Giáo án Địa lí 6 HK I

Tuần 1Bài mở đầu I: mục tiêu bài học - Giúp học sinh làm quen với một môn khoa học độc lập - hiểu mục tiêu của chơng trình địa lý lớp 6 - Cần phải học những gì và học nh thế nào II: Chuẩ

Trang 1

Tuần 1

Bài mở đầu

I: mục tiêu bài học

- Giúp học sinh làm quen với một môn khoa học độc lập

- hiểu mục tiêu của chơng trình địa lý lớp 6

- Cần phải học những gì và học nh thế nào

II: Chuẩn bị

- Quả địa cầu

- tập bản đồ

III: tiến trình dạy học

1, giới thiệu bài

Giới thiệu SGK, Vở bài tập, tập bản đồ, hình vẽ

2, các hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung môn địa lý lớp 6

Thảo luận cặp đôi Trả lời

I; nội dung

1, trái đất -vị trí hình dạng, kích th- ớc

*đọc bản đồ

*Khai thác kiến thức trên kênh chữ kênh hình

* giải thichá đợc những kiến thức hiện tợng đơn

Trang 2

Bài 1

vị trí, hình dạng, kích thớc trái đất

*Giúp học sinh

 Nắm đợc vị trí của trái đất trong hệ mặt trời

 Tên các hành tinh trong hệ mặt trời, và biết một số đặc điểm của trái đất

 Hiểu một số khái niệm và công dụng của đờng kinh vỹ tuyến, kinh tuyến gốc,

Chúng ta thờng nghe thuật ngữ hệ mặt trời, vậy hệ mặt trời là gì, trái đất là thành viên thứ bao nhiêu trong gia đình đó, chúng ta cùng đi tìm hiểu

Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí trái đất trong hệ mặt trời

Trang 3

nh thế nào đối với sự phát

triển của sự sống trên trái

quan sát trả lời

tự xa dần

- vị trí đủ để tồn tại sự sống

Hoạt động 2: tìm hiểu về trái đất H: Ngời xa tởng tợng

Trang 4

Quan sát TĐ khi quay

và cho biết trạng thái

của trục khi trái đất

quay?

Quan sát h2

chỉ trên địa cầu các

đ-ờng kinh tuyến, vĩ

tuyến: vạch = phấn màu

em hiểu nhnthế nào về

đờng kinh tuyến, vĩ

tuyến ?

H: Để đếm đợc các đờng

kinh tuyến chúng ta phải

quy định đờng kinh

địa cầu

Hình cầu

B, kích thớc

S: 510 triệu km2BK: 6370 km Trái đất quay từ tây sang

đông, khi quay trục trái đất luôn đứng yên.

C, Kinh tuyến: những đờng

nằm trên bề mặt địa cầu, nối liền cực bắc với cực nam và

có độ dài bằng nhau.

* kinh tuyến gốc: quy ớc là kinh tuyến 00 đi qua đài thên văn Grinuyt thủ đô Luân

đôn ( Anh)

D, vỹ tuyến: là những vòng

tròn xung quanh địa cầu, song song với nhau và nhỏ dần khi lên cực( chỉ còn là một điểm)

* Vỹ tuýên gốc: là vỹ tuýên dài nhất, gọi là xích đạo

Dựa vào hệ thống kinh vỹ tuyến ngời ta xác định các

điểm trên địa cầu ( TĐ)

3, củng cố

- Nhắc lại nội dung phải học trong bài

- Những kĩ năng cần phải rèn luyện

- Lên xác định kinh tuyến gốc, vỹ tuyến gốc, kinh tuyến đông, kinh tuyến tây,

vỹ tuyến bắc, vỹ tuyến nam.

VI: hớng dẫn về nhà

- Làm bài tập trong vở bài tập

Trang 5

 Hiểu thế nào là pháp chiếu đồ

 Giải thích đợc sự biến dạng của bản đồ do phép chiếu đồ

II: Chuẩn bị

- tập bản đồ

- một số hình chiếu đồ

G: Vai trò của bản đồ trong học địa lý

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm bản đồ và phép chiếu đồ

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

Giới thiệu một số bản đồ

H: Bản đồ là gì?

H: Tầm quan trọng của

bản đồ trong học địa lý?

