giáo án được soạn theo phương pháp mới hướng tới phát triển năng lực tự học, tự sáng tạo của học sinh THPT, giúp học sinh THPT tiếp thu kiến thức một cách nhanh và dễ dàng, được chấm điểm rất cao trong các kỳ thi GVG
Trang 1Họ và Tên : Nguyễn Tùng Lâm
Bài 14:
Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Hiểu được thế nào là lòng yêu nước, truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam
- Thấy được trách nhiệm của công dân, đặc biệt là học sinh với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN
2 Kĩ Năng
- Biết tham gia các hoạt động xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước phù hợp với khả năng của bản thân
3 Thái độ
- Yêu quý, tự hào về quê hương, đất nước, có ý thức học tập, rèn luyện để góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước
II CÁC NĂNG LỰC HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN Ở HỌC SINH
- Năng lực tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác , năng lực giải quyết vấn đề
và sang tạo, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, năng lực tư duy phê phán
III CÁC PHƯƠNG PHÁP /KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp đóng vai, thuyết trình, giải quyết tình huống
IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- SGK, SGV, giáo án , máy chiếu, giấy Ao…
V TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Khởi động
Mục tiêu
- Khuyến khích học sinh tìm hiểu về long yêu nước, truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam và trách nhiệm của công dân trong việc xây dựng và bảo vệ
tổ quốc
- Hình thành năng lực tư duy phê phán, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo cho học sinh
Cách tiến hành
- GV : cho học sinh xem một phóng sự ngắn về tình hình biển đông , ( Vụ giàn khoan HD- 981 ) Sauk hi HS xem song câu hỏi GV đăt câu hỏi
Trang 2Cảm nhận của em sau khi xem song phóng sự trên
- HS: Trả lời
Dự kiến 1 -2 em
- GV dẫn dắt:
Mỗi người đề có tổ quốc của mình và Việt Nam chính là tổ quốc của chúng ta
Đó là tên gọi của đất nước ta một cách thiêng liêng, trìu mến Là công dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam chúng ta cần phải có trách nhiệm thế nào đối với
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc của mình? Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, thầy
và trò chúng ta cùng đi tìm hiểu bài hôm nay
2. Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1: vấn đáp, đàm thoại tìm hiểu
thế nào là long yêu nước, nguồn gốc của
long yêu nước.
- - Mục tiêu: HS nêu được thế nào là lòng
yêu nước
-Hình thành năng lực tự học của học sinh,
năng lực giao tiếp và năng lực hợp tác
- Cách tiến hành:
Sử dụng phương pháp vấn đáp, đàm thoại
GV : cho học sinh đọc đoạn thơ trong sách
giáo khoa:
Ôi Tổ quốc ta yêu như máu thịt,
Như mẹ cha ta, như vợ, như chồng!
Ôi Tổ quốc nếu cần ta chết
Cho mỗi ngôi nhà ngon núi con sông… ( 1
đến 2 em đọc )
+ Sau khi nghe bạn đọc đoạn thơ trên và
thông qua đoạn thơ em có nhận xét gì về
tình cảm của tác giả đối với Tổ quốc
1 Lòng yêu nước
Trang 3HS: Trả lời ( 1 đến 2 em)
GV: Nhận xét và đưa ra kết luận
+ Tác giả muốc nói lên tình cảm, tình yêu
của tác giả đối với quê hương đất nước
Trong trái tim và trí tuệ của tác giả, Tổ quốc
là trên hết, Tổ quốc như cha mẹ, như máu
thịt, như vợ, như chồng và tác giả sẵn sàng
chết, sẵn sàng đem hết khả năng của mình
phục vụ Tổ quốc, sẵn sàng hy sinh vì lợi ích
của Tổ quốc Đó là tình cảm thiêng liêng, đó
là tình yêu cao quý_là lòng yêu nước đó các
em ạ!
GV: Vậy từ đoạn thơ trên em nào có thể cho
thầy biết lòng yêu nước là gì ?
HS: Trả lời
GV: Để hiểu rõ hơn về lòng yêu nước, Thầy
mời các em nge hai bài hát: “Quê hương” và
“Việt Nam quê hương tôi”
Qua hai bài hát trên các em thấy những hình
ảnh thân thương, gần gũi nào được nhắc tới?
