

- Lệnh :Đọc văn bản ,

H : Văn bản chia làm mấy phần , ý chính từng phần ?

H : Hãy cho biết nhận định Tiếng Việt có những đặc sắc của 1 thứ “tiếng đẹp , một thứ tiếng hay “được giải thích trong đoạn đầu bài văn như thếnào ?

H : Để chứng minh cho vẻ đẹp của TVtác giả đã đưa ra những chứng cứ gì và sắp xếp các chứng cứ ấy ntn ?

H : Sự giàu có và khả năng phong phú của tiếng Việt được thể hiện ở nhữngphương diện nào ? Em hãy tìm một số dẫn chứng cụ thể làm rõ các nhận định của tác giả

- Đọc thầm chú thích

- Cá nhân đọc

- TL : 2 phần + Phần 1: Nêu nhận định về Tiếng Việt giàu đẹp

Phần 2 : Chứng minh nhận định TV giàu đẹp , về các mặt Ngữ âm , ngữpháp TV

- TL : Tiếng Việt là một thứ tiếng hài hoà về mặt âm hưởng thanh điệu mà củng rất uyển chuyển tế nhị trong cách đặt câu lịch sử

- TL : TV là một thứ tiếng đẹp , cái đẹp nhất về ngữ âm

 ý kiến của người nước ngoài

- Hệ thống nguyên âm , phụ âm , thanh điệu phong phú

- Uyển chuyển nhịp nhàng cân đối

- Từ vựng dồi giàu giá trị thơ , nhạc , hoạ

- Tiếng Việt là một thứ tiếng hay

- Có khả năng dồi dào về cấu tạo từ ngữ , hình thức diễn đạt

- Phát triển lâu dài qua các thời kì lịch sử của 2 mặt TV, NP

- Kết hợp lập luận , giải thích chứng minh , bình luận

- Lí lẽ dẫn chứng chặt chẽ , khẳng định Tiếng Việt

giàu đẹp về ngữ âm , ngữ pháp , TV và tồn tại lịch

sử lâu dài

H : Điểm nổi bật trong nghệ thuật nghị luận ở bài văn này là gì ?

- TL : Giải thích chứng minh , bình luận

Trang 24

c Biểu cảm d Miêu tả

- Lệnh : HS đọc bài đọc thêm

- Sưu tầm sự nhận định giàu đẹp TV - Cả lớp lắng nghe - Thự hiện theo yêu cầu của giáo

viên

Bổ sung :

- Nắm được khái niệm trạng ngữ trong câu

- Ôn lại các loại trạng ngữ

CHUẨN BỊ :

GV :Nghiên cứu văn bản , tham khảo sách giáo viên ,soạn giáo án

Tuần :22, Tiết : 86

Trang 25

TG NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC

- Ổn định :

I Đặc điểm của trạng

ngữ : Được thêm vào để

xác định thời gian , nơi chốn ,

mục đích , nguyên nhân

- Về hình thức trạng ngữ

đứng đầu , giữa cuối câu

- Khi nói nghĩ 1 quãng khi viết

cách dấu phẩy

Hướng dẫn hs tìm hiểu đặc điểm của trạng ngữ

H : Treo bảng phụ có ghi đoạn văn sgk/38

- Lệnh :Dựa vào kiến thức đã học ở tiểu học hãy xác định trạng ngữ trong câu

H : Những trạng ngữ vừa tìm được bổ sungcho câu những nội dung gì ?

H : Vậy về ý nghĩa trạng ngữ được thêm vào câu để xác định những vấn đề gì ?

H : Có thể chuyển các trạng ngữ nói trên sang những vị trí nào trong câu ? cho ví dụ ?