H: Ví dụ( đi đến một địa

điểm nào đó nếu không

Lên chỉ trên bản đồ Quan sát

So sánh Trả lời Nhận xét

I: bản đồ là gì

* là hình vẽ thu nhỏ tơng

đối chính xác về vùng đất hay toàn bộ thế giới

II: Những phép chiếu đồ Bản đồ có những biến dạng

do những phép chiếu đồ có nhợc của nó

Mỗi phép chiếu đồ có u và nhợc, ngời sử dụng biết sử dụng phù hợp với mục đích

sử dụng của mình -phép chiếu hình nón, hình trụ, phẳng

Vd

Hoạt động 2: hớng dẫn học sinh cách vẽ bản đồ

Trang 6

 Hiểu tỷ lệ bản đồ là gì.nắm bắt đợc ý nghĩa cua rhai tỷ lệ số và tỷ lệ thớc

 Hiểu và tính đợc khoảng cách thực tế dựa vào tỷ lệ số và tỷ lệ thớc

II: Chuẩn bị

- tập bản đồ, bản đồ có các tỷ lệ khác nhau

- h8 SGK

*kiểm tra bài cũ

Lên xác định trên địa cầu các kinh tuyến đông tây, vĩ tuyến bắc nam, kinh tuyến gốc, vỹ tuyến gốc.

Các bớc thực hiện vẽ bản đồ

* bài giảng

G: Vai trò của bản đồ trong học địa lý, để đọc đợc bản đồ ta dựa vào điều gì?

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm bản đồ và phép chiếu đồ

*KN: là tỷ số giữa khoảng cách trên bản đồ

Trang 7

Quan sát Trả lời

Trả lời

Lên bảng xác định và tính

so với khoảng cách ngoài thực tế; tỷ lệ trên là 1cm trên bản đồ = 100000 cm ngoài thực địa

* có hai cách biẻu hiện của tỷ lệ bản đồ: tỷ lệ số( biểu hiện = phân số) tỷ lệ thớc( biểu hiện cụ thể hình ảnh cái thớc)

* bản đồ càng lớn ( tỷ lệ lớn) thì mức độ chi tiết càng cao.( Cái đối tợng

địa lí thể hiện trên bản

đồ) Hoạt động 2: thực hành G; đo và tính mẫu

mỗi tổ cử 1,2 ngời lên làm bài

II, đo và tính khoảng cách trên BĐ dựa vào tỷ lệ thớc

VI: hớng dẫn về nhà

- Làm bài tập trong vở bài tập( còn lại)

- Học phần ghi nhớ, nghe bản tin thời tiết

Trang 8

 Hiểu các quy định về phơng hớng trên bản đồ

 Hiểu thế nào là kinh độ , vĩ độ và toạ độ địa lí

 Biết cách tìm phơng hớng và kinh độ và vỹ độ trên bản đồ, biết cách viết một toạ độ dựa vào hình vẽ

II: Chuẩn bị

- Bản đồ châu á, bản đồ khu vực Đông Nam á

Lên tính khoảng cách các điểm: Nhà thờ- ST hải Vân

*bài giảng

G:khi nghe bão sắp đổ về, ngời ta xác định điểm bão hình thành và hớng đi của nó

nh thế nào? vậy toạ độ là gì? bài hôm nay sẽ là câu trả lời

Hoạt động 1: Tìm hiểu phơng hớng trên bản đồ

H: trái đất là hình cầu,

làm thế nào để xác định

phơng hớng?

( dựa vào hệ thống kinh

vỹ thuyến, hớng quay của

* hớng | gọi là hớng bắc nam

=> dựa vào các đờng kinh vỹ tuyến để xác

Đ

TN N

Trang 9

Hoạt động 2: xác định toạ độ địa lý trên bản đồ

Tìm điểm c trên hình 11

Nơi gặp nhau của kinh tuyến

nào? vỹ tuyến nào, chỉ số bao

H: C có toạ độ là bao nhiêu

nằm trên bán cầu nào?( kinh

àim toạ độ điểm A,B,C

Là bài tập trong vở bài tập

* kinh độ: số độ chỉ khoảng cách từ kinh tuyến đi qua

điểm đó đến kinh tuyến gốc

* vĩ độ : số độ chỉ khoảng cách từ vỹ tuyến đi qua điểm

đó đến xích đạo

=> toạ độ địa lýGia của kinh vỹ độ của điểm

đó trên bản đồ

Cách viết

200T

100B

Kinh độ trên

Vỹ độ dới(sau dấu móc)Bài tập

Hớng HN- Viên: TN HN- Manila: N HN- Giacácta: ĐN

3, củng cố

Những nội dung chính trong bài

Làm bài tập trong vở bài tập

Trang 10

Tuần 6

Bài 5

kí hiệu bản đồ

cách biểu hiện địa hình trên bản đồ

Viết toạ độ địa lý của cá điểm A, E,M

Và Tìm hớng HN- Pnômpênh, Viên Chăn, Singapo trên bản đồ Đông Nam á

* bài giảng

G:ngời ta làm gì để biểu hiện đối tợng địa lý trên bản đồ, nói cách khác la fngôn ngữ bản đồ nh thếnào? bài này sẽ cho biết

