GIÁO ÁN ĐIỆN DÂN DỤNG 105 TIẾT

Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết Chơng mở đầuBài 1: Giới thiệu giáo dục nghề điện dân dụng I/ Mục tiêubài học : - Biết đợc vị trí vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản

Trang 1

Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết

Chơng mở đầuBài 1: Giới thiệu giáo dục nghề điện dân dụng

I/ Mục tiêubài học :

- Biết đợc vị trí vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và đời sống

- Biết đợc triển vọng của nghề điện dân dụng

- Biết đợc mục tiêu nội dung chơng trình và phơng pháp học tập nghề điện dân

dụng

II/ Chuẩn bị bài giảng :

1/ chuẩn bị nội dung:

- Nghiên cứu bài 1SGK

- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng

2/ Chuẩn bị đồ dùng dạy học

- Các thông tin có liên quan đến nghề điện

III/Tiến trình giảng dạy:

1/ ổn định lớp: 2 phút

Kiểm tra sĩ số lớp học , ổn định lớp

2/ Kiểm tra bài cũ:

3/ Nội dung giảng bài mới: 80 phút

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung bài giảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu vị tri

vai trò của điện năng và

GV: Em hãy nêu ví dụ chứng

tỏ điện năng dễ dàng biến đổi

thành các dạng năng lợng

khác?

HS trả lời

30’ I Vị trí vai trò của điện năng và nghề

điện dân dụng trong sản xuất và đời sống

1/ Vị trí vai trò của điện năng trong sản xuất và đời sống

- Điện năng là nguồn động lực chủ yếu

đối với sản xuất và đời sống vì những lý

do cơ bản sau:

- Điện năng đợc sản xuất tập trung trong các nhà máy điện và có thể truyền tảI đI

xa với hiệu suất cao

- Quá trình sản xuất và truyền tải, phân phối và sử dụng điện năng đợc tự động hoá và điều khiển từ xa dễ dàng

- Điện năng dễ dàng biến đổi sang các dạng năng lợng khác

GV: Các em hãy nêu vị trí

vai trò của nghề điện dân

2 Vị trí vai trò của nghề điện dân dụng

- Sản xuất truyền tải và phân phối điện năng

Trang 2

dụng lấy ví dụ minh họa?

HS trả lời - Chế tạo các vật t thiết bị điện - Đo lờng điều khiển tự động hóa quá

trình sản suất

- Sửa chữa những h hỏng của các thiết bị

điện mạng điện sửa chữa đồng đo hồ điện

- Nghề điện rất đa dạng, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sử dụng điện năng phục

vụ đời sống sinh hoạt và sản xuất

- Nghề điện dân dụng giữ một vai trò quan trọng góp phần thúc đẩy sự công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nớc

Hoạt động 2 : Tìm hiểu

triển vọng của nghề điện

GV :Em hãy cho biết triển

vọng của nghề điện dân dụng

trong công cuộc công nghiệp

hoá, hiện đại hoá đất nớc hiện

nay?

HS trả lời

10' II Triển vọng của nghề điện dân dụng

- Nghề điện dân dụng luôn cần phất triển

để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa đất nớc

- Sự phất triển của nghề điện gắn liền với sự phát triển của ngành điện

- Nghề điện dân dụng phát triển gắn liền với tốc độ phát triển xây dựng nhà ở

- Nghề điện dân dụng có nhiền điều kiện phát triển không những ở thành thị mà còn

ở cả nông thôn và miền núi

Hoạt động 3 :Tìm hiểu mục

tiêu,nội dung chơng trình

GV: các em hãy nêu mục

tiêu nội dung chơng trình giáo

dục nghề điện dân dụng

20' III Mục tiêu, nội dung ch ơng trình giáo

dục nghề điện dân dụng

- Hiểu đợc những kiến thức cơ bản về công dụng, cấu tạo, nguyên lý làm việc, bảo dỡng và sửa chữa đơn giản một số đồ dùng điện trong gia đình

Hiểu những kiến thức cơ bản về tính toán, thiết kế mạng điện trong nhà đơn giản

- Biết tính toán thiết kế máy biến áp một pha công suất nhỏ

- Biết những kiến thức cần thiết về đặc

điểm, yêu cầu, triển vọng phát triển của nghề điện dân dụng

Trang 3

- Tuân thủ những quy định an toàn lao

động của nghề trong quá trình học tập

- Tìm hiểu đợc những thông tin cần thiết

- Yêu thích, hứng thú với công việc và có

ý thức chủ động lựa chọn nghề nghiệp

t-ơng lai

Hoạt động 4: Tìm hiểu

ph-ơng pháp học nghề điện

GV: các em hãy cho biết tại

sao phải hiểu rõ mục tiêu bài

học trớc khi học bài mới ?

