Giáo án bổ trợ - Vật lý 6

Ngày giảng:BuổI 1 đo độ dài - Đo thể tích chất lỏng - đo thể tích vật rắn MụC TIÊU : Củng cố khắc sâu kiến thức về đo độ dài , đo thể tích của chất lỏng và của vật rắn không thấm nớc H

Trang 1

Ngày giảng:

BuổI 1

đo độ dài - Đo thể tích chất lỏng - đo thể tích vật rắn

MụC TIÊU : Củng cố khắc sâu kiến thức về đo độ dài , đo thể tích của chất lỏng và của vật rắn không thấm nớc

Hoạt động của thầy và trò Phần ghi bảng

Hãy trả lời câu hỏi C1?

Để đo độ dài của 1 vật cần đo ngời ta

th-ờng ớc lợng độ dài của vật để chọn dụng

cụ đo

Hãy hoàn thành và trả lời câu hỏi C2?

Có nhận xét gì về giá trị ớc lợng và giá

trị đo?

Giới thiệu một số đơn vị đo độ dài của

nớc Anh:

1inh(inch)= 2,54cm

1ft(foot)= 30,48cm

Tại sao trớc khi đo độ dài chúng ta phải

-ớc lợng độ dài của vật cần đo?

Hãy quan sát hình 1.1sgk(hđ nhóm).và

trả lời câu hỏi C4?

Hãy cho biết thớc kẻ của em có thể đo

đ-ợc giá trị lớn nhất là bao nhiêu?

Khoảng cách giữa hai vạch chia liên tiếp

trên thớc là bao nhiêu? đó chính là kháI

niệm GHĐ và ĐCNN

Hãy đọc khái niệm GHĐ và ĐCNN?

Hãy trả lời câu hỏi C7

Tại sao không dùng thớc thẳng để đo

vòng eo cơ thể ngời?

I- Đơn vị đo độ dài: 15p 1- Ôn lại một số đơn vị đo độ dài:

đúng với giá trị đo

II- Đo độ dài: 20p 1- Tìm hiểu dụng cụ đo độ dài: 7p C4:

c) Thớc có GHĐ 1m và ĐCNN 1cm

C7: Thợ may thờng dùng mét để đo

chiều dài của mảnh vải và dùng thớc dây để đo số đo cơ thể của khách hàng

Trang 2

Hãy đọc nội dung phần thực hành trong

phần 2 trong sgk, và thực hiện đo rồi

Hãy trả lời câu hỏi C4?( HĐ nhóm)

Hãy trả lời câu hỏi C5?( HĐ nhóm)

Nhấn mạnh từng câu trả lời của từng

nhóm

Từ những nội dung trên hãy thảo luận

nhóm để hoàn thành nội dung C6?

Yêu cầu HS đọc lại kết luận sau khi

hoàn thành

Hãy trả lời câu hỏi c7?

I

C1:

C2: Trong hai thớc đã cho , chọn thớc

dây để đo chiều dài của bàn học, vì chỉ phải đo 1 hoặc 2 lần; chọn thớc kể để

đo bề dày của cuốn sách vật lí 6, vì thứoc kẻ có ĐCNN 1mm nhỏ hơn

ĐCNN của thớc dây, nên kết quả đo chính sác hơn

C3: Đặt thớcc dọc theo chiều dài cần

đo, vạch số 0 ngang với một đầu của vật

C4: Đặt mắt nhìn theo hớng vuông góc

với cạnh thớc ở đầu kia của vật

C5: Nếu đầu cuối của vật không ngang

bằng(trùng) với vạch chia, thì đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với đầu kia của vật

d, (6) vuông góc

e, (7) gần nhấtII-

C7: C

C8: C

C9: a, (1)7cm

Trang 3

?

HĐ nhóm để trả lời câu hỏi c10?

Hãy nhắc lại cách đo độ dài?

Đọc và làm bài tập?

