Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm Bến Quê của nhà văn Nguyễn Minh Châu, nó đã đem đến cho người đọc những cảm nhận thấm thía nào về hai chữ “bến quê”.. Viết đoạn văn ngắn khoảng 10 d
Trang 1PHÒNG GDĐT HUYỆN VỤ BẢN
TRƯỜNG THCS NGUYỄN PHÚC ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH VÀO THPT NĂM HỌC 2017 – 2018
MÔN NGỮ VĂN Thời gian làm bài : 120 phút( Đề thi gồm 02 trang)
Phần I: Tiếng Việt (2 đ) Hãy chọn phương án trả lời đúng nhất và viết chữ cái đứng trước
phương án đó vào bài làm!
Câu 1: Tìm câu tục ngữ hoặc thành ngữ có ý nghĩa khuyên nhủ mọi người tuân thủ phương châm
về chất khi nói năng?
A Nói có sách, mách có chứng B Ăn ốc nói mò
C Nói nhăng, nói cuội D Nói một tấc lên trời
Câu 2: Chọn từ ngữ xưng hô trong hội thoại chủ yếu căn cứ vào các yếu tố nào sau đây?
A Nội dung giao tiếp B Đối tượng giao tiếp
C.Thời gian giao tiếp D Không gian giao tiếp
Câu 3: Phần in đậm trong câu sau là thành phần gì?
“A, đây thật có phải là làng cũ mà hai mươi năm trời nay tôi hằng ghi lấy hình ảnh trong
kí ức không?”
Câu 4 Cặp từ nào sau đây không có quan hệ trái nghĩa?
Câu 5: Xét về cấu tạo ngữ pháp , câu văn sau thuộc kiểu câu nào?
“ Khi bọn con gái xúm nhau lại đối đáp với một anh bộ đội nói giỏi nào đấy, tôi thường đứng ra
xa, khoanh tay lại trước ngực và nhìn đi nơi khác, môi mím chặt” (Lê Minh Khuê)
A Câu đơn B Câu đặc biệt C Câu ghép D Câu rút gọn
Câu 6: Về hình thức, các câu văn sau liên kết với nhau bởi phép liên kết nào?
“Khái niệm văn bản nhật dụng không phải là khái niệm thể loại , cũng không chỉ kiểu văn bản
Nó chỉ đề cập tới chức năng , đề tài và tính cập nhật của nội dung văn bản mà thôi”
A Phép lặp B Phép nối C.Phép đồng nghĩa, trái nghĩa D Phép thế
Câu 7: Từ “ đổi mới” trong cụm từ “ Sự đổi mới” là từ loại nào?
Câu 8 Câu văn: Trước kia , khi bà chưa về với Thượng đế chí nhân, bà cháu ta đã từng sung sướng biết bao! (An- đéc- xen) đã sử dụng biện pháp tu từ gì?
A Ẩn dụ B Hoán dụ C Nói giảm nói tránh D Nói quá
Trang 2Phần II: Đọc hiểu văn bản (2 điểm)
Em hãy đọc đoạn văn bản sau và thực hiện các yêu cầu ở bên dưới:
“Bên kia những hàng cây bằng lăng, tiết trời đầu thu đem đến cho con sông Hồng một màu
đỏ nhạt, mặt sông như rộng thêm ra Vòm trời cũng như cao hơn Những tia nắng sớm đang từ từ
di chuyển từ mặt nước lên những khoảng bờ bãi bên kia sông, và cả một vùng phù sa lâu đời của bãi bồi ở bên kia sông Hồng lúc này đang phô ra trước khuôn cửa sổ gian gác nhà Nhĩ một thứ màu vàng thau xen với màu xanh non- những màu sắc thân thuộc quá như da thịt hơi thở của đất màu mỡ Suốt đời Nhĩ đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất, đây là một chân trời gần gũi mà lại xa lắc vì chưa hề bao giờ đi đến- cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình.”
1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn?
2 Theo tác giả, vì sao cái “bãi bồi ở bên kia sông” với nhân vật Nhĩ , là “ một chân trời
gần gũi mà lại xa lắc”? qua đó nhà văn muốn diễn tả tâm trạng gì cuả nhân vật Nhĩ?
3 Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm Bến Quê của nhà văn Nguyễn Minh Châu, nó đã
đem đến cho người đọc những cảm nhận thấm thía nào về hai chữ “bến quê”?
4 Từ việc đọc hiểu đoạn văn trên nói riêng, tác phẩm nói chung, em rút ra những bài học gì
cho bản thân?