Khi học theo cặp theo nhóm

- Tự đánh giá và đánh giá chéo kết quả đạt

đợc theo hớng dẫn của giáo viên

3 Chú trọng ph ơng pháp học thực hành

IV/ Tổng kết bài học : 8'

Hệ thống lại kiến thức:

- Vị trí vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và đời sống

- Vị trí vai trò của nghề điện dân dụng

- Triển vọng của nghề điện dân dụng

- Mục tiêu, nội dung chơng trình giáo dục nhề điện dân dụng

- Phơng pháp học tập nghề điện dâng dụng

Trang 4

V/ Câu hỏi bài tập và h ớng dẫn tự học

Câu hỏi: Nêu vị trí, vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và

đời sống?

VI/ Tự đánh giá và rút kinh nghiệm

Thông qua tổ bộ môn Thanh Hà, ngày tháng năm 2009… …

- Thực hiện đúng hớng dẫn của giáo viên trong khi học tập và thực hành

- Nghiên cứu bài 2 SGK

- Một số dụng cụ bảo hộ lao động : ủng cao su, kìm, tuavít, thảm cao su, ghế gỗ khô,…

- Máy chiếu, máy tính xách tay,…

III/ Nội dung bài giảng

1/ ổn định lớp : 2 phút

Kiểm tra sĩ số lớp học

2/ Kiểm tra bài cũ: 5 phút

Câu hỏi: Trình bày vị trí, vai trò và khả năng phát triển của nghề điện dân dụng ?

3/ Nội dung bài giảng : 125 phút

Trang 5

Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung bài giảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên

nhân gây tai nạn lao động

GV nêu các nguyên nhân gây ra

tai nạn điện thờng gặp

HS chú ý theo dõi

GV: Em hãy nêu các nguyên

nhân khác dẫn tới tai nạn điện?

HS trả lời

45’ I Nguyên nhân gây tai nạn lao động trong nghề điện dân dụng

1/ Tai nạn điện Tai nạn điện có các nguyên nhân sau:

- Không cắt điện trớc khi sửa chữa

- Do chỗ làm việc chật hẹp ngời làm vô ý chạm vào vật mang điện

- Do sử dụng các đồ dùng điện có vỏ bằng kim loại nhng hỏng cách điện

- Vi phạm khoảng cách an toàn lới điện cao áp

- Không đến gần đờng dây bị đứt xuống

đất 2/ Các nguyên nhân khác

- Do làm việc trên cao không mang dây bảo hiểm

- Do làm việc trên cao làm dơi các vật dụng xuống

Hoạt động 2: Tìm hiểu 1 số

biện pháp an toàn lao động

GV: khi làm việc với điện áp

cao cần phải thực hiện các biện

pháp an toàn nào

HS trả lời

GV: Cần phải thực hiện các biện

pháp an toàn nào khi học tập và

sửa chữa mạng điện sinh hoạt?

80’ II Một số biện pháp an toàn trong lao

động nghề điện dân dụng

1/ Các biện pháp chủ động phòng tránh tai nạn điện

- Đảm bảo cách điện tốt các thiết bị điện

- Sử dụng điện áp thấp, máy biến áp cách

li

- Sử dụng những biển báo tín hiệu nguy hiểm

- Sử dụng các phơng tiện phòng hộ an toàn

2 Thực hiện an toàn lao động trong phòng thực hành hoặc phân x ởng sản xuất

a phòng thực hành hoặc phân xởng sản xuất phải đạt tiêu chuẩn an toàn lao động

- Nơi làm việc có đủ ánh sáng

- Chỗ làm việc đảm bảo sạch sẽ thông thoáng

- Có chuẩn bị sẵn sàng cho các trờng hợp cấp cứu

b Mặc quần áo và sử dụng các dụng cụ bảo

hộ lao động khi làm việc

Trang 6

HS trả lời

GV nêu các biện pháp an toàn

khi lắp đặt và sửa chữa mạng

điện sinh hoạt

- Luôn cẩn thận khi làm việc với mạng điện

- Hiểu rõ các quy trình trớc khi làm việc

- Cắt cầu dao điện trớc khi tiến hành công việc sửa chữa

- Trớc khi làm việc tháo bỏ đồng hồ, đồ nữ trang

- Sử dụng các dụng cụ lao động đúng tiêu chuẩn

- Trong trờng hợp phải thao tác khi có

điện cần phải thận trọng và sử dụng các vật lót cách điện

3 Nối đất bảo vệ

IV Tổng kết bài: 3.’

