Phần một: CHÂU Á Tuần: 1 Ngày soạn: Tiết: 1 Ngày dạy: Bài 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐỊA HÌNH VÀ KHOÁNG SẢN I. Mục tiêu: Sau bài học, HS cần: 1.Kiến thức: Hiểu rõ đặc điểm, vị trí địa lí, kích thước, đặc điểm địa hình và khoáng sản của châu Á. 2.Kỹ năng: Củng cố và phát triển các kỹ năng đọc, phân tích và so sánh các yếu tố địa lí trên bản đồ, phát triển tư duy địa lí, giải thích các mối quan hệ chặt chẽ giữa các yếu tố tự nhiên. 3.Thái độ: Giáo dục HS ý thức bảo vệ môi trường. II. Chuẩn bị: - Bản đồ tự nhiên Châu Á. III. Hoạt động trên lớp: 1. Ổn định tổ chức. 2. Kiểm tra bài cũ: - Hãy kể tên các châu lục đã học ở lớp 7? ( Gồm 6 châu lục) 3. Bài mới: Hoạt động của GV & HS Nội dung *HĐ1: Nhóm cặp. -HS quan sát hình 1.1: ? Châu Á thuộc đại lục nào? ? Châu Á tiếp giáp với các đại dương và châu lục nào? Xác định các điểm cực Bắc, Nam, Đông, Tây? ? Nơi rộng nhất của châu Á theo chiều bắc - nam, tây- đông là bao nhiêu km? Điều đó nói lên đặc điểm gì về diện tích lãnh thổ của châu Á? ? Dựa vào kênh chữ, nêu diện tích của châu Á, so sánh với diện tích một số châu lục đã học và rút ra nhận xét? - Đại diện các nhóm trình bày, HS nhận xét, bổ sung trên bản đồ lớn. - GV chuẩn kiến thức trên bản đồ: + Diện tích: Chiếm 1/3 diện tích đất nổi trên trái đất, lớn gấp rưỡi châu Phi, gấp 4 châu Âu. + Các điểm cực: . Bắc: Mũi Sê li u Xi kin 77 0 44’B. . Nam: Mũi Pi Ai 1 0 16’B. . Tây: Mũi Ba Ba 26 0 10’Đ. 1.Vị trí địa lí và kích thước của châu lục: - Châu Á là châu lục rộng lớn nhất thế giới ( 44,4 triệu km 2 , kể cả đảo). - Vị trí trải dài từ vùng cực Bắc đến gần xích đạo ( 77 0 44’B-> 1 0 16’B) - Tiếp giáp với 2 châu lục và 3 đại dương lớn. 1 . Đông: Mũi Đê i Giô Nép 169 0 40’T. ( Giáp eo Bê Rinh ) - GV chuyển ý. *HĐ2: Nhóm - cặp. - HS đọc thuật ngữ “ Sơn nguyên” trang 157. GV giới thiệu sơ lược về sơn nguyên. - HS quan sát hình 1.2: Các nhóm thảo luận và ghi vào vở nháp các thông tin sau: ? Tên các dãy núi chính? Nơi phân bố? ? Tên các sơn nguyên chính? Nơi phân bố? ? Tên các đồng bằng lớn? Nơi phân bố? ? Các sông lớn chảy trong các đồng bằng đó? - Đại diện các nhóm trình bày kết quả trên bản đồ tự nhiên châu Á. ? Nhận xét chung về độ cao, quy mô của núi, sơn nguyên, đồng bằng của châu Á? - GV chuẩn kiến thức. ? Quan sát hình 1.2 và xác định các hướng núi chính? ? Núi, sơn nguyên tập trung chủ yếu ở khu vực nào của châu lục? ? Trên các đỉnh núi cao thường có hiện tượng gì? Tại sao? ? Xác định trên Bản đồ đỉnh núi cao nhất thế giới? Thuộc dãy núi nào? - GV bổ sung: Địa hình châu Á có nơi thấp nhất thế giới ( Biển chết ở Tây Nam Á). Thấp dưới mực nước biển gần 400 m. - GV xác định vị trí của Biển Chết trên bản đồ. - GV chuyển ý. *HĐ3: Cá nhân. - HS quan sát hình 1.2 và cho biết: ? Châu Á có những khoáng sản chủ yếu nào? ? Dầu mỏ, khí đốt tập trung nhiều nhất ở khu vực nào? ( Tây Nam Á, Đông Nam Á ). - HS xác định các khoáng sản trên bản đồ Việt Nam. ? Hãy nhận xét chung về nguồn khoáng sản châu Á? - GV chuẩn kiến thức. 2.