kế hoạch bài dạy chuong 2 hóa học 10 theo cv 5512

kế hoạch bài dạy chuong 2 hóa học 10 theo cv 5512;kế hoạch bài dạy chuong 2 hóa học 10 theo cv 5512;kế hoạch bài dạy chuong 2 hóa học 10 theo cv 5512;kế hoạch bài dạy chuong 2 hóa học 10 theo cv 5512

Trang 1

Chương 2: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC VÀ ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

Tiết 11:

BÀI 7: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC.

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS trình bày được:

- Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

- Cấu tạo của bảng tuần hoàn: Ô, chu kỳ, nhóm nguyên tố (nhóm A, nhóm B), các nguyên tố

họ Lantan , họ Actini

2 Kỹ năng:

Từ vị trí trong BTH của nguyên tố (Ô, chu kỳ, nhóm) suy ra cấu hình e nguyên tử và ngược lại

3 Thái độ, tình cảm:

Phát triển lòng yêu thích học tập bộ môn và khám phá khoa học, hiểu được qui luật kế thừa trong khoa học

II Chuẩn bị:

- GV: Hình vẽ ô nguyên tố Na Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

- HS: BTH các nguyên tố hoá học Ôn lai cách viết cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố

III Năng lực, phẩm chất:

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học, năng lực tính toán:

+ Biết suy luận vị trí và tính chất của nguyên tố dựa vào cấu hình e nguyên tử

* Các năng lực khác:

-Năng lực hợp tác(trong hoạt động nhóm)

-Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông(tìm những thông tin về sự phát minh ra bảng tuần hoàn, cấu tạo bảng tuần hoàn)

-Năng lực sử dụng ngôn ngữ: diễn đạt, trình bày ý kiến, nhận định của bản thân

* Phẩm chất: yêu quê hương đất nước, có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước

IV Phuơng pháp

1.Phương pháp dạy học

Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề, phương pháp xây dựng và sử dụng bài tập trong hóa học

Phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp kiểm chứng

2.Kĩ thuật dạy học

Kỹ thuật tia chớp, kỹ thuật thông tin phản hồi trong dạy học, kỹ thuật động não

V Tiến trình bài học:

1 Ổn định lớp: 1’

2 Kiểm tra bài cũ: (5’) Câu hỏi: Cho N(Z=7); K(Z=19)

a) Viết cấu hình electron nguyên tử của N, K?

b) Cho biết N, K lần lượt là kim loại, phi kim, khí hiếm? giải thích?

c) Cho biết nguyên tử N, K lần lượt có bao nhiêu electron lớp ngoài cùng?

3 Bài mới:

Tiết 1: Nguyên tắc sắp xếp, cấu tạo bảng tuần hoàn( ô, chu kì)

Tiết 2: Cấu tạo bảng tuần hoàn (nhóm nguyên tố - luyện tập)

Hoạt động 1: Hoạt động khởi động (10 phút)

1 Mục tiêu hoạt động

- Huy động các kiến thức đã được học của học sinh và tạo nhu cầu tiếp tục tìm hiểu kiến thức mới của học sinh

- Nội dung HĐ: Tìm hiểu về sơ lược phát minh ra BTH ,nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong BTH

B1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho học sinh hoạt động nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1

- Sau đó giáo viên cho cả lớp hoạt động chung bằng cách cử 1 nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác bổ sung; hoàn thiện phiếu học tập

- Dự kiến một số vướng mắc của học sinh để hỗ trơ khó khăn của học sinh

- Giáo viên không chốt kiến thức mà liệt kê kiến thức từ đó dẫn dắt gợi mở sự tò mò tìm hiểu tiếp bài học của học sinh Các vấn đề này sẽ được giả quyết ở hoạt động hình thành kiến thức và hoạt động luyện tập

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Trang 2

( GV giao cho HS chuẩn bị trước ở nhà)

HS dựa vào kiến thức đã học trong chương trình lớp 9; và sưu tầm tài liệu có liên quan đến bảng HTTH các nguyên tố hóa học hãy trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Ai là người phát minh ra bảng HTTH các nguyên tố hóa học?