- Nguyên nhân gây tai nạn lao động trong nghề điện dân dụng và các biện pháp an toàn

V/ Bài tập và h ớng dẫn tự học :

Câu hỏi: Nêu nguyên nhân của các tai nạn điện?

VI Tự đánh giá và rút kinh nghiệm

………

Trang 7

Chơng 1: Đo lờng điện Khái niệm chung về đo lờng điện

- Thực hiện đúng hớng dẫn của giáo viên trong khi học

- Một số thiết bị đo lờng điện: Đồng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện, …

- Máy chiếu, máy tính xách tay, tài liệu liên quan đến bài giảng, …

1/ ổn định lớp: 2 phút

Kiểm tra sĩ số lớp học , ổn định lớp

2/ Kiểm tra bài cũ:

Trang 8

Hoạt động1: Tìm hiểu vai

trò của đo lờng điện

GV: Đo lờng điện có vị trí

nh thế nào trong ngành điện

3 Đối với các thiết bị mới chế tạo mới hoặc

đại tu lại cần đo xác định các thông số cơ bản

để đánh giá chất lợng của chúng nhờ có dụng

cụ đo ta có thể xác định chính xác đợc các thông số đó

II Phân loại dụng cụ đo l ờng điện

1 Theo đại l ợng cần đo

- Dụng cụ đo điện áp

- Dụng cụ đo dòng điện

- Dụng cụ đo công suất

- Dụng cụ đo điện năng

2 Theo nguyên lí làm việc

- Dụng cụ đo kiểu từ điện

- Dụng cụ đo kiểu điện từ

- Cơ cấu đo kiểu điện động

- Cơ cấu đo kiểu cảm ứng

Vôn kế thang đo 300V cấp chính xác 1 thì sai

số tuyệt đối lớn nhất là

V A W KWh

Trang 9

IV/ Tổng kết bài học :3’

- Vai trò của đo lờng điện đối với nghề điện dân dụng

- Phân loại dụng cụ đo lờng điện

- Cấu tạo chung của dụng cụ đo lờng

V/ Câu hỏi bài tập và h ớng dẫn tự học

Câu hỏi: 1 Nêu cách phân loại dụng cụ đo lờng điện

2 Nêu cấu tạo chung của các dụng cụ đo lờng

VI/ Tự đánh giá và rút kinh nghiệm

- Hiểu cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều

- Hiểu cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều

2 Kĩ năng:

- Biết cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều

- Biết cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều

3 Thái độ:

- Thực hiện đúng hớng dẫn của giáo viên trong khi học

- Một số thiết bị đo lờng điện: đòng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện, …

- Máy chiếu, máy tính xách tay, tài liệu liên quan đến bài giảng, …

2/ Kiểm tra bài cũ: 3’

Trang 10

GV nêu nguyên lý làm việc

của cơ cấu kiểu điện từ

Học sinh chú ý theo dõi

GV? Cơ cấu đo kiểu điện từ

làm việc theo nguyên lí nào?

c Đặc điểm sử dụng

Góc quay tỉ lệ với bình phơng dòng điện cần

đo, thang đo chia không đều

- Dụng cụ đo điện từ không có cực tính do đó

đo đợc cả dòng một chiều và xoay chiều

- Dụng cụ đo có độ chính xác không cao chịu

ảnh hởng của từ trờng ngoài

- Cấu tạo đơn giản, rẻ tiền Khả năng quá tải tốt vì cuộn dây phần ở tĩnh nên có thể chế tạo tiết diện lớn

Trang 11

- Đo dòng điện trên từng bóng đèn

- Đo dòng điện trên toàn mạch cho nhận xét

b/ Trình tự tiến hành Bớc 1

Nối dây theo hình 1

Bớc 3

Tháo 1 bóng đèn

đóng công tắc K đọc và ghi chỉ số vào bảng cắt công tắc K

A

Trang 12

đo dòng điện trên từng bóng đèn

đo dòng điện trên toàn mạch cho nhận xét

b/ Trình tự tiến hành bớc 1

Nối dây theo hình 4.1

Bớc 3

Tháo 1 bóng đèn

đóng công tắc K đọc và ghi chỉ số vào bảng cắt công tắc

IV/ Tổng kết bài học: 5’

- GV nhận xét giờ thực hành:

+ Sự chuẩn bị của học sinh

+ Kĩ năng làm bài của học sinh

+Thái độ của học sinh

- GV thu bài để chấm điểm

GV nhắc nhở các em về đọc trớc bài 5 SGK

V Bài tập về nhà và h ớng dẫn tự học

Câu hỏi: Trình bày cách đo điện áp xoay chiều?

Câu hỏi 2: Trình bày cách dòng điện xoay chiều?