- Đọc "có thể em cha biết"

b, (2) 7cm

c, (3) 7cmC10:

Tiết 2 : đo thể tích chất lỏng.

Vậy đo thể tích chất lỏng bằng những

dụng cụ gì ? đo nh thế nào ta sang phần

II

Đọc và trả lời câu hỏi C2?

Đọc và thảo luận theo nhóm trả lời câu

hỏi C3?

Thảo luận và trả lời C4?

I- Đơn vị đo thể tích: 5p

Đơn vị đo thể tích(V): mét khối(m3) và lít(l)

C1:(1)1000

(2) 1.000.000 (3) 1.000 (4) 1.000.000 (5) 1.000.000

II- Đo thể tích chất lỏng:

1- Tìm hiểu dụng cụ đo thể tích: 8p C2:Ca đong to có GHĐ 1lít và ĐCNN

là 0,5 lít

Ca đong nhỏ có GHĐ và ĐCNN là 0,5 lít

Trang 4

Ta đã biết cụ đo chất lỏng là?.Vậy cách

đo ntn? Ta sang nội dung 2

Yêu cầu HS hoạt động nhóm

Hãy thảo luận theo nhóm bàn hoàn thành

câu C9?

Thế nào là đặt mắt, đọc đúng qui định?

Tại sao phảI đặt bình chia độ thẳng đứng?

Nêu phơng án đo thể tích nớc trong ấm và

Thảo luận nhóm bàn trả lời………

ớc: 15p 1- Dùng bình chia độ :

C1: Đo thể tích nớc ban đầu trong bình chia

Trang 5

Kể chuyện đo thể tích chiếc vơng

niệm của nhà vua do Acsi mét tìm

dụng cụ nào, cách đo?

Giới thiệu dụng cụ bình tràn bình

chia độ

Nếu không có những dụng cụ trên

ta có thể sử dụng những dụng cụ

thay thế nào?

Để đo thể tích vật rắn không thấm

nớc ta tiến hành nh thế nào?

Câu hỏi C5, C6 về nhà làm theo

+Bài 4.1( sbt/ 7)

Chọn ý C

Ngày giảng:

Buổi 2

Trang 6

khối lợng - Lực - các lực cân bằng -tác dụng của

nớc bằng phơng pháp nào? cho biết thế

nào là GHĐ và ĐCNN của bình chia độ?

Làm bài 4.2(sbt/ 7)

Đáp án:

+ Sgk/ 16+, GHĐ là độ chia lớn nhất của bình ĐCNN

là độ chia nhỏ nhất của bình

C1: 397 chỉ lợng sữa chứa trong hộp.

C2: 500g chỉ lợng bột giặt có trong túi.

C3: (1) 500g C4: (2) 397g C5: (3) khối lợng C6: (4) lợng

a) Đơn vị đo khối lợng: kilôgam(kg)

Khái niệm kilôgam: sgk/19

b) các đơn vị khối lợng thờng gặp:

- gam(g) : 1g =

1000

1 kg

Trang 7

Rôbécvan Vậy cân Rôbécvan có

cấu tạo ntn cách sử dụng ra sao? Ta

sang phần II

Lu ý: GHĐcủa cân Rôbecvan là

tổng số quả cân có trong hộp,

ĐCNN của quả cân Rôbecvan là

khối lợng của quả cân nhỏ nhất có

Hãy hoàn thành câu C9?

Hãy thực hành theo câu hỏi C10?

Hãy nêu cách dùng cân đối với từng

loại cân trên ?

C9: (1) điều chỉnh số o

(2) vật đem cân (3) quả cân (4) thăng bằng (5) đúng giữa (6) quả cân (7) vật đem cân

C10:

3- Các loại cân khác : C11:Hình 5.3: cân y tế ; hình 5.4:

cân tạ ; hình 5.5 : cân đòn ; hình 5.6 : cân

đồng hồ

III- Vận dụng 10p C12:

Trang 8

Đọc câu hỏi C3, trả lời câu hỏi C3?