Phần III: Tập làm văn (6 điểm)
1 Viết đoạn văn ngắn khoảng 10 dòng, chia sẻ những suy nghĩ của em về : Tình cảm quê
hương đất nước trong mỗi con người?(1,5 đ)
2 Phân tích đoạn thơ sau (4,5 đ)
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến
Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc
Mùa xuân – ta xin hát Câu Nam ai, nam bình Nước non ngàn dặm mình Nước non ngàn dặm tình Nhịp phách tiền đất Huế (Thanh Hải- Mùa xuân nho nhỏ)
Trang 3
ĐÁP ÁN ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH VÀO LỚP
I Trắc nghiệm ( 2 điểm) Mỗi câu đúng cho 0.25 điểm
II.Đọc hiểu văn bản (2 điểm)
2 - Theo tác giả, cái “bãi bồi ở bên kia sông” với nhân vật Nhĩ , là “ một chân trời gần
gũi mà lại xa lắc”là vì: Nhĩ chưa hề bao giờ đi đến- cái bờ bên kia sông Hồng ngay
trước cửa sổ nhà mình.”(0,25đ)
- Qua đó nhà văn muốn diễn tả tâm trạng xúc động ngỡ ngàng song lại đượm buồn và
có cả sự ân hận xót xa cuả nhân vật Nhĩ trước cảnh đẹp thiên nhiên nơi quê nhà…
(0,25)
0,5
3 Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm Bến Quê của nhà văn Nguyễn Minh Châu, nó đã
đem đến cho người đọc những cảm nhận thấm thía về hai chữ “bến quê”: Bến quê đó
là những gì thân thiết với mỗi người, là những bông hoa bằng lăng, con sông quê
hương, vòm trời quê hương, bãi bồi ở bên kia sông… đó là những gì gần gũi nhất, nơi
sinh ra lớn lên với nhiều kỉ niệm vui buồn của mỗi con người…
0,5
4 HS tự do nêu ra những bài học từ đoạn văn bản nói riêng, tác phẩm nói chung, Có thể
hướng đến các ý sau:
-Luôn quan tâm đến thiên nhiên, con người gần gũi hàng ngày quanh mình
-Phải biết phát hiện ra vẻ đẹp bình dị thân thuộc gần gũi của quê hương xứ sở đề nâng
niu, yêu quý
-Thể hiện tình yêu với quê hương xứ sở bằng những việc làm cụ thể thiết thưc… góp
phần tô đẹp thêm vẻ đẹp quê hương…
1,5
III.Tập làm văn
1 + Về hình thức: học sinh trình bày thành 1 đoạn văn nghị luận khoảng 10 dòng Cấu
trúc đoạn văn nghị luận rõ ràng
+ Về nội dung: Hs có thể tự do nêu suy nghĩ, miễn là hướng đến bàn bạc về nội dung
mà đề bài nêu Có thể hướng đến các ý sau:
-Tình cảm quê hương đất nước là tình cảm sẵn có trong mỗi con người
- Vì sao? Quê hương là nơi mỗi người sinh ra lớn lên, là nơi chốn ta quay về… Tình
cảm với quê hương là cơ sở của những tình cảm khác: tình bạn, tình đồng hương
-Phê phán những con người có thái độ thờ ơ, không quan tâm đến nơi mình sinh ra lớn
lên thậm chí quay mặt lại với quê hương
- Gắn bó với quê hương bằng những việc làm cụ thể thiết thực …góp phần xây dựng
quê hương giàu đẹp văn minh…
-Tình cảm quê hương đất nước trong mỗi con người, nói như nhà thơ Đỗ Trung
Quân: Quê hương nếu ai không nhớ/ sẽ không lớn nổi thành người…
1,5
2 Học sinh biết trình bày bài nghị luận về một đoạn thơ theo bố cục 3 phần
1 Mở bài: (0,25đ)
- Giới thiệu tác giả , tác phẩm
- Dẫn vào đoạn thơ, nhận xét khái quát về đoạn thơ
2 Thân bài: yêu cầu học sinh phân tích đoạn thơ để hướng tới các ý sau:
0,25
Trang 42.1: Luận điểm 1(2,5 đ)
Khát vọng được hòa nhập, dâng hiến cho đời của tác giả: muốn làm con chim, cành
hoa, nốt nhạc trầm xao xuyến để tô điểm cho sắc thắm của mùa xuân đất mẹ; để góp
phần làm nên cái rộn rã tưng bừng của bản hòa ca cuộc đời
LC1: Điều tâm niệm ấy được thể hiện một cách chân thành qua một loạt các
hình ảnh ẩn dụ đẹp: con chim, cành hoa, nốt nhạc trầm xao xuyến Các điệp ngữ, điệp