VI Rút kinh nghiệm giờ dạy

A

VK

Trang 13

………

Thông qua tổ bộ môn Thanh Hà, ngày tháng năm 2009… …

Ngày soạn

Chơng 1: Đo lờng điện Bài 5: Thực hành Đo công suất và điện năng

I/ Mục tiêubài học :

1 kiến thức:

- Hiểu cách đo công suất gián tiếp qua dòng điện và điện áp

2 Kĩ năng:

- Đo đợc công suất trực tiếp bắng Woát kế

- Kiểm tra và hiệu chỉnh đợc công tơ điện

3 Thái độ:

- Thực hiện đúng hớng dẫn của giáo viên trong khi học thực hành

Giáo án Số 5; Số tiết: 03

(Từ tiết: 10 đến tiết 12)

Trang 14

- Một số thiết bị đo lờng điện: đồng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện, …

- Vôn kế điện từ 300V, ampekế điện từ 1A, oát kế, công tơ một pha

- 3 bóng đèn 220V - 60W, 1 công tắc 5A

- Phụ tải để đo điện năng tiêu thụ của mạch điện

- Đồng hồ bấm giây

- Kìm, tuavít, bút thử điện, dây dẫn

Câu hỏi: Nêu cách đo dòng điện và điện áp bàng cách sử dụng vôn kế và ampe kế?3/ Nội dung giảng bài mới: 125 phút

Trang 15

- Cuộn có tiết diện nhỏ hơn mắc sọng song với mạch cần đo còn gọi là cuộn áp

- Ngoài ra còn có bộ phận cản dịu kim chỉ hiện thị

b Nguyên lí làm việc c/ Đặc tính sử dụng

Oát kế điện động có cực tính nghĩa là chiều quay của phần động phụ thuộc vào cực tính của cuộn dòng

Quy trình thực hành Bớc 1 Đóng công tắc K đọc giá trị ampe kế

và vôn kế rồi tính công suất P=UI

KWh

Ak

V

A

K

Trang 16

IV/ Tổng kết bài học: 5’

- GV thu bài để chấm điểm

Câu hỏi: Trình bày cách đo công suất và đo điện năng?

- Nghiên cứu bài 6SGK

Câu hỏi: Nêu cách đo công suất và đo điện năng tiêu thụ?

3/ Nội dung giảng bài : 125 phút’

Trang 17

- Về nguyên lí đây là cơ cấu đo kiểu từ

điện Phần tĩnh là nam châm vĩnh cửu phần động là khung dây mảnh Nhờ khóa chuyển mạnh có thể đo dòng điện, điện

áp một chiều hoặc xoay chiều, đo điện trở có nhiều thang đo khác nhau

Vạn năng kế là dụng cụ đo tổng hợp có nhiều chức năng, núm chỉnh trớc khi sử dụng cần nắm vững ý nghĩa, cách sử dụng của từng núm để lựa chọn đại lợng

Ω

R

1

R 3

Trang 18

IV/ Tổng kết bài học

Câu hỏi: Trình bày cách sử dụng vạn năng kế?

Chơng II: Máy biến áp Bài 7 : Một số vấn đề chung về máy biến áp

I/ Mục tiêu bài học:

- Biết đợc khái niệm chung về máy biến áp

- Hiểu đợc công dụng,cấu tạo và nguyên lý làm việc của MBA

2 Kĩ năng:

- Làm đợc một số loại bài tập về MBA.

- Đọc đợc các số liệu định mức của MBA và biết phân loại MBA

3 Thái độ:

- HS liên hệ thực tế để thấy đợc vai trò của MBA đối với truyền tải và phân phối

điện năng

- Học tập nghiêm túc, biết yêu quý nghề điện dân dụng

- Nghiên cứu bài 7-SGK

- Vật mẫu: Lá thép kỹ thuật điện lõi thép), máy biến áp tự ngẫu, máy biến áp cảm ứng, …

III/ Quá trình thực hiện bài giảng:

1/ ổn định lớp:

Kiểm tra sĩ số lớp học: 2 phút

2/ Kiểm tra bài cũ:3’

Câu hỏi: Trình bày cách sử dụng vạn năng kế để đo điện trở?

3/ Đặt vấn đề vào bài mới:

Trong cuộc sống sinh hoạt cũng nh sản xuất,chúng ta rất hay gặp MBA.Vậy

MBA có công dụng gì? Có những loại MBA nào? Cấu tạo và nguyên lý làm việc của MBA ra sao? Chúng ta hãy nghiên cứu bài 7

4/ Nội dung bài giảng : 80’

Trang 19

Gi¸o ¸n: §iÖn d©n dông 105 tiÕt

Trang 20

+ Để biến đổi điện áp của

dòng điện xoay chiều từ điện

áp cao xuống điện áp thấp

hoặc ngợc lại,ta dùng loại

máy điện nào?