Câu 2: Cho nguyên tố hóa học Natri; Magie; Kali, em hãy xem bảng HTTH và nêu vị trí của nguyên tố

các nguyên tố đó trong bảng HTTH các nguyên tố hóa học (ô nguyên tố, chu kỳ, nhóm)?

Câu 3: Dựa vào các thông tin ghi trên bảng HTTH em hãy nêu các đặc điểm của nguyên tố Natri; Magie;

Kali?

B2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

HS HĐ nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1

B3: Báo cáo kết quả và thảo luận

GV cho HS HĐ chung cả lớp bằng cách mời một nhóm báo cáo, các nhóm khác góp ý, bổ sung Trong

HĐ này không chốt kiến thức mà chỉ liệt kê các câu hỏi hoặc vấn đề chủ yếu mà HS đã nêu ra, các vấn đề này sẽ được giải quyết ở HĐ hình thành kiến thức và HĐ luyện tập

B4: Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập

Hoàn thành phiếu học tập số 1

+) Thông qua quan sát: trong quá trình hoạt động nhóm, GV kịp thời phát hiện khó khăn vướng mắc của

HS để có giải pháp hỗ trợ hợp lý

+) Thông qua báo cáo các nhóm và sự góp ý, bổ sung của các nhóm khác, GV biết được các Hs đã có những kiến thức nào, những kiến thức nào cần điều chỉnh, bổ sung ở các hoạt động tiếp theo

Hoạt động 2: hình thành kiến thức 19 phút)

I Cấu tạo của Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học:

1 Ô nguyên tố (HD HS tự đọc 5 phút)

Mục tiêu hoạt động: nêu được khái niệm ô nguyên tố, các thành phần của ô nguyên tố, cách xác định số

thứ tự của ô nguyên tố

B1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV: Chiếu BTH, Cho Hs quan sát BTH và cho biết sơ lược cấu tạo của BTH?

Sau khi thông báo định nghĩa ô nguyên tố, giáo viên yêu cầu HS quan sát một ô nguyên tố và xác định các đại lượng có trong một ô nguyên tố, STT của ô nguyên tố

B2 Thực hiện nhiệm vụ học tập

Hs hoạt động cá nhân, nhóm

B3 Báo cáo kết quả và thảo luận

Hoạt động chung cả lớp: GV mời 1 học sinh điền thông tin vào ô nguyên tố có sẵn, các học sinh khác góp

ý bổ sung Sau đó giáo viên lấy 1 ví dụ phân tích để HS nắm rõ hơn về ô nguyên tố

- Sản phẩm: HS xác định được thành phần của ô nguyên tố, STT ô nguyên tố dựa vào kí hiệu nguyên tử, nhận xét các nhóm

- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập, chuẩn hóa kiến thức

2 Tìm hiểu về chu kì (14 phút)

Mục tiêu hoạt động

Từ cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn học sinh nêu khái niệm chu kì, đặc điểm của chu kì

Hoạt động cá nhân: Giáo viên yêu cầu HS nhận xét đặc điểm cấu hình e của các nguyên tố trong cùng một hàng ngang (hàng 2,3,4,5) của BTH có đặc điểm gì giống và khác nhau từ đó nêu khái niệm chu kì

GV yêu cầu học sinh nghiên cứu BTH, SGK và trả lời vào

Phiếu giao nhiệm vụ học tập số 2

1 Thế nào là một chu kì? BTH có mấy chu kì? bao nhiêu chu kỳ nhỏ, bao nhiêu chu kì lớn?

2 Hãy cho biết số lượng mỗi nguyên tố trong 1 chu kỳ? Cho biết nguyên tố đứng đầu và kết thúc trong mỗi chu kỳ?

3 Cách xác định số thứ tự chu kì?

HS: lên trình bày trên bảng; các HS khác góp ý kiến, sửa chữa, bổ sung

GV: Giới thiệu khái quát lại từ chu kì 1→7 Đặc biệt lưu ý HS ở chu kì 2 và chu kì 3, mở rộng giới thiệu

về các nguyên tố Họ Lantan và họ Actini

Trang 3

Hs hoạt động cá nhân

- Học sinh đứng tại chỗ trả lời

- Học sinh khác nhận xét, bổ sung

a) Định nghĩa

Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron, được sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.

b) Giới thiệu các chu kì:

− Chu kì 1: gồm 2 nguyên tố H(Z=1) đến He(Z=2)

− Chu kì 2: gồm 8 nguyên tố Li(Z=3) đến Ne(Z=18)

− Chu kì 3: gồm 8 nguyên tố Na(Z=11) đến Ar(Z=18)

− Chu kì 4: gồm 18 nguyên tố K(Z=19) đến Kr(Z=36)

− Chu kì 5: gồm 18 nguyên tố Rb(Z=37) đến Xe(Z=54)

− Chu kì 6: gồm 32 nguyên tố Cs(Z=55) đến Rn(Z=86)

− Chu kì 7: Bắt đầu từ nguyên tố Fr(Z=87), đây là một chu kì chưa đầy đủ

c) Phân loại chu kì :

− Chu kì 1, ,2, 3 là các chu kì nhỏ

− Chu kì 4, 5, 6, 7 là các chu kì lớn

Nhận xét :

− Các nguyên tố trong cùng chu kì có số lớp electron bằng nhau và bằng STT của chu kì

− Mở đầu chu kì là kim lọai kiềm, gần cuối chu kì là halogen (trừ CK 1); cuối chu kì là khí hiếm

− Dưới bảng có 2 họ nguyên tố: Lantan và Actini

-Sản phẩm: HS hoàn thành phiếu giao nhiệm vụ học tập số 2

- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập của các nhóm HS; GV tìm ra chỗ sai và chuẩn hóa kiến thức

Hoạt động 3: Luyện tập, vận dụng và tìm tòi mở rộng ( 9 phút):

Mục tiêu hoạt động:

Nhằm mục đích giúp học sinh vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học trong bài để giải quyết các câu hỏi, bài tập nhằm mở rộng kiến thức của học sinh, giáo viên động viên khuyến khích HS tham gia, nhất là những

HS khá giỏi và chia sẻ với các bạn trong lớp

Làm bài tập trong SGK và SBT hóa học

HS giải quyết bài tập sau:

Lập biểu thức mối liên hệ giữa điện tích hạt nhân ( ZA, ZB ) của

a hai nguyên tố A, B đứng kế tiếp nhau trong một chu kì (thuộc 2 nhóm A liên tiếp)

b hai nguyên tố A, B thuộc cùng một nhóm A, thuộc hai chu kì liên tiếp

Hs hoạt động cá nhân bài 1

GV hướng dẫn HS về nhà làm các bài còn lại

4 Dặn dò( 1 phút)

GV cho HS báo cáo kết quả hoạt động vận dụng, tìm tòi mở rộng vào đầu giờ của buổi học tiếp theo, động viên khích lệ HS kịp thời

-Tiết:12

Chương 2: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC VÀ ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

BÀI 7: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC.

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS trình bày được:

- Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

- Cấu tạo của bảng tuần hoàn: Ô, chu kỳ, nhóm nguyên tố (nhóm A, nhóm B), các nguyên tố

họ Lantan , họ Actini

Trang 4

2 Kỹ năng:

Từ vị trí trong BTH của nguyên tố (Ô, chu kỳ, nhóm) suy ra cấu hình e nguyên tử và ngược lại

Phát triển lòng yêu thích học tập bộ môn và khám phá khoa học, hiểu được qui luật kế thừa trong khoa học

- GV: Hình vẽ ô nguyên tố Na Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

- HS: BTH các nguyên tố hoá học Ôn lai cách viết cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố

III Năng lực, phẩm chất:

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học, năng lực tính toán:

+ Biết suy luận vị trí và tính chất của nguyên tố dựa vào cấu hình e nguyên tử

* Các năng lực khác:

-Năng lực hợp tác(trong hoạt động nhóm)

-Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông(tìm những thông tin về sự phát minh ra bảng tuần hoàn, cấu tạo bảng tuần hoàn)

-Năng lực sử dụng ngôn ngữ: diễn đạt, trình bày ý kiến, nhận định của bản thân

* Phẩm chất: yêu quê hương đất nước, có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước

IV Phuơng pháp

- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề, phương pháp xây dựng và sử dụng bài tập trong hóa học

Phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp kiểm chứng

V Tiến trình bài học:

1 Ổn định lớp: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ: không

Hoạt động1: Hoạt động khởi động (9 phút) Mục tiêu hoạt động

- GV: tổ chức cho HS HĐ nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1

HS HĐ nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1

Các xác định số e lớp ngoài cùng, số e hóa trị của các nguyên tố

CH e lớp ngoài cùng Số lớp e Số e lớp ngoài cùng Số e hóa trị

nsx

ns2npx

(n-1)dxnsy

B3: Báo cáo kết quả và thảo luận

GV cho HS HĐ chung cả lớp bằng cách mời một nhóm báo cáo, các nhóm khác góp ý, bổ sung Trong

HĐ này không chốt kiến thức mà chỉ liệt kê các câu hỏi hoặc vấn đề chủ yếu mà HS đã nêu ra, các vấn đề này sẽ được giải quyết ở HĐ hình thành kiến thức và HĐ luyện tập

hoàn thành phiếu học tập số 1

Hoạt động 2: hình thành kiến thức(15 phút) Hoạt động : Tìm hiểu về Nhóm nguyên tố

Học sinh biết định nghĩa, đặc điểm của nhóm nguyên tố, phân loại theo nhóm

Trang 5

Giáo viên hướng dẫn cho HS quan sát trên BTH về nhóm IA và VIIIA

HS trả lời câu hỏi sau trong

Phiếu giao nhiệm vụ học tập số 3

1 Hãy cho biết cấu hình e của các nguyên tố trong nhóm IA, trong nhóm VIIIA có đặc điểm như thế nào?

2 Nêu định nghĩa nhóm nguyên tố?

3.Trong bảng tuần hoàn có bao nhiêu nhóm? Được đánh số như thế nào?

4 Nêu đặc đểm chung về cấu hình e lóp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố trong cùng một nhóm A, B?

5 Cách xác định STT nhóm nguyên tố (STT nhóm A, B)?

GV: Nhấn mạnh cách xác định STT nhóm nguyên tố

Hoạt động cá nhân: HS nghiên cứu SGK cho biết vị trí các khối nguyên tố trong BTH

GV : các nguyên tố s hoạt động hoá học rất mạnh còn được gọi là kim loại hoạt động Nhóm B gồm các nguyên tố d và f

Nhóm nguyên tố:

a) Định Nghĩa : Nhóm là tập hợp các nguyên tố mà nguyên tử có cấu hình electron tương tự nhau,

do đó có tính chất hóa học gần giống nhau, sắp xếp thành một cột.

b) Phân loại: Gồm 8 nhóm A và 8 nhóm B

- Nhóm A: gồm 8 nhóm từ IA → VIIIA (Mỗi nhóm 1 cột)

+ Nguyên tố s: Nhóm IA (nhóm kim loại kiềm, trừ H) và nhóm IIA (kim loại kiềm thổ)

+ Nguyên tố p: Nhóm IIIA đến VIIIA (trừ He)

+ STT nhóm = Số e lớp ngoài cùng = Số e hoá trị

- Nhóm B: gồm 8 nhóm từ IB → VIIIB (Mỗi nhóm là một cột, riêng nhóm VIIIB có 3 cột)

+ Nguyên tố d:

+ Nguyên tố f: Thuộc 2 hàng cuối bảng

+ Số TT nhóm = Số e hoá trị

- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập của các nhóm HS; GV tìm ra chỗ sai và chuẩn hóa kiến thức

Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập (15 phút) Mục tiêu hoạt động:

- Củng cố, khắc sâu các kiến thức đã học trong bài về cấu tạo bảng tuần hòan và cách xác định vị trí nguyên tố (ô, chu kì, nhóm) trong bTH dựa vào cấu hình e

- Tiếp tục phát triển các năng lực: tự học, sử dụng ngôn ngữ hóa học, phát hiện và giải quyết vấn đề thông qua môn học

- Nội dung HĐ: Hoàn thành các câu hỏi/bài tập trong phiếu học tập

- Ở HĐ này GV cho HS HĐ cá nhân là chủ yếu, bên cạnh đó có thể cho HS HĐ cặp đôi hoặc trao đổi nhóm nhỏ để chia sẻ kết quả giải quyết các câu hỏi/bài tập trong phiếu học tập số 4