Đặc điểm địa hình và khoángsản: a. Địa hình: - Nhiều hệ thống núi, sơn nguyên cao đồ sộ, nhiều đồng bằng rộng bậc nhất thế giới nằm xen kẽ nhau làm cho địa hình bị chia cắt phức tạp. - Các dãy núi chạy theo 2 hướng chính: Đông - Tây, Bắc – Nam. - Núi, sơn nguyên tập trung chủ yếu ở trung tâm châu lục. - Trên núi cao có băng hà bao phủ quanh năm. b. Khoáng sản: - Châu Á có nguồn khoáng sản rất phong phú, nhất là dầu mỏ, khí đốt, than, sắt, crôm, kim loại màu… 4. Củng cố: - Xác định vị trí của châu Á trên bản đồ? ( Tứ cận, các điểm cực), nêu diện tích châu Á? - Xác định trên bản đồ các dãy núi cao, các sơn nguyên lớn, các đồng bằng lớn của c. Á? 5. Dặn dò: - Trả lời và làm bài tập 1,2,3 ( SGK trang 6 ). 2 - Đọc bài 2, quan sát hình 2.1 để trả lời câu hỏi trong bài. IV. Rút kinh nghiệm: …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… Tuần: 2 Ngày soạn: Tiết: 2 Ngày dạy: Bài 2 KHÍ HẬU CHÂU Á I. Mục tiêu: Sau bài học, HS cần: 1.Kiến thức: Hiểu được tính chất phức tạp, đa dạng của khí hậu châu Á mà nguyên nhân chính là do vị trí địa lý, kích thước rộng lớn và địa hình bị chia cắt mạnh của lãnh thổ. Hiểu rõ đặc điểm các kiểu khí hậu chính của châu Á. 2.Kỹ năng: Củng cố và nâng cao kĩ năng phân tích bản đồ khí hậu, vẽ biểu đồ và đọc lược đồ khí hậu. 3.Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường: Đắp đê, chống xói mòn ở những vùng có khí hậu gió mùa. II. Chuẩn bị: - Bản đồ tự nhiên châu Á. - Bản đồ các đới khí hậu châu Á. III. Hoạt động trên lớp: 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: - Trình bày trên bản đồ tự nhiên châu Á các đặc điểm về vị trí địa lý, kích thước lãnh thổ của châu Á. Ý nghĩa của chúng đối với khí hậu? (Là châu lục rộng lớn nhất TG, rộng 44,4 triệu km 2 (kể cả đảo), trải dài từ vùng cực Bắc  gần xích đạo. Tiếp giáp với 2 châu lục và 3 đại dương lớn  Có đầy đủ các đới khí hậu trên trái đất) - Trình bày trên bản đồ các đặc điểm của địa hình châu Á? (Nhiều núi, SN cao đồ sộ, nhiều ĐB rộng bậc nhất TG, địa hình chia cắt phức tạp.Núi tập trung chủ yếu ở trung tâm châu lục, trên núi cao có băng hà bao phủ quanh năm) 3. Bài mới: Hoạt động của giáo viên & học sinh Nội dung *HĐ1: Cá nhân/ cặp: - HS quan sát H 2.1: ? Đọc tên các đới khí hậu từ vùng cực Bắc đến vùng xích đạo dọc theo kinh tuyến 80 o ? ? Ngoài bốn đới kể trên, châu Á còn có thêm đới khí hậu nào nữa? (Đới khí hậu xích đạo) 1. Khí hậu châu Á phân hoá rất đa dạng - Khí hậu phân hoá rất đa dạng. - Do lãnh thổ trải dài từ vùng cực đến xích đạo nên khí hậu châu Á phân hoá thành nhiều đới khí hậu 3 - HS xác định các đới khí hậu trên bản đồ khí hậu . ? Tại