Rõ ràng trí tuệ dân gian, nhân cách ngời bình dân lao động VN đợc kết tinh trong hiện tợng em bé d Câu đố 4 và lời giải thử thách thứ 4 -- Em bé giải đố bằngkinh nghiệm dân gian, có ý ng
Trang 1Soạn: Tuần 7, Tiết 25,26
Văn bản
Em bé thông minh
A Mục tiêu
- Kiến thức: - Giúp HS hiểu đợc nội dung, ý nghĩa của truyện
- Nắm đợc một số đặc điểm tiêu biểu của nhân vật em bé thông minh
2- Kiểm tra bài cũ (5’)
? Kể tóm tắt truyện Thạch Sanh và cho biết tại sao đây là truyện cổ tiêu biểu nhất, có
nhân vật phong phú và kết cấu hoàn chỉnh nhất?
3- Bài mới
* Giới thiệu bài: Trong kho tàng cổ tích VN có loại truyện đề cao trí khôn dân gian tạo
đợc tiếng cời vui vẻ, hồn nhiên chất phác nhng không kém phần thâm thuý của nhân dântrong đời sống hàng ngày “Em bé ”là một trong những truyện nh thế
1 Đọc - chú thích
2 Thể loại
Hoạt động 2(25 )’
*Yêu cầu 1:
?) Văn bản chia làm mấy đoạn? Nội dung chính mỗi đoạn ?
- Đoạn 1: từ đầu -> về tâu vua : thử thách lần 1
- Đoạn 2: tiếp -> ăn mừng với nhau:thử thách lần 2
- Đoạn 3: tiếp -> ban thởng rất hậu: thử thách lần 3
- Đoạn 4: còn lại : thử thách lần 4
*Yêu cầu 2:
?) Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật có phổ biến
trong truyện cổ tích ko? Tác dụng ?
- Phổ biến trong truyện cổ tích
- Tác dụng: - tạo ra thử thách để n/vật bộc lộ tài năng, p/ chất
- tạo tình huống cho cốt truyện
- gây hứng thú, hồi hộp cho ngời nghe
*Yêu cầu 3:
? Sự thông minh, mu trí của em bé đợc thử thách qua mấy
lần? Đó là những lần nào ?
?) Đọc lại câu đố của viên quan và cho biết câu đố đó nhằm
vào ai ? Đối tợng nào trả lời ?
?) Em bé giải thích bằng cách nào ? kết quả ?
?) Để em bé trả lời thay cha và đặt viên quan từ tình thế chủ
động sang tình thế bị động, tác giả dân gian đã dùng biện
?) Mặc dù rất vui nhng nhà vua đã làm gì ?
- Cho 3 con trâu đực trong 1 năm phải đẻ 9 con nghé
động
32
Trang 2?) Có thể coi câu đố nay là một tình huống đợc ko?
- Nh 1 bài toán khó -> tình huống rắc rối cha có cách giải
quyết
?) Thái độ của dân làng thế nào ?
? Thử giải nghĩa các từ : quả quyết, ngờ vực, cam đoan?
- Quả quyết : dứt khoát
- Ngờ vực : cha tin tởng
- Cam đoan: hứa chịu trách nhiệm, dám làm
?) Sự thông minh của em bé đợc thể hiện ở đây ntn?
?) Cách giải quyết của em bé có gì giống và khác lần 1?
Nhận xét?
* GV chốt
Tiết 26
* Yêu cầu 5: HS thảo luận nhóm-> 1 HS trình bày
?) So với 2 câu đố trên, câu đố của vua và lời giải của em bé
hay ở chỗ nào?
- Câu đố hay: vì bất ngờ, lí thú, đa ra lúc hai cha con đang ăn
cơm và phải trả lời ngay
- Lời giải hay: em bé hỏi vua 1 câu hỏi khác nh 1 lời thách
thức và vua hiểu đợc cách giải thông minh của em bé
?) Kết quả ?
