chủ đề ancol hóa học 11

Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động - Sản phẩm: Học sinh hoàn thành nội dung phiếu học tập 1 - Đánh giá kết quả: + Thông qua quan sát + Thông qua các ý kiến học sinh trình bày + Yêu cầ

CHỦ ĐỀ ANCOL

A HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, KẾT NỐI

1 Mục tiêu

Huy động kiến thức đã học và kiến thức thực tế của học sinh tạo nhu cầu tìm hiểu kiến thức mới của học sinh

Nội dung: Tìm hiểukhái niệm, phân loại, danh pháp; đặc điểm cấu tạo; tính chất vật lí; tính chất hóa học; ứng dụng, điều chế và liên hệ thực tế

2 Phương thức tổ chức hoạt động

Cho học sinh tự lắp ghép mô hình phân tử đặc và rỗng của ancol etylic

Cho học sinh hoạt động nhóm tìm hiểu về khái niệm, phân loại, danh pháp,… của ancol

Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Viết CTCT của ancol etylic mà các em đã ghép Trong CTCT của ancol có chứa nhóm chức nào? Cho

ví dụ một vài ancol khác mà em biết Chúng thuộc loại ancol nào?

Câu 2: Gọi tên các ancol sau: CH3–OH, CH3–CH2–CH2–OH và CH3–CH(CH3)–OH,…

Câu 3: Nêu một số tính chất vật lý của ancol

Câu 4: Dự đoán tính chất hóa học của ancol

Câu 5: Em hãy nêu những lợi ích và tác hại của ancol trong đời sống và sản xuất

3 Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động

- Sản phẩm: Học sinh hoàn thành nội dung phiếu học tập 1

- Đánh giá kết quả:

+ Thông qua quan sát

+ Thông qua các ý kiến học sinh trình bày

+ Yêu cầu: Hs hoàn thành các thông tin trong phiếu học tập

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Chuẩn bị cho việc học tập theo góc

Thời

gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Thiết bị dạy học

6/

- Chuyển giao các nhiệm vụ cụ

thể ở mỗi góc

- Hướng dẫn học sinh nghiên

cứu hoạt động ở các góc

- Ngồi theo góc

- Quan sát và lắng nghe

- Bầu ra nhóm trưởng và thư ký

- Máy projector

- Giấy Ao

- Bút lông

- Nam châm

Hoạt động 2: Thực hiện các nhiệm vụ theo các góc.

Thời

gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Thiết bị dạy học

24/ - Yêu cầu các nhóm thực hiện

nhiệm vụ ở mỗi góc trong thời

gian 6 phút rồi luân chuyển sang

góc khác (1 phút)

- Hướng dẫn các nhóm thực hiện

và trưng bày sản phẩm

1 Thực hiện nhiệm vụ tại các góc học tập theo từng nhóm.

a) Góc quan sát: Hoạt động nhóm

Quan sát các clip thí nghiệm trên máy tính Tiến hành ghi kết quả thí nghiệm, nhận xét theo mẫu hướng dẫn

b) Góc phân tích: Hoạt động cá

nhân và hoạt động nhóm

- Dự đoán tính chất hóa học của ancol, viết các phương trình hóa học minh họa

c) Góc áp dụng: Hoạt động cá nhân

- Học sinh nghiên cứu nội dung

- SGK hóa học 11

- Bảng hướng dẫn nhiệm vụ mỗi góc

- Viết xanh, đỏ, nam châm

- Giấy A4 trắng, màu

- Máy tính (laptop)

projector, máy quay chiếu trực tiếp

trong phiếu hỗ trợ kiến thức hoàn thành phiếu học tập số 4

2 Trưng bày sản phẩm của nhóm tại góc học tập.

- Phiếu hỗ trợ kiến thức và các đáp án

Hoạt động 3 : Báo cáo kết quả thực hiện ở các góc.