Hoạt động 1: Tìm hiểu loại, dạng kí hiệu bản đồ

giới thiệu một số loại bản đồ:

H: qua hình 14 cho biết mối

quan hệ giữa các loại kia hiệu

kể têntrả lờitrình bày mối quan hê giữa các loại kí hiệu và dạng kí hiệu

lên chỉ trên bản đồ

kí hiệu tợng trng -tợng hình -chữ

Hoạt động 2: tìm hiểu cách biểu hiện địa hình trên bản đồ

Trả lời

ví dụ cụ thểcùng nằm trên 1 đờng đồng mức thì độ cao bằng nhau

đông tha: thoảiTây dày: dốc

II: cách biểu hiện địa hình trên bản đồ

* biểu hiện độ cao của địa hình dựa vào đờng đồng mức

Trang 11

H: sờn nào dốc hơn? từ đó

cho em kết luận gì?

Quan sát trên bản đồ địa hình

Ngời ta không ghi chỉ số trên

đờng đồng mức vậy để biết

độ cao chúng ta dựa vào điều

gì?

Nhận xét khu vực địa hình

sơn nguyên tây Tạng? nguyên

nhân của nhận xét đod khi em

Quan sát bản đồ tự nhiên thế giới

Nhận xét độ cao địa hình dựa vào hệ màu

đồng mức không khả thi- dùng thang màu )

Quy ớc của VIệt Nam:

+ 0-200m: màu xanh+ 200-500: màu vàng+ 500-100: đỏ

+ > 1000 :đỏ đậm + > 2000: nâuMàu càng đậm đại hình càng cao

3 củng cố

- Những kiến thức cần học trong bài?

- Lên gắn các kí hiệu tợng hình trên bản đồ câm

- ( bản đồ kinh tế Việt nam) chỉ ra đâu là loại kí hiệu, dạng kí hiệu

- Làm bài tập trong vỏ bài tập

cách biểu hiện địa hình trên bản đồ

*Giúp học sinh

 Biết cách sử dụng địa bản để tìm phơng hớng trên bản đồ địa lý

 Biết cách đo khoảng cách trên thực tế và dựa vài tỷ lệ để vẽ trên hình trong vở

 Biết vẽ một sơ đồ lớp học

II: Chuẩn bị

- địa bàn 6 chiếc

- Thớc dày 6 chiếc

- Giấy màu, thớc kẻ, bút chì, máy tính tay

- Bản đồ kinh tế, bản đồ tự nhiên Việt Nam

- chỉ các dạng kí hiệu trên bản đồ kinh tế

- dựa vào hệ màu cho biết độ cao địa hình

- viết chỉ số cho đờng đồng mức trên hình vẽ

* bài giảng

để vẽ bản đồ chúng ta phải trải qua những bớc nh thế nào?

2, các hoạt động thực hành

100

200 300

A B C

Trang 12

Xem hớng lớp dựa vào địa bàn

để la bàn cân, đặt theo hớng bắc nam

Nhóm 1: đo cửa bên tráiNhóm 2: đo cửa bên phảiNhóm 3: đo chiều dài, rộngtímh tỷ lệ

các nhóm hợp tác ra kết quả

đề đạt phơng hớng vẽ bản đồThành viên tự tìm tỷ lệ và vẽ sơ đồ lớp học

Lựa chọn kí hiệuMỗi học sinh vẽ một sơ đồ( tỷ

lệ 1/100)

vẽ sơ đồ lớpkim nam châm: bắc : xanh Nam: đỏVòng chia độ : 0- 3600

Hớng lớp học: ĐB- TN B

Bài kiểm tra một tiết

*Giúp học sinh

 kiểm tra kiến thức và độ nắm bài của học sinh

 thu tín hiệu ngợc để có hớng điều chỉnh

 đánh giá học sinh theo định kì

Trang 13

Sự chuyển động tự quay quanh trục của trái đất, hớng chuyển động , thời gian chuyển động.

Trình bày đợc một số hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục

Biết dùng quả cầu để chứng minh hiện tợng ngày đêm kế tiếp nhau

II: chuẩn bị

Quả địa cầu

Mô hình trái đất quanh mặt trời

Hình 19.20, 21

Trái đất có dạng hình gì?

vị trí thứ 3 nói lên diều gì?

nếu trái đất kghông quay thì hiện tợng gì sẽ xảy ra?

