Tiểu luận môn tin bài phản ánh

Đặc điểm:  Đặc điểm về nội dung: So với tất cả các thể loại khác, tin là thể loại phổ biến nhất, năng động nhất và thể hiện rõ nhất sự nhạy bén, tính xác thực của báo chí trong việc phả

Tiểu luận

TIN BÀI PHẢN ÁNH

Câu 1: Trình bày đặc điểm cơ bản của thể loại tin báo chí? Cho ví dụ?

1 Khái niệm

Tin tức là thể loại báo chí cơ bản, ngắn gọn nhất, cô đúc nhất, nhanh chóng nhất, kịp thời nhất, được thể hiện bằng chữ, bằng lời, bằng hình ảnh để phản ánh những sự kiện mới xảy ra, đang xảy ra, sắp xảy ra có tầm quan trọng đối với xã hội, nhằm thúc đẩy và cải tạo xã hội

2 Đặc điểm:

 Đặc điểm về nội dung:

So với tất cả các thể loại khác, tin là thể loại phổ biến nhất, năng động nhất và thể hiện rõ nhất sự nhạy bén, tính xác thực của báo chí trong việc phản ánh sự kiện mới Nói cách khác thể loại tin có nhiệm vụ thông tin, thông báo kịp thời nhất về những sự việc, sự kiện thời sự mới nhất, dưới một hình thức đơn giản nhất, ngắn gọn nhất

Nói đến tin là nói đến sự kiện Sự kiện là đối tượng nhận thức, đối tượng phản ánh của thể loại tin đồng thời là nội dung của tin

Tuy nhiên tin không phải là sự kiện, nó chỉ là một cách phản ánh về sự kiện đó Mối liên hệ giữa chúng là cái này có khả năng và nhiệm vụ phản ánh cái kia

Không phải chỉ có tin mới được phản ánh sự kiện, mà bất cứ thể loại báo chí nào cũng có liên quan chặt chẽ đến sự kiện hoặc bắt đầu từ sự kiện Không phải mọi sự kiện đều trở thành đối tượng phản ánh của tin Tin chỉ quan tâm đến các sự kiện thời sự cấp bách, đó là những sự kiện mới xảy ra, đang xảy ra, sắp xảy ra hoặc mới phát hiện được

Sự kiện thời sự cấp bách thường tập trung phản ánh thời điểm bắt đầu và kết thúc của một quá trình vận động phát triển của những sự kiện có quy mô lớn hơn

Sự khác biệt về phương diện thể loại của tin với các thể loại báo chí khác là ở chỗ: nó có cách thức riêng trong việc phản ánh những sự kiện thời sự Chính điều

đó đã tạo ra những điểm khác biệt về nội dung và hình thức của thể loại

Tin bám sát những sự kiện mới một cách nhạy bén và phản ánh sự kiện ở những thời điểm tiêu biểu, đỉnh cao như sự mở đầu, kết thúc hoặc ở những thời điểm mà

sự kiện bộc lộ thêm những tính chất mới

Tin không phản ánh sự kiện một cách đầy đủ theo tiến trình, diễn biến mà chỉ thông báo về sự kiện một cách kịp thời ở những thời điểm tiêu biểu – nơi sự kiện bộc lộ bản chất của nó rõ nhất, tin phản ánh sự kiện giống như những “lát cắt” Tin trả lời những câu hỏi cơ bản một cách đặc biệt ngắn gọn Trước hết nó tập trung vào năm câu hỏi đầu tiên là: What (cái gì?), Who (ai?), When (khi nào?), Why (tại sao?), Where (ở đâu?) và How (thư thế nào?), ngoài ra còn có thêm Which ( với ai?)

