Giáo án địa lí 6

Củng cố và dặn dò - HS :nhắc lại những nội dung cơ bản của bài - GV: dặn học sinh học bài và đọc trớc bài mới + Giúp học sinh hiểu: - Các hành tinh có trong hệ mặt trời - Hình dạng, kích

Trang 1

Ngày tháng năm

Soạn bài: mở đầu

I mục tiêu bài học

1 Về kiến thức

+ Giúp học sinh hiểu:

- những kiến thức cơ bản trong SGK địa lí 6

- Nội dung và kĩ năng cần sử dụng trong SGK địa lí 6

- Phơng pháp học môn địa lí

2 Về kĩ năng

- Hình thành kĩ năng đọc bản đồ

II chuẩn bị của thầy và trò

- Quả địa cầu

- Bản đồ thế giới

III Tiến trình bài học

1 kiểm tra bài cũ

2 Giảng bài mới

.Hoạt động của thầy và trò Nội dung

+ Kĩ năng:

- Kĩ năng về bản đồ

- Kĩ năng thu thập, phân tích và sử lí thông tin

- Kĩ năng phân tích và giải quyết vấn

Trang 2

- Quan sát các sự vật,hiện tợng xung quanh mình

- Đặt những câu hỏi tại sao để giải thích

- Liên hệ thực tế

IV Củng cố và dặn dò

- HS :nhắc lại những nội dung cơ bản của bài

- GV: dặn học sinh học bài và đọc trớc bài mới

- Các hành tinh có trong hệ mặt trời

- Hình dạng, kích thớc, vị trí của trái đất

- Hiểu đợc đặc điểm và công dụng của hệ thống kinh, vĩ tuyến

- Xác định vĩ tuyến gốc và kinh tuyến gốc

Trang 3

- Hình thành kĩ năng quan sát quả địa cầu

- kĩ năng quan sát hình vẽ

- Tranh hệ mặt trời

- Tranh hệ thống kinh, vĩ tuyến

HS: Quan sát tranh hệ mặt trời

? hệ mặt trời có mấy hành tinh?

?Trái đất nằm ở vị trí thứ mấy theo

thứ tự xa dần mặt trời?

GV:các sao: Thủy, kim, hỏa, mộc,

thổ đợc con ngời tìm thấy từ thời cổ

đại

Các sao: thiên vơng, hải vơng,

diêm vơng đợc xác định khi có kính

thiên văn

? nếu trái đất nằm ở vị trí của sao

thủy hoặc sao kim thì có sự sống của

con ngời không? vì sao?

GV: Trái đất cách mặt trời là150

triêu km Đây là điều kiện vừa đủ cho

nớc tồn tại ở thể lỏng và nhiệt độ vừa

1.Vị trí của trái đất trong hệ mặt trời

- Hệ mặt trời có 9 hành tinh

- Trái đát năm ở vị trí thứ ba trong

hệ mặt trời ( Theo thứ tự xa dần mặt trời )

Trang 4

đủ cho sinh vật phát triển

HS: quan sát quả địa cầu

? Trái đất có dạng hình gì?

GV: phân biệt để học sinh thấy đợc

sự khác nhau giữa trái đất và quả địa

cầu

HS: đọc chiều dài xích đạo và bán

kính trái đất

? nhận xét về kích thớc của trái đất?

GV: vẽ mô hình quả địa cầu lên bảng

và vẽ một vài kinh tuyến

? Đờng kinh tuyến là đờng nh thế

nào?

? Nếu cứ 1 độ ta vẽ 1 đờng kinh

tuyến, thì quả địa cầu sẽ có bao nhiêu

kinh tuyến?

HS; quan sát tranh hệ thống kinh vĩ

tuyến

? Kinh tuyến gốc nằm ở vĩ độ nào?

GV: Đờng kinh tuyến gốc đi qua đài

thiên văn grin uýt ngoại ô Luân Đôn,

2 Hình dạng, kích th ớc của trái đất

- vĩ tuyến gốc nằm ở o độ và là ờng xích đạo

đ-* Hệ thống kinh, vĩ tuyến giúp chúng

Trang 5

chia quả địa cầu thành hai nửa Đông

? Nếu cứ 1 độ vẽ một đờng vĩ tuyến,

thì quả địa cầu có bao nhiêu vĩ

- GV: dặn HS học bài và đọc trớc bài mới

Trang 6

- Cách chiếu bản đồ lên giấy

- Những nhợc điểm của phép chiếu

- Những thông tin cần thiết để vẽ bản đồ

- Hình thành kĩ năng quan sát và suy luận

HS: đọc bài

? Để vẽ đợc bản đồ chúng ta cần phải

làm gì?