đầu đờng dây và MBA hạ áp

ở cuối đờng dây?

+ Theo em cuộn dây nào là

cuộn dây sơ cấp,cuộn dây

nào là cuộn dây thứ cấp?

2.Định nghĩa máy biến áp:

- Máy biến áp là thiết bị điện từ tĩnh, làm việc theo nguyên lí cảm ứng điện từ, dùng để biến

đổi điện áp xoay chiều này thành điện áp xoay chiều khác nhng vẫn giữ nguyên tần số

- Trong bản vẽ sơ đồ điện, MBA đợc ký hiệu

MBA quy định điều kiện kỹ

thuật của MBA,do nhà máy

5’ 3/ Các số liệu định mức của MBA:

a)Dung lợng hay công suất đinh mức S đm :

Là công suất toàn phần(hay biểu kiến)của MBA.Đơn vị: Vôn-Ampe(VA) hoặc kilôvôn-ampe (KV)

Mạc

h từ

U 1 U 2 hoặc

Trang 21

IV.Tổng kết bài học

- Khái niệm chumg về máy biến áp

- Phân loại máy biến áp

- Khái niệm máy biến áp

V Bài tập và h ớng dẫn tự học

Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn điện một chiều sẽ xảy ra hiện

t-ợng gì? Tại sao?

Câu 2: Nêu khái niệm và công dụng của máy biến áp một pha công suất nhỏ?

Bài 8- tính toán, thiết kế máy biến áp một pha

- HS nắm đợc quy trình chung để tính toán thiết kế MBAmột pha công suất nhỏ

- Hiểu đợc yêu cầu,cách tính của từng bớc khi thiết kế MBA một pha công suất nhỏ

2 Kĩ năng:

- Thực hiện đợc quy trình chung để tính toán thiết kế MBA một pha công suất nhỏ

- Thực hiện đợc các bớc tính toán: Xác định công suất,tính toán mạch từ, tính số vòng dây của các cuộn dây,tính tiết diện dây quấn, tính diện tích cửa sổ lõi thép,sắp xếp dây quấn trong cửa sổ

3 Thái độ:

- HS có ý thức tìm hiểu cách tính toán thiết kế MBA và liên hệ trong thực tế.

- Dây quấn máy biến áp, lõi thép máy biến áp, kìm, tuavít,…

III/ Tiến trình bài dạy:

1/ổn định lớp:2’

2/Kiểm tra bài cũ:3’

Câu hỏi: Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy biến áp?

3/Đặt vấn đề vào bài mới:

Muốn thiết kế máy biến áp một pha công suất nhỏ ta phải thực hiện những quy

trình nh thế nào?Chúng ta hãy nghiên cứu nội dung bài 8

4/Nội dung bài giảng mới: 80’

Trang 22

Gi¸o ¸n: §iÖn d©n dông 105 tiÕt

Trang 23

xácMBA ở chế độ có tải rất

phức tạp vì phải giải quyết

giới hạn tănh nhiệt độ tối

đa và sụt áp trong giới hạn

cho phép.Để giải quyết các

vấn đề này,khi tính toán

*GV đa ra ví dụ,tính toán

cụ thể để HS dễ hiểu

GV gọi học sinh lên giải

3 Tính số vòng dây của các cuộn dây

4 Tính tiết diện dây quấn

5 Tính diện tích cửa sổ lõi thép

* Chọn công suất MBA điều chỉnh:

Công suất Tính toán của MBA đợc tính theo công thức sau:

Stt = Kđ.∑

i i P

ϕ

cos (1+kdt) (VA)Trong đó:

- Kđ là hệ số đóng đồng thời và lấy bằng 0,6→1 tuỳ theo số tải nhiều hay ít và tính hoạt động

đồng thời của chúng

- Pi là công suất của từng thiết bị mắc vào mạch

- cosϕ là hệ số công suất của từng thiết bị mắc vào mạch,cụ thể:

+Đèn sợi đốt và các dụng cụ nhiệt điện cosϕ = 1

+Đèn ống,tủ lạnh,máy điều hòa:

cosϕ = 0,4 ữ0,6 +Quạt điện: cosϕ = 0,6 ữ0,8

+Máy thu thanh thu hình:

cosϕ = 0,8 ữ0,9

Ví dụ: Chọn MBA điều chỉnh cung cấp cho tủ lạnh 110W, đèn ống 40W, 2quạt trần 110W, 2quạt bàn 55W, lò sởi 550W, ấm đun nớc 1500W,1ti vi 100W, 1máy quay băng 80W Điện

áp giờ cao điểm là 130V, bình thờng là 220V

Giải Lấy kdt=20% ; Kđ=1,ta có:

9 , 0

100 1500 550 4 , 0

Trang 24

IV.Tổng kết bài học: 5’

- Khái niệm chumg về máy biến áp

- Phân loại máy biến áp

- Khái niệm máy biến áp

Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn điện một chiều sẽ xảy ra hiện

t-ợng gì? Tại sao?