Thời

gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Thiết bị dạy học

20/

- Hướng dẫn học sinh báo cáo

nội dung hoàn thành ở góc cuối

cùng của mỗi nhóm kết quả

+ Đại diện nhóm Phân tích trình

bày kết quả, các nhóm khác nhận

xét, phản hồi

+ Đại diện nhóm Quan sát trình

bày kết quả, các nhóm khác nhận

xét, phản hồi

+ Học sinh trình bày kết quả ở

góc Áp dụng, các nhóm khác

nhận xét, phản hồi

- Công bố đáp án trên máy chiếu

và kết luận chung về kết quả thực

hiện ở các góc

- Yêu cầu các nhóm quan sát đáp

án trên máy chiếu

- Cho học sinh ghi vào vở những

nội dung đã được giáo viên kết

luận và hoàn thiện kiến thức

- Giáo viên chốt lại kiến thức

Đại diện các nhóm báo cáo kết quả

- Lắng nghe, so sánh với câu trả lời của nhóm mình và đưa ra ý kiến nhận xét, bổ sung

- Quan sát sản phẩm và lắng nghe trình bày của nhóm bạn

- Đưa ra ý kiến nhận xét, bổ sung

- Lắng nghe và ghi nhớ kết luận giáo viên chốt lại

Học sinh ghi vào vở những nội dung đã được kết luận

* Dự đoán một số khó khăn, vướng mắc của học sinh

- Góc quan sát: Hs nêu hiện tượng đôi khi không chính xác

- Góc phân tích: Các em thảo luận không đủ nội dung

- Góc áp dụng: Học sinh nêu không đầy đủ nội dung

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (25 phút)

1 Mục đích hoạt động:

- Củng cố, khắc sâu các kiến thức đã học trong bài về cấu tạo, tính chất hóa học, điều chế ancol

- Tiếp tục phát triển năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học, liên hệ thực tiễn, phát hiện và giải quyết vấn

đề thông qua môn học

Nội dung hoạt động: Hoàn thành các câu hỏi trong các phiếu học tập

2 Phương thức tổ chức hoạt động:

- Học sinh làm việc theo nhóm 2 học sinh ngồi cạnh nhau

- Hoạt động chung cả lớp: Giáo viên mời học sinh xung phong

GÓC PHÂN TÍCH

1 Mục tiêu

Từ việc nghiên cứu SGK rút ra kiến thức mới

2 Nhiệm vụ

Nghiên cứu SGK thảo luận nhóm theo phiếu học tập số 1, rút ra kết luận về tính chất hóa học của ancol

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Câu hỏi

a Dựa vào cấu tạo của ancol dự đoán tính chất hóa học của ancol

………

………

b Minh họa tính chất hóa học của ancol bằng cách điền vào bảng sau:

Tính chất hóa học Phương trình hóa học Rút ra nhận xét

Tác dụng với ……

Tác dụng với ………

Tác dụng ………

Tác dụng với ……

Tác dụng với ………

Tác dụng ………

GÓC ÁP DỤNG

1 Mục tiêu

Từ phiếu hỗ trợ kiến thức của GV, HS áp dụng để giải một số bài tập

2 Nhiệm vụ.

- HS nghiên cứu phiếu nội dung hỗ trợ kiển thức

- Hoàn thành phiếu học tập số 2

PHIẾU HỌC TẬP 2

3 Hệ thống câu hỏi/bài tập đánh giá theo các mức đã mô tả.

Câu hỏi bài tập định tính.

Mức độ nhận biết:

Câu 1: Ancol no, đơn chức, mạch hở có công thức tổng quát là:

A CnH2n+2O B CnH2n+2Oz C CnH2n+2-2kOz D CxHyOz

Câu 2: Một ancol có công thức thực nghiệm dạng: (C2H5O)n Công thức của ancol là:

A C2H5O B C8H20O4 C C4H10O2 D C4H10O

Câu 3: Đốt cháy một ancol X được nH 2 O > nCO 2 Kết luận nào sau đây là đúng nhất?