- HĐ chung cả lớp: GV mời một số HS lên trình bày kết quả/lời giải, các HS khác góp ý, bổ sung GV giúp HS nhận ra những chỗ sai sót cần chỉnh sửa và chuẩn hóa kiến thức/phương pháp giải bài tập

GV có thể biên soạn các câu hỏi/bài tập khác, phù hợp với đối tương HS, tuy nhiên phải đảm bảo mục tiêu chuẩn kiến thức, kĩ năng theo yêu cầu của chương trình Các câu hỏi/ bài tập cần mang tính định

Trang 6

hướng phát triến năng lực HS, mở rộng sự liên tưởng tránh các câu hỏi chỉ yêu cầu HS ghi nhớ kiến thức máy móc

PHIẾU HỌC TẬP Hoàn thành các câu hỏi sau:

Câu 1: Số hiệu nguyên tử của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn không cho biết

A Số thứ tự, chu kì, nhóm B Số electron trong nguyên tử

C Số proton của hạt nhân D Số nơtron

Câu 2: Cấu hình electron nguyên tử của Fe : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2 Sắt ở:

A ô 26, chu kì 4, nhóm VIIIA B ô 26, chu kì 4, nhóm VIIIB

C ô 26, chu kì 4, nhóm IIA D ô 26, chu kì 4, nhóm IIB

Câu 3: Nguyên tố X có số thự tự Z =8 Hãy chọn câu phát biểu Đúng, X thuộc chu kì ?, nhóm ?

A chu kì 2, nhóm IVA B chu kì 2, nhóm VIA C chu kì 2, nhóm VA D chu kì 2, nhóm IIA

Câu 4: Nguyên tử nguyên tố X có Z = 15, X có bao nhiêu electron lớp ngoài cùng ?, chu kì ?, nhóm ?

A 3e ,chu kì 3 nhóm VA B 5e,chu kì 3,nhóm IIIA C 5e,chu kì 3,nhóm VA D 3e, chu kì 3,nhóm VIA

Câu 5: Trong các mệnh đề sau:

Nhóm B gồm các nguyên tố thuộc chu kì nhỏ và chu kì lớn

BTH gồm 4 chu kì và 8 nhóm

Nhóm A chỉ gồm các nguyên tố thuộc chu kì lớn

Các nguyên tố d và f còn được gọi là các nguyên tố kim loại chuyển tiếp

Số mệnh đề phát biểu Đúng là: A 3 B 2 C 1 D 4

Câu 6: Nguyên tử X có phân lớp electron ngoài cùng là 3p4 Hãy xác định câu SAI trong các câu sau khi nói về nguyên tử X ? A lớp ngoài cùng của X có 6 electron B phân lớp cuối cùng có 4 electron

C X thuộc chu kì 3, nhóm VIA D hạt nhân nguyên tử X có 16 electron

Câu 7: Trừ chu kì 1, các chu kì khác bắt đầu từ loại nguyên tố nào và kết thúc ở loại nguyên tố nào ? Đầu

chu kì – cuối chu kì ? A kim loại kiềm thổ - khí hiếm B kim loại kiềm thổ - halogen

C kim loại kiềm – khí hiếm D kim loại kiềm – halogen

Câu 8: Nguyên tố X có Z = 24 Vậy X có vị trí nào trong BTH ?

A chu kì 4, nhóm IIB B chu kì 4, nhóm VIB C chu kì 4, nhóm IB D chu kì 3, nhóm IVB

Câu 9: Trong BTH các nguyên tố, số chu kì nhỏ và số chu kì lớn là

Câu 10: Số nguyên tố trong chu kì 3 và 5 là

Câu 11: Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo nguyên tắc

C Tăng dần điện tích hạt nhân nguyên tử D Tăng dần khối lượng

Câu 12: Nguyên tố thuộc chu kỳ 3, nhóm VIIA Vậy X có cấu hình electron

A 1s²2s²2p63s²3p4 B 1s²2s²2p63s²3p5 C 1s²2s²2p63s²3p3 D 1s²2s²2p63s²3p6

Câu 13: Các nguyên tố xếp ở chu kì 5, thì nguyên tử có bao nhiêu lớp electron?