- Vua ban thởng rất hậu
* GV chốt
* Hs đọc đoạn 4
?) Câu đố lần này có gì khác với lần trớc? ( Đối tợng ra câu
đố? Ngời phải giải đố? )
- Ngời ra câu đố là sứ thần nớc ngoài
- Ngời giải đố : là vua và các đại thần, ông trạng, nhà thông
thái => ko giải đợc
?) Câu đố này mang ý nghĩa chính trị, ngoại giao có đúngko
?) Em bé đã giải đố bằng cách nào? ý nghĩa?
- Giải bằng 1 bài đồng giao
- Ngời nghe ngạc nhiên vì sự bất ngờ, giản dị và hồn nhiên,
nhí nhảnh của em bé -> GV chốt
* Yêu cầu 6:
?) Sự thông minh giải đố của em bé dựa vào kiến thức sách
vở hay kinh nghiệm đời sống dân gian ? Tác dụng ?
- Đề cao trí thông minh của em bé dựa vào kinh nghiệm đời
sống dân gian => sự thông minh đợc đúc kết từ đời sống và
luôn đợc vận dụng thực tế
* GV chốt
?) Tại sao nói câu chuyện có ý nghĩa hài hớc, mua vui ?
* GV: Em bé là đứa trẻ đầy bản lĩnh, ứng xử nhanh nhẹn và
khéo léo, hồn nhiên Rõ ràng trí tuệ dân gian, nhân cách ngời
bình dân lao động VN đợc kết tinh trong hiện tợng em bé
d) Câu đố 4 và lời giải thử thách thứ 4
Em bé giải đố bằngkinh nghiệm dân gian,
có ý nghĩa ngoại giao
Trang 3- Chuẩn bị : Cây bút thần Lu ý: ? Vì sao Mã Lơng vẽ giỏi ? Mã Lơng vẽ gì? Chia bố cục?
* Chuẩn bị tiếp: Chữa lỗi dùng từ (Tìm đoạn văn có lỗi sai trong bài viết số 1)
- Giúp HS nhận ra đợc những lỗi thông thờn về nghĩa của từ
- Có ý thức dùng từ đúng nghĩa và sửa đợc các lỗi dùng từ sai nghĩa
2 Kiểm tra bài cũ (5 ): ’ ? Chúng ta thờng dùng từ sai nghĩa trong những trờng hợp nào?
Hãy nêu cách chữa? Chữa câu sau: Cây bàng rụng rất nhiều lá bàng nên chúng emnhanh chóng quét sạch lá bàng
3. Bài mới
Hoạt động 1 (5 )’
* Yêu cầu 1: HS đọc VD a, b, c (75)
GV treo bảng phụ chép 3 VD
?) Em hiểu nội dung mỗi câu trên nói về vấn đề gì?
a)Lớp 6 có tiến bộ tuy vẫn còn một số h/c (Sự tiến bộ của lớp 6)
b) Bạn Lan đợc lớp tín nhiệm bầu làm lớp trởng
c) Nguyễn Đình Chiểu đã tận mắt nhìn thấy cảnh nhà tan cửa
nát của những ngời nông dân
* Yêu cầu 2: ?) Vậy em hãy chỉ ra những từ dùng sai nghĩa
trong 3 câu trên? ( Vì sao)
a) Yếu điểm b) Đề bạt
c) Chứng thực
( nguyên nhân dùng sai : cha hiểu đúng nghĩa của từ )
?) Em hiểu nghĩa của các từ trên nh thế nào?
a) Yếu điểm : điểm quan trọng
b) Đề bạt: cử giữ chức vụ cao hơn (thờng do cấp có thẩm quyền
cao quyết định mà không phải do bầu cử)
a) - Nhợc điểm (điểm yếu kém - điểm còn yếu)
- Điểm yếu (điểm yếu kém - điểm còn yếu)
b) Bầu: tập thể chọn ngời bằng cách bỏ phiếu hoặc biểu quyết
để giao làm đại biểu hoặc giữ chức vụ nào đấy
c) Chứng kiến: trông thấy tận mắt sự việc nào đó xảy ra
Hoạt động 3 (5 )’
?) Từ các VD trên, theo em tại sao lại dùng từ sai? Cách khắc
phục?
