chuẩn kiến thức kỹ năng môn sử- địa

Khái niệm về chuẩn kiến thức,kĩ năng Chuẩn kiến thức, kĩ năng là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kĩ năng của môn học  Chuẩn kiến thức, kĩ năng được cụ thể hoá ở các chủ đề

hướng dẫn dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

môn Lịch s & ử & Địa lí theo chuẩn kiến thức, kĩ năng

Vũng Tàu, 28-29/07/2009

1 Một số vấn đề về Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Lịch sử

 1.2 Khái niệm về chuẩn kiến thức,kĩ năng

 Chuẩn kiến thức, kĩ năng là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kĩ năng của môn học

 Chuẩn kiến thức, kĩ năng được cụ thể hoá ở các chủ đề của môn học theo từng lớp, ở các lĩnh vực học tập cho từng lớp và cả cấp học

 Chuẩn kiến thức, kĩ năng là cơ sở để biên soạn SGK, quản lí dạy học, đánh giá kết quả giáo dục

1.3 Mối quan hệ giữa Chuẩn và SGK, giữa Chuẩn và cụng

tỏc tổ chức dạy học

SGKCHU N ẨN

Quản lý, chỉ đạo

D Y H C ẠY HỌC ỌC

Chuẩn và SGK

 SGK: tài liệu tiếp nối chương trình, cụ thể hoá những quy định của chương trình về mục tiêu bộ môn, phạm vi, số lượng, mức độ các đơn vị kiến thức; định hướng về

1.4 Chương trình môn Lịch sử và Địalí

 1.4.1 Mục tiêu:

 - Cung cấp cho học sinh một số kiến thức cơ bản, thiết

thực về:

 + Các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử tiêu biểu

tương đối có hệ thống theo dòng thời gian của lịch sử Việt Nam từ buổi đầu dựng nước tới nửa đầu thế kỉ iIi

 + Các sự vật, hiện tượng và các mối quan hệ địa lí đơn

giản ở Việt Nam, các châu lục và một số quốc gia trên thế giới

 - Bước đầu hình thành và rèn luyện cho học sinh các kĩ năng:

 + Quan sát sự vật, hiện tượng; thu thập tư liệu từ các nguồn thông tin khác nhau Nêu thắc mắc trong quá trình học tập và chọn thông tin để giải đáp Nhận biết đúng các sự vật, sự kiện, hiện tượng lịch sử Trình bày kết quả nhận thức của mình Vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn đời sống.

 + Góp phần bồi dưỡng và phát triển ở học sinh: Ham học hỏi

để biết về lịch sử dân tộc Yêu thiên nhiên, quê hương, đất

nước Bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và các di tích lịch sử văn hoá

1.4.2 Nội dung chương trình:

Chương trình Lịch sử và Địa lí bao gồm các chủ đề:

 Địa lí 4

 - Thiên nhiênvà hoạt động sản iuất của người dân ở miền núi và trung

du

 - Thiên nhiênvà hoạt động sản iuất của con người dân ở miền đồng bằng

 - Địa lí Việt Nam: Tự nhiên; dân cư; kinh tế.

 - Địa lí thế giới: Châu á; châu Âu; châu Phi; châu Mĩ; châu Đại dương, châu Nam Cực.

2 Cấu trúc tài liệu Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức,

kĩ năng môn Lịch sử và Địa lí: tuần, bài, yêu cầu cần đạt,

ghi chú.

 - C t ột B i ài bao g m các b i h c trong SGK, b i ồm các bài học trong SGK, bài ài học trong SGK, bài ọc trong SGK, bài ài học trong SGK, bài

ôn t p, ki m tra ập, kiểm tra định ki cuối học ki và nội dung ểm tra định ki cuối học ki và nội dung định ki cuối học ki và nội dung nh ki cu i h c ki v n i dung ối học ki và nội dung ọc trong SGK, bài ài học trong SGK, bài ột

l ch s ịnh ki cuối học ki và nội dung ử địa phương Nội dung ôn tập, kiểm tra định ki cuối học ki và nội dung a phương Nội dung ôn tập, kiểm tra ng N i dung ôn t p, ki m tra ột ập, kiểm tra định ki cuối học ki và nội dung ểm tra định ki cuối học ki và nội dung

cu i h c ki ch y u l n i dung Chu n ki n ối học ki và nội dung ọc trong SGK, bài ủ yếu là nội dung Chuẩn kiến ếu là nội dung Chuẩn kiến ài học trong SGK, bài ột ẩn kiến ếu là nội dung Chuẩn kiến

th c, k nang c a chức, kĩ nang của chương trinh mà HS đã được ĩ nang của chương trinh mà HS đã được ủ yếu là nội dung Chuẩn kiến ương Nội dung ôn tập, kiểm tra ng trinh m HS ã ài học trong SGK, bài đ được c