Tóm lại, tin tức là phải nhanh chóng, kịp thời, ngắn gọn, cô đọng và phản ánh cái mới

 Đặc điểm hình thức

Do yêu cầu cung cấp những thông điệp , thông tin nhanh nhất về các sự kiện thời sự cấp bách nên đặc điểm chung về hình thức của Tin là đơn giản, cụ thể dễ hiểu và ngắn gọn

Kết cấu mang tính chất thực dụng, phù hợp với yêu cầu mục đích là cung cấp cho người đọc thông tin mới nhất nhanh nhất

Quan hệ giữa các câu, các đoạn trong tin thường bị chi phối với mức độ tầm quan trọng của chi tiết Không nhất thiết phải sắp xếp chi tiết theo kiểu “nhân quả” hay “tam đoạn luận”

Ngôn ngữ là ngôn ngữ sự kiện đặc trưng Các từ và đơn vị mệnh đề , câu đều tập trung cố gắng để phán đoán trực tiếp về sự kiện , chỉ ra quy mô, tính chất ý nghĩa của sự kiện Người ta ít sử dụng các mỹ từ, hình dung từ cũng như các kiểu câu phức hợp có kết cấu nhiều tầng

3 Ví dụ

Câu 2: Trình bày các đặc trưng cơ bản của thể loại bài phản ánh?

Cho ví dụ

Trả lời

1 Nội dung của bài phản ánh tái lập bức tranh toàn cảnh khách quan về

sự kiện, vấn đề thời sự

Đối tượng nhận thức và phản ánh của thể loại bài phản ánhlà cácsự kiện, vấn đề mang tính thời sự, có ý nghĩa đối với đời sống xã hội Cái riêng của thể loại này là

ở mức độ của tính thời sự Bài phản ánh chủ yếu phản ánh vấn đề, sự kiện đã tương đối định hình, cho phép nhà báo có thể thấy được một cách khá đầy đủ các bình

diện, khía cạnh, các mối quan hệ phong phú cũng như tính chất, logic vận động của chúng

Sự kiện, vấn đề xuất hiện trong bài phản ánh mang tính chất toàn diện Trước hết về quy mô, nú bao quát một cách tương đối toàn bộ không gian, thời gian mà

sự kiện, vấn đề diễn ra Về thời gian, nội dung bài phản ánh mô tả sự kiện, vấn đề

từ khi hình thành cho đến thời điểm chúng được nhà báo nhận thức để phản ánh

Về không gian, nội dung bài phản ánh phản ánh, phân tích sự kiện, vấn đề ở phạm

vi rộng nhất của nú Các bình diện, các mối quan hệ, toàn bộ quá trình lịch sử cũng như xu hướng vận động của sự kiện, vấn đề được phân tích, đánh giá trong bối cảnh cụ thể, ít nhất là gắn liền những mối quan hệ chính yếu của chúng với các tiến trình, các hiện tượng xung quanh Cùng với đó là sự khái quát tiến trình vận động của sự kiện, vấn đề Đồng thời, trong bài phản ánh có thể đưa ra chính kiến và quan điểm của tác giả về những giải pháp, khả năng tác động hay những gợi ý, kiến nghị liên quan đến cách giải quyết, hướng dẫn công chúng về thái độ ứng xử, cách thức lựa chọn hành vi hợp lý

Như vậy, lượng thông tin trong bài phản ánh giúp cho công chúng nhìn nhận sự kiện, vấn đề, hiện tượng một cách tổng thể như một bức tranhtoàn cảnh.Qua các

bài phản ánh, công chúng không chỉ đơn thuần là nhận diện mà còn có thể thấy

được những bình diện khác nhau, những mối quan hệ ẩn và các góc khuất của sự kiện, hiện tượng, vấn đề

2 Phương pháp mô tả, trình bày kết hợp với sự phân tích, nhận định khái quát để tạo nên chất lượng thông tin của bài phản ánh