- Nguyên nhân: + không biết nghĩa
+ Hiểu sai nghĩa
Trang 4+ Hiểu nghĩa không đầy đủ
- Khắc phục: + Phải hiểu thật đúng nghĩa của từ mới dùng
+ Tra từ điển
* GV: Muốn hiểu đúng nghĩa của từ, ngoài tra từ điển có thể
tham khảo ở sách báo và có thói quen giải nghĩa của từ theo 2
cách đã học ( k/n mà từ biểu thị, dùng từ đúng nghĩa, trái nghĩa)
- HS đọc thêm (76) -> chốt ý
3 Cách sửa
- Hiểu đúng nghĩa của từ mới dùng
- Tra từ điển
Hoạt động 4 (22 )’
GV treo bảng phụ để HS tham
khảo nghĩa các từ ngoài ngoặc
đơn -> có cơ sở để xác định kết
hợp từ đúng
GV chép bài tập vào bảng phụ
để HS lên điền từ (hoạt động cá
nhân)
HS tìm từ sai -> thay vào phiếu
học tập
HS hoạt động nhóm
-> GV thu, chấm một số bài
- 2 HS lên bảng
-> gọi HS nhận xét -> GV chữa
B.Luyện tập
1 Bài tập 1( 75) Các kết hợp từ đúng:
- Bản Tuyên ngôn
- Tơng lai xán lạn
- Bôn ba hải ngoại
- Bức tranh thuỷ mặc
- Nói năng tuỳ tiện
2 Bài tập 2( 76) a) Khinh khỉnh b) Khẩn trơng c) Băn khoăn
3 Bài tập 3( 76) a) Thay : đá = đấm tống = tung b) Thay : + thực thà = thành khẩn + bao biện = nguỵ biện c) Thay: + tinh tú = tinh tuý + cái tinh tú = tinh hoa
4 Bài tập 4 (thêm)
Đặt câu với các từ sao cho thích hợp
- bất tử (ko chết ), bất hủ (ko mất, còn mãi), ngoan
cố (ngang bớng, ko chịu theo lẽ phải),ngoan cờng (bền bỉ và cơng quyết)
VD: - Truyện Kiều của Nguyễn Du là thiên tiểu thuyết bằng thơ bất hủ trong nền thơ ca VN
- Hình ảnh Bác Hồ luôn bất tử trong lòng ngời VN
4 Củng cố: - Câu hỏi SGK
5 H ớng dẫn về nhà (2 )’
- Học bài, làm bài tập 4 (76)
- Chuẩn bị: Luyện nói trong văn tự sự
+ Lập 2 dàn ý nh SGK yêu cầu ( đề a, c)
+ Lập 2 dàn ý phải cụ thể -> tập nói ở nhà
E Rút kinh nghiệm
………
………
………
28
Kiểm tra văn 45’
A Mục tiêu
- Qua giờ kiểm tra kiến thức về VH từ đầu năm đến nay qua thể loại truyền thuyết
- Đánh giá kỹ năng vận dụng câu chuyện vào thực tế kể tóm tắt, sáng tạo
- Giáo dục ý thức tự giác, độc lập, sáng tạo khi làm bài
B Chuẩn bị
- Đề bài, giáo án
C Ph ơng pháp
- Phơng pháp qui nạp
D Tiến trình
Trang 51) Thế nào là truyền thuyết? Kể tên các truyền thuyết đã học?
2) Truyện cổ tích thờng nêu cao chân lí: thiện thắng ác, ở hiền gặp lành Điều đó thểhiện ở truyện Thạch Sanh nh thế nào?