Câu 14: Nguyên tử của nguyên tố X, có điện tích hạt nhân là 15+ Vị trí của X trong bảng tuần hoàn là

A chu kì 3 và nhóm VIIA B chu kì 3 và nhóm VA

C chu kì 4 và nhóm IVA D chu kì 4 và nhóm IIIA

C©u 15: Nguyên tử của một nguyên tố có cấu hình electron như sau: 1)1s22s22p1 2)1s22s22p4

3)1s22s22p63p1 4)1s22s22p63s23p5 Những nguyên tố nào sau đây thuộc cùng một nhóm?

Hoạt động 4: Vận dụng và tìm tòi mở rộng ( 5 phút):

Mục tiêu hoạt động:

HĐ vận dụng và tìm tòi mở rộng được thiết kế cho HS về nhà làm, nhằm mục đích giúp HS vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong bài để giải quyết các các câu hỏi, bài tập gắn với thực tiễn và mở rộng kiến thức của HS, không bắt buộc tất cả HS đều phải làm, tuy nhiên GV nên động viên khuyến khích HS tham gia, nhất là các HS say mê học tập, nghiên cứu, HS khá, giỏi và chia sẻ kết quả với lớp

Trang 7

Em hãy tìm hiểu qua tài liệu, internet và cho biết hiện nay có bao nhiêu nguyên tố hóa học đã được tìm ra? Lấy một nguyên tố mới được tìm ra chưa có trong bảng HTTH, nêu một vài thông tin về nguyên tố đó?

GV hướng dẫn HS về nhà làm và hướng dẫn HS tìm nguồn tài liệu tham khảo (internet, thư viện, góc học tập của lớp )

Gợi ý: Ở những nơi khó khăn, không có internet hoặc tài liệu tham khảo, GV có thể sưu tầm sẵn tài liệu

và để ở thư viện nhà trường/góc học tập của lớp và hướng dẫn HS đọc Như vậy, vừa giúp HS có tài liệu tham khảo, vừa góp phần tạo văn hóa đọc trong nhà trường

Bài viết/báo cáo hoặc bài trình bày powerpoint của HS

B4: Kiểm tra, đánh giá kết quả HĐ:

GV có thể cho HS báo cáo kết quả HĐ vận dụng và tìm tòi mở rộng vào đầu giờ của buổi học kế tiếp, GV cần kịp thời động viên, khích lệ HS

4 Dặn dò giao nhiệm vụ

Làm bài tập sgk Đọc bài 8

-Tiết 13:

CHỦ ĐỀ: SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ

CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

HS trình bày được:

- Đặc điểm cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố nhóm A

- Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron lớp ngoài cùng của ng.tử các ng.tố trong chu kì

- Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron ng.tử các ng.tố chính là nguyên nhân sự biến đổi tuàn hoàn về tính chất của các ng.tố

2 Kỹ năng:

- Dựa vào cấu hình electron của nguyên tử các nguyên tố nhóm A, suy ra cấu tạo nguyên tử, đặc điểm cấu hình electron lớp ngoài cùng

- Dựa vào cấu hình electron xác định nguyên tố s, p, d

- Tinh thần làm việc nghiêm túc, sáng tạo

- Đức tính cần cù, tỉ mỉ, chính xác

- GV: Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

- HS: Ôn bài cấu tạo BTH các nguyên tố hoá học

- Năng lực tư duy khái quát hóa, hợp tác, thuyết trình

IV PHƯƠNG PHÁP

- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề, phương pháp dạy học theo nhóm

V Tổ chức hoạt động dạy – học:

2 Kiểm tra bài cũ (10’): Câu hỏi: Cho

Cl

35 17

và

P

31 15

a/ Tìm điện tích hạt nhân, số p, số n, số e

d/ Nguyên tố là kim loại, phi kim hay khí hiếm

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)

Trang 8

+ Trình bày nguyên tắc sắp xếp, cấu tạo của BTH? Phân tích trên bảng tuần hoàn?

+ Mqh Giữa cấu hình e nguyên tử và số thứ tự nhóm

+ Cấu hình e nguyên tử nguyên tố hóa học thay đổi như thế nào trong các chu kì?