Câu 2: Nêu khái niệm và công dụng của máy biến áp một pha công suất nhỏ?

Bài 9: thực hành tính toán máy biến áp một pha công suất nhỏ

- HS hiểu đợc cấu tạo của máy biến áp

- HS hiểu đợc trình tự tính toán thiết kế MBAmột pha công suất nhỏ

Trang 25

- MBA một pha công suất nhỏ (đã tháo vỏ): mỗi nhóm 1 máy

-Thớc kẻ,thớc cặp,(hoặc pan me) cho mỗi nhóm

-Phiếu học tập, Bảng 9-2 SGK

III/ Quá trình thực hiện bài giảng

1/ổn định lớp: 2 phút

2/Kiểm tra bài cũ: 3’

Câu hỏi: Trình bày các bớc tính toán máy biến áp một pha công suất nhỏ?

3/Nội dung bài giảng mới: 125’

Trang 26

Hoạt động của thầy và trò PhútTG Nội dung bài giảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu

*GV giao nhiệm vụ cho HS và

yêu cầu thực hành theo các nội

dung nh đã nêu ở mục tiêu bài

thực hành

* HS đo và ghi kết quả vào

bảng mô tả cấu tạo máy biến áp

(9-1)

45’ 1/Tìm hiểu cấu tạo Máy biến áp

Bảng 9-1.Mô tả cấu tạo Máy biến áp

*GV yêu cầu HS nêu lại từng

bớc thực hành theo nội dung

- Đo đờng kính dây quấn sơ cấp và thứ cấp

- Đo kích thớc cửa sổ lõi thép

HS tìm hiểu và ghi kết quả tìm

hiểu vào phiếu học tập

- GV thu phiếu học tập

- GV nêu lại các bớc để HS tự

đánh giá kết quả của bản thân

20’ 2 Trình tự tính toán, thiết kế máy biến áp

Phiếu học tập

Các bớc tính toán thiết kế Nội dung Những điểm cần lu ý

Giáo viên đa ra bài tập tính

toán thiết kế máy biến áp

của các cuộn dây ta làm thế

1 Xác định công suất máy biến áp.

Công suất MBA: S1 = S2 = 30VA

S

= 06,,96 = 7,3cm2

(kl = 0,9 vì đây là biến áp dùng trong gia

đình)26

Trang 27

- HS nắm đợc một số vật liệu thông dụng để chế tạo máy biến áp

- Công dụng và phạm vi sử dụng các loại vật liệu đó

2 Kĩ năng:

- Nhận biết đợc các vật liệu thông dụng để chế tạo MBA nh vật liệu để chế tạo lõi

thép,dây quấn

3 Thái độ:

- HS có ý thức tìm hiểu các vật liệu chế tạo MBA trong thực tế.

B/ Chuẩn bị bài giảng:

- Chuẩn bị một số vật liệu:

+Vật liệu dùng làm mạch từ: Lá thép kỹ thuật điện

+ Vật liệu dùng làm dây quấn: Dây ê may

+ Vật liệu cách điện: Nhựa,cao su

c/ Tiến trình bài giảng:

Trang 28

2/Kiểm tra bài cũ: 3’

Câu hỏi: Em hãy cho biết mạch từ của MBA đợc chế tạo nh thế nào?Tại sao ngời ta lại chế tạo nh vậy?

3/Đặt vấn đề vào bài mới:

MBA đợc chế tạo từ những loại vật liệu nào?Chúng ta hãy nghiên cứu trong bài học này

4/Nội dung bài giảng: 37’

Hoạt động 1: Tìm hiểu vật liệu

dùng làm mạch từ

*GV đặt câu hỏi: Mạch từ của

MBA có cấu tạo nh thế nào?

bị gãy tức là tỉ lệ silíc trong lá thép

cao,còn loại thờng thì chỉ

cong,không gãy

*GV giải thích cho HS hiểu về việc

chế tạo lõi thép MBA,cách sắp đặt

đổi theo tỉ lệ silíc

(Loại tôn có tổn thất ít là loại có chứa nhiều silíc: Tôn có 1% silíc tổn thất 3,6W/kg,tôn có 2,2% silíc tổn thất 2,4W/kg)