3) Kể tóm tắt truyện “Sự tích Hồ Gơm” khoảng 10 - 15 dòng bằng vai Lê Lợi
II Yêu cầu – Biểu điểm phần tự luận Biểu điểm phần tự luận
1) Câu 1: 2 điểm
* Khái niệm : SGK (7) (1 điểm)
* Kể tên truyền thuyết: Con rồng cháu tiên, Bánh chng bánh giày, Thánh Gióng, STTT,
Sự tích Hồ Gơm ( 1 điểm)
2) Câu 2: 2 điểm
* Truyện cổ tích thờng nêu cao chân lí: thiện thắng ác, ở hiền gặp lành Điều đó thể hiện
ở truyện Thạch Sanh rất rõ ràng, sâu sắc
+ Thạch Sanh: đại diện cho những ngời ăn ở hiền lành, tốt bụng Dù trải qua rất nhiềugian truân, khổ ải do kẻ ác bày đặt nhng dần dần đều vợt qua Tài năng, phẩm chất củaThạch Sanh đợc bộc lộ và cuối cùng Thạch Sanh đợc lên ngôi vua, hởng hạnh phúc xứng
đáng
+ Lí Thông và bà mẹ: đại diện cho những kẻ xấu, kẻ ác luôn tham lam, vị kỉ, chỉ biết lợiích cho bản thân, làm việc ác… và cuối cùng bị trừng trị thích đáng thành con bọ hung
3) Câu 3: 3 điểm
* Yêu cầu: - Khi kể phải nhập vai Lê Lợi
- Phải đảm bảo các chi tiết
+ Lê Lợi tự giới thiệu về mình: ở vùng đất Lam Sơn, kêu gọi khởi nghĩa, lúc đầu lực l ợng yếu nên bị thua
-+ Long Quân cho mợn gơm thần bằng cách để Lê Thận đánh cá nhặt đợc thanh gơm(3lần) -> Lê Lợi nhận đợc chuôi gơm -> khi lắp vừa nh in và nổi bật dòng chữ ThuậnThiên
+ Nhuệ khí nghĩa quân tăng, chiến thắng liên tục và đất nớc đợc độc lập
+ Lê Lợi lên ngôi vua, cỡi thuyền rồng ở Hồ Tả Vọng -> Long Quân sai Rùa Vàng đòilại gơm -> Hồ Tả Vọng có tên Hồ Hoàn Kiếm, Hồ Gơm
III Nhận xét - Thu bài
- Tạo cơ hội cho HS thể hiện bài tập nói kể chuyện dới hình thức đơn giản, ngắn gọn
- Giáo dục ý thức tự giác chuẩn bị dàn ý ở nhà để tạo điều kiện tốt cho tập nói…
- Bớc đầu rèn kĩ năng nói, kể trớc tập thể sao cho to, rõ, mạch lạc, bình tĩnh, tự tin
2 Kiểm tra bài cũ (5 )’
? Kiểm tra phần chuẩn bị ở nhà của HS
3. Bài mới
36
Trang 6A Mở bài: Lời chào và lí do tự giới thiệu
* Lời chào: Kính chào cô giáo và xin chào các bạn!