Nam châm tác dụng lên quả nặng

một lực hút

Hãy hoàn thành câu hỏi C4?

Đọc lại câu C4 sau khi đã hoàn

thành?

Qua các câu hỏi em có kết luận gì?

Hãy nghiên cứu nội dung trong sgk

Em có nhận xét gì?

Hãy nghiên cứu và trả lời câu hỏi

c, (5) lực hút

2- Rút ra kết luận: sgk/22

Mỗi lực có phơng và chiều xác định

C5: Lực do nam châm tác dụng lên quả năng

có phơng song song với mặt bàn chiều kéo

về phía nam châm

III- Hai lực cân bằng: 9p C6: Nếu đội bên trái mạnh hơn thì sợi dây sẽ

chuyển động về phía bên trái Nếu đội bên trái yêú hơn thì sợi dây sẽ chuyển động về phía bên phải Nếu hai đội mạnh ngang nhau thì sợi dây đứng im

C7: Hai đội tác dụng vào sợi dây cùng

IV- Vận dụng: 5p C9: a, lực đẩy

Trang 9

Hãy thu thập thông tin trong sgk?

Thế nào là sự biến đổi chuyển

Quan sát hình 7.1 Hãy nghiên cứu

và trả lời câu hỏi C3?

Trả lời câu hỏi C6?

Lấy phiếu học tập và hoàn thành

câu hỏi C7

Hãy đọc lại nội dung kết luận?

Hãy nghiên cứu và trả lời câu hỏi

sgk/ 24

C1:

2- Những sự biến dạng: sgk/ 24

C2: Ngời đang dơng cung đã tác dụng lực

vào dây cung nên làm cho dây cung và cánh cung bị biến dạng

II-Những kết quả tác dụng của lực: 20p 1- Thí nghiệm:

C7: a, (1) biến đổi chuyển động của

b, (2) biến đổi chuyển động của

c, (3) biến đổi chuyển động của

d, (4) biến dạng

C8: (1) biến đổi chuyển động của

(2) biến dạng

III- Vận dụng: 10p

Trang 10

có hiện tợng gì xảy ra?

Lu ý: uốn nắn câu trả lời của HS ,

Lấy phiếu học tập để hoàn thành câu

hỏi C3?

Trái đất đã tác dụng lên các vật 1 lực

nh thế nào? gọi là gì?

Ngời ta thờng gọi trọng lực là gì?

Yêu cầu HS đọc kết luận

Ngời thợ xây dùng dây dọi để làm

gì?

Dây dọi có cấu tạo nh thế nào?

Dây dọi có phơng nh thế nào? vì sao

b, (4) từ trên xuống dới

2- Kết luận:

C5 : (1) thẳng đứng

Trang 11

Yêu cầu HS đọc thông tin trong sgk.

Hãy đổi các đơn vị sau:

Câu 1: Khi đo độ dài của một vật ngời ta chọn thớc đo :

A Có GHĐ nhỏ hơn chiều dài cần đo vì có thể đo nhiều lần.

B Có GHĐ lớn hơn chiều dài cần đo và có ĐCNN thích hợp

C Có GHĐ lớn hơn chiều dài cần đo và không cần để ý đến ĐCNN của thớc.

Trang 12

A Bình có GHĐ 100 ml và ĐCNN 1 ml.

B Bình có GHĐ 100 ml và ĐCNN 2 ml.

C Bình có GHĐ 100 ml và ĐCNN 5 ml.

D Cả 3 bình đều đo chính xác nh nhau.

Câu 6: Cách đặt bình chia độ nh thế nào để phép đo thể tích cho kết quả chính xác?

A Đặt hơi nghiêng về một bên B Đặt thẳng đứng.

C Đặt hơi nghiêng về phía trớc D Đặt hơi nghiêng về phía sau.

