SKKN Quan ly

thư viện chính là nơi đảm bảo việc sử dụng sách một cách hợp lý và tiết kiệm nhất Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều chủ trương đúng đắn và biện pháp cụ thể nhằm đẩy mạnh công tác xây dự

PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Nhà trường là trung tâm văn hóa giáo dục của Đảng, có nhiệm vụ:

“Làm tốt việc chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ ngày từ thưở thơ ấu cho đến lúc trưởng thành, nhằm tạo ra cơ sở ban đầu rất quan trọng của người Việt Nam mới, người lao động làm chủ tập thể và phát triển toàn diện”

Hoạt động chủ yếu của giáo viên và học sinh trong nhà trường là giảng dạy và học tập Cả hai hoạt động này đều phải sử dụng công cụ sách, báo Vì vậy, sách báo là một trong những cơ sở vật chất có vai trò trong nhà trường Sách báo không phải chỉ là một thứ sản phẩm văn hoá - vật chất đơn thuần mà là một thứ vật chất có tính đặc trưng, trong đó chứa đựng những giá trị tư tưởng và văn hóa, trí tuệ và tình cảm mà nhân dân thế giới và mỗi dân tộc đã tích luỹ và khẳng định, những giá trị ấy truyền lại cho nhiều thế hệ Sách