* Lí do: … Muốn cô giáo và các bạn hiểu rõ hơn về tôi
- Giới thiệu địa chỉ gia đình -> lời mời các bạn đến chơi
- Lời cảm ơn mọi ngời đã chú ý nghe -> chào tạm biệt
Dàn bài 2
GV hớng dẫn HS
phân tích đề và lập
dàn bài sơ lợc
Đề 2(2’): Hãy giới thiệu với các bạn trong lớp về gia đình mình
a) Mở bài: Lời chào và lí do kểb) Thân bài:
- Giới thiệu tên và địa chỉ nhà riêng - lời mời đến chơi
- Giới thiệu tên bố mẹ, nghề nghiệp…
- Giới thiệu anh (chị), em: kể đặc điểm của từng ngời ( nên chọn
đặc điểm hay, đẹp)c) Kết bài:
- Giới thiệu về bản thân, vai trò tình cảm của mình trong gia đình
- Lời mời ( thể hiện lịch sự, nhiệt tình ) – Biểu điểm phần tự luận Lời chào tạm biệt
- Nói to, rõ để mọi ngời đều nghe
- Tự tin, tự nhiên, đàng hoàng, mắt nhìn vào ngời khác
- Dựa vào phần đã chuẩn bị, tránh lệ thuộc
2 Phần trình bày của HS
3 GV nhận xét, đánh giá nội dung và cách trình bày
4 Củng cố: - Nhắc HS xem lại lý thuyết của văn tự sự
Trang 7C Ph ơng pháp
- Phơng pháp qui nạp
D Tiến trình
1 ổ n định tổ chức (1 )’
2 Kiểm tra bài cũ (5 )’
? Kể tóm tắt truyện “Em bé thông minh” và nêu cảm nhận của em về em bé?
3. Bài mới
Hoạt động 1 (10 )’
- GV hớng dẫn HS đọc -> đọc mẫu 1đoạn -> 3 HS đọc
tiếp -> Nhận xét
I Đọc – Biểu điểm phần tự luận Tìm hiểu văn bản
1 Đọc – Biểu điểm phần tự luận Chú thích
2 Thể loại
Hoạt động 2(15 )’
?) Truyện có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung
chính của mỗi đoạn?
?) Ai là nhân vật chính? Nhân vật này gắn liền với
hiện tợng nào xuyên suốt câu chuyện? Vì sao?
- Nhân vật ML gắn liền với hiện tợng cây bút thần
- Cả hai góp phần thể hiện chủ đề t tởng và ý đồ nghệ
thuật của tác giả dân gian
?) ML đợc giới thiệu là ngời nh thế nào? Thể hiện ở
những chi tiết nào?
- Mồ côi, nghèo khổ, thông minh
- Có tài vẽ, ham học vẽ: không bỏ phí một ngày, say
- Cây bút thần đến trong mơ, đợc thần cho
?) Việc ML đợc cụ già cho bút thần có ý nghĩa gì? So
*GV: Thật thú vị, giấc mơ tan nhng cây bút thần đã
thành sự thật Chi tiết kì diệu chủ chốt của truyện cổ
tích đã xuất hiện hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu sa
?) ý nghĩa của cây bút thần là gì?
?) Điều kì diệu mà cây bút thần mang lại cho ML là
gì?
- Vẽ chim -> chim tung cánh
- Vẽ cá -> cá trờn xuống sông
?) Sự kì diệu đó do tài năng hay do thần linh giúp đỡ?
- Là sự kết hợp giữa tài năng, điều kiện và phơng tiện
- Cây bút thần là phần thởng cho kết quả khổ học thành tài của Mã Lơng
Hoạt động 3 (13 )’
?) Vì sao khi có bút thần trong tay ML không vẽ cho
riêng mình mà lại vẽ cho ngời nghèo?
- ML có bản chất nhân hậu, thơng ngời, yêu lao động
?) ML vẽ cho ngời nghèo những gì?
- Dụng cụ lao động, vật dụng, đồ dùng trong cuộc
sống
?) Tại sao ML không vẽ vàng bạc, lơng thực, thực
phẩm mà chỉ vẽ công cụ lao động, đồ dùng cần thiết
cho ngời lao động? ý nghĩa của việc làm đó?
?) Qua việc vẽ cho ngời nghèo,tác giả dân gian muốn
b) Mã Lơng vẽ cho ngời nghèo
- Mã Lơng là ngời nhân hậu, yêu lao động muốn đem tài năng phục vụ ngời nghèo, phục vụ nhân dân
38
Trang 8gửi gắm điều gì về mục đích của tài năng?