Câu 7: Trên vỏ hộp sữa bột có ghi khối lợng tịnh 400 g Số đó cho biết gì ?

A Sức nặng và khối lợng hộp sữa B Lợng chất sữa trong hộp.

C Khối lợng sữa chứa trong hộp D Cả A,B,C đều đúng.

Câu 8: Để cân khối lợng của 2 con gà, có thể dùng loại cân có GHĐ và ĐCNN nào sau

đây là thích hợp nhất?

A GHĐ là 5 kg, ĐCNN là 20g B GHĐ là 50 kg, ĐCNN là 50g.

C GHĐ là 20 kg, ĐCNN là 20g D GHĐ là 1 kg, ĐCNN là 10g.

Câu 9 : Bạn Lan chơi trò chơi nhảy dây lan nhảy đợc lên là do:

A Lực của đất tác dụng lên chân Lan.

B Lực của chân Lan đẩy Lan nhảy lên.

a Một gầu nớc treo đứng yên ở một sợi dây Gầu nớc chịu tác dụng của hai lực (1) Lực thứ nhất là (2) của dây gầu; Lực thứ hai là

(3) của gầu nớc Lực kéo do (4) tác dụng vào gầu Trọng lợng do (5) tác dụng vào gầu.

b Một quả chanh nổi lơ lửng trong một cốc nớc muối, lực đẩy của nớc muối lên phía trên và (1) của quả chanh là hai lực (2)

c Khi ngồi trên yên xe máy thì lò xo giảm xóc bị nén lại (1) của ngời và xe đã làm cho lò xo bị (2)

Phần II: Bài tập tự luận

Câu 13: Hãy kể tên những loại thớc đo độ dài mà em biết Tại sao ngời ta lại sản xuất ra nhiều loại thớc khác nhau nh vậy?

Câu 14: Hãy tìm cách đo độ dài sân trờng em bằng một dụng cụ mà em có Hãy mô tả thớc đo, trình bày cách đo và tính giá trị trung bình của các kết quả đo trong tổ của em Câu 15: Hãy kể tên những dụng cụ đo thể tích chất lỏng mà em biết Những dụng cụ đó thờng đợc dùng ở đâu?

Câu 16: Cho một bình chia độ, một quả trứng (không bỏ lọt bình chia độ), một cái bát, một cái đĩa và nớc Hãy tìm cách xác định thể tích quả trứng.

Câu 17: Một chiếc bè nổi trên một dòng suối chảy xiết đợc buộc chặt vào một chiếc cọc Tại sao bè không bị trôi?

Câu 18: Lực do nam châm tác dụng lên viên bi sắt là lọai lực nào? Kết quả tác dụng của lực đó nh thế nào?

Đáp án

Trang 13

Phải nêu lên đợc 2 ý chính sau:

- Thớc thẳng, thớc mét, thớc nửa mét, thớc kẻ, thớc dây, thớc cuộn, thớc kẹp, …

- Ngời ta sản xuất ra nhiều loại thớc khác nhau nh vậy để có thể chọn thớc phù hợp với độ dài thực tế cần đo.

Ví dụ: thớc dây để đo những độ dài cong, nh số đo vòng ngực, vòng bụng cơ thể; thớc cuộn để đo những độ dài lớn; thớc thẳng, ngắn để đo những độ dài nhỏ và thằng…

Câu 14:.

- Chọn đúng thớc đo: thớc cuộn (thớc dây).

- Mô tả đợc thớc đo, cách đo, cách tính giá trị trung bình = (tổng kết quả các phép

đo)/(số lần đo).