Trang 14

Hoạt động 1: tìm hiểu sự vận động tự quay quanh trục của trái đất

Quan sát mô hình trái đất

H: thực tế trái đất có trục

không?

H: em hãy nói về cái trục tởng

tợng ấy chi các bạn cùng nghe

chỉ mặt phẳng quỹ đạo trên mô

hình

Góc này là bao nghiêu độ?

Xoay địa cầu

Nói về chân lí

H: cho biết hớng quay của địa

cầu?

H: thời gian tự quay quanh

trục là bao nhiêu?

Trái đất là hình cầu, mỗi góc

nhập xạ là khác nhau vậy cùng

một thời gian sẽ có nhiều giờ

khác nhau, để tiện cho việc

tính giờ ngời ta đã chia trái đất

ra làm bao nhiêu múi giờ?

Ngày quay thực tế khác với

ngày thiên văn nh thế nào?

Vậy 3phút 56 giây là thời gian

mà trái đất đi thêm để đến vị

trí ban đầu

tính tốc độ quay của trái đất

khi trong vòng 3600 mà đi

trong 24 h?

muốn đếm kinh tuyến ngời ta

quy ớc kinh tuyến gốc vậy

muốn tính đợc giờ ngời ta phải

là gì?

H: khu vực giờ gốc?

BT hày tinbhs giờ của Việt

Nam khi khu vực giờ gốc là 12

h?

Làm bài tập 2/ 28

( có nớc nằm gọn trong một

múi giờ, có nớc trái dài trong

nhiều múi giờ vậy các hoạt

Quan sátTrả lờiTrả lời

24 h

Thực tế: 23h, 56 phút, 4 giây(Thiên văn)

Năm lịch: 24h

Mỗi giờ đi đợc 15 độ kinhTrả lời

tính toánlàm bài tập

Khu vực giờ gốc : có kinh tuyến gốc đi qua

đờng phân chia sáng tối có

trùng với trục trái đất không?

Làm bài tập 3

Nhận xét hiện tợng ngày đêm

khi trái đất quay quanh trục?

Giả sử trái đất không quay hiện

Quan sát

Trả lờiLàm bài tậpBáo cáo , nhận xét

II: hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục

A, hiện tựơng ngày đên luân phiên nhau

Trang 15

tợng gì xảy ra? ảnh hửng nh

thế nào đến cuộc sống? í nghĩa

của việc trái đất quay?

Quan sátTrả lời Giải thích nguyên nhânTrả lời

Hớng gió, dòng biển…

B, mọi vận động trên trái đất theo hớng kinh tuyến đều bị lệch hớng: bắc bán cầu lệch phải, nam bán cầu lệch trái

Sự chuyển động của trái đất quanh mặt trời

 Học sinh cần biết:

 Cơ chế của sự vận động quanh mặt trời của trái đất ( quỹ đạo chuyển động , tính chất của

hệ chuyển động.)

 Nhớ đợc các vị trí xuân phân, thu phân, đông chí, hạ chí trên quỹ đạo

 Chứng minh đợc các mùa dựa vào mô hình của trái đất

II: chuẩn bị

 Quả địa cầu

 Mô hình trái đất quanh mặt trời

 Hình vẽ SGK

* kiểm tra bài cũ

 Nêu các hệ quả của sự vận động quanh trục của trái đất

 Làm bài tập- vẽ hớng lệch của hai bán cầu

 tính giờ của luân đôn, Mát cơ va, Hà Nội, Tô ki ô, biết giờ của múi gốc là 8h sáng

* bài giảng

.Trái đất tham gia hai chuyển động quay quanh minh và quay quanh mặt trời

Bản chất và hệ quả của chuyển đông thứ hai là gì, chúng ta cùng nghiên cứu bài

Hoạt động 1: tìm hiểu sự vận động của trái đất quanh mặt trời

Quan sát hình 23 phóng to

Quan sát mô hình quay

H: trái đất chuyển động quanh

mặt trời theo quỹ đạo nào?

H: miêu tả vị trí của trục trái

đất trong khi trái đất quay?

H: thời gian quay quanh trục là

Quan sátQuỹ đạo hình elip gần trònMiêu tả

 Trong khí chuyển động trục trái đất luôn nghiêng 660 33phút và

Trang 16

bao lâu?trải qua mấy mùa?