sao khí hậu châu Á lại phân thành nhiều đới khí hậu như vậy? - HS trình bày, nhận xét bổ sung. - GV chuẩn kiến thức: - HS tiếp tục quan sát H 2.1 và bản đồ khí hậu : ? Hãy tìm 1 trong các đới khí hậu có nhiều kiểu khí hậu và đọc tên các kiểu khí hậu đó theo thứ tự từ vùng duyên hải vào nội địa? ? Tại sao khí hậu châu Á lại có sự phân hoá thành nhiều kiểu khí hậu như vậy? ( Do kích thước lãnh thổ, đặc điểm địa hình, ảnh hưởng của biển…) ? Tìm trên H2.1 hoặc bản đồ khí hậu châu Á xem có đới khí hậu nào không phân hoá thành nhiều kiểu khí hậu? Giải thích tại sao? ( Đới khí hậu xích đạo: Có khối khí xích đạo nóng ẩm thống trị quanh năm. Đới khí hậu cực: Có khối khí cực khô, lạnh thống trị quanh năm) - HS trình bày, nhận xét, bổ sung. - GV chuẩn kiến thức. *HĐ2: Cá nhân/ nhóm. - HS quan sát H2.1 và bản đồ khí hậu.: ? Hãy xác định những khu vực thuộc các kiểu KH gió mùa và những khu vực thuộc các kiểu KH lục địa? ? Quan sát biểu đồ khí hậu của Y-an- gun và E- Ri- át, tìm xem các địa điểm đó thuộc kiểu khí hậu nào trên lược đồ? - GV chia lớp thành 4 nhóm: + nhóm 1, 2 tìm hiểu về khí hậu gió mùa. + nhóm 3,4 tìm hiểu về khí hậu lục địa. ? Dựa vào H 2.1, biểu đồ khí hậu của Yan Gun và E Ri át (tr9) kết hợp kênh chữ ở mục 2 để hoàn thành bảng sau: - GV phát phiếu học tập -> HS thảo luận. - GV kẻ bảng ->HS điền kết quả. - GV chuẩn kiến thức. khác nhau từ Bắc xuống Nam: . Đới khí hậu cực và cận cực. . Đới khí hậu ôn đới. . Đới khí hậu cận nhiệt. . Đới khí hậu nhiệt đới. . Đới khí hậu xích đạo. - Các đới khí hậu châu Á thường phân hoá thành nhiều kiểu khí hậu khác nhau tuỳ thuộc vào vị trí gần hay xa biển, địa hình cao hay thấp. 2. Hai kiểu khí hậu phổ biến của châu Á. Kiểu khí hậu Khu vực phân bố Đặc Mùa hạ điểm Mùa đông Nguyên nhân Khí hậu gió mùa Nam Á, Đông Nam Á, Đông Á Nóng, ẩm mưa nhiều Khô, lạnh. Mưa không đáng kể Chịu ảnh hưởng của biển và gió mùa. Khí hậu lục địa Tây Nam Á và nội địa Khô, nóng Khô, lạnh Núi cao ngăn ảnh hưởng của biển. 4 * GV liên hệ: ? Việt Nam nằm trong đới khí hậu nào? Thuộc kiểu khí hậu gì? Có thuận lợi và khó khăn gì đối với sản xuất nông nghiệp? *Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường( Đắp đê chống lũ lụt, trồng cây chống xói mòn…) 4. Củng cố: *Chọn ý trả lời đúng nhất trong các câu sau đây: * Khí hậu châu Á phân hoá đa dạng vì: a. Kích thước lãnh thổ rộng lớn. b. Nhiều núi cao ngăn ảnh hưởng của biển. c. Đồng bằng nằm ở rìa lục địa. d. Ý a, b đúng. đ. Ý b, c đúng. 5. Dặn dò: - Học bài, làm bài 1,2 ( tr 9).