- GV tổ chức cho HS HĐ nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1

1 Viết cấu hình e các nguyên tố từ Z=1 đến Z=20

2 Trong nhóm A của BTH số e lớp ngoài cùng thay đổi như thế nào?

3 Trong mỗi chu kì số e lớp ngoài cùng thay đổi như thế nào?

4 Sau mỗi chu kì số e lớp ngoài cùng thay đổi như thế nào?

Hs hoạt động nhóm

- Sau đó GV cho HS HĐ chung cả lớp bằng cách mời một nhóm báo cáo, các nhóm khác góp ý, bổ sung Trong HĐ này không chốt kiến thức mà chỉ liệt kê các câu hỏi hoặc vấn đề chủ yếu mà HS đã nêu ra, các vấn đề này sẽ được giải quyết ở HĐ hình thành kiến thức và HĐ luyện tập

- Học sinh đại diện đứng tại chỗ trả lời

- Sản phẩm: HS hoàn thành phiếu học tập số 1

Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức(25 phút)

Mục tiêu hoạt động: Xác định được quy luật biến đổi tuần hoàn cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên tử

nguyên tố hóa học

GV: Chiếu cấu hình e của các nguyên tố nhóm IA, Chu kì 3

học sinh nhận xét thông tin đặc điểm e lớp ngoài cùng của nhóm IA,

Hs họat động cá nhân, trả lời

- Sau đó GV cho HS khác nhận xét Trong HĐ này không chốt kiến thức mà chỉ liệt kê các câu hỏi hoặc vấn đề chủ yếu mà HS đã nêu ra, các vấn đề này sẽ được giải quyết ở HĐ hình thành kiến thức và HĐ luyện tập

Sau đó giáo viên lấy ví dụ nhóm IIA, chu kì 4 phân tích để HS nắm rõ hơn

- Sản phẩm: HS xác định được đặc điểm e lớp ngoài cùng của nhóm, chu kì, đặc điểm này tuần hoàn từ chu kì nọ chuyển sang chu kì kia, nhận xét các nhóm

- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập, chuẩn hóa kiến thức

Kết luận: Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố khi điện tích hạt

nhân tăng dần chính là nguyên nhân của sự biến đổi tuần hoàn về tính chất của các nguyên tố

2 Cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố nhóm

Nắm được cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố nhóm A

Nắm được một số nhóm A tiêu biểu

Giáo viên yêu cầu HS nhận xét đặc điểm cấu hình e của các nguyên tố trong cùng một nhóm A của BTH

có đặc điểm gì giống nhau? GV yêu cầu học sinh nghiên cứu BTH, SGK và trả lời vào

Phiếu giao nhiệm vụ học tập số 2

1 Trong nhóm A số e hóa trị và số e lớp ngoài cùng quan hệ với nhau như thế nào?

2 Số thứ tự nhóm A quan hệ như thế nào với số e hóa trị?

3 Xã định số e hóa trị các nguyên tố thuộc nhóm IA đến VIIIA

Trang 9

GV: Giới thiệu khái quát lại và nêu các nhóm A tiêu biểu

Hoạt động cá nhân, nhóm

- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động: Thông qua sản phẩm học tập của các nhóm HS; GV tìm ra chỗ sai và chuẩn hóa kiến thức:

1 Cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố nhóm A:

a.Nguyên tử của các nguyên tố trong cùng một nhóm A có cùng số e ở lớp ngoài cùng tức là có cùng số e hoá trị

Chính sự giống nhau về cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên tử là nguyên nhân của sự giống nhau về tính chất hoá học của các nguyên tố trong cùng một nhóm A

b Số thứ tự của mỗi một nhóm A (IA->VIIIA)

bằng số e ở lớp ngoài cùng và đồng thời là số e hoá trị trong nguyên tử các nguyên tố đó

c Các e hoá trị của các nguyên tố nhóm IA,IIA là electron s-> là nguyên tố s

Các e hoá trị của các nguyên tố nhóm IIIA

->VIIIA là electron p và electron s-> là nguyên tố p (trừ He)

2 Một số nhóm A tiêu biểu

a Nhóm VIIIA

- Nguyên tố đều có 8e lớp ngoài cùng(ns2np6) trừ He có 2e lớp ngoài cùng-> Đây là cấu hình e bền vững