- 4 năm nhuận 1 lần vào ngày 29/2( năm có số năm chia hết cho 4- trừ những năm có số nguyên thế kỉ không chia hết cho 4)

Hoạt động 1: tìm hiểu hiện tợng các mùa và giải thích nguyên nhân

Quan sát hình 23

vị trí của 4 ngày: 22/6, 21/3,

22/12, 23/9

H: những vị trí ấy mặt trời

vuông góc với đờng nào?

H: ngày 22/6, 22/12 nửa cầu

nào ngả về phái mặt trời? Mùa

gì? tơng ứng với các ngày

21/3, 23/9?

Thảo luận và làm ra bản phụ

Giải thích vì sao có sự phân

chia các muà trong năm?

H: hai mùa ở hai nửa cầu có

mối quan hệ với nhau nh thế

Thảo luận và làm bài tập ra bảng phụ

đại diện nhóm lên trình bày trên TQ

Nhóm khác nhận xét, bổ sungTrả lời

II: Hiện tợng các mùakhí chuyển động trục trái đất luôn hớng về một phía , hai nửacầu luân phiên ngả về mặt trời, sinh ra các mùa

(Bnảg phụ- phụ lục)

* nguyên nhân do trục trái đất nghiêng- trái đất quay quanh mặt trời

3 củng cố

- Tại sao hai mùa có sự khác nhau giữa hai bán cầu?

- Khu vực nào trên trái đất nhận đợc nhiều nhật nhất? ít nhiệt nhất? Nguyên nhân liên hệ thuyết trình trên mô hình

IV: hớng dẫn về nhà

- Làm bài tập SGK, VBT

- đọc trớc bài 9

V: phụ lục : tên “đông chí hạ ch”í theo bắc bán cầu

Ngày Tiết Nửa cầu ngả về mặt trời Với đờng Mùa ở bán cầu

Mặt trời chỉ chuyển

động biểu kiến từ chí tuyến bắc đến chí tuến nam, hai lần qua xích đạo

Màu của hai bán cầu làngợc nhau do trục trái

đất nghiêng và khi quay quanh mặt trời không đôỉ hớng nên hainửa cầu luân phiên nhau ngả về mặt trời

Tuần 11

Bài 9

Hiện tợng ngày dêm dài ngắn theo mùa

 Học sinh cần biết:

Trang 17

 Hiên tợng ngày đêm chênh lệch nhau giữa các muà và hệ quả của sự vận đông của trái đất quanh mặt trời

 Nhớ đợc các khái niệm chí tuyến bắc, chí tuyến nam, vòng cực nam

 Biết cách giải tjcíh hiện tợng ngày đên dài ngắn theo mùa

II: chuẩn bị

 Quả địa cầu

 Mô hình trái đất quanh mặt trời

 Hình vẽ SGK( 24, 25)

* kiểm tra bài cũ

 Nêu các hệ quả của sự vận động của trái đất quanh mặt trời

Chúng ta sẽ đi giải thích hiện tợng này

Hoạt động 1: tìm hiểu hiện tợng ngày đêm dài ngán theo mùa

Quan sát hình 24 phóng to

Quan sát mô hình quay

H: trục trái đất và đờng phân

chia sáng tối có trùng nhau

không?, nguyên nhân vì sao?

H: đoạn AB và đoạn AD đoạn

nào dài hơn( ngày 22/6)?

đoạn OI và đoạn OE ? kết

luận?

H: nhận xét nh vậy với ngày

22/12?

H: ranh giới ánh sáng chiếu

vuông góc với địa cầu vào các

ngày từ 22/6 đến 22/12?

G: giới hạn ngaỳ đêm bằng

nhau hoặc chênh lệch ít

H; đờng giới hạn ngày đêm

dài suốt 24 giờ?

H: hiện tờng ngày dài hơn

đêm và ngợc lại có sự thay

đổi nh thế nào khí lên cực?

Kết luận

Quan sátTrả lời

Nhận xét

Trả lời

I: hiện tợng ngày đêm dài ngắn theo mùa( ở các vỹ độ khác nhau trên trái đất)

- ngày 22/6 BBC ngày dài hơn đêm, NBC ngày ngắn hơn đêm

- xích đạo ngày = đêm

- ở các vỹ độ khác nhau ngày đêm dài ngắn khác nhau

- càng lên cực sự chênh lệch ngaỳ đêm càng lớn

Hoạt động21: tìm hiểu hiện tợng ngày đêm dài suốt 24 giờ theo mùa

Tiêu đề	Giáo án Địa lí 6 HK I
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Địa lí
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	317 KB