- Soạn bài: “ Sông ngòi và cảnh quan châu Á”. IV. Rút kinh nghiệm: …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… Tuần: 3 Ngày soạn: Tiết: 3 Ngày dạy: Bài 3: SÔNG NGÒI VÀ CẢNH QUAN CHÂU Á I. Mục tiêu: Sau bài học, HS cần nắm được: 1.Kiến thức: Mạng lưới sông ngòi châu Á khá phát triển, có nhiều hệ thống sông lớn. Nắm được đặc điểm một số hệ thống sông lớn và giải thích nguyên nhân. 2.Kỹ năng: Hiểu được sự phân hoá đa dạng của các cảnh quan tự nhiên và mối quan hệ giữa khí hậu và cảnh quan. 3.Thái độ: Hiểu được những thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên châu Á đối với việc phảt triển kinh tế - xã hội. Thông qua đó giáo dục ý thức bảo vệ môi trường. II. Chuẩn bị: - Bản đồ tự nhiên châu Á. - Lược đồ 3.1 phóng to. - Tranh ảnh 1 số cảnh quan tự nhiên châu Á. III. Hoạt động trên lớp: 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: - Trình bày đặc điểm của KH châu Á. Giải thích vì sao KH châu Á có đặc điểm như vậy? - Trả lời: Khí hậu châu Á phân hoá rất đa dạng: . Từ Bắc -> Nam có nhiều đới khí hậu ( Do vị trí lãnh thổ trải dài từ vùng cực đến gần xích đạo.) . Từ Tây -> Đông có nhiều kiểu khí hậu ( Do kích thước lãnh thổ rộng lớn, núi cao ngăn ảnh hưởng của biển) 5 3. Bài mới: - Giới thiệu bài: - Giảng bài mới: Hoạt động của GV & HS Nội dung *HĐ1: Nhóm nhỏ. ? Đọc tên và xác định trên bản đồ các sông lớn của khu vực Bắc Á, Đông Á ( Nơi bắt nguồn, đổ ra biển, đại dương nào?) ? Sông Mê công chảy qua nước ta bắt nguồn từ sơn nguyên nào? ? Nhận xét chung về mạng lưới sông ngòi của châu Á? ? Dựa vào kiến thức đã học ( về kích thước, vị trí, khí hậu) nhận xét và giải thích về sự phân bố và chế độ nước của sông ngòi châu Á? *HĐ2: Nhóm. - HS quan sát H1.2 và 2.1 để hoàn thành các thông tin trong bảng ( phiếu học tập). - Đại diện các nhóm trình bày, điền kết quả vào bảng lớn ( GV kẻ trên bảng) - GV chuẩn kiển thức ( bảng đã hoàn chỉnh ) và HS xác định các sông trên bản đồ. 1. Đặc điểm sông ngòi: a. Đặc điểm chung: - Châu Á có mạng lưới sông ngòi khá phát triển. Nhiều hệ thống sông lớn. ( Dài nhất là sông Trường Giang 6300 km ) - Sông ngòi phân bố không đều. Chế độ nước phức tạp. b. Các hệ thống sông lớn: Khu vực Tên sông lớn Đặc điểm thuỷ chế Giá trị kinh tế Bắc Á Ô Bi, I-ê nit xây, Lê Na Mùa đông nước đóng băng, mùa xuân băng tan -> lũ băng Giao thông, thuỷ điện. Đông Á Đông Nam Á Nam Á A Mua, Hoàng Hà, Trường Giang Mê Công Sông Ấn, sông Hằng Nước lớn vào cuối hạ, đầu thu, cạn nhất về cuối đông đầu xuân. Cung cấp nước, giao thông, thuỷ điện, du lịch, đánh bắt thuỷ sản. Trung Á Tây Nam Á Xưađaria, A mua ĐaRia TigơRơ, Ơ phrát Mùa đông nước cạn, mùa hạ, mùa xuân băng tuyết tan-> nước nhiều. Cung cấp nước, giao thông, thuỷ điện, du lịch, đánh bắt thuỷ sản. - HS quan sát bản đồ tự nhiên châu Á-> Xác định 1 số hồ lớn của châu Á. ( Lớn nhất: Hồ Bai Can 371.000 km2 và cũng là hồ nước ngọt sâu nhất thế giới:1.620 m ) 6 *HĐ3: Nhóm cặp. - HS quan sát hình 2.1 và 3.1: ? Xác định và đọc tên các đới cảnh quan của châu Á theo thứ tự từ Bắc xuống Nam dọc theo kinh tuyến 80 o Đông? ? Nhận xét chung về đặc điểm cảnh quan châu