- Đẻ giảm tổn thất,các lá tôn dùng cho MBA công nghiệp đợc cách điện với nhau bằng lớp giấy rất mỏng dán trên mặt lá tôn hoặc bằng một lớp sơn cách điện

- Các lá tôn cần có bề dày nh nhau,lá tôn càng mỏng,tổn thất công suất (W/kg) càng nhỏ đi

- Khi chế tạo lõi thép,có thể xếp xen

kẽ từng lá một,hoặc từng sấp hai hoặc bốn lá thép.Tiết diện trụ của lõi thép

có thể tăng lên bằng cách xếp thêm lá thép,nhng không đợc xếp quá mức vì khi bề dày của lõi thép gấp ba lần bề rộng của trụ thì việc quấn dây sẽ gặp khó khăn

- Để đơn giản cho việc chuẩn bị lõi thép,có thể sử dụng bảng quy cách những mạch từ dùng với những lá thép tiêu chuẩn sau:(Bảng 10-1)

Dựa vào bảng này, ta chọn thép KTĐ đẻ làm mạch từ theo thiết kế

*GV đặt câu hỏi:

+Dây quấn MBA thờng làm bằng

vật liệu gì?Đặc tính ra sao?

10’ II/Dây quấn Máy biến áp:

-Dây quấn SC và TC của MBA làm bằng đồng điện phân,có độ bền cơ học tốt,dễ dát mỏng để không bị đứt

Trang 29

+Tiết diện dây quấn MBA thờng là

những hình gì?

*GV lu ý với HS: Trứoc khi quấn

MBA cần dự trù số lợng và loại dây

cho dây SC và TC của MBA theo

th Các cuộn dây có thể đợc cuốn thành từng bối hoặc thành lớp liên tục,vòng này sát vòng kia.Cách quấn thành từng bối nhanh hơn,đợc dùng với điện

áp không cao.Cách quấn thành từng lớp có cách điện sẽ đảm bảo cho máy vận hành an toàn hơn và cuộn dây sẽ chiếm chỗ ít hơn

Hoạt động 3 : Tìm hiểu vật liệu

cách điện MBA

*GV thuyết trình: Tuổi thọ của

MBA phụ thuộc phần lớn vào chất

cách điện.Nếu cách điện không đầy

đủ sẽ nguy hại,còn cách điện qua

mức sẽ làm tăng kích thớc và giá

thành

Cách điện chính của MBA gồm:

- Cách điện giữa các vòng dây

- Cách điện giữa các lớp dây

- Cách điện giữa các dây quấn với

1 Cách điện giữa các vòng dây.

Dây quấn của MBA gồm 2loại:

- Loại dây bọc:Đợc cách điện bằng lớp tơ tự nhiên hay nhân tạo hoặc bằng vải sợi.Loại dây bọc này dùng cxho các cuộn dây đợc ngâm tẩm

- Loại dây tráng men: Đợc tráng lớp sơn êmay bên ngoài.Loại dây êmay này đợc dùng rất nhiều để quấn MBA nhỏ.Nó có u điểm là ít hút ẩm và với

độ cách điện nh nhau thì kích thớc nhỏ hơn loại dây bọc và có thể chịu đ-

ợc nhiệt độ cao

Tuy nhiên cần chọn loại dây êmay

có lớp êmay đợc tráng đều và bám chắc vào dây, không chóc ra khi dùng móng tay cạo.Ngoài ra dây êmay còn phải dễ uốn và có độ đàn hồi để khi quấn không bị gãy

2 Cách điện giữa các lớp dây.

- Cách điện giữa các lớp dây bằng một hoặc nhiều lớp giấy paraphin hoặc tẩm nhựa cách điện

-Giấy cách điện giữa các lớp cần phải thừa ra ở hai đầu các cuộn dây.Với

điện áp từ 100 200V,lõi cuộn dây không có má thì độ thừa là 5mm.Để tránh bị tuột ra,cần thêm 2mm lớn

Trang 30

Gv giới thiệu các bớc cách điện

giữa các dây quấn với nhau và với

nhúng cuộn dây vào trong nhựa

cách điện không đảm bảo nếu dây

quấn có nhiều lớp.Cách tẩm này

có khi còn có hại đối với dây

- Cách điện của các dây quấn cần chịu

đựng đợc điện áp thí nghiệm đó trong

5 phút mà không xảy ra phóng điện

- Nếu dùng giấy tẩm dầu dày 0,06mm chịu đợc điện áp đánh thủng 1000V,để cách điện 2000V thì số giấy sẽ là (lấy hệ số an toàn là 5):

.5 = 10lớp

- Để cách điện giữa dây quấn và lõi thép,ngời ta dùng giấy bìa làm khuôn cho các dây quấn

- Để hoàn chỉnh và tăng mức cách

điện,các MBA đợc tẩm sơn cách

điện.Nhng muốn cho việc tẩm đạt hiệu quả cao,cần phải sấy trong chân không rồi tẩm dới áp lực để chất tẩm thấm sâu vào các khe hở của cuộn dây

Bảng 10-3 cho điện áp đánh thủng của một số giấy và vải cách điện dùng cho MBA(trị số trung bình để tham khảo,có thể thay đổi theo nhà chế tạo)

IV Tổng kết bài học: 5’

- Nhắc lại nội dung chính của bài học

Câu hỏi 1: Kể tên các vật liệu dùng làm mạch từ máy biến áp?

