CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM PHẦN A : TĨNH HỌC Chương 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VÀ CÁC TIÊN ĐỀ TĨNH HỌC Biểu diễn vectơ lực, Xác định mômen của lực đối với một điểm và đối với một trục, Các t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA XÂY DỰNG VÀ ĐIỆN
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA
MÔN: CƠ LÝ THUYẾT
Mục đích
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập
và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
Nội dung hướng dẫn
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội dung trọng tâm
của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc
kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa kiến thức và luyện tập
kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm tra và đề thi, hướng
dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm
Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và đáp án, có tính chất
minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
Trang 2PHẦN 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
PHẦN A : TĨNH HỌC
Chương 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VÀ CÁC TIÊN ĐỀ TĨNH HỌC
Biểu diễn vectơ lực,
Xác định mômen của lực đối với một điểm và đối với một trục,
Các tiên đề tĩnh học,
Xác định phương , chiều của phản lực liên kết ở các liên kết cơ bản
Chương 2: HỆ LỰC SONG SONG - TRỌNG TÂM VẬT RẮN
Thu hệ lực song song
Xác định trọng tâm của các vật đồng chất
Chương 3: HỆ LỰC ĐỒNG QUI
Thu hệ lực đồng qui,
Định lý ba lực cân bằng
Chương 4: N GẪU LỰC
Vectơ mômen của ngẫu lực và điều kiện cân bằng của hệ ngẫu lực
Chương 5: HỆ LỰC KHÔNG GIAN
Định lý dời lực và định lý đảo,
Thu gọn hệ lực không gian ,
Điều kiện cân bằng và các phương trình cân bằng của hệ lực không gian, Điều kiện cân bằng và các phương trình cân bằng của hệ lực phẳng, Cân bằng của hệ vật,
Hệ lực phân bố
Chương 6: MA SÁT
Ma sát trượt
Ma sát lăn
Trang 3PHẦN B : ĐỘNG HỌC
Chương 1: ĐỘNG HỌC ĐIỂM
Phương pháp Vectơ,
Phương pháp tọa độ tự nhiên,
Phương pháp tọa độ Đề Các
Chương 2: ĐỘNG HỌC VẬT RẮN
Số bậc tự do của vật rắn,
Chuyển động tịnh tiến của vật rắn
Chuyển động quay quanh trục cố định của vật rắn Chuyển động song phẳng của vật rắn
Chương 3: CHUYỂN ĐỘNG PHỨC HỢP CỦA ĐIỂM
Định lý hợp vận tốc,
Định lý hợp gia tốc
Trang 4PHẦN C : ĐỘNG LỰC HỌC
Chương1 : ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM
Các tiên đề động lực học,
Phương trình vi phân chuyển động
Chương 2 : CÁC ĐẶC TRƯNG HÌNH HỌC CỦA CƠ HỆ VÀ VẬT RẮN
Khối tâm của cơ hệ,
Mômen quán tính
Mômen quán tính ly tâm
Chương 3 : CÁC ĐỊNH LÝ TỔNG QUÁT CỦA ĐỘNG LỰC HỌC
Định lý chuyển động khối tâm của cơ heÄ
Định lý động lượng
Định lý mômen động lượng
Định lý động năng
Chương 4: NGUYÊN LÝ ĐALĂMBE
Lực quán tính ,
Nguyên lý Đalămbe
Chương 5: NGUYÊN LÝ DI CHUYỂN KHẢ DĨ
Biểu diễn di chuyển khả dĩ,
Nguyên lý di chuyển khả dĩ
Trang 5PHẦN 2 CÁCH THỨC ƠN TẬP
PHẦN A : TĨNH HỌC
Chương 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VÀ CÁC TIÊN ĐỀ TĨNH HỌC
Nắm vững : Biểu diễn vectơ lực, xác định mômen của lực đối với điểm và đối với trục, phân tích phản lực liên kết ở các liên kết cơ bản
Chương 2: HỆ LỰC SONG SONG - TRỌNG TÂM VẬT RẮN
Xác định trọng tâm của các vật đồng chất
Chương 3: HỆ LỰC ĐỒNG QUI
Định lý ba lực cân bằng
Chương 4: N GẪU LỰC
Vectơ mômen của ngẫu lực
Chương 5: HỆ LỰC KHÔNG GIAN
Nắm vững : Điều kiện cân bằng và các phương trình cân bằng của hệ lực không gian, hệ lực phẳng Cân bằng của hệ vật
Đọc hiểu các ví dụ, làm vài bài toán(hệ lực phẳng) của vật rắn/ hệ vật
Chương 6: MA SÁT
Xác định ma sát trượt, ma sát lăn
PHẦN B : ĐỘNG HỌC
Chương 1: ĐỘNG HỌC ĐIỂM
Xác định các thành phần động học của điểm bằng các phương pháp khác nhau: Vectơ, tọa độ tự nhiên, tọa độ Đề Các
Chương 2: ĐỘNG HỌC VẬT RẮN
Nắm vững các định nghĩa của các chuyển động để phân tích chuyển động; mối liên hệ giữa vận tốc , gia tốc của điểm với vận tốc góc và gia tốc góc của vật