h c trong h c ki N i dung yêu c u c n ọc trong SGK, bài ọc trong SGK, bài ột ầu cần đạt ầu cần đạt đạt t

trong các b i l ch s v ài học trong SGK, bài ịnh ki cuối học ki và nội dung ử địa phương Nội dung ôn tập, kiểm tra ài học trong SGK, bài định ki cuối học ki và nội dung a lí định ki cuối học ki và nội dung a phương Nội dung ôn tập, kiểm tra ng can

c v o n i dung c th c a t i li u m ức, kĩ nang của chương trinh mà HS đã được ài học trong SGK, bài ột ụ thể của tài liệu mà địa ểm tra định ki cuối học ki và nội dung ủ yếu là nội dung Chuẩn kiến ài học trong SGK, bài ệu mà địa ài học trong SGK, bài định ki cuối học ki và nội dung a

phương Nội dung ôn tập, kiểm tra ng biên so n.ạt

 - Cột yêu cầu cần đạt đối với từng bài học được hiểu là

Chuẩn (cơ bản, tối thiểu) đòi hỏi tất cả HS phải đạt được.

 - Ghi chú :xác định những vấn đề cần hướng dẫn cụ thể

hơn, trong đó chủ yếu là những kiến thức, kĩ năng dành cho đối tượng HS khá, giỏi Tuy nhiên, đây chỉ là những gợi ý bước đầu, GV cần căn cứ vào tình hình thực tế của mỗi lớp học để xây dựng những nội dung kiến thức, kĩ năng có tính “phát triển” (trong phạm vi chuẩn) dành cho đối tượng HS khá, giỏi,.

3 Một số điểm lưu ý khi sử dụng tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Lịch sử và Địa lí để iây dựng kế hoạch bài học

 - Thứ nhất, bài soạn (nội dung dạy học) cần tập trung

khắc sâu những yêu cầu cơ bản của chuẩn kiến thức, kĩ

năng: Có thể nói đây là yêu cầu quan trọng nhất trong

việc thực hiện chuẩn, cũng có nghĩa là thực hiện chương trình giáo dục (vì chuẩn là cốt lõi chương trình) Việc xác định nội dung chuẩn của bài học, chọn lọc và thực hiện

được các phương pháp dạy học, biện pháp giáo dục để học sinh đạt được chuẩn của bài học là bài học đạt yêu cầu

 Bài soạn (bài lên lớp) của giáo viên cần khắc sâu những yêu cầu của chuẩn Điều này sẽ tránh được

hai thái cực: hoặc dạy học không tới chuẩn (bỏ kiến thức, hạ chuẩn), hoặc (và thường là) cao hơn

chuẩn hoặc không chú trọng đúng mức vào trọng

tâm của bài học

 Những yêu cầu cơ bản của chuẩn kiến thức, kĩ

năng được thể hiện tại cột mức độ cần đạt của tài

liệu Đây chính là kiến thức cơ bản, trọng tâm của bài học Mọi yêu cầu về kiến thức, kĩ năng khác của bài học đều phải iuay quanh, làm nổi bật lên nội dung mức độ cần đạt

 - Thứ hai, ngoài việc thực hiện nội dung kiến

thức, kĩ năng tại cột mức độ cần đạt- yêu cầu tối

thiểu, bài soạn cần xác định nội dung và biện

pháp dạy học phù hợp cho từng nhóm đối tượng

Cụ thể là phải “dễ hoá” bằng cách gợi mở, dẫn dắt, làm mẫu đối với học sinh yếu, HS có hoàn cảnh khó khăn trong học tập; “mở rộng, phát

triển” (trên cơ sở chuẩn) đối với học sinh khá

giỏi, học sinh ở vùng thuận lợi

Ví dụ: bài 8 (Địa lí)

 Tài liệu gợi ý hai nội dung: Quan sát hình và kể các công

việc cần phải làm trong quy trình sản xuất ra các sản

phẩm đồ gỗ; Giải thích những nguyên nhân khiến rừng ở Tây Nguyên bị tàn phá (Hoặc những con sông ở Tây

Nguyên bắt nguồn từ đâu và chảy ra đâu)

 Ngược lại, với đối tượng HS yếu, GV cần xác định những nội dung kiến thức, kĩ năng được coi là khó và vận dụng các phương pháp dạy học phù hợp để các đối tượng này

đạt được chuẩn Ví dụ, GV cần: chỉ mẫu các con sông

trên bản đồ, lược đồ; sử dụng thêm tranh ảnh, gợi ý để học sinh mô tả đặc điểm sông ở Tây Nguyên

- Thứ ba, trong kế hoạch bài giảng cần đảm bảo

sự cân đối của cấu trúc bài học trong sách giáo khoa

 Bài học trong sách giáo khoa là bước tiếp nối và thể hiện cụ thể của chuẩn, so với chuẩn, bài học

có sự “mở rộng, phát triển” để đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng HS với những năng lực học tập khác nhau

Các mạch kiến thức và hoạt động giáo dục trong bài học đã được sắp iếp theo một

trình tự logic Bởi vậy, bài soạn và hoạt

động dạy học của GV cần nhấn mạnh vào

chuẩn nhưng đồng thời phải giữ cấu trúc các nội dung kiến thức của bài học.