Câu hỏi 2: Nêu tên và công dụng của một số loại vật liệu cách điện của máy biến áp

Trang 31

Bài 11- Thực hành Chuẩn bị vật liệu và làm khuôn quấn máy biến áp(3t)

Kiểm tra thực hành( 1t)

a/ Mục tiêu bài học:

- Chuẩn bị dụng cụ cần thiết cho quấn máy biến áp theo thiết kề

- Làm đợc khung quấn dây theo thiết kế

2 Kĩ năng:

Làm đợc thành thạo các công việc chuẩn bị vật liệu và làm khuôn quấn MBA

3 Thái độ:

Yêu thích công việc, luôn tìm hiểu và vận dụng vào bài thực hành

B/ Chuẩn bị bài dạy:

1/chuẩn bị nội dung:

2/Chuẩn bị đồ dùng dạy học:

- Phích cắm điện, công tắc

- Bàn quấn dây, panh,đồng hồ đo điện,khoan,mỏ hàn,kìm các loại,bút thử điện,tua vít,dao,kéo

- Lõi thép,dây quấn cuộn sơ cấp,thứ cấp,dây điện

-Vật liệu cách điện:Giấy cách điện,bìa cách điện,,băng dính,băng vải,ống ghen -Vật liệu khác: Sơn cách điện,nhựa thông,thiếc hàn,ốc,vít,thanh kẹp

III/ Tiến trình bài thực hành:

1/ ổn định lớp: 2 phút

2/ Kiểm tra bài cũ: 3’

Câu hỏi: Trình bày vật liệu chế tạo dây quấn máy biến áp?Dây quấn MBA cần

đảm bảo những yếu tố gì?

3/ Nội dung bài thực hành: 125’

Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung bài giảng

- Dây quấn máy biến áp

- Vật liệu cách điện của máy biến áp

Trang 32

41

1

12345

80 110 160 220 250

70

Trang 33

để khi quấn dây khuôn không bị bẹp

Trang 34

Trang 35

Trang 36

Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung bài giảng n

Trang 37

Trang 38

Trang 39

Câu hỏi: Nêu trình tự làm khuôn quấn máy biến áp?

Bài 12 : Quấn máy biến áp một pha

- Hiểu đợc quy trình quấn máy biến áp một pha

- Hiểu đợc yêu cầu, cách tính toán của từng bớc khi thiết kế máy biến áp một pha

2 Kĩ năng:

- Biết quấn máy biến áp một pha công suất nhỏ

- Biết cách tính toán từng bớc của quy trình quấn máy biến áp một pha

3.Thái độ:

- Có thái độ nghiêm túc trong học tập

II/ Chuẩn bị bài dạy:

Trang 40

1/chuẩn bị nội dung:

2/Chuẩn bị đồ dùng dạy học:

- Phích cắm điện, công tắc

- Bàn quấn dây, panh,đồng hồ đo điện,khoan,mỏ hàn,kìm các loại,bút thử điện,tua vít,dao,kéo

- Vật mẫu: Lõi thép,dây quấn

- Dụng cụ: Vạn năng kế để kiểm tra,kìm,tuavít,bút thử điện

- Lõi thép,dây quấn cuộn sơ cấp,thứ cấp,dây điện

- Vật liệu cách điện: Giấy cách điện,bìa cách điện,,băng dính,băng vải,ống ghen

- Vật liệu khác: Sơn cách điện,nhựa thông,thiếc hàn,ốc,vít,thanh kẹp

III/ Quá trình thực hiện bài giảng

1/ ổn định lớp: 2’

2/ Kiểm tra bài cũ: 3’

Câu hỏi: Nêu các quy trình làm khuôn máy biến áp?

3/ Nội dung bài giảng: 125’

Tiêu đề	Giới thiệu giáo dục nghề điện dân dụng
Tác giả	Nguyễn Đức Hưng
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên
Chuyên ngành	Điện dân dụng
Thể loại	Giáo án
Thành phố	Hưng Yên

Định dạng
Số trang	267
Dung lượng	1,28 MB