Á. Vì sao châu Á có nhiều đới cảnh quan như vậy? ? Hãy đọc tên các cảnh quan phân bố ở khu vực khí hậu gió mùa và các cảnh quan ở khu vực khí hậu lục địa khô hạn? ( Khí hậu gió mùa: Các cảnh quan rừng. Khí hậu lục địa: Thảo nguyên, xa van, hoang mạc, cây bụi lá cứng ) ? Yếu tố nào quyết định sự khác nhau về cảnh quan tự nhiên ở hai khu vực khí hậu như vậy? ( khí hậu) ? Quan sát lược đồ và cho biết: Loại rừng nào ở châu Á chiếm diện tích rộng lớn? ? Loại rừng nào giàu về gỗ quý và động vật quý hiếm? - GV cho HS quan sát 1 số tranh ảnh về rừng rậm nhiệt đới, 1 số loại động vật quý. ? Hiện nay con người đã tác động đến cảnh quan thiên nhiên ở châu Á như thế nào? - GV liên hệ, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường. *HĐ4: Cá nhân. - HS đọc mục 3 SGK. ? Thiên nhiên châu Á có những thuận lợi gì? ? Bên cạnh thuận lợi, thiên nhiên châu Á gây khó khăn gì cho con người? ? Hãy lấy 1 số ví dụ về thiên tai ở châu Á và ở nước ta  cần có biện pháp gì để khắc phục? 2. Các đới cảnh quan tự nhiên: - Do kích thước rộng lớn, khí hậu đa dạng  cảnh quan tự nhiên ở châu Á phân hoá rất đa dạng ( 10 đới cảnh quan khác nhau ) - Rừng lá kim (Tai ga) có diện tích rất rộng. - Rừng cận nhiệt ở Đông Á và rừng nhiệt đới ẩm ở Đông Nam Á và Nam Á là loại rừng giàu bậc nhất thế giới. - Hiện nay phần lớn các cảnh quan nguyên sinh đã bị con người khai phá biến thành đồng ruộng, khu dân cư, khu công nghiệp 3. Những thuận lợi và khó khăn của thiên nhiên châu Á: - Thuận lợi: Tài nguyên đa dạng, phong phú ( Khoáng sản, đất, nước, khí hậu, động vật, thực vật, các nguồn năng lượng…) - Khó khăn: Núi non hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, thiên tai bất thường… 4. Củng cố: * Ghép các sông lớn vào các khu vực cho đúng: 1. Ô- Bi, I-ê-nit xây, Lê-na a. Đông Á. 2. Xưa-đa-ri-a, A-mua-đa-ri-a b. Tây Nam Á. 7 3. Ti gơ, Ơ ph rát c. Đông Nam Á. 4. A Mua, Hoàng Hà, Trường Giang d. Trung Á. 5. Mê Công e. Nam Á. 6. Sông Ấn, sông Hằng g. Bắc Á. Đáp án: 1- g, 2- d, 3- b, 4- a, 5- c, 6-e. * Dựa vào H3.1 và cho biết sự thay đổi các cảnh quan tự nhiên từ Tây -> Đông theo vĩ tuyến 40 0 B. Giải thích sự thay đổi đó? 5. Dặn dò: - Dựa vào hình 1.2, 3.1 để học và khắc sâu kiến thức. - Chuẩn bị kĩ bài 4 “ thực hành : Phân tích hoàn lưu gió mùa ở châu Á.” IV. Rút kinh nghiệm: …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… Tuần: 4 Ngày soạn: Tiết: 4 Ngày dạy: Bài 4: THỰC HÀNH Phân tích hoàn lưu gió mùa ở Châu Á I. Mục tiêu: Qua bài thực hành, HS cần hiểu rõ: 1.Kiến thức: Nguồn gốc hình thành và sự thay đổi hướng gió của khu vực gió mùa châu Á. Làm quen với loại lược đồ khí hậu mới: lược đồ phân bố khí áp và hướng gió. 2.Kỹ năng: Biết đọc, phân tích sự thay đổi khí áp và hướng gió trên lược đồ. Liên hệ đến các loại gió chính ở Việt Nam. 3.Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong mùa mưa bão. II. Chuẩn bị: Lược đồ hình 4.1 và 4.2 ( phóng to ) III. Hoạt động trên lớp: 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: ? Sông ngòi châu Á có đặc điểm gì? Xác định trên bản đồ một số sông lớn ở khu vực? * Trả lời: - Đặc điểm: + Mạng lưới sông ngòi khá phát triển. Nhiều hệ thống sông lớn ( Dài nhất là sông Trường Giang 6300km ) + Sông ngòi phân bố không đều, chế độ nước phức tạp. 8 - Một số sông lớn: Ô-Bi, I- ê- nít xây, Lê-Na (Bắc Á), A Mua, Hoàng Hà, Trường Giang (Đông Á), Mê Công (Đông Nam Á), Hằng, Ấn (Nam Á), Xưa Đa Ri a, A mua-đa-ri-a(Trung Á), Ti gơ, Ơ ph rát (Tây Nam Á) 3. Bài mới: Hoạt động của GV & HS Nội dung *HĐ1: Cả lớp. - GV hướng dẫn HS quan sát hình 4.1, 4.2: GV giới thiệu chung về các yếu tố địa lý thể hiện cụ thể trên lược đồ. - Gợi ý để HS nhớ lại khái niệm “Gió mùa”. *HĐ2: Nhóm (4 nhóm) - Nhóm 1,2: Gió mùa mùa đông. - Nhóm 3,4: Gió mùa mùa hạ. HS thảo luận theo gợi ý sau: - Xác định và đọc tên các trung tâm áp cao, áp thấp. - Xác định hướng gió chính theo từng khu vực và điền vào bảng 4.1(Bằng bút chì). - Khi HS thảo luận, GV kẻ bảng (mục 3) lên bảng. - Các nhóm trình bày, nhận xét, bổ sung. - GV chuẩn kiến thức vào bảng (cột hướng gió) 1. Phân tích hướng gió: Mùa Khu vực Hướng gió chính Từ áp cao…đến áp thấp… Mùa đông Đông Á Đông Nam Á Nam Á Tây bắc Đông bắc, bắc Đông bắc (Bị biến tính) C. Xi Bia -> T. Alê út C. Xi Bia ->T.XĐạo Ô-xtrây-li-a C. Xi Bia -> T. Xích đạo. Mùa hạ Đông Á Đông Nam Á Nam Á Đông Nam Tây Nam (Bị biến tính) Tây Nam C. Ha oai ->T. I-ran C.Ô-xtrây-li-a, nam ÂĐDT. I-ran C. nam ÂĐD  T. I-ran *HĐ3: Nhóm. - HS tiếp tục phân tích H4.1 và 4.2, tìm hướng gió chính xuất phát từ cao áp nào thổi đến áp thấp nào. ( Dùng bút chì ghi vào cột 4 của bảng phần tổng kết) - GV chuẩn kiến thức và điền tiếp vào bảng đã kẻ ( cột 4) 2. Tổng kết : 4. Củng cố: - Liên hệ đến gió mùa ở nước ta. 5. Dặn dò: - Ôn các chủng tộc trên thế giới. - Soạn kĩ bài 5 “ĐẶC ĐIỂM DÂN CƯ, XÃ HỘI CHÂU Á” IV. Rút kinh nghiệm: …………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………. 9 Tuần: 5 Ngày soạn: Tiết: 5 Ngày dạy: Bài 5: ĐẶC ĐIỂM DÂN CƯ, XÃ HỘI CHÂU Á I. Mục tiêu: Sau bài học, HS cần hiểu được: 1.Kiến thức: Châu Á có số dân đông nhất so với các châu lục khác. Mức độ gia tăng dân số đạt mức trung bình của thế giới. Sự đa dạng của các chủng tộc và nơi phân bố các chủng tộc. Biết được tên các tôn giáo lớn và hiểu sơ lược sự ra đời của những tôn giáo này 2.Kỹ năng: Rèn kĩ năng so sánh các số liệu về dân số của các châu lục để nhận xét sự gia tăng dân số ở châu Á. 3.Thái độ: Giáo dục ý thức tôn trọng, bình đẳng,đoàn kết giữa các tôn giáo,các ch/ tộc. II. Chuẩn bị: - Bản đồ dân cư châu Á. III. Hoạt động trên lớp: 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: ? Gió mùa là gì? Gió