Mức độ thông hiểu:

Câu 4: Sắp xếp các chất sau theo thứ tự nhiệt độ sôi giảm dần

A C3H7OH >C2H5OH > CH3OCH3

B C2H5OH >C3H7OH > CH3OCH3

C C3H7OH > CH3OCH3 > C2H5OH

D CH3OCH3 > C3H7OH >C2H5OH

Câu 5: Số đồng phân ancol bền mạch hở ứng với công thức phân tử C4H10O là

Câu 6: Ancol bị oxi hóa bởi CuO cho sản phẩm có khả năng tham gia phản ứng tráng gương là

Câu 7: Đốt cháy 1 mol ancol no X cần 3 mol O2 CTPT của X là:

Câu 8: Đun nóng một ancol đơn chức X với H2SO4 đặc thu được sản phẩm Y Tỉ khối của Y

so với X là 0,7 X là:

Câu 9: Đốt cháy một ancol no, đơn chức X người ta thu được số mol nước gấp đôi số mol ancol đem phản ứng Xác định CTPT của X

A C2H5OH B C4H9OH C CH3OH D C3H7OH

Mức độ vận dụng thấp:

Câu 10: Cho sơ đồ chuyển hoá sau: C2H2A  C2H5OH

Công thức của A là:

A C2H4 B C2H6

C C3H7Cl D CH3OH

Câu 11: Hợp chất có CTPT C3H6O tác dụng được với H2, Na CTCT phù hợp là:

A CH3 – CH2 – CHO B CH2 = CH – O – CH3

C CH2 = CH – CH2OH D CH3 – CH = CHOH

Câu 12: Thực hiện phản ứng ete hoá hỗn hợp CH3OH, C2H5OH, C3H7OH với xúc tác H2SO4

đặc thu được tối đa bao nhiêu ete?

Câu 13: Có bao nhiêu đồng phân ancol có CTPT là C3H8On?

Câu 14: Cho các hợp chất sau:

(c) HOCH2-CH(OH)-CH2OH; (d) CH3-CH(OH)-CH2OH

Các chất đều tác dụng được với Na, Cu(OH)2 là

A (a), (b), (c) B (c), (d), (f) C (a), (c), (d) D (c), (d), (e).

Câu 15: A là ankanol Tỉ khối của A so với O2 là 2,3125 A tác dụng với CuO ở nhiệt độ cao tạo thành xeton A là:

A Ancol sec-butylic B Ancol butylic C Ancol isopropylic D Ancol tert-butylic

Câu 16: Ancol no, đơn chức X có tỉ khối hơi so với H2 là 23 Ancol X là:

A CH3OH B C2H5OH C C3H7OH D C4H9OH

Câu 17: Ancol no, đơn chức X có phần trăm khối lượng cacbon bằng 60% Ancol X có CTPT

là

A CH3OH B C2H5OH C C3H7OH D C4H9OH

Câu 18: Cho 2,3 gam một ancol đơn chức Y tác dụng hết với Na thu được 2,24 lít H2(đktc) Ancol Y là

A CH3OH B C2H5OH C C3H7OH D C4H9OH

Mức độ vận dụng cao:

Câu 19 Khối lượng của tinh bột cần dùng trong quá trình lên men để tạo thành 5 lít rượu (ancol) etylic 46º là (biết hiệu suất của cả quá trình là 72% và khối lượng riêng của rượu etylic nguyên chất là 0,8 g/ml)

Câu 20 Ancol etylic được điều chế từ tinh bột bằng phương pháp lên men với hiệu suất toàn

bộ quá trình là 90%, Hấp thụ toàn bộ lượng CO2, sinh ra khi lên men m gam tinh bột vào nước vôi trong, thu được 330 gam kết tủa và dung dịch X Biết khối lượng X giảm đi so với khối lượng nước vôi trong ban đầu là 132 gam Giá trị của m là:

Etanol có tác động đến thần kinh trung ương Tác dụng của nó khi uống giống như chất gây tê thần kinh Khi hàm lượng etanol trong máu là 0,1 – 0,3% thì khả năng phối hợp các hoạt động của con người bị ảnh hưởng gây nên sự mất cân bằng, nói líu nhíu và hay quên Khi hàm lượng etanol trong máu lên 0,3 -0,4% thì có hiện tượng nôn và mất tỉnh táo Nếu lượng này đến 0,6% thì sự điều hòa của tim bị ảnh hưởng có thể dẫn đến tử vong LD 50 (liều độc giết chết ½ số cá thể thí điểm) của etanol là 10,6g/1kg trọng lượng người-nghĩa là nếu 1 người nặng 50kg uống 50x10,6 gam etanol = 530g etanol sẽ dẫn tới nguy cơ tử vong.

Trong cơ thể người, etanol được hấp thụ ở đại tràng và ruột non, sau đó đến nhanh các cơ quan nội tạng Etanol kìm hãm quá trình sinh homon điều hòa nước tiểu ở tuyến yên gây nên

sự mất nước của cơ thể; trong dạ dày etanol kích thích quá trình sinh axit Etanol gây giãn mạch máu, làm cơ thể bị mất nhiệt

Trong cơ thể người nghiện rượu, etanol gây nên sự phá hủy gan do gan là nơi trao đổi etanol nhiều nhất và etanol làm hỏng quá trình trao đổi chất.

Câu 34: Hỏi một người cân nặng 60kg uống tối đa bao nhiêu lít rượu 400 thì có thể dẫn đến tử vong (cho biết khối lượng riêng của ancol etylic là 0,8g/ml)?

Câu 35: Phương pháp hiệu quả để làm giảm tác hại của rượu sau khi uống nhiều rượu là

A Uống một ít lòng trắng trứng gà sống: Chất cồn trong rượu khi gặp chất protein trong lòng trắng trứng gà sẽ ngưng tụ, tránh cho niêm mạc dạ dày tiếp xúc với cồn; hoặc uống nước, ít nhất cũng bằng lượng rượu uống vào để pha loãng nồng độ rượu trong cơ thể và giúp cho quá trình đào thải rượu được nhanh chóng, thuận lợi.

B Xắt lát một lát chanh tươi và ăn với muối hoặc uống nước chanh không pha đường.

C Ăn cháo loãng, khi gặp cháo loãng, các chất cồn trong rượu bị ngưng tụ lại, do đó giảm mạnh khả năng hấp thụ cồn trong cơ thể.

D Tất cả các phương án trên đều đúng.

Rượu vang (từ tiếng Pháp vin) là một loại thức uống có cồn được lên men từ nước nho Rượu vang đỏ thường được lên men từ nước ép và vỏ quả nho, còn rượu vang trắng được lên men chỉ từ nước nho Rượu vang được làm từ các loại nho nguyên chất và được lên men một cách

tự nhiên Vì nho vốn có hai đặc tính tự nhiên là đường và men nên nướ c nho được ép ra, trải qua một quy trình chế biến sẽ trở thành rượu vang Phản ứng nào sau đây xảy ra khi ủ lên men nho tạo thành rượ u vang ?

A C6 H12O6en imz →2CO2 + 2CH3COOH.

B C12 H22O12en imz →CO2 + 2C2H5OH.

C (C6 H10O5)n+ nH2O→H to+ , nC6H12O6.

D C6 H12O6en imz →2CO2 + 2C2H5OH.