HS: so sánh bản đồ h4 và h5

( H4 cha nối các điểm chiếu và kinh,

vĩ tuyến là đờng cong)

? Khi vẽ song bản đồ, bản đồ thờng

GV: tại trung tâm chiếu đồ là chính

xác nhất, càng xa trung tâm độ sai số

càng lớn

? Xác định tâm chiếu của h6 và h7

1.Vẽ bản đồ là biểu hiện mặt cong hình cầu của trái đất lên mặt phẳng của giấy.

- Để vẽ bản đồ ta phải chiếu các

điểm từ mặt cong của hình cầu lên mặt phẳng của giấy

- Bản đồ luôn có sự biến dạng so với thực tế

Trang 7

?Trớc khi tiến hành vẽ bản đồ ta phải

- Đến nơi đo đạc hoặc dùng hình

Trang 8

- Đặc điểm của mỗi loại

- cách đo khoảng cách trên thực địa dựa vào tỉ lệ

- Hình thành kĩ năng quan sát và tinh toán

- Bản đồ Việt nam

- Tỉ lệ bản đồ giúp chúng ta biết khoảng cách thực địa gấp bao nhiêu lần khoảng cách trên bản đồ

Trang 9

? Hình nào có đối tợng đợc thể hiện

chi tiết hơn? rút ra nhận xét chung

tử số luôn là 1 và mẫu số càng lớn thì

tỉ lệ càng nhỏ

+ Tỉ lệ thớc: là tỉ lệ đợc thể hiệndới dạng một thớc đo đã đợc tính sẵn,mỗi đoạn ghiđộ dài tơng ứng trên thực địa

 Tỉ lệ bản đồ càng lớn thì chi tiết của các đối tợng đợc thể hiện càng cao

2 Đo khoảng cách thực địa, dựa vào tỉ lệ th ớc hoạc tỉ lệ số trên bản

đồ

Trang 10

- Bản đồ tự nhiênViệt Nam

Trang 11

GV: lấy ví dụ về các hớng phụ

GV: vẽ một đờng kinh tuyến bất kì

xác định độ dài từ kinh tuyến đó đến

Trang 12

GV: xác định tọa độ của một điểm

?Tọa độ địa lí là gì?

GV: hớng dần HS làm các bài tập

trong SGK

+ Tọa độ địa lí

- Là kinh độ và vĩ độ của một điểm

- Tọa độ địa lí đợc viết dới dạng

Trang 13

Soạn bài 5: Kí hiệu bản đồ, cách biểu hiện địa hình

trên bản đồ

- Kí hiệu bản đồ thờng đặt ở vị trí nào của bản đồ

- Phân biệt các lọai kí hiệu và các dạng kí hiệu bản đồ

- HS xác định đợc các dạng kí hiệu trên bản đồ tự nhiên Việt Nam

- Bản đồ tự nhiên Việt nam

GV: treo bản đồ tự nhiên VN và chỉ

khu vực chứa kí hiệu bản đồ

?Kí hiệu bản đồ thờng đợc đặt ở đâu

? Tính chất chung của kí hiệu là gì?

? ý nghĩa của kí hiệu bản đồ là gì?

HS: Quan sát h14

1 Các loại kí hiệu

- Kí hiệu bản đồ thờng đợc đặt ở góc hoặc cuối bản đồ

- Mang tính quy ớc chung

- Dùng để thể hiện vị trí, đặc điểm của các đối tợng trên bản đồ

Trang 14

? Có mấy loại kí hiệu?

HS: lấy ví dụ cho từng loại kí hiệu

? Mỗi lát cắt cách nhau bao nhiêu m

? Sờn núi nào dốc hơn?

? Từ tâm của đờng đồng mức sang

đông và sang tây khỏang cách có gì

- Đờng đồng mức là những đờng có cùng độ cao

- Các đờng đồng mức càng gần nhauthì thì độ dốc địa hình càng lớn và ngợc lại

Trang 15

- Cách sử dụng địa bàn để tìm phơng hớng trên bản đồ và ngoài thực tế

- Đo khoảng cách và tính tỉ lệ ngoài thực tế

- Vẽ những sơ đồ đơn giản theo tỉ lệ cho sẵn

- Hình thành kĩ năng quan sát và tính toán

- Địa bàn, thớc dây

GV: giới thiệu về địa bàn

1 Địa bàn

Trang 16

? Địa bàn bao gồm mấy loại?

 Kim nam châm chỉ hớng( đầu trắng chỉ hớng nam, đàu đỏ chỉhớng bắc)

 Vòng chia độ( từ o đến 360

độ)

+ Cách sử dụng -Xoay kim đầu trắng trùng với số o,

đầu đỏ trùng với 180 độ ta đợc đờng Bắc, Nam

- Đờng vuông góc với đờng B, N là ờng Đông, Tây

đ-2 Thực hành

Trang 17

Soạn bài 7: Sự vận động tự quay quanh trục của

trái đất và các hệ quả

- Trục của trái đất là một trục tởng tợng

- Hớng chuyển động của trái đất quanh trục theo chiều từ tây sang đông

- Các hệ quả khi sự chuyển động tạo ra

- Tranh ngày và đêm

GV: mô phỏng sự chuyển động của

trái đất thông qua quả địa cầu

? Trái đất quay quanh trục theo chiều

từ đâu đến đâu?