cấu trúc câu “ta làm, ta nhập”, tạo nhịp điệu thơ nhanh mạnh, dồn dập nhưng không
kém phần thiết tha Ở phần này, tác giả đã lặp lại hình ảnh, âm thanh mùa xuân ở phần
đầu bài thơ Đây là cách cấu tứ điệp mà không trùng tạo ra sự đối ứng chặt chẽ đầy
suy tưởng Những hình ảnh thơ được điệp lại song lại mang một ý nghĩa mới tượng
trưng cho ước nguyện của thi nhân - ước nguyện được sống có ích và làm vui làm đẹp
cho cuộc đời như một lẽ tự nhiên, vừa chân thành vừa giản dị Cũng theo nhà thơ, mỗi
người làm một tiếng chim hót, làm một cành hoa đẹp tỏa hương sắc, một nốt nhạc
trầm là đã góp một phần nhỏ bé nhưng tinh túy hữu ích vào cuộc đời chung, là đã
làm “ một mùa xuân nho nhỏ” dâng cho đời Hình ảnh “ mùa xuân nho nhỏ” trở thành
một hình ảnh ẩn dụ đầy sáng tạo, như ánh lên tỏa sức xuân trong tâm hồn nhà thơ Ông
coi việc được cống hiến hết mình cho TQ là niềm vui là lẽ sống của cuộc đời “Mùa
xuân” đã trở thành mùa xuân lí tưởng của tiếng lòng cao cả
LC2 : Cách chuyển đổi ngôi xưng hô từ “tôi” sang “ta” cùng với sự phát triển
của tứ thơ làm cho lời thơ không chỉ là tiếng lòng của thi sĩ mà nó đã hòa trong tiếng
lòng của mọi người Ý thơ thật đẹp, nhà thơ không chỉ nhận ra lẽ sống đẹp, làm theo
mà còn muốn nhắn tới tất cả mọi người hãy sống hữu ích, cống hiến một phần nhỏ bé,
tốt đẹp vào cuộc đời chung
LC3 : Ý thức công dân của Thanh Hải được bộc lộ rõ qua hình ảnh giàu sức
biểu cảm gây xúc động sâu xa: “Một mùa xuân tóc bạc.”
Từ “lặng lẽ” ở đầu một câu thơ thể hiện ý nguyện cống hiến âm thầm lặng lẽ, không
ồn ào khoa trương Điệp ngữ “dù là”, nhấn mạnh, giả định những hoàn cảnh khác
nhau, kết hợp với hình ảnh hoán dụ “tuổi hai mươi- khi tóc bạc” có ý nghĩa khắc sâu
tâm niệm: sống cống hiến khiêm nhường, lặng thầm đầy tâm huyết; cống hiến suốt
cuộc đời bất chấp thời gian không gian, nghịch cảnh
Luận điểm 2(1đ)
Câu dân ca xứ Huế ngọt ngào êm dịu:
Khổ thơ cuối là lời ngợi ca quê hương đất nước, là làn điệu dân ca đất Huế, đó
là câu hát Nam ai- Nam bình… Nhà thơ xúc động nhắc lại hai lần hình ảnh “Nước non
ngàn dặm”, gợi lên bao điều gần gũi thân thương… Phải chăng nhà thơ muốn nhấn
mạnh trên đất nước này đâu cũng đẹp cũng thấm đượm tình người và luôn có những
tấm lòng sẵn sàng cống hiến hy sinh…
Khổ thơ như lời ca tự hào, như khúc hát đẹp âm vang Tiếng ca xứ Huế khép lại
bài thơ nhưng lại mở ra mãi không chỉ là cảm xúc trước xuân tiên nhiên đất nước mà
còn là niềm tin khát vọng là sự lạc quan yêu đời đắm say…
* ĐÁNH GIÁ: (0,5đ) Đoạn thơ với những câu thơ 5 chữ gần với dân ca, âm
hưởng trong sáng, nhẹ nhàng tha thiết, điệu thơ như điệu của tâm hồn, cách gieo vần
liền tạo sự liền mạch của dòng cảm xúc hình ảnh tự nhiên giản dị: những hình ảnh ẩn
dụ, hoán dụ giàu ý nghĩa biểu tượng, sử dụng nhiều điệp từ, điệp ngữ, giọng điệu thơ
nhỏ nhẹ, trang nghiêm mà thiết tha ,chân tình nhưng mang sức khái quát lớn tất cả
giúp tác giả thể hiện một cách xúc động những suy ngẫm và tâm niệm của mình trước
mùa xuân đất nước Những suy nghĩ và tâm niệm đo của tác giả thật cao đẹp là sự phát
triển tự nhiên trong cảm xúc của bài thơ
Đặt đoạn thơ nói riêng, bài thơ nói chung vào hoàn cảnh chung của đất nước và hoàn
cảnh riêng của nhà thơ lúc đó ta càng trân trọng niềm yêu mến thiết tha, niềm tin
tưởng vào con người, vào cuộc sông, vào đất nước của ông
1,0
0,5
1,0
0,75
0,25
0,5
Trang 5KB: (0,25) Khẳng định giá trị ảnh hưởng tác dụng của đoạn thơ với bài thơ