- Tài năng từ nhân dân mà ra, nếu phục vụ nhân dân
lao động thì tài năng có điều kiện để phát triển
?) Nếu có bút thần trong tay, em sẽ vẽ gid cho ngời
nghèo?
- 3 HS phát biểu -> Nhận xét, đánh giá
Tiết 31
Hoạt động 1
?) Câu chuyện cây bút thần lọt đến tai tên địa chủ giàu
có trong làng Hắn đã c xử với ML nh thế nào? Hắn đã
làm gì?
?) ML phản ứng nh thế nào? Nhận xét về phản ứng đó?
?) Việc ML giết tên địa chủ có ý nghĩa gì?
- ML ghét kẻ giàu có, tham lam, hợm hĩnh
- ML kiên quyết không đem tài năng nghệ thuật phục
vụ tham vọng ích kỉ của kẻ ác
?) Sau khi thoát tên địa chủ, ML đã vẽ tranh để kiếm
sống Em có nhận xét gì về việc này?
?) Em hãy chỉ rõ ý nghĩa của chi tiết trên?
- Là nhịp cầu nối 2 cuộc đấu, đa mạch truyện phát triển
tự nhiên -> chứng tỏ tài năng nghệ thuật siêu phàm của
ML
- Khẳng định ML là hoạ sĩ của nhân dân lao động nên
yêu thích các con vật
* GV chốt
?) Khi bị bắt vào kinh đô, ML đã phải trải qua những
thử thách nào? Thái độ của ML?
- Vua bắt vẽ rồng >< vẽ cóc ghẻ
- Vua bắt vẽ phợng > < vẽ gà trụi lông
?) Tại sao ML lại làm nh thế?
- Căm ghét vua vì tàn ác -> không sợ uy quyền
?) Tại sao sau đó ML lại vẽ theo ý vua? ý nghĩa?
- ML dùng mẹo làm ngợc ý vua để làm nhục y -> gậy
ông đập lng ông
- ML vẽ biển, thuyền -> sóng nhẹ -> biển động ->
giông tố nhấn chìm nhà vua -> trừ hại cho dân
=> ML không khoan nhợng, kiên quyết trừ cái ác
* GV chốt
?) Tại sao bút thần trong tay vua lại không theo ý vua
mà trong tay ML lại làm theo ý ML?
- Vua không có tài trừ gian ác, ML có tài và đem nghệ
thuật phục vụ nhân dân, chống cái ác
* GV chốt
?) Hãy khái quát những bài học t tởng và nghệ thuật
chủ yếu của truyện?
- Cách kể mộc mạc, dung dị Cây bút thần diệu, hoạ sĩ
tài hoa đem nghệ thuật phục vụ nhân dân, trừng trị bọn
tham ác
- Thể hiện trí tởng tợng phong phú và mơ ớc của nhân
dân về khả năng kì lạ của tuổi trẻ
c) Mã Lơng chống những kẻtham lam hung ác
* Mã Lơng trừng trị tên địa chủ
- Mã Lơng không vẽ gì và tựtay giết tên chúa đất hung bạo
* Mã Lơng trừng trị nhà vua
- Mã Lơng kiên quyết thực hiện công lí của nhân dân, trừ hại cho dân bằng cách diệt trừ tên vua tham lam,
HS hoạt động cá nhân III Luyện tập1 BT1 : Kể dũng cảm lại truyện
2 BT 2: Em thích nhất chi tiết nào? Tại sao?
4 Củng cố
5 H ớng dẫn về nhà
Trang 9- Học ghi nhớ, tập kể diễn cảm câu chuyện
- HS nắm đợc đặc điểm của danh từ, các nhóm danh từ chỉ đơn vị và chỉ sự vật
- Bớc đầu luyện kĩ năng thống kê, phân loại các danh từ
2 Kiểm tra bài cũ (5 )’
? Nêu nguyên nhân và cách sửa lỗi dùng từ không đúng nghĩa?
Đặt câu với 2 từ : trang trọng, trang trí?