Để có thể chuyển tải lượng thông tin tương đối toàn diện về một sự kiện, hiện tượng, vấn đề của đời sống hiện thực trong thể loại bài phản ánh, sự mô tả, trình bày một cách khách quan về quy mô, diện mạo, tính chất, vị trí, thời gian có ý nghĩa quan trọng Sự mô tả, trình bày này dựa vào những phán đoán của nhà báo khi trực tiếp quan sát hoặc thông qua phán đoán của những người chứng kiến Để

có được một diện mạo tương đối hoàn chỉnh của đối tượng phản ánh, nhà báo bắt buộc phải quan sát từ những phương diện, thời điểm, khoảng cách khác nhau, trong các mối quan hệ khác nhau

Cùng với đó là phương pháp phân tích, so sánh, nhận định, đánh giá sắc sảo, khách quan, hợp lý của tác giả về đối tượng phản ánh Sự phân tích, khái quát này tạo ra chiều sâu chất lượng thông tin mà nếu thiếu, sự kiện không thể được nhìn

nhận một cách toàn diện Để làm được điều đó, nhà báo phải phân tích, làm rõ các mối quan hệ nội bộ giữa sự kiện, hiện tượng, vấn đề với môi trường, bối cảnh mà trong đó nú vận động, phát triển Sự kết hợp này là điều kiện để tạo nên hiệu quả của bài phản ánh, tạo tiền đề cho những chính kiến, gợi ý, giải pháp mà tác giả đưa ra

Chất lượng thông tin trong báo chí có thể chia thành ba cấp tương đương với các thành phần của quá trình nhận thức là: các phán đoán mô tả trực tiếp, các phán đoán về những mối quan hệ, các phán đoán về các quy luật, bản chất của sự kiện, vấn đề Nội dung thông tin trong bài phản ánh hàm chứa ba cấp, trong đó cơ bản là cấp thứ hai

3 Đặc trưng về hình thức của thể loại bài phản ánh

Kết cấu của bài phản ánh thường chặt chẽ và hoàn chỉnh nhưng nú không bị ràng buộc trực tiếp bởi sự vận động khách quan của sự kiện như tường thuật, sự chi phối tối đa của nhu cầu tiếp nhận thông tin như tin tức

Trong thể loại phản ánh, thường xuất hiện hai kiểu kết cấu chính sau:

- Kết cấu theo logic hình thức: trong đó nhà báo đưa ra vấn đề rồi mô tả, phân tích các bình diện, các mối quan hệ của nú để đưa ra những nhận định, đánh giá khái quát về vấn đề đó Trên cơ sở đó,nhà báo đưa ra chính kiến của mình về thái độ ứng xử, biện pháp, phương hướng giải quyết

- Kết cấu theo thời gian: trong đó nhà báo mô tả quá trình hình thành và vận động của sự kiện, hiện tượng, phân tích tính chất hiện thời của nú Trên cơ sở đó,nhà báo bày tỏ thái độ của mình, phán đoán xu hướng vận động của sự kiện

Ngôn ngữ trong thể loại phản ánh là sự kết hợp giữa tính chất khách quan trực tiếp với tính chất logic chặt chẽ

So sánh các thể loại bài phản ánh, tin, tường thuật trên các bình diện: khái niệm, nhiệm vụ, tính thời sự, đối tượng phản ánh, kết cấu, bút pháp, ngôn ngữ

Khái

niệm

Bài phản ánh là một thể loại tác phẩm báo chí có nội dung

và hình thức tương

Tin là thể loại thông dụng nhất trong báo chí Nú phản ánh nhanh nhưng sự

Tường thuật là thể loại báo chí thuộc nhóm loại thể thông tin (thông

đối hoàn chỉnh, chất lượng thông tin chủ yếu là phản ánh toàn diện về quy

mô, tính chất, khuynh hướng vận động, các mối quan

hệ phong phú của một sự kiện, hiện tượng, vấn đề trong

xã hội và tự nhiên

kiện thời sự có ý nghĩa trong đời sống xã hội với ngôn ngữ cô đọng, ngắn gọn, trực tiếp

và dễ hiểu

tấn) dùng để phản ánh một cách tương đối tường tận, tỉ mỉ

và theo trình tự những diễn biến chính của các sự kiện quan trọng, nổi bật trong đời sống xã hội với bút pháp thuật, tả kết hợp với bình khi cần thiết, giúp công chúng có thể cảm nhận đầy đủ, trọn vẹn và sâu sắc về

sự kiện ấy

Nhiệm

vụ

Tái lập bức tranh toàn cảnh khách quan về quy mô, thời gian, không gian của sự kiện,

Mang đến cho người đọc những thông tin nóng hổi một cách khái quát, ngắn gọn nhằm

Thông tin nhanh, đầy đủ, trọn vẹn, tường tận và theo trình tự diễn biến của sự kiện để định

giúp công chúng nhìn nhận một cách tổng thể, hướng dẫn

họ ứng xử, lựa chọn hành vi hợp lý

nâng cao nhận thức,

mở rộng hiểu biết cho công chúng về những gì đang diễn

ra xung quanh

hướng nhận thức, hướng dẫn dư luận, thỏa mãn nhu cầu thông tin, cảm nhận, giải trí của nhân dân

Tính thời

sự

Bài phản ánh chủ yếu phản ánh vấn đề, sự kiện đã tương đối định hình Cùng phản ánh một sự kiện nào

đó, bài phản ánh bao giờ cũng xuất hiện sau tin, tường thuật

Tin, tường thuật chủ yếu phản ánh sự kiện ngay trong quá trình vận động của nú

Tin, tường thuật chủ yếu phản ánh

sự kiện ngay trong quá trình vận động của nú

Đối

tượng

phản ánh

Các sự kiện, vấn đề mang tính thời sự,

có ý nghĩa đối với đời sống xã hội

Các sự kiện thời sự cấp bách mới xảy ra hay vừa kết thúc hoặc sẽ xảy ra trên mọi lĩnh vực của đời sống, có ý nghĩa đối với xã hội mà nhiều người muốn biết nhưng chưa biết, hoặc cần thông báo rộng rói cho công chúng

Các sự kiện quan trọng, nổi bật, có ý nghĩa chính trị -văn húa xã hội lớn lao, được đông đảo công chúng đón đợi hoặc cơ quan báo chí thông qua sự kiện ấy để bày tỏ thái độ, quan điểm nhằm định hướng thông tin, tư tưởng, hướng dẫn dư luận

xã hội hay tuyên truyền, chỉ đạo…

Kết cấu Chặt chẽ và hoàn

chỉnh nhưng nú không bị ràng buộc trực tiếp bởi sự vận động khách quan của sự kiện như tường thuật, sự chi phối tối đa của nhu cầu tiếp nhận thông tin như tin tức

Thường kết cấu theo logic hình thức

và thời gian

Đơn giản, cụ thể, dễ hiểu và ngắn gọn

Kết cấu mang tính chất thực dụng

Chủ yếu là mô thức hình tháp ngược, các chi tiết, số liệu được sắp xếp theo thứ tự quan trọng (hoặc có ý nghĩa) nhất quan trọng

-ít quan trọng

Tuân thủ theo mô thức, trình tự, diễn biến của sự kiện

Có thể cắt bỏ một

số chi tiết, nhưng không được đảo lộn trật tự các chi tiết, biến cố của sự kiện ấy

Có hai dạng chính

là tường thuật nguyên dạng và tường thuật rút gọn

Bút pháp Mô tả, trình bày

một cách khách

Cung cấp thông tin

sự kiện thông qua

Thuật là chính trên

cơ sở đan xen hợp

 Ví dụ:

Câu 3:

1 Tin ngắn

Hotgirl Chi Pu ra mắt MV mới

Sau vụ lùm xùm Vpop, ngày 26/11, hot girl Chi Pu đã cho ra mắt sản phẩm

âm nhạc thứ 3 với MV “ Em sai rồi anh xin lỗi em đi”(#ESRAXLED) Mặc dù vẫn

nhận được không ít ý kiến trái chiều nhưng MV vẫn tạo ra sức hút với hơn 900.000 lượt like sau nửa ngày trình làng, bỏ xa những MV ra đời cùng thời điểm của Văn Mai Hương và Hương Giang Idol Điều này đã chứng tỏ những MV của Chi Pu, đặc biệt là #ESRAXLED đã vượt ra ngoài khuôn khổ một sản phẩm được "yêu -ghét" thông thường để trở thành từ khoá được lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội

2 Tin sâu

CẢI CÁCH TIẾNG VIỆT – NÊN HAY KHÔNG?

Cuộc sống ngày càng phát triển, hội nhập thì phải chăng mọi thứ khác cũng cần thay đổi, đi lên, và phải chăng chữ viết cũng không phải ngoại lệ? Cuốn sách

“ Ngôn ngữ ở Việt Nam – Hội nhập và phát triển” của PGS.TS Bùi Hiền đã gây không ít tranh cãi trong dư luận về việc cải tiến bảng chữ cái Tiếng Việt.

PGS.TS Bùi Hiền nguyên là Hiệu phó trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội, nguyên phó Viện trưởng Viện Nội dung & Phương pháp dạy - học phổ thông Với kinh nghiệm nhiều năm trong việc nghiên cứu ngôn ngữ, ông đã nhân thấy những hạn

chế của chữ Tiếng Việt Tác giả nhận định: “Đó là những hiện tượng không thống nhất, không theo một nguyên tắc chung nào dẫn đến khó khăn cho người đọc, người viết, thậm chí gây hiểu nhầm hoặc không hiểu được chính xác nội dung thông tin Người học như trẻ em hay người nước ngoài, cũng rất hay mắc lỗi do sự phức tạp này mang lại”.

Những bất hợp lý mà PGS Bùi Hiền đưa ra gồm: Hiện tại, chúng ta sử dụng 2, 3 chữ cái để biểu đạt một âm vị phụ âm đứng đầu Ví dụ C – Q – K (cuốc, quốc, ca, kali), Tr – Ch (tra, cha), S – X (sa, xa)… Bên cạnh đó, lại dùng 2 chữ cái ghép lại

để biểu đạt âm vị một số phụ âm đứng cuối vần như Ch, Ng, Nh (mách, ông, tanh…)

PGS.TS đã kiến nghị phương án cải tiến chữ viết như bỏ chữ Đ ra khỏi bảng chữ cái Tiếng Việt hiện hành và bổ sung thêm một số chữ cái tiếng Latin là F, J, W,

Z Đồng thời thay đổi giá trị âm vị của 11 chữ cái, cụ thể: C = Ch, Tr; D = Đ; G =

G, Gh; F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W =Th; Z = d,

gi, r Vì âm “nhờ” (nh) chưa có kí tự mới thay thế, nên trong văn bản trên tạm thời dùng kí tự ghép n’ để biểu đạt

Ông cho rằng chữ được cải tiến sẽ giúp học sinh không còn nỗi ám ảnh viết sai chính tả, tiết kiệm thời gian, công sức, tiền của và vật tư khác

Tuy nhiên, bảng chữ cái cải tiến mới chỉ hoàn thành phần phụ âm, nếu sực khỏe cho phép, tác giả sẽ nghiên cứu và cải tiến nốt phần nguyên âm

Trước đề xuất về bảng chữ cái cải tiến, trên MXH đã không có ít những ý kiến trái chiều về vấn đề này Câu hỏi mà hầu hết mọi người đều thắc mắc là: Thay đổi chữ, là thay đổi toàn bộ hệ thống chữ quốc ngữ từ trên xuống dưới Thay đổi

từ kho tư liệu đồ sộ cũ chuyển sang chữ viết mới thì sẽ xử lý như thế nào Hơn nữa,

để thay đổi sẽ phải mất rất nhiều thời gian: thay đổi nhận thức, thay đổi cách học, cách dạy, sách giáo khoa cũng phải thay đổi, các văn bản, sách, báo, rồi lập trình chữ viết trên máy tính… Một số ý kiến cho rằng, ý tưởng cải tiến này khá rối rắm,

không thể chấp nhận Dưới góc độ của một nhà nghiên cứu văn học, GS Hà Minh

Đức cho biết: “Tiếng Việt hiện nay đã phát triển đến tầm cao, trở thành một phần tinh hoa văn hóa Việt Nam Vì thế không cần đến bất kỳ một sự cải tiến nào”.

Ông nói thêm: “Xưa nay, việc cải cách đã được áp dụng khá nhiều trong lĩnh vực giáo dục, trong đó có ngôn ngữ nhưng chưa có công cuộc cải cách ngôn ngữ nào thành công Có một nghịch lý của nền giáo dục Việt Nam là các chuyên gia thì không phải nhà quản lý, mà nhà quản lý lại không phải là chuyên gia Vì thế công tác cải cách giáo dục ít khi đi vào thực tế”.

Bên cạnh những ý kiến trái chiều, cũng có rất nhiều ý kiến ủng hộ với sự sáng

tạo này Tiến sĩ khoa học Đoàn Hương chia sẻ: “Công trình của thầy Bùi Hiền có ý nghĩa rất quan trọng đối với ngôn ngữ tiếng Việt, một sự sáng tạo mới, và trước hết chúng ta phải biết tiếp thu cái mới trước khi đánh giá về nó Và muốn đánh giá

nó phải có các nhà khoa học, các bộ phận chuyên môn mới có thể đánh giá được”.

Bà cũng nhận định: “Chúng ta cần phải chấn chính lại những hành vi ném đá trên MXH mà chưa hiểu rõ vấn đề, nếu như bất cứ vấn đề mới nào được ra đời mà cứ

bị ném đá thì xã hội không thể phát triển được, xã hội được phát triển bởi nhứng ý tưởng táo bạo và những ý tưởng mới Nếu như chúng ta chỉ thích đi theo những cái cũ, những cái quen thuộc thì xã hội không thể đi lên Nếu nói đó là điên rồ như thì các cụ ngày xưa cũng đã từng bị coi là điên rồ khi khẳng định Trái đất quay và cuối cùng phải bị khênh giàn hỏa thiêu đốt Nhưng không có những cái điên rồ ấy thì không có ngày hôm nay Và nghiên cứu của thầy Bùi Hiền cũng vậy, đừng vội đánh giá nó mà hãy tiếp nhận nó là một nghiên cứu mới đầy trân trọng”.

Sau đề xuất chuyển đổi tiếng Việt của PGS Bùi Hiền, những lần đề xuất cải tiến chữ quốc ngữ trước đây được quan tâm trở lại, như của Nguyễn Văn Vĩnh, Nguyễn

Bạt Tụy Cháu nội của học giả Nguyễn Văn Vĩnh là ông Nguyễn Lân Bình giới

thiệu:

“Thời đó, Nguyễn Văn Vĩnh mong muốn thứ chữ viết được La Tinh hóa này, sẽ đủ sức chuyển tải những tinh hoa của nền văn minh nhân loại, giúp người dân khám phá những tiến bộ trong tư tưởng, khoa học và xã hội của thế giới, thông qua con chữ Ông tin rằng, có chữ sẽ có kiến thức, có kiến thức sẽ đưa con người thoát được sự lạc hậu, nghèo đói và mông muội Ông nuôi ý định cải tạo tận gốc sự nhận thức của cả xã hội, hướng đến việc xây dựng một quốc gia phát triển, đoạn