mùa hoạt động mạnh ở những khu vực nào của châu Á? Đặc tính của gió mùa? * Trả lời: - Gió mùa là gió thổi thường xuyên theo mùa thay đổi theo định kì trong năm - Khu vực gió mùa hoạt động mạnh: Đông Á, Đông Nam Á, Nam Á. - Đặc tính: Lạnh và khô. 3. Bài mới: Hoạt động của GV & HS Nội dung *HĐ1: Cá nhân/ cặp - HS quan sát bảng 5.1: ? Dân số của châu Á là bao nhiêu? So sánh dân số của châu Á với dân số của các châu lục khác và toàn thế giới? - HS quan sát bản đồ dân cư châu Á: ? Xác định trên bản đồ những khu vực tập trung dân đông của châu Á? Vì sao những khu vực đó lại đông dân cư? ( Những khu vực có gió mùa ) - GV hướng dẫn HS quan sát tiếp bảng 5.1: ? Nhận xét tỉ lệ tăng DS tự nhiên của châu Á năm 2002? ? Do đâu mà tỉ lệ tăng dân số của châu Á đã giảm bằng mức trung bình của thế giới? (Chính sách dân số kế hoạch hoá gia đình) - GV liên hệ ở một số nước đông dân: + Trung Quốc: 1.280,7 triệu dân (Đông nhất thế giới). 1.Dân số: - Năm 2002 dân số của châu Á là 3766 triệu người, là châu lục có số dân đông nhất, chiếm 60,6% dân số thế giới. - Tỉ lệ tăng dân số tự nhiên của châu Á năm 2002 là 1,3% (bằng mức trung bình của thế giới) 10 [...]... theo mùa, nhiều phù sa - Sông ngắn, dốc, chế độ nước điều hoà - Ít giá trị giao thông Có giá trị về thuỷ điện - Rừng nhiệt đới thường xanh  rừng CẢNH QUAN thưa rụng lá về mùa khô  xa van - Đồng bằng nhỏ hẹp ven biển - Rừng rậm 4 mùa xanh tốt *HĐ3: Cá nhân * Khoáng sản: Nhiều loại: Thiếc, kẽm, - HS quan sát H14.1 + bản đồ: đồng, than đá, dầu mỏ, khí đốt… ? Đông Nam Á có những khoáng sản nào? Phân bố ở... tan, Mum bai => Nhận xét về lượng mưa của Nam Á? ? Xác định trên bản đồ các sông của Nam Á? Vì sao ở b.Sông ngòi: Nam Á có nhiều sông lớn? - Nhiều hệ thống sông lớn: sông Ấn, ? Nêu đặc điểm thuỷ chế của sông ở Nam Á? sông Hằng, Bra ma pút ? Dựa vào đặc điểm địa hình, khí hậu=> Nam Á có c.Cảnh quan thiên nhiên: những kiểu cảnh quan nào? - Rừng nhiệt đới ẩm - Xa van - HS quan sát H10.3+ H10.4: - Hoang... dân số như vậy? 12 - GV chuẩn kiến thức trong bảng và trên bản đồ Mật độ Dân số Nơi phân bố Diện tích Bắc Liên bang Nga, Tây Trung Dưới 1 Quốc, A rập xê ut, Áp ga nít tan, Lớn nhất 2 người/ km Pa ki xtan Nam Liên bang Nga, Mông Cổ, Từ 1  50 Vùng Tây Á, Mi an ma, Lào, Rộng 2 người/km Thái Lan, Cam pu chia, Ma lai xi a… Từ 51 100 Ven Địa trung hải, trung tâm Ấn người / km2 Độ, Đông nam I Rắc, một số... dẫn HS quan sát dãy Hy ma lay a -> Phân tích ý nghĩa đối với khí hậu ? Nhận xét vị trí của dãy Gát Tây, Gát Đông? -GV giải thích:“gát” tiếng địa phương là “bậc thang” b.Địa hình: Có 3 miền địa hình chính: - Phía Bắc là dãy núi Hy ma lay a hùng vĩ có hướng Tây bắc - Đông nam - Phía nam là sơn nguyên Đê Can - Ở giữa là đồng bằng Ấn Hằng rộng lớn *HĐ2: Nhóm 2.Khí hậu, sông ngòi và cảnh quan ? Quan sát H10.2... Vị trí dịa lý có ý nghĩa chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế 2.