Câu 15: Phải nêu lên đợc 2 ý chính sau:

- Các loại ca đong, chai lọ có ghi sẵn dung tích thớng đợc dùng đong xăng dầu,

n-ớc mắm, bia

- Các loại bình chia độ dùng ở phòng thí nghiệm Xi lanh bơm tiêm dùng để tiêm Câu 16: Phải nêu lên đợc các ý chính sau: (lu ý là chọn quả trứng chìm ngập trong nớc)

Phơng án gợi ý có thể là:

- Cách 1: Đặt bát lên đĩa Đổ nớc từ chai vào đầy bát Thả trứng vào bát, nớc tràn

ra đĩa Đổ nớc từ đĩa vào bình chia độ Số chỉ ở bình chia độ cho biết thể tích trứng.

- Cách 2 (không dùng đĩa): Bỏ trứng vào bát Đổ nớc vào đầy bát, Lấy trứng ra

Đổ nớc từ bình chia độ đang chứa 100cm 3 nớc vào bát cho đến khi đầy nớc Thể tích nớc giảm đi trong bình chia độ bằng thể tích quả trứng.

- Cách 3 (không dùng đĩa): Đổ nớc vào đầy bát Đổ nớc từ bát sang bình chia độ (V 1 ) Bỏ trứng vào bát Đổ nớc từ bình chia độ vào đầy bát Thể tích nớc còn lại trong bình chia độ là thể tích trứng.

Câu 17: Phải nêu lên đợc các ý chính sau

Bè đã chịu tác dụng của hai lực cân bằng: Một lực do dòng nớc tác dụng, lực kia

do sợi dây tác dụng.

Trang 14

khối lợng riêng trọng lợng riêng

khối lợng khối lợng riêng , trọng lợng riêng

b, trọng lợng; cân bằng

c, trọng lợng; biến dạng

1- Vào bài: Một dây chun và một lò xo ccó điểm gì giống nhau

Để trả lời đợc câu hỏi đầu bài ta nghiên cứu bài hôm nay

Trang 15

Biến dạng của lò xo có đặc điểm

Kiểm tra cột 4 của bảng 9.2

Nghiên cứu thông tin trong sgk

Lực đàn hồi là gì?

Hãy trả lời câu hỏi nêu ra ở đầu

2- Độ biến dạng của lò xo:

- Độ biến dạng của lò xo: l > l0

C2:

III- Lực đàn hòi và đặc điểm của nó: 7p 1- Lực đàn hồi:

+ Khái niệm:sgk/ 31 C3: Trọng lợng của quả nặng.

2- Đặc điểm của lực đàn hồi:

C4: C- Đúng III- Vận dụng: 3p C5:(1) tăng gấp đôi

Trang 16

Có nhiều loại lực kế,trong bài này

ta nghiên cứu loại lực kế lò xo là

loại lực kế hay sử dụng

Phát lực kế cho các nhóm Hoạt

động trong 5 phút

- Nghiên cứu cấu tạo của lực kế lò

xo

Hãy trả lời câu C1?

Hớng dẫn HS điều chỉnh kim về

vạch số không

Yêu cầu HS hoạt động nhóm và

trả lời câu hỏi C4

+Đo lực kéo ngang

+ Đo lực kéo xuống

Hớng dẫn HS cách cầm lực kế

trong mỗi trờng hợp

Hãy đọc kết luận trong sgk

2 - Mô tả một lực kế đơn giản :

C1: (1) lò xo

(2): kim chỉ thị (3): bảng chia độ

C2:

II

- Đ o một lực bằng lực kế:

1 - Cách đo lực : C3:(1): vạch số 0

(2): lực cần đo (3) : phơng

+ Kết luận: sgk-35

P = 10 m

Trong đó:

P : Trọng lợng của vật (N)

m : Khối lợng của vật (kg)

IV- Vận dụng:

C7: Vì trọng lợng của một vật luôn luôn tỷ lệ

với khối lợng của nó nên trên bảng chia độ của lực kế ta có thể không ghi trọng lợng mà ghi khối lợng của vật Thực chất , “cân bỏ túi

“ chính là một lực kế lò xo

Trang 17

HĐ của thầy và trò Phần ghi bảng

Hãy đọc thông tin trong sgk?