3 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

 Môn Lịch sử và Địa lí ở tiểu học là một trong bốn môn học đánh giá bằng điểm số Đánh giá môn Lịch sử và Địa lí được thực hiện theo hai hình

thức: đánh giá thường iuyên và đánh giá định kì

Vận dụng chuẩn trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS cần lưu ý một số điểm cơ bản sau:

Hình thức đề kiểm tra

 - Đề kiểm tra kết hợp hình thức: tự luận và trắc nghiệm

khách quan (linh hoạt trong số câu hỏi, khoảng 10- 20%

 - Đề (nội dung) kiểm tra cần đảm bảo mức độ yêu cầu của

chuẩn kiến thức, kĩ năng (cột mức độ cần đạt của tài liệu)

Tuy nhiên, trong cấu trúc đề (nội dung) kiểm tra, cần có những câu hỏi (bài tập) có tính “mở rộng, phát triển”

(trong phạm vi chuẩn) để đáp ứng sự đa dạng về trình độ nhận thức của các đối tượng HS khác nhau Vì thế, trong mỗi đề kiểm tra có kiểm tra kiến thức cơ bản để HS trung bình đạt được và câu hỏi vận dung sâu để phân loại HS khá, giỏi.

Kiểm tra định kì

 Mỗi năm học có 2 lần KTĐK vào cuối HKI và cuối HKII Mỗi lần KT có 2 bài : LS, ĐL Điểm cuả hai bài quy về một điểm chung là trung bình cộnàm tròn 0,5 thành 1 và chỉ làm tròn một lần khi cộng trung bình chung của hai bài)

 Một số dạng câu trắc nghiệm khách quan thường

Cấu trúc

 Ví dụ, kiểm tra, đánh giá nội dung kiến thức, kĩ năng bài 8 nêu trên,

HS hoàn thành các yêu cầu: Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở Tây Nguyên; Nêu được vai trò của rừng đối với đời sống và sản xuất và sự cần thiết phải bảo vệ rừng; Mô tả sơ lược sông ở Tây Nguyên; Mô tả sơ lược: rừng rậm nhiệt đới (rừng rậm, nhiều loại cây, nhiều tầng…), rừng khộp (rừng rụng lá mùa khô) có

thể đánh giá 8- 9 điểm Nội dung kể các công việc cần phải làm trong

quy trình sản iuất ra các sản phẩm đồ gỗ; Giải thích những nguyên nhân khiến rừng ở Tây Nguyên bị tàn phá (Hoặc những con sông ở

Tây Nguyên bắt nguồn từ đâu và chảy ra đâu), có thể đánh giá 1-2 điểm trong thang điểm 10.

 - Đề cần đảm bảo mức độ yêu cầu của chuẩn

KTKN (cột mức độ cần đạt) Tuy nhiên, trong cấu trúc đề cần có những câu hỏi có tính “phát triển,

mở rộng”

 Trong mỗi đề cần KT nội dung kiến thức cơ bản

để HS trung bình đạt được và câu hỏi vận dụng

sâu cho HS khá, giỏi (10- 20 % nội dung đề)

 Ví dụ, kiểm tra, đánh giá nội dung kiến thức, kĩ năng bài 8 nêu trên, HS hoàn thành các yêu cầu: Nêu được một số

hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở Tây Nguyên; Nêu được vai trò của rừng đối với đời sống và sản iuất và

sự cần thiết phải bảo vệ rừng; Mô tả sơ lược sông ở Tây Nguyên; Mô tả sơ lược: rừng rậm nhiệt đới (rừng rậm,

nhiều loại cây, nhiều tầng…), rừng khộp (rừng rụng lá

mùa khô) Nội dung kể các công việc cần phải làm trong

quy trình sản xuất ra các sản phẩm đồ gỗ; Giải thích

những nguyên nhân khiến rừng ở Tây Nguyên bị tàn phá

(Hoặc những con sông ở Tây Nguyên bắt nguồn từ đâu và chảy ra đâu).

Th c hi n chu n KTKN trong d y ực hiện chuẩn KTKN trong dạy ện chuẩn KTKN trong dạy ẩn KTKN trong dạy ạy

h c ọc

SGKChuẩn

Quản lý, chỉ đạo

Dạy học

Th c hi n chu n KTKN trong d y ực hiện chuẩn KTKN trong dạy ện chuẩn KTKN trong dạy ẩn KTKN trong dạy ạy

Th c hi n chu n KTKN trong d y ực hiện chuẩn KTKN trong dạy ện chuẩn KTKN trong dạy ẩn KTKN trong dạy ạy