- Hầu hết các khí hiếm không tham gia phản ứng hoá học

b Nhóm IA(Kim loại kiềm)

- Nguyên tố có 1e lớp ngoài cùng : ns1

- Trong các phản ứng hoá học dễ nhường 1e để đạt đến cấu hình e bền vững của khí hiếm-> có hoá trị I

- Tính chất của đơn chất kim loại: tác dụng với nước, với oxi, với phi kim-> tính kim loại điển hình

c Nhóm VIIA( Halogen):

-Các nguyên tố đều có 7e lớp ngoài cùng:ns2np5

- Trong các phản ứng hoá học dễ thu 1e để đạt đến cấu hình e bền vững của khí hiếm-> có hoá trị I với kim loại

- Tính chất của đơn chất phi kim: tác dụng với oxi, với kim loại, hyđroxit có tính axit -> tính phi kim điển hình

C Luyện tập, Vận dụng và tìm tòi mở rộng (4 phút)

Mục tiêu hoạt động:

Nhằm mục đích giúp học sinh vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học trong bài để giải quyết các câu hỏi, bài tập nhằm mở rộng kiến thức của học sinh, giáo viên động viên khuyến khích HS tham gia, nhất là những

HS khá giỏi và chia sẻ với các bạn trong lớp

HS làm bài tập trong SGK và SBT hóa học

Hoạt động cá nhân, nhóm

GV hướng dẫn HS về nhà làm

B3 Báo cáo kết quả và thảo luận Đánh giá kết quả thục hiện nhiệm vụ học tập

GV cho HS báo cáo kết quả hoạt động vận dụng, tìm tòi mở rộng vào đầu giờ của buổi học tiếp theo, động viên khích lệ HS kịp thời

4 Dặn dò: Chuẩn bị nội dung bài 9, làm các BT SGK

-Tiết 14

CHỦ ĐỀ: SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN TÍNH CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

Trang 10

- Hiểu được khái niệm và quy luật biến đổi tính kim loại, tính phi kim của các nguyên tố trong một chu kỳ, một nhóm

- Hiểu được sự biến đổi hóa trị của các nguyên tố với hidro và hóa trị cao nhất đối với oxi của một nguyên tố trong một chu kì

- Biết sự biến đổi tính axit, bazơ của các oxit và hidroxit trong một chu kí, một nhóm A

- Hiểu được nội dung định luật tuần hoàn

2 Kỹ năng:

- Dựa vào quy luật chung, suy đoán được sự biến thiên tính chất cơ bản của nguyên tố trong một chu kỳ, trong một nhóm A cụ thể, thí dụ sự biến thiên về:

+ Hóa trị cao nhất của nguyên tố với oxi và hóa trị với hidro

+ Tính kim loại, tính phi kim

- Viết công thức hóa học và chỉ ra tính axit, bazơ của các oxit và hidroxit tương ứng

3 Thái độ:

- Yêu thích học tập bộ môn

- GV: Phóng to các hình 2.4; hình 2.5

- Hợp tác, tự học

- Trung thực, chăm chỉ

IV Phương pháp:

- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề, phương pháp dạy học theo nhóm

V Tổ chức hoạt động dạy – học:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 bài mới

Hoạt động 1: khởi động (10 phút)

Mục tiêu hoạt động

hoàn thành phiếu giao nhiệm vụ học tập số 1

1 Viết cấu hình e của các nguyên tử nguyên tố nhóm IIA, chu kì 3?

2 Trong nhóm A của BTH số lớp e thay đổi như thế nào?

………

3 Trong mỗi chu kì số lớp e cùng thay đổi như thế nào?

………

4 Trong mỗi nhóm, mỗi chu kì bán kính nguyên tử thay đổi như thế nào?

Hs HĐ cá nhân Nhóm

- HĐ chung cả lớp: GV mời một số HS lên trình bày kết quả/lời giải, các HS khác góp ý, bổ sung GV giúp HS nhận ra những chỗ sai sót cần chỉnh sửa và chuẩn hóa kiến thức/phương pháp giải bài tập

Hoạt động 2: hoạt động hình thành kiến thức Hoạt động 1: Sự biến đổi tuần hoàn tính kim loại, tính phi kim (35 phút)

1 Mục tiêu hoạt động:

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	82,05 KB