Đặc điểm tự nhiên: - Địa hình: Nhiều núi và cao nguyên + Đông bắc là các dãy núi cao bao quanh sơn nguyên Thổ Nhĩ Kỳ và Iran + Tây nam là sơn nguyên A Ráp + Ở giữa là đồng bằng Lưỡng Hà được phù sa của 2 sông Ti Gơ Rơ và Ơ phrat bồi đắp - Khí hậu: Khô nóng  thảo nguyên, hoang mạc và nửa hoang mạc chiếm phần lớn - Khoáng sản:... và Trường Giang? (Hoàng Hà: Chế độ nước thất thường do chảy qua các vùng khí hậu khác nhau-> thường gây lũ lụt Trường Giang: Chế độ nước điều hoà, phần lớn chảy qua vùng khí hậu cận nhiệt gió mùa) =>Người ta ví: “Trường Giang như cô gái dịu hiền, Hoàng Hà như bà già cay nghiệt” ? Sông ngòi trong vùng có giá trị kinh tế như thế nào? - Khí hậu: Cận nhiệt lục địa, quanh năm khô hạn  Cảnh quan chủ yếu:... -> Vị trí dịa lý có ý nghĩa chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế * Đặc điểm tự nhiên: - Địa hình: Nhiều núi và cao nguyên + Đông bắc là các dãy núi cao bao quanh sơn nguyên Thổ Nhĩ Kỳ và Iran + Tây nam là sơn nguyên A Ráp + Ở giữa là đồng bằng Lưỡng Hà được phù sa 2 sông Ti Gơ Rơ và Ơ phrat bồi đắp - Khí hậu: Khô nóng-> thảo nguyên, hoang mạc và nửa hoang mạc chiếm phần lớn - Khoáng sản: +... quan Châu Á để nêu đặc điểm của các đới cảnh quan Vì sao cảnh quan tự nhiên châu Á lại có đặc điểm như vậy? - Các nhóm thảo luận, ghi kết quả vào bảng phụ - Đại diện các nhóm lên bảng trình bày trên bản đồ GV chuẩn xác kiến thức và ghi vào bảng phụ lớn ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN Địa hình - Nhiều núi, sơn nguyên cao đồ sộ nhất thế giới -Nhiều đồng bằng rộng lớn bậc nhất thế giới Khoáng sản -Phong phú, quan... hậu: Cận nhiệt lục địa, quanh năm khô hạn  Cảnh quan chủ yếu: Thảo nguyên khô, nửa hoang mạc và hoang mạc - Phía đông và hải đảo có khí hậu gió mùa ẩm: +Mùa đông: Gió tây bắc: lạnh, khô +Mùa hạ: Gió đông nam: mát, ẩm, mưa nhiều b.Sông ngòi: -Có 3 sông lớn: +A Mua (Hắc Long Giang):3420 km + Hoàng Hà: 5464 km + Trường Giang: 6380 km - Bồi đắp phù sa, cung cấp nước tưới tiêu 4 Củng cố:- Xác định vị trí... dân số thế giới *HĐ2: Cá nhân - HS đọc kênh chữ (từ sau chiến tranh-> Trung Quốc) b.Đặc điểm phát triển kinh tế: ? Sau chiến tranh kinh tế của Đông Á như thế nào? - Sau chiến tranh thế giới thứ 2: nền ? Ngày nay kinh tế của Đông Á phát triển như thế nào kinh tế đều kiệt quệ và có đặc điểm gì? - Ngày nay: - GV mở rộng: + Kinh tế phát triển nhanh và duy 32 * Nhật: Từ nước nghèo tài nguyên trở thành siêu . mùa: Các cảnh quan rừng. Khí hậu lục địa: Thảo nguyên, xa van, hoang mạc, cây bụi lá cứng ) ? Yếu tố nào quyết định sự khác nhau về cảnh quan tự nhiên ở. nước đóng băng, mùa xuân băng tan -> lũ băng Giao thông, thuỷ điện. Đông Á Đông Nam Á Nam Á A Mua, Hoàng Hà, Trường Giang Mê Công Sông Ấn, sông Hằng