- DT là “trâu” trớc DT có “3” và “ấy” đứng sau
* GV: Trong cụm DT trên, “con trâu” là phần trung tâm
của cum DT (con là DT chỉ đơn vị, trâu là DT chung)
-> tiện cho việc phân tích, “con trâu” là DT
* Yêu cầu 2
?) Câu văn trên còn DT nào khác nữa?
- Vua, làng, thúng, gạo, nếp
?) Các DT trên dùng để biểu thị những gì?
- DT dùng để chỉ ngời, vật, sự vật, khái niệm
* GV: Từ “KN” để chỉ những khái niệm trừu tợng nh
“Hoà bình”, “tự do”, “độc lập”… ý nghĩa chỉ đơn vị
cũng thuộc phạm trù “KN”
* Yêu cầu 3
?) Trong cụm DT “3 con trâu ấy” thì từ đứng trớc DT là
từ thuộc loại gì? ý nghĩa của nó?
- Từ loại số từ -> chỉ số lợng
?) Sau DT thờng là những từ nào?
- ấy, đó, kia…, -> là chỉ từ chỉ sự phân biệt cụ thể
2 Khả năng kết hợp của Danh từ
- Từ chỉ số lợng đứng trớc(những, các, vài,1,2)
- Các từ đứng sau: này, ấy
?) Đặt câu với các DT vừa tìm đợc? Cho biết chức vụ
Trang 10?) Các từ con, viên, tháng, tạ có nghĩa khác nh thế nào với
các từ trâu, quan, gạo, thóc?
?) Nếu thay “con” = chú, bác đơn vị đo lợng,tính đếm
“ viên” = ông, tên có thay đổi không?
- Không thay đổi vì các từ đó không chỉ số đo, đếm
-> gọi là từ chỉ đơn vị tự nhiên
?) Em hiểu thế nào là DT chỉ đơn vị tự nhiên?
- 2 HS phát biểu
?) Nếu thay thúng = rổ, rá…, tạ = kg, tấn… thì nghĩa các
cụm từ có thay đổi không? Vì sao?
- Có thay đổi vì đó là những từ chỉ số đo, đếm
?) Các từ rổ, rá, thúng… chỉ số lợng nh thế nào?
- Số lợng ớc chừng, không chính xác
*GV: Các từ tạ, tấn, chỉ số lợng chính xác
?) Em hiểu nh thế nào về 2 loại DT đơn vị này?
?) Tại sao có thể nói “ 3 thúng gạo rất đầy” nhng không
- Nêu tên ngời, vật, hiện tợng, khái niệm…
3) Phân chia Danh từ chỉ
đơn vị
- DT chỉ đơn vị tự nhiên ( loại từ)
VD: chỉ đơn vị qui ớc:+ Đơn vị chính xác: tạ,
kg, m…
+ đơn vị ớc chừng: vốc, nắm…
3 BT 3 (87)a) DT chỉ đơn vị quy ớc chính xác: y, ha, cm…
b) DT chỉ đơn vị quy ớc ớc chừng: đấu, vốc, đoạn
4 BT thêmViết một đoạn văn ngắn từ 3 -> 5 câu trong đó có 3 DT chỉ sự vật và 3 DT chỉ đơn vị
- Giúp HS nắm đợc đặc điểm, ý nghĩa của ngôi kể trong văn tự sự: ngôi thứ nhất, thứ 3
- Biết lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong tự sự
- Sơ bộ phân biệt đợc tính chất khác nhau của ngôi kể thứ nhất và thứ 3
B Chuẩn bị
- SGK, SGV, bài soạn, TLTK
Trang 11- Bảng phụ, phấn màu.
C Cách thức tiến hành
- Phơng pháp quy nạp
D Tiến trình
1- ổ n định tổ chức (1’)
2- Kiểm tra bài cũ (5’)
? Kể tóm tắt truyện Cây bút thần ? Em hãy cho biết ai là ngời kể chuyện?