Khối lợng riêng là gì? đơn vị của khối

lợng riêng?

Qua bảng số liệu em có nhận xét gì?

Cùng có thể tích 1m3 nhng các chất

khác nhau có khối lợng khác nhau

Nói khối lợng riêng của sắt là

7800kg/m3có nghĩa gì?

Dựa vào câu C2 hãy làm câu C3

Đọc thông tin trong sgk -37

Trọng lợng riêng là gì? đơn vị của

trọng lợng riêng là gì?

Đơn vị của khối lợng riêng: kg/ m3

Trang 18

Xác định trọng lợng riêng của quả cân

: đo trọng lợng của quả cân , đo thể

tích của quả cân, tính trọng lợng riêng

của chất làm quả cân , đổi đơn vị

Bài toán cho biết gì ? yêu cầu làm gì?

Muốn tính khối lợng của chiếc dầm

Máy cơ đơn giản - mặt phẳng nghiêng - ôn tập

nghiêng và ôn tập

Tiết 1 : máy cơ đơn giản

G

?

Yêu cầu HS đọc mục 1

Hãy nêu dự đoán của em?

Muốn tiến hành thí nghiệm để kiểm

tra dự đoán đó thì cần những dụng

Trang 19

Phát dụng cụ thí nghiệm cho HS.

Yêu cầu HS làm thí nghiệm nh phần

b

Yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày

kết quả thí nghiệm

Để trả lời đợc câu hỏi này ta làm nh

thế nào?

Khi kéo vật lên theo phơng thẳng

C1: Lực kéo vật lên bằng trọng lợng của

vật

3 - Rút ra k ết luận : C2: …ít nhất bằng … C3: - Trọng lợng của vật lớn mà lực kéo

của tay ngời chỉ có hạn nên phải tập chung nhiều bạn

- T thế để đứng kéo không thuận lợi( dễ ngã, không lợi dụng đợc trọng lợng cơ thể

Trang 20

Hãy nghiên cứu nội dung trong sgk.

Hãy dự đoán dùng tấm ván làm mặt

phẳng nghiêng có làm giảm lực kéo

vật lên hay không?

Muốn làm giảm lực kéo vật thí phải

tăng hay giảm độ nghiêng của tấm

Giới thiệu dụng cụ

Nêu các bớc tiến hành thí nghiệm?

B1: Đo trọng lợng F1 của vật

B2: Đo lực kéo F2(ở độ nghiêng lớn)

B3: Đo lực kéo F2(ở độ nghiêng vừa

B4: Đo lực kéo F2(ở độ nghiêng nhỏ

Hớng dẫn cách tạo mặt phẳng

nghiêng và yêu cầu HS tiến hành thí

nghiệm nh câu C1 sgk

Hãy trả lời câu hỏiC2?

Hãy quan sát kỹ bảng kết quả thí

nghiệm và trả lời câu hỏi đâù bài

Hãy cho biết lực kéo vật trên mặt

phẳng nghiêng phụ thuộc vào cách

- Tăng độ dài của mặt phẳng nghiêng

- Giảm chiều cao kê mặt phẳng nghiêng

đồng thời tăng độ dài cử mặt phẳng nghiêng

Trang 21

Yêu cầu các nhóm tự chấm bài cho

nhau

Dùng mặt phẳng nghiêng có lợi gì?

Đọc nội dung có thể em cha biết

Yêu cầu HS đọc đề bài

Theo em chọn cách nào?

4- Vận dụng:

C3:

C4: Dốc càng thoai thoải tức là độ nghiêng

càng ít thì lực nâng ngời khi đi càng nhỏ (tức là càng đỡ mệt hơn )

C5: C F < 500, vì khi dùng tấm ván dài

hơn thì độ nghiêng của tấm ván sẽ giảm