( 1 đến 2 em)
HS: Trả lời
GV: Tổng kết, ghi ý kiến của học sinh lên
a, Lòng yêu nước là gì?
“Lòng yêu nước là tình yêu quê hương, đất nước và tinh thần sẵn sàng đem hết khả năng của mình phục vụ lợi ích của Tổ quốc”
Trang 4Hình ảnh: tuổi thơ, lòng mẹ, khôn lớn thành người, trai tráng, thiếu nữ, xây dựng đất nước, hình ảnh người mẹ với chiếc nón là nghiêng che
Chùm khế ngọt, con đò nhỏ, con diều biếc, đêm trăng tỏ, hoa cau rụng trắng, con đường
đi học, rừng dừa, dòng song, biển cả, phi lao
…
Vậy, theo các em, các hình ảnh đó nói lên điều gì?
HS: Trả lời
GV: Ghi ý kiến của học sinh vào bảng nháp,
tổng kết và giảng: Qua bài hát trên, tác giả muốn bầy tỏ tình cảm bình dị nhất, gần gũi nhất đối với con người như tình yêu gia đình, người thân, những thành quả lao động, yêu nơi mình sinh ra, lớn lên, gắn với những
kỷ niệm thời thơ ấu Tình cảm ban đầu đó, dần dần phát triển thành tình cảm gắn bó với làng xóm, quê hương và được nâng lên thành lòng yêu nước, yêu nhân dân, yêu nhân loại
Chuyển ý: Từ tất cả các hình ảnh
trên các em có thể thấy rằng: Lòng yêu nước được bắt nguồn từ những tình cảm bình dị của con người, và hơn 4 ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc thì tình
Trang 5cảm đó phát sinh nảy nở trong quá trình xây
dựng, và từ trong cuộc sống tốt đẹp mà cha
ông chúng ta đã xây dựng nên và các cuộc
đấu tranh, đánh đuổi kẻ thù xâm lược là
những khó khăn, thử thách để tình cảm đó
hình thành một cách rõ rệt và đó cũng thể
hiện và chứng minh cho tình yêu nước nồng
nàn của dân tộc ta đã có từ rất lâu , để tìm
hiểu rõ hơn truyền thống yêu nước của dân
tộc Việt Nam ta các em cùng theo dõi sang
phần b
Hoạt động 2: Đàm thoại, vấn đáp kết hợp
tìm hiểu truyền thống yêu nước của nhân
dân Việt Nam.
- Mục tiêu: HS hiểu truyền thống yêu nước,
biểu hiện lòng yêu nước của dân tộc Việt
Nam
- Hình thành năng lực tự học, năng lực giao
tiếp và năng lực hợp tác , giải quyết vấn đề
- Cách tiến hành :
Sử dụng phương pháp : vấn đáp , đàm
thoại
GV: Thầy có câu hỏi đặt ra:
Theo các em, vì sao đất nước chúng ta
thường là đối tượng tấn công xâm lược của
nhiều nước lớn, các nước đế quốc?
HS: Trả lời
GV: Đó là vì nguồn tài nguyên thiên nhiên
b, Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt nam.
Trang 6ở nước ta dồi dào, vì nguồn nhân lực rẽ, dễ dàng khai thác, vì vị trí chiến lược quân sự quan trong của nước ta ở khu vực Đông nam
Á nói riêng, chấu Á và thế giới nói chung,
vì tiềm năng kinh tế ở nước ta…vv Do đó, nước ta luôn bị các nước lớn, các đế quốc xâm lược, điển hình như thực dân Pháp và
đế quốc Mĩ
GV: vậy em nào có thể cho thầy biết bằng
cách nào dân tộc ta đã đánh thắng tất cả quân giặc ngoại xâm kể trên ?
HS : Trả lời
GV: Nhận xét bổ sung
Đó là nhờ lòng yêu nước của dân tộc ta, đó
là nhờ có sự đoàn kết của toàn dân tộc và nhờ có sự lãnh đạo tài tình của Đảng và Nhà nước ta, đúng không nào!
Tổng kết lịch sử nước ta, Trần Quốc Tuấn viết: “Vua tôi đồng tâm, anh em hoà thuận, cả nước góp sức” Nghĩa là nõi tới cả
bộ máy nhà nước đều một lòng, một dạ, một
ý chí, một chữ “đồng” như anh em một nhà;
là nói tới sự đoàn kết, nhất trí của những người lãnh đạo, cầm quyền; và toàn dân tộc cùng đoàn kết, góp sức…
Nói về truyền thống yêu nước của dân tộc ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân xét: …
“Dân tộc ta có một lòng nồng nàn yêu nước
Đó là một tryền thống quý báu của ta Từ
Trang 7xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng,
thì tinh thần ấy lại sôi nỗi, nó kết thành một
làn song vô cùng mạnh mẽ, to lơn, nó lướt
qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn
chìm tất cả bè lũ bán nước và cướp nước…”
Các em ạ! Chính tình cảm yêu nước
là sức mạnh nội sinh giúp đất nước ta, dân
tộc ta vượt qua bao khó khăn, thử thánh,
chiến thắng mọi thiên tai khắc nghiệt và
giặc ngoại xâm để dân tộc ta tồn tại và phát
triển với đầy đủ bản sắc của mình
Vậy tới đây chúng ta có thấy rắng:
Chúng ta đã hiểu thế nào là lòng yêu
nước và biết được đó là truyền thống tình
cảm thiêng liêng cao quý của dân tộc, vậy
theo các em, lòng yêu nước được biểu hiện
như thế nào?
HS: Trả lời
- Yêu nước là truyền thống dân tộc cao quý và thiêng liêng nhất của dân tộc Việt Nam
- Là cội nguồn của các giá trị truyền thống khác
- Lòng yêu nước được hình thành từ trong quá trình lao động, xây dựng đất nước và quá trình đấu tranh kiên cường đầy gian khổ chống giặc ngoại xâm để giữ gìn và bảo vệ đất nước
Biểu hiện của lòng yêu nước:
Trang 8GV: Nhận xét bổ sung
Truyền thống yêu nước, lòng yêu nước
được thể hiện qua những điểm sau:
- Tình cảm gắn bó với quê hương, đất
nước:
Người Việt Nam yêu nước luôn hướng về
cội nguồn, về ông bà, cha me, tổ tiên và quê
hương của mình Khi phải xa que hương,
đất nước, luôn nhớ về quê hương, hướng về
Tổ quốc
Ví dụ: người Việt Nam lao động ở nước
ngoài dù ở xa quê hương nhưng trong tâm
trí lúc nào cũng hướng về quê hương, hướng
về tổ quốc
-Tình thương yêu đối với đồng bào, dân
tộc, giống nòi;
Đồng bào, giống nòi là những gì thiêng
liêng nhất gắn bó con người Việt Nam với
nhau Mỗi người Việt Nam yêu nước đều
cảm thông sau sắc với nỗi đau của đồng bào,
- Tình cảm gắn bó với quê hương, đất nước
- Tình thương yêu đối với đồng bào, giống nòi, dân tộc
- Lòng tự hào dân tộc chính đáng
- Đoàn kết, kiên cường, bất khuất chống giặc ngoại xâm
- Cần cù sang tạo trong lao động
Trang 9dân tộc, luôn mong muốn đồng bào của mình được sống ấm no, hành phúc
Nói tới đây ta lại nhớ tới một ham muốn tột bậc của Bác Hồ: “tôi chỉ có một ham muốn, một ham muốn tốt bậc là tất cả đồng bào ta,
ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”
-Lòng tự hào dân tộc chính đáng;
Người Việt Nam luôn tự hào về truyền thống văn hoá lâu đời, đậm đà bản sắc dân tộc và có sức sống mạnh mẽ của dân tộc mình, tự hào về những con người của quê hương, đất nước, những anh hung hào kiệt, những danh nhân văn hoá, tự hào về non song gấm vóc và những sản vật của quê hương
VD: Chúng ta tự hào về dân tộc ta vì những trang lịch sử vẽ vang thời đại bà Trưng, bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung… Chúng ta có quyền tự hào về đại thi hào Nguyễn Du, anh hung giải phóng dân tộc_Nhà văn hoá lơn Hồ Chí Minh_Vị cha già của dân tộc
-Đoàn kết, kiên cường bất khuất chống
giặc ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc và chủ quyền của Tổ quốc,
Không bao giờ chịu làm nô lệ, làm người dân mất nước không chịu lệ thuộc nước ngoài
Trang 10Tinh thần đoàn kết, kiên cường bất khuất chống giặc ngoại xâm là nét nỗi bật của truyền thống Việt Nam
Khi nói tới lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta, kể từ thời kì dựng nước của vua hùng đến kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ kết thúc
Do đó, Bác Hồ thường dạy chúng ta là:
“Dân ta phải biết sử ta, cho từng gốc tính nước nhà Việt Nam”
-Cần cù và sang tạo trong lao động để xây
dựng, phát triển nền văn hoá dân tộc và xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.
Vì là một nền kinh tế nông nghiệp cho nên, trước tiên, người dân Việt Nam có tính cần
cù, và người Việt Nam ta cũng rất sang tạo trong lao động, đúng không! Các em đã học các kiến thức liên quan, từ trong văn học, trong ca giao tục ngữ, trong truyện, trong kiến thức về địa lý, về tự nhiên xã hội rồi đúng không! Hơn bao giờ hết, các em thế hệ trẻ hôm nay lại càng phải tiếp nối truyền thống cần cù sang tạo đó của dân tộc trong học tập cũng như trong lao động
VD: Trong các cuộc thi về tri thức, so với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới, nước ta thuộc vào những nước đạt được nhiều thành tích cao Chúng ta có GS.TS.Ngô Bảo Châu với giải thưởng fell,
Trang 11giải thưởng gianh giá nhất của toán học và
là một trong hai người trẻ tuổi nhất ở Chấu
Á đạt được giải thưởng gianh dự đó từ trước
tới nay
=> Vậy, tới đây, bản thân các em rút ra được
bài học gì về truyền thống yêu nước của dân
tộc ta? Hay nói cách khác, là học sinh, em
phải làm gì để giữ gìn và phát huy truyền
thống của dân tộc, góp phần xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc?
HS: Trả lời
Bài học:
- Nâng cao hiểu biết, phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc;
- Thể hiện lòng yêu nước của mình trong học tập, trong lao động và trong cuộc sống;
- Biết tôn trọng truyền thống, tôn trọng giá trị đạo đức cao quý của dân tộc
Trang 12Hoạt động 3: GV đàm thoại tìm hiểu
trách nhiệm xây dựng tổ quốc.
- Mục tiêu: Thấy được trách nhiệm của
công dân, học sinh trong việc xây dựng Tổ
quốc
- Hình thành năng lực tự học, năng lực giao
tiếp, sáng tạo, năng lực tư duy phê phán
- Cách tiến hành:
GV sử dụng phương pháp vấn đáp, đàm
thoại
GV: cho học sinh xem đoạn video “ phóng
sự về thành tưu xây dựng đất nước ta trong
thời kì đổi mới”
HS: quan sát
GV: Các em vừa theo dõi song đoạn video
trên.Vậy thì dựa vào đoạn video trên, em
nào có thể cho cả lớp biết về những thành
tựu của công cuộc đổi mới đất nước hơn 24
năm qua của nước ta nào? Hay nói các khác
các em hãy kể tên những thành tựu mà
chúng ta đã đạt được sau 24 năm đổi mới?
HS: Trả lời ( 2 đến 3 em)
GV: Nhận xét bổ sung
Sau 24 năm đổi mới đất nước, hàng loạt các
công trình thế kỷ đã mọc lên: nhà máy thuỷ
điện Hoà Bình, thủy điện sơn La, trị An,
Yaly, đường dây cao thế 500KV bắc nam,
hầm qua đèo Hải Vân, nhiều sân bay, bến
2 Trách nhiệm xây dựng tổ quốc
Trang 13cảng được nâng cấp và xây dựng mới và các
khu công nghiệp, các khu chế xuất liên tục
ra đời và phát triển, các tòa nhà cao ốc mọc
lên tiêu biểu là tòa nhà lammak 81 nằm
trong tốp những tòa nhà cao nhất thế giới
GV: Vậy để tiếp nối các thế hệ cha ông đi
trước, góp phần xây dựng Tổ quốc ngày
càng dầu mạnh, thanh niên, học sinh cần
phải làm gì?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, bổ sung ( chiếu lên máy)
Câu hỏi chuyển ý:
Bác Hồ thường dạy chúng ta là: Các vua
Hùng đã có công dựng nước,
- Chăm chỉ, sáng tạo trong học tập, lao
động;
- Tích cực rèn luyện tác phong, đạo đức trong sáng, lành mạnh;
- Quan tâm đến đời sống chính trị xã hội, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và pháp luật;
- Góp phần xây dựng quê hương bằng những việc làm phù hợp với khả năng;
- Biết phê phán, đấu tranh chống lại những hành vi đi ngược lại với lợi ích quốc gia, dân tộc
Trang 14Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” Các em hiểu như thế nào về lời dạy của Bác trong câu thơ trên?
HS: Trả lời
GV: Qua câu thơ trên, Bác Hồ muốn nhắc
nhở chúng ta về trách nhiệm bảo vệ giang sơn, đất nước mà cha ông chúng ta đã đổ bao mồ hôi, xương máu và phải trải qua thời gian lâu dài với những thử thách đầy gian khổ mới gây dựng được để thấy được trách nhiệm của mỗi người chúng ta cần làm gì để bảo vệ tổ quốc các em tiếp tục tìm hiểu sang phần 3
Hoạt động 4: thảo luận nhóm , vấn đáp tìm hiểu trách nhiệm bảo vệ tổ quốc.
- Mục tiêu: Thấy được trách nhiệm của công
dân trong việc bảo vệ tổ quốc
- Năng lực hình thành: NL tự học , NL giao
tiếp
-Cách tiến hành:
GV: sử dụng phương pháp vấn đáp, thảo
luận nhóm, đàm thoại
GV: Cho học sinh xem 2 phóng sự “ cuộc
chiến đấu của nhân dân ta trong chiến dịch
hồ chí minh” và “ cuộc bạo luạn ở bình dương khi biết tin Nhà nước ta có dự thảo cho TQ mượn đất 100 năm”
HS: Tiến hành thảo luận nhóm
Trang 15Câu hỏi thảo luận:
Nhóm 1: 2 phóng sự trên giúp em hiểu được
điều gì? Suy nghĩ của em về điều đó
Nhóm 2: Nhiệm vụ đặt ra của chúng ta hiện
nay là gì ? vì sao trong điều kiện thời bình
vẫn phải thực hiện các nhiệm vụ đó?
Nhóm 3 và nhóm 4: trách nhiệm của TN,
HS chúng ta là gì ? em làm gì để xứng đáng
với công lao của ông cha chúng ta?
HS: đứng lên trình bày sản phẩm nhóm
mình và nhận xét chéo
GV: Nhận xét các nhóm bổ sung lên máy
chiếu
Nhóm 1: hai phóng sự trên giúp các em hiểu
được ông cha ta đã phải dùng sương máu
của mình để đánh đổi lấy hòa bình độc lập
cho dân tộc chúng ta cần phải tỉnh táo trước
các luận điệu chia rẽ của kẻ thù để bảo vệ tổ
quốc, bảo vệ nền độc lập dân tộc như Bác
hồ từ nói “ dành được độc lập đã khó nhưng
làm thế nào để giữ được nền độc lập đó còn
khó hơn”
Nhóm 2: Nhiệm vụ đặt ra hiện nay không
những xây dựng đất nước chúng ta còn phải
bảo vệ tổ quốc, bảo vệ chế độ
- Câu hỏi:
Tuy nhiên, hiện nay, có người cho rằng: Việt
Nam đã hoà bình, nên tập trung tiền của,
công sức cho công cuộc xây dựng đất nước,
3, Trách nhiệm bảo vệ tổ quốc