3- Bài mới
* Giới thiệu bài: Các câu chuyện thần thoại, cổ tích đã học ngời kể thờng giấu mình nh truyện Cây bút thần Thực tế có còn cách kể nào khác không ? Chúng ta tìm hiểu cụ thể
Hoạt động 1 (20 )’
* GV treo bảng phụ chép đoạn văn 1 (88) và đoạn văn 2:
“ Tôi vừa tròn 12 tuổi, học lớp 6A1 Sở thích của tôi là xem
phim hoạt hình và học môn Toán Tôi mơ ớc sau này mình là
kiến trúc s tạo nên những công trình lớn lao cho nớc nhà
* Yêu cầu 1: Gọi HS lên đọc bảng phụ ( đoạn văn 1)
?) ở đoạn văn 1 ngời kể có xuất hiện không?- Không
* GV: Ngời kể giấu mình, không biết ai kể, nhng ngời kể
chứng kiến hết
?) Vậy em hiểu nh thế nào về ngôi kể thứ 3?
- 3 HS phát biểu
* GV chốt
* Yêu cầu 2: HS đọc đoạn văn 2 ở bảng phụ
?) Ngời kể ở đoạn văn 2 là ai? Dựa vào dấu hiệu nào em biết
* Yêu cầu 3: HS đọc đoạn văn 2 (88)
?) Ngời xng “tôi” trong đoạn văn là ai? Dế mèn hay tác giả?
- Dế mèn -> không phải tác giả Tô Hoài
?) Tại sao biết đó là dế mèn?
- Bởi Dế mèn kể tại sao lại có cơ thể cờng tráng ( ăn uống điều
độ)
* GV chốt
I Ngôi kể và vai trò của ngôi kể trong văn tự sự
1 Ngôi kể là gì?
- Là vị trí gián tiếp
mà ngời kể sử dụngkhi kể chuyện
2 Các ngôi kể thờng gặp
a Ngôi kể thứ ba
- Ngời kể tự giấumình, gọi nhân vậtbằng tên của chúng
?) Hai đoạn văn trên ngời kể sử dụng ngôi thứ nhất? Em có
nhận xét gì về ngôi kể này?
- Ngời kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe thấy, trải
qua, trực tiếp nói ra cảm tởng, ý nghĩ, tình cảm
*GV: Ngôi thứ nhất và ngôi thứ 3 hay đợc sử dụng trong văn
* GV: Khi dùng ngôi 1, tác giả vẫn có thể thay đổi ngời kể,
nhân vật kể chuyện Nhân vật xng tôi có thể là tác giả (hồi kí,
tự truyện) nhng có thể là một nhân vật trong truyện ( đv2)
?) Nếu đổi ngôi kể trong đoạn văn 2 -> ngôi 3, thay “tôi” -> Dế
Mèn thì đoạn văn sẽ nh thế nào?
- Đoạn văn sẽ mang tính khái quát hơn -> không phù hợp vì
ngời ngoài không để ý và biết đợc nh thế nào về Dế Mèn
?) Có thể đổi ngôi 3 thành ngôi 1 trong đoạn văn 1 đợc không?
Vì sao?
- Không nên vì nếu đổi phải cấu tạo lại hầu nh cả đoạn văn
b Ngôi kể thứ nhất
- Ngời kể xng tôi, trựctiếp nói suy nghĩ, tìnhcảm của mình
3 Vai trò của ngôi
kể trong văn tự sự
- Ngôi 3: mang tínhkhái quát
- Ngôi 1: mang tínhchủ quan
=> lựa chọn ngôi kểthích hợp, linh hoạt
Hoạt động 2(2 )’
?) Bài học cần ghi nhớ gì?
- 2 HS phát biểu -> 1 HS đọc ghi nhớ II Ghi nhớ: sgk(89)
Hoạt động 3(15 )’ III Luyện tập
42