?Trái đất quay một vòng quanh trục

hết bao nhiêu thời gian?

GV: Thời gian quay chính xác là 23

Trang 18

? Để tiện tính giờ cho mỗi địa phơng

GV:Nêu cách tính cho các khu vực

giờ theo cách tính chia nửa cầu đông

và nửa cầu tây

GV: Lấy VD mặt trời chiếu vào trái

đất để HS thấy đợc các khu vực là

ngày, các khu vực là đêm

? Vì sao có hiện tợng ngày, đêm?

GV: quay quả địa cầu để HS thấy đợc

mọi nơi trên trái đất, đều lần lợt có

ngày và đêm

GV: giải thích để HS hiểu hiện tợng

hàng ngày mặt trời mọc từ đông sang

h-ớng của vật ở hai nửa cầu

- Bề mặt trái đất đợc chia thành 24 khu vực giờ( mỗi khu vực giờ có một giờ riêng)

- Việt nam nằm ở khu vực giờ thứ 7

2 Hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục của trái đát

a Hiện t ợng ngày đêm

- Do trái đất có dạng hình cầu

- Trái đất quay quanh trục, nên mọinơi lần lợt có ngày và đêm

Trang 19

 ở nửa cầu nam vật lệch sang trái

- Quỹ đạo của trái đất quanh mặt trời

- Thời gian chuyển động của trái đất quanh mặt trời

- Vị trí của ngày Xuân phân, Thu phân, Hạ trí, Đông trí

- Hình thành kĩ năng quan sát và t duy

- Mô hình chuyển động của trái đất quanh mặt trời

1 Sự chuyển động của trái đất

Trang 20

GV: cho mô hình trái đất mặt trời

khởi động

? Trái đất quay quanh mặt trời theo

chiều từ đâu đến đâu?

? Sự chuyển động đó theo quỹ đạo

gì? hết bao nhiêu thời gian?

? ngày 22-6 nửa cầu nào ngả về phía

mặt trời? So sánh nhiệt độ của nửa

cầu đó với nửa cầu đối diện

? ngày này gọi là ngày gì? mặt trời

chiếu vuông góc với đờng vĩ tuyến

GV: Sự phân bố nhiệt ở hai nửa cầu

đã tạo ra các mùa Các mùa ngợc

nhau ở hai nửa cầu Các mùa tính

- Ngày 22-12 nửa cầu nam ngả về phía mặt trời, nửa cầu nam là mùahạ, nửa cầu bắc là mùa đông

- Ngày 21-3 và 23-9 lợng nhiệt của hai nửa cầu nh nhau, đây là thời gian chuyển mùa

Trang 21

theo âm lịch và dơng lịch khác nhau.

VD

- Khóang sản là gì, các loại khoáng sản chính và công dụng của nó

- Quặng là gì?

- Sự khác nhau giữa mỏ nội sinh và mỏ ngoại sinh

Trang 22

- khoáng vật

- Quặng: là sự tập trung các khoángvật với tỉ lệ lớn

- Khoáng sản đợc chia thành 3 nhóm chính

Trang 23

- ở các vĩ độ khác nhau thì hiện tợng ngày đêm dài, ngắn khác nhau

- ở các khu vực từ vòng cực đến cực, 24 tiếng chỉ là ngày hoặc là đêm

- Hình 24 phóng to

GV: treo h24 phóng to lên bảng

HS: lên xác định trục trái đất và đờng

1 Hiện t ợng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên trái đất.

Trang 24

phân chia sáng, tối

? Hai đờng này có trùng nhau không

vì sao?

? Ngày 22-6 nửa cầu nào nghiêng về

phía mặt trời? Xác định độ dài ngày

so với độ dài của đêm ở nửa cầu đó?

GV: ở nửa cầu nào là mùa hạ thì có

ngày dài, đêm ngắn Nửa cầu nào là

mùa đông thì có ngày ngắn, đêm dài

? Theo em vào những ngày nào thì

trên trái đất có độ dài ngày và đêm

bằng nhau?

( Ngày 21-3 và 23-9 )

? Quan sát khu vực từ cực đến cực ở

ngày 22-6 xem có hiện tợng gì?