GÓC QUAN SÁT

1 Mục tiêu:

Từ tính chất hóa học của ancol, các em xem các clip thí nghiệm trên máy tính để kiểm chứng

2 Nhiệm vụ.

- Dự đoán các phản ứng minh họa cho tính chất hóa học của ancol

- Quan sát thí nghiệm trên máy Tiến hành ghi kết quả thí nghiệm, giải thích

- Ghi kết quả học tập vào phiếu số 3

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Quan sát thí nghiệm trên máy Tiến hành ghi kết quả thí nghiệm, giải thích theo bảng sau:

Thí nghiệm Phương trình hóa học Rút ra nhận xét

C2H5OH tác dụng với Na

Cho NaOH vào C2H5OH

Glixerol tác dụng Cu(OH)2

C2H5OH đun nóng với H2SO4

Phản ứng cháy

BẢNG MÔ TẢ MỨC ĐỘ NHẬN THỨC CÂU HỎI/BÀI TẬP

ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC

Môn học: HÓA HỌC Chủ đề: ANCOL

1 Chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ theo chương trình hiện hành

Kiến thức:

Nêu được:

− Định nghĩa, phân loại, đồng phân và danh pháp của ancol

− Tính chất vật lí và khái niệm liên kết hiđro; Phương pháp điều chế, ứng dụng của etanol và của metanol Hiểu được: Tính chất hoá học: Phản ứng thế H của nhóm −OH (phản ứng chung của R − OH, phản ứng riêng của glixerol); Phản ứng thế nhóm −OH ancol; Phản ứng tách nước tạo thành anken hoặc ete; Phản ứng oxi hoá ancol bậc I, bậc II thành anđehit, xeton; Phản ứng cháy

Kĩ năng− Viết được công thức cấu tạo các loại đồng phân ancol cụ thể

− Đọc được tên khi biết công thức cấu tạo của các ancol (phân tử có từ 1C − 5C)

− Viết được phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của ancol và glixerol

− Giải được bài tập: Phân biệt được ancol no đơn chức với glixerol bằng phương pháp hoá học, xác định công thức phân tử, công thức cấu tạo của ancol, một số bài tập có nội dung liên quan

• Phát triển năng lực:

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học.

- Năng lực thực hành hóa học

- Năng lực tính toán

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn học

- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống

2 Bảng mô tả các mức yêu cầu cần đạt cho mỗi loại câu hỏi/bài tập trong chủ đề

Nội dung hỏi/bài tập Loại câu

Nhận biết (Mô tả yêu cầu cần

đạt)

Thông hiểu (Mô tả yêu cầu cần

đạt)

Vận dụng thấp (Mô tả yêu cầu cần đạt)

Vận dụng cao (Mô tả yêu cầu cần đạt)

Ancol Câu hỏi/bài

tập định tính

-Công thức tổng quát ancol no, đơn chức, mạch hở

- Khái niệm ancol

- Nhiệt độ sôi của ancol, so sánh với nhiệt độ sôi của ancol với các hợp chất có cùng số cacbon

- Viết đồng phân cấu tạo, tên gọi

- Viết được PTHH thể hiện tính chất hóa học của ancol

Viết đồng phân của hợp chất hữu cơ có CTPT CnH2n+2O

Dựa vào tính chất hóa học của Ancol no, đơn chức xác định công thức cấu tạo đúng của ancol no, đơn chức

Bài tập định

lượng Xác định CTPT của ancol khi biết ancol no,

đơn chức, KLPT hoặc

Tỷ khối hơi

Xác định CTPT thông qua phản ứng với KLK

Xác định CTPT thông qua phản ứng đốt cháy

-Tính độ rượu -Xác định CTPT,CTCT dựa vào các phương trình phản ứng (tạo ete, pư oxi hóa

ko hoàn toàn ) Bài tập thực

hành/thí

nghiệm/ gắn

với hiện

tượng thực

tiễn

Các dụng cụ, hoá chất

để thực hiện các phản ứng thể hiện tính chất hóa học ancol

nhận biết ancol đơn chức, poliancol

Phương pháp sản xuất ancol từ tinh bột

Vận dụng tính chất vật lý, hóa học để giải thích một số hiện tượng trong cuộc sống