- Quan sát và tìm trạng ngữ trong câu

- TL : Dưới bóng tre xanh , đã từlâu đời

- Đời đời , kiếp kiếp

- Từ nghìn đời nay  Nơi chốn địa điểm , thời gian

- TL : + Thời gian + Thời gian

- HS đọc ví dụ

- TL : + Đầu câu + Cuối câu + Giữa câu

- Ví dụ : Đời đời kiếp kiếp tre ăn

ở với người

d, Câu đặc biệt

2a.”Như khiết” : Thời gian

- “Khi đi thấy : nơi chốn

- Trong các kia : nơi chốn

- Dưới ánh nắng : nơi chốn

b Với đấy : mục đích

Hướng dẫn hs luyện tập

- Trong 4 câu có cụm từ mùa xuân Hãy cho biết câu nào cụm từ mx là trạng ngữ trong những câu còn lại mx đóng vai trò gì ?

H : Tìm trạng ngữ trong câu trên ? nhận xét

H : Kể thêm một vài trạng ngữ mà embiết ? cho ví dụ minh họa

- HS đọc bài tập

- Lên bảng làm bài tập , học sinh khác bổ sung

- Tự cho ví dụ

- Nhận xét , bổ sung

Trang 26

- Củng cố :

- Dặn dò : H : Kể thêm một vài trạng ngữ mà em biết - Học bài và làm thêm bài tập

- Chuẩn bị bài “Tìm hiểu chung về phép lập luận chứngminh “

- Thực hiện theo lời dặn của giáo viên

Bổ sung :

- Nắm được mục đích tính chất và các yếu tố của phép lập luận chứng minh

CHUẨN BỊ :

Tuần : 22 , Tiết : 87, 88

Chứng minh

Trang 27

TG NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA

HỌC SINH Hoạt động 1:

- Ổn định :

- Kiểm diện

H : Lập luận trong văn nghị luận là gì ?

- Chứng minh nguyên nghĩa của nó là dùng sự thật để chứng tỏ một sự vật là thật hay giả Trong văn nghị luận , chứng minh là cách dùng lí lẽ dẫn chứng để chứng tỏ một nhận định , luận điểm nào đó là đúng đắn Chứngminh là khái niệm gắn như tương đồng với khái niệm luận chứng , lập luận tức là dùng lý lẽ , dẫn chứng để khẳng định 1 luận điểm nào đó là đúng đắn

I Mục đích và

phương pháp chứng

minh :

- Chứng minh là đưa ra bằng

chứng để chứng tỏ 1 ý kiến

nào đó là chân thực

- Trong đs ta cần dùng sự

thật để chứng tỏ 1 điều gì

đó là đáng tin

- Trong văn nghị luận chứng

minh là phép lập luận dùng

những lí lẽ bằng chứng chân

thực đã được thừa nhận

để chứng tỏ luận điểm là

đáng tin cậy

- Các lý lẽ , bằng chứng

dùng trong phép lí lẽ cm

phải được lưa chọn , thẩm

tra phân tích thì mới có

H :Từ đó em phải làm như thế nào ?

H : Từ đó em rút ra nhận xét nào là chứng minh ?

H : Trong văn bản nghị luận , khi người ta chỉ được sử dụng lời văn (không được dùng nhânchứng, vật chứng ) thì làm thế nào để chứngtỏ ý kiến nào đó là đúng sự thật và đáng tin cậy ?

- Cho hs đọc văn bản “Đừng sợ vấp ngã”

H :Luận điểm cơ bản của bài văn này là gì ? Luận điểm co bản của bài văn này là gì ? Chỉ

ra những câu mang luận điểm đó ?

H : Để khuyên người ta đứng sợ vấp ngã bài văn đã lý luận như thế nào ? Các sự thật dẫn ra có đáng tin không ? Qua đó em hiểu phép lý luận chứng minh là gì ?