GV: hiện tợng này kéo dài từ 1 ngày

đến 6 tháng tùy vào vị trí gần hay xa

- Ngày 22-6+ ở nửa cầu bắc ngày dài đêm ngắn

+ ở nửa cầu nam ngày ngắn, đêm dài

- Ngày 22-12 + ở nửa cầu bắc ngày ngắn, đêm dài + ở nửa cầu nam ngày dài đêm ngắn

 Tại xích đạo ngày và đêm có

độ dài bằng nhau, càng tiến về hai cực độ dài giữa ngày và

đêm chênh lệch càng lớn

2 ở hai miền cực số ngày có ngày, đêm dài xuốt 24 giờ thay đổi theo mùa

- Ngày 22-6 ở khu vực cực bắc chỉ cóngày không có đêm ở khu vực cực nam chỉ có đêm không có ngày

Trang 25

HS: quan sát và phân tích tơng tự đối

với ngày 22-12

- Ngày 22-12 ở nửa cầu bắc chỉ có

đêm, nửa cầu nam chỉ có ngày

- các bộ phận cấu tạo nên trái đất

- Đặc điểm của mỗi bộ phận

- các địa mảng cấu tạo nên lớp vỏ trái đất

Trang 26

- bản đồ các mảng kiến tạo

- Tranh cấu tạo trái đất

HS: đọc bài

? Ngơì ta nghiên cứu cấu tạo bên

trong của trái đất bằng phơng pháp

nào?

? Quan sát tranh nêu các bộ phận của

trái đất?

- Lớp vỏ trái đất có đặc điểm gì?

?Lớp trung gian có những đặc điểm

- Nhiệt độ cao nhất 5000 độ c

2 Cấu tạo của lớp vỏ trái đất

Trang 27

của lớp vỏ so với trái đất?

?Lớp vỏ trái đất có vai trò gì?

? Vỏ trái đất đợc cấu tạo bằng những

- vai trò+ là nơi tồn tại của các thành phần

tự nhiên+ Nơi diễn ra các hoạt động sản xuất của con ngời

- Đợc cấu tạo bằng các địa mảng nằm kề nhau

( các địa mảng luôn luôn di chuyển,chúng có thể xô vào nhau hoặc tách

xa nhau)

Trang 28

- Lục địa và đại dơng phân bố không đều trên bề mặt đất ở nửa cầu bắc diện tích lục địa lớn hơn đại dơng, ở nửa cầu nam diện tích đại dơng lớn hơn lục

GV: hớng dẫn HS cách tính diện tích

lục địa và đại dơng ở mỗi bán cầu

* Nửa cầu bắc = 100% với 225 triệu

km2

- S lục địa = ( 225 triệu: 100) x 39,4

- S đại dơng = ( 225triệu :100) x 19,4

1 Xác định diện tích lục địa và

đại d ơng ở mỗi bán cầu

Trang 29

HS: tính diện tích lục địa và đại dơng

ở nam bán cầu

? so sánh diện tích lục địa và đại

d-ơng ở hai bán cầu

? trên trái đất có những lục địa nào?

? Lục địa nào có diện tích lớn nhất

nằm ở nửa cầu gì?

? Lục địa nào có diện tích nhỏ nhất

nằm ở nửa cầu gì?

?Trên trái đất có bao nhiêu đại dơng,

đại dơng nào lớn nhất?

? tính diện tích bề mặt đại dơng?

HS: quan sát h.29

? xác định độ sâu của thềm lục

địa,rìa lục địa và sờn lục địa?

HS: tổng hợp kiến thức và làm bài tập

bản đồ

 Lục địa tập chung chủ yếu ở bắc bán cầu, đại dơng tập chung chủ yếu ở nam bán cầu

2 xác định các lục địa và đại d ơng trên trái đất

Trang 30

Soạn bà12: Tác động của nội lực và ngoại lực trong

việc hình thành địa hìng bề mặt trái đất

- Tác động của nội lực và ngoại lực lên bề mặt trái đất làm cho bề mặt địa hình thay đổi

- Nguyên nhân sinh ra nội lực và ngoại lực

- Nguyên nhân sinh ra động đất, núi lửa Biểu hiện của nó

- Hình thành kĩ năng quan sát tranh và t duy

- Tranh cấu tạo bên trong của núi lửa

- Một số tranh về hình ảnh nội lực và ngoại lực

Trang 31

HS: đọc bài

? nội lực là gì?

? Nội lực tác động nh thế nào tới lớp

vỏ của trái đất, nêu các biểu hiện của

?Nguyên nhân tạo ra núi lửa là gì?

? Có mấy loại núi lửa?

? Núi lửa hoạt động nhiều ở các khu

vực nào?

1 Tác động của nội lực và ngoại lực

bên trong trái đất

- Diễn ra bằng hai quá trình: phong hóa và xâm thực

2 Núi lửa và động đất + Núi lửa

Tiêu đề	Giáo án địa lí 6
Người hướng dẫn	PTS. Nguyễn Văn A
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Địa lý
Thể loại	giáo án
Năm xuất bản	2024
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	62
Dung lượng	329 KB