Trang 6định vận tốc , gia tốc của điểm tương ứng theo tâm vận tốc tức thời tâm gia tốc
tức thời hoặc điểm cực (mà ta dễ dàng xác định các đặc trưng chuyển động)
Đọc hiểu các ví dụ, làm vài bài toán liên quan của vật rắn/ cơ hệ
Chương 3: CHUYỂN ĐỘNG PHỨC HỢP CỦA ĐIỂM
Cần biết nhận dạng các chuyển động tuyệt đối , tương đối và kéo theo(theo
định nghĩa) Cách xác định các thành phần động học (quĩ đạo, vận tốc , gia
tốc)của chuyển động phức hợp của điểm
PHẦN C : ĐỘNG LỰC HỌC
Chương 1 : ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM
Đọc hiểu và lập được phương trình vi phân chuyển động của điểm,
Chương 2 : CÁC ĐẶC TRƯNG HÌNH HỌC CỦA CƠ HỆ VÀ VẬT RẮN
cách xác định mômen quán tính của số vật đồng chất đối với điểm và đối với trục
Chương 3 : CÁC ĐỊNH LÝ TỔNG QUÁT CỦA ĐỘNG LỰC HỌC
Hiểu các định lý tổng quát của đông lực học Xác định động lượng, mômen động lượng, động năng của điểm/ cơ hệ Xác định Công của các lực
Đọc hiểu các ví dụ và giải vài bài toán liên quan
Chương 4: NGUYÊN LÝ ĐALĂMBE
Xác định Lực quán tính , Lập điều kiện can bằng theo nguyên lý Đalămbe
Chương 5: NGUYÊN LÝ DI CHUYỂN KHẢ DĨ
Biểu diễn các di chuyển khả dĩ Lập Phương trình công khả dĩ
Lưu ý: Học viên nên giải bài toán đông lực học theo nhiều phương pháp khác
nhau(dựa vào các định lý tổng quát, nguyên lý Đalămbe, nguyên lý di chuyển khả dĩ).
Trang 7PHẦN 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA
1/ Hình thức kiểm tra và kết cấu đề:
Bài Kiểm tra theo hình thức tự luận ( có cộng điểm thưởng quá trình học, tối đa 2 điểm)
Kết cấu đề : có 2( hoặc 3 )bài
+ Bài 1 : bài toán tĩnh học : 4 điểm,
+ Nếu đề có 2 bài thì bài 2 bao gồm cả phần động học và động lực học : 6 điểm
( nếu 3 bài thì bài 2(bài toán động học): 3 đ; bài 3(bài tóan động lực học) : 3 đ)
2/ Hướng dẫn làm bài
Bài toán tĩnh học thì chú ý nhận dạng liên kết và phân tích phản lực liên kết Lập
các phương trình cân bằng tĩnh học ( chú ý các hình chiếu của các lực lên các trục
và mômen của các lực đối với điểm / trục)
Bài toán đông học : phân tích chuyển động, nhận dạng chuyển động của điểm / vật rắn để xác định đúng các công thức động học có liên quan …
Bài toán động lực học: Phân tích lực, chuyển động để chọn phương pháp giải phù hợp
Trang 8PHẦN 4 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN
ĐỀ THI Môn : Cơ lý thuyết Thời gian làm bài : 100 phút Bài 1 (4 đ)
Dầm AB có liên kết và chịu lực như hình 1, biết M=18kNm, a=3m, q=1,5kN/m
Xác định phản lực tại A và B
Bài 2(6đ)
Đĩa tròn đồng chất có khối lượng M, bán kính R lăn không trượt trên đường thẳng cố định, tại một thời điểm tâm 0 của đĩa có vận tốc là V0 và biếtgóc (Hình 2)
a.Xác định vận tốc điểm M
b.Xác định gia tốc điểm 0 và M khi đĩa quay đều
c Động lượng của đĩa
Hình 1 Hình 2
B A
M q
Q
M
D
B O
0
V
C
Trang 9Đáp án : Bài 1
Xét cân bằng của dầm AB chịu tác dụng của hệ
lực phẳng ( 0
(Thay thế tác dụng của hệ lực phân bố bằng hợp
lực đặt tại trung điểm đoạn dầm được phân bố
lực và có trị số Q = q2a)
Ta có ba phương trình cân bằng sau :
Giải hệ phương trình, ta được
XA = 0 ; YA = 5kN ; YB = 4kN
Bài 2ï :
a.Đĩa chuyển động song phẳng, đĩa lăn không trượt
trên đường cố định nên điểm C là tâm vận tốc tức
thời, ta có vận tốc góc của đĩa
Theo hình vẽ ta có CM = CD Cos = 2 CO Cos
Vậy
b.Đĩa quay đều thì vận tốc góc không đổi cho nên V0=Const
Điểm 0 chuyển động thẳng nên gia tốc tâm 0 được tính
) , , , ,X Y Y M
Q A A B
Q
1
( ) 2 3 0
n
i
i
m F Q a Y a M
1
( ) 3 0
n
i
i
m F Qa Y a M
1
0
n
ix A
i
F X
CM
V CO
V o M
Cos V CO
V CM
dV W
B
Y
y
A
Y
x
B
A
A
X
M q
Q
M
D
B
M
V
M
W
O
0
V
C
Trang 10Xác định gia tốc điểm M là WM :
Vì không đổi nên
Theo công thức (2.16) ta có
Vậy
có chiều từ M hướng về tâm 0 (kể cả tâm vận tốc tức thời C) và có giá trị bằng
c.Động lượng của đĩa = M
n MO MO
MO
, 0
dt d
OM W
OM
OM W
W M MO n 2
M
W
R
V /02
0
V