- TL : Chứng minh là lời nói thật Trong đs 1 khi bị nghi ngờ , hoài nghi

 có nhu cầu chứng minh sự thật

- TL :Khi chứng minh đều ta nói là làthật thì ta dẫn ra sự việc ấy , dẫn ngưới đã chứng kiến việc ấy

- TL : Chứng minh là đưa ra bằng chứng để chứng tỏ 1 ý kiến (luận điểm ) nào đó là chân thực

- TL : Dùng lý lẽ , dẫn chứng , phương pháp lập luận

- Cá nhân đọc

- TL : khuyên người đừng sợ vấp ngã hay thất bại câu mang luận điểm “Đừng sợ vấp ngã” Vậy xin bạn chớ lo thất bại”

- TL : Bài văn CM chân lí vừa nêu cho sáng tỏ , vấp ngã là thường và lấy vd mà ai cũng có kinh nghiệmđể chứng minh

- Luận điểm : “không sợ sai

lầm “ được nhắc lại câu

cuối

- Dùng lí lẽ chứng minh

- Lệnh : HS đọc bài “không .lầm”

H : Bài văn nêu luận điểm gì ?

H : Tìm câu mang luận điểm đó ?

H : Cách lập luận chứng minh của bài có gì khác

so với bà “đừng sợ vấp ngã”

- Cá nhân đọc

- TL : Luận điểm không sợ sai lầm” – câu cuối “những mình”

- TL : Người viết dùng lí lẽ

Trang 28

chứng minh

- Củng cố :

- Soạn bài “Trạng ngự cho câu” - Cả lớp lắng nghe - Thực hiện Bổ sung :

- Nắm được công dụng của trạng ngữ (bổ sung những thông tin tình huống , và liên kết các câu trong đoạn , trong bài)

- Nắm được tác dụng của việc tách trạng ngữ thành câu riêng.(nhấn mạnh ý , chuyển ý hoặc bộc lộ cảm xúc)

Trang 29

VIÊN

- Ổn định :

- Bổ sung thông tin  câu

đầy đủ , chính xác

- Nối kết câu , đoạn văn 

Bài văn mạch lạc

II Tách trạng ngữ

thành câu riêng :

Trong 1 số – TH Trạng ngữ

nhấn mạnh , chuyển ý , bộc lộ

cảm xúc để tách riêng đứng

ở cuối câu

Hướng dẫn hs tìm hiểu công dụng của trạng ngữ ?

- Lệnh : HS đọc vd a,b

H : Xác định trạng ngữ ?

H : Trong một bài văn nghị luận chứng minh phải saq81p xếp luận cứ theo những trình tự nhất định

(thời gian, không gian , nguyên nhân, kết qủa )trạng ngữ có vai trò gì trong việc thể hiện trình tự lập luận ấy ?

- Hướng dẫn tách trạng ngữ thành câu riêng

H : Đọc vd , em nhận xét câu in đậm có

- Chỉ độ 8, 9 giờ sáng

- Về mùa đông

- TL :Xác định hoàn cảnh , đk sự việc nêu trong câu , góp phần làm nội dung câu đầy đủ Nối kết các câu, đoạn với nhau  bài văn mạch lạc

- Cá nhân đọc Trạng ngữ đã được tách thành câu riêng

- TL : Nhấn mạnh ý đã nêu ở câu đầu

- TL : Đứng ở cuối câu

III Luyện tập :

1 Công dụng của trạng ngữ :

a,b Bổ sung thông tin , nối kết đoạn

2 Tách trạng ngữ , Nêu công

- Cá nhân thực hiện

- Viết và đọc bài

Trang 30

- Củng cố kiến thức bài học

- Vận dụng vào việc làm bài tập

Trang 31

VIÊN

Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh

- Ôn lại những kiến thức cần thiết (về tạo lập văn bản, lập luận chứng minh ) để việc học cách làm bài có cơ sở chắc chắn hơn

Tuần : 23 , Tiết : 91

chứng minh

Trang 32

- Bước đầu nắm được cách thức cụ thể trong việc làm 1 bài văn lập luận chứng minh , những điều cần lưu ý và những lỗi cần tránh trong lúc làm bài

Chuẩn bị :

- HS Học bài cũ , soạn bài mới theo sự dặn dò

Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :

- Kiểm diện

H : Hãy cho biết tầm quan trọng của lập luận chứng minh trong văn nghị luận ?

20’ Hoạt động 2 :

I Các bước làm bài văn lập

luận chứng minh :

1 Tìm hiểu đề và tìm ý

Đề : “Có chí thì nên “ hãy chứng minh

tính đúng đắn

a Xác định đúng đề

b Chứng minh tính đúng đắn của câu

Sử dụng câu chuyển khi kết thúc

phần mở bài Kết bài sử dụng từ

tóm lại

4 Đọc và sửa lại bài

- Hướng dẫn học sinh các bước làm bài văn lập luận chứng minh

- Đọc đề sgk/48

H : Cho biết câu tục ngữ chứng minh điều gì ?

H : “Chí” có nghĩa là gì ?

H : Một bài văn nghị luận thường mấy phần ? Đó là những phần nào ?

- Gọi hs đọc các phần mở bài mục 3 sgk

H : Khi viết mở bài có cần lập luận khôngvà có mấy cách và có phù hợp với yêu cầu của đề bài không ?

- Cá nhân đọc

- TL : Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ

- TL : Chí : là hòai bão , lí tưởng

20’ Hoạt động 3:

Viết dàn bài chứng minh tính đúng

đắn của câu tục ngữ “Có công mài

sắc có ngày nên kim”

H : Làm thế nào để đọan đầu thân bài liên kết được với đọan trước đó ?

H : Nên viết đọan phân tích lí lẽ như thế nào ? Nên phân tích lí lẽ nào trước , nên viết đọan nêu dẫn chứng như thế nào ?

H : Kết bài đã hô ứng với mở bài chưa ?

- TL : Dùng từ “thật vậy , đúng như vậy”

- Viết đọan phân tích lí lẽ

- Viết đọan nêu dẫn chứng tiêu biểu

- TL : Kết bài đã hô ứng với bài và đã thấy được luận điểm cm

- Đọc luyện tập và viết dànbài - đọc to

2’ Hoạt động 4:

Trang 33

- Dặn dò : - Chuẩn bị luyện tập từ dàn bài đã làm ở

hiện

Bổ sung :

- Củng cố những hiểu biết về cách làm bài văn lập luận chứng minh

- Vận dụng được những hiểu biết đó vào việc làm 1 bài văn chứng minh cho một nhận định , 1 ý kiến 1 vấn đề xã hội gầngũi quen thuộc

CHUẨN BỊ :

Tuần : 23 ; Tiết : 92

Trang 34

Em hãy chứng minh tính đúng

đắn của câu tục ngữ xưa đến

nay luôn luôn sống theo đạo lí

“Ăn quá nghớ kẻ trồng cây”

và “Uống nước nhớ nguồn”

1 Tìm hiểu đề và tìm ý

:

2 Lập dàn bài :

3 Viết đọan văn :

H : Đã yêu cầu chứng minh vấn đề

gì ? Em hiểu “Ăn cây và Uống nguồn là gì ?

H : Yêu cầu lập luận CM ở đây đòi hỏi phải làm như thế nào ?

H : Nếu là người cần được chứng minh thì em có đòi hỏi phải diễn giải rõhơn ý nghĩa của 2 câu tục ngữ ấy như thế nào ?

- Lưu ý : Cần phải nêu các biểu hiện của đạo lí Uống nước nhớ nguồn và

“Ăn qủa nhớ kẻ trồng cây” theo trình tự thời gian vì đề bài dứt khóat đòi hỏi 1 sự chứng minh dọc theo chiều lịch sử “Từ xưa đến nay”

H : Trình bày luận điểm đã chứng minh ? - Sửa chữa

- TL : Điều phải chứng minh : lòng biết

ơn những người đã tạo ra thành qủa để mình được hưởng 1 đạo lý sống đẹp đẽ của DTVN

- TL : Yêu cầu lập luận chứng minh (đưa ra và phân tích những chứng cứ thích hợp để cho người đọc hoặc người nghe thấy rõ đều mà được nêu

ra là đúng , có thật

- TL : Ghi nhớ công ơn của người đi trước của ông bà cha mẹ và thực hiện bằng nhiệm vụ cụ thể

(làm dàn bài ở nhà và dựa vào viết đọan : Mở bài , kết bài : đọc trước lớp )

- Từng cá nhân đọc lại cách mở bài , kết bài ở tiết trước

- Tham khảo đọan trong bài “tinh ta”

- áp dụng những dàn bài chứng minh luận điểm đã học

- Cá nhân trình bày

5’ Hoạt động 3 :

- Củng cố :

- Dặn dò : - Làm dàn ý và viết thành bài văn chứng minh đề “ Có công mài sắc có

ngày nên kim”

- Sọan bài “Đức tính giản dị của Bác Hồ”

- Cả lớp lắng nghe và thực hiện

Bổ sung :

Trang 35

- Cảm nhận được một trong những phong cách cao đẹp của Bác Hồ là đức tính giản dị , trong lối sống và quan hệ bạn bè , việc làm , lời nói , bài viết ,

Tuần : 24 ; Tiết : 93

của Bác Hồ

Trang 36

- Hiểu được nghệ thuật nghị luận của tác giả nêu ra dẫn chứng cụ thể , tòan diện , rõ ràng , kết hợp với giải thích bình luận ngắn gọn mà sâu sắc

- CHUẨN BỊ :

HỌC SINH

- Ổn định :

- Giới thiệu bài mới

- Kiểm diện

H : Tác giả đã nhận định về phẩm chất của Tiếng Việt qua câu văn nào ? Hãy nêu những biểu hiện giàu đẹp của tiếng Việt ?

I Đọc văn bản và tìm

+ Bửa ăn vài món đơn giả 

rửa bát sạch sẽ thơm

+ Đồ dùng gọn gàng

+ Nhà ở vài ba phòng hoà cùng

thiên nhiên

+ Việc làm : Lớn đến nhỏ , ít cần

người phục vụ

+ Giản dị trong đời sống vật

chất và tinh thần

 Phong phú và cao đẹp

Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chú thích

- Đọc mẫu văn bản , gọi hs đọc tiếp

H : Nêu luận điểm chính cho toàn bài trong đoạn mở đầu ?

H : Để làm rõ đức tính giản dị của Bác Hồ tácgiả đã chứng minh những phương diện nào trongđời sống con người của Bác ?

H : Tìm hiểu trình tự lập luận của tác giả trong bài và trên cơ sở đó nêu bố cục của bàivăn ?

H : Đọc đoạn văn từ “Con n lợi” và nhận xét nghệ thuật chứng minh của tác giả ? những chứng cứ có giàu sức thuyết phục không

? Vì sao

H : “Bác sống đẹp nhất “ Đọc văn trên tgđã dùng những biện pháp lập luận nào ?để ngườiđọc hiểu sâu sắc hơn về đức tính giản dị của bác ?

H : Theo em đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của bài văn này là gì ?

- Đọc chú thích nêu ngắn gọn tiểu sử tác giả

- 2 học sinh đọc tiếp

- Cá nhân trả lời : Đức tínhgiản dị của Bác Hồ

- Cá nhân trả lời : Bửa ăn , việc làm , lối sống , lời nói, bài viết

- TL : Bố cục không đầy đủ

3 phần như 1 bài văn Chỉ có mở bài và thân bài

- TL :Dẫn chứng xác thực , chặt chẽ (bửa ăn lối sống việc làm , nói , viết)  toàn diện

- TL : Cuộc sống phong phú cao đẹp về tinh thần và tình cảm Không màng đếnhưởng thụ vật chất

- TL : Dẫn chứng xác thực ,cụ thể , nhận xét sâu sắc

NT : Lập luận chặt chẽ , cụ thể

ND : Nêu bật đức tính giả dị của

Bác  đáng noi theo

- Hướng dẫn hs tổng kết – (đọc ghi nhớ ) - Đọc ghi nhớ

- Củng cố : H Điền vào chỗ trống các chi tiết chứng minh - HS điền vào

Trang 37

a .

b

- Đọc luyện tập

- Học bài , chuẩn bị bài chuyển đổi câu chủ độngsang câu bị động

- Cá nhân đọc

- Cả lớp lắng nghe , và thựchiện

Bổ sung :

- Nắm được các khái niệm câu chủ động , bị động

- Nắm được mục đích của việc chuyển câu chủa động , bị động

CHUẨN BỊ :

Tuần : 24 ; Tiết : 94

thành câu bị động

Trang 38

- Kiểm diện

I Câu chủ động và câu bị

động :

VD:

+ Mọi người yêu mến em

+ Em được mọi người yêu mến

1 Câu chủ động :

Chủ ngữ chỉ người , vật thực hiện 1

hoạt động hướng vào người vật

khác  Chỉ chủ thể của hoạt

động

2 Câu bị động :

Chủ ngữ chỉ người , vật được hoạt

động của người , vật khác hướng

vào  đối tượng của hoạt động

II Mục đích của việc chuyển đổi câu

chù động  câu bị động :

Để nhằm liên kết các câu trong

đoạn thành 1 mạch văn thống nhất

- Ghi ví dụ lên bảng

H : Xác định chủ ngữ trong mỗi câu ?

H : Ý nghĩa của chủ ngữ trong các câu trên ntn?

H : Câu “a" là câu chủ động , câu “b" là câu bị động vậy thế nào là câu chủ động , bị động ?

- Treo bảng phụ đoạn trích lên bảng

H : Đọc và chọn câu điền vào chỗ trống ?

a Mọi người yêu mến em

b Em được mọi người yêu mến

H : Trong 2 câu trên câu nào là câu chủ động và câu nào là câu bị động ?

H : Để liền mạch câu trước đó nên chọn câu a hay b ? vì sao ?

H : Vậy mục đích chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động là gì ?

- Chốt ý ghi nhớ

- Cá nhân thực hiện

- TL : a/ câu chủ động ; b / Câu bị động

- TL : Chọn câu b để câu này cùng chủ đề thông báo với câu trước đó tạo điều kiện liên kết với câu đó

- Đọc ghi nhớ

- Tác giả “Mấy vần thơ thi sĩ

“ chọn câu bị động tránh lặp lại

kiểu câu dùng trước đó , tạo liên

Tìm câu bị động trong đoạn trích Giải thích vì sao tác giả chọn cách viết như vậy

- Thảo luận nhóm , đại diện nhóm phát biểu

Trang 39

H : Mục đích chuyển đổi ?

- Học bài , làm bài tập còn lại

- Chuyển bị bài “Chuyển động “ tiếp theo

- Cả lớp lắng nghe và thực hiện - Cả lớp lắng nghe

Bổ sung :

- Hệ thống hoá kiến thức đã học để làm tốt bài tập làm văn tại lớp

- Tự đánh giá chính xác hơn trình độ tập làm văn của bản thân để có phương hướng phấn đấu phát huy ưu điểm và khắc phục hạn chế

Trang 40

- Theo dõi hs làm bài - Chép đề vào giấy , suy nghĩ làm bài nghiêm túc

Hoạt động 3 : Thu bài - Thu và kiểm số bài - Nộp bài trong trật tự

- Củng cố :

- Dặn dò : - Nhận xét tiết kiểm tra - Chuẩn bị bài ý nghĩa văn chương

- Hiểu quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc , nhiệm vụ công dụng của văn chương trong lịch sử của nhân loại

- Nắm được cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

- Luyện tập viết đoạn văn chứng minh

CHUẨN BỊ :

Kiểm tra

Tuần : 25 ; Tiết : 97

Tiêu đề	Tục Ngữ Về Thiên Nhiên Và Lao Động Sản Xuất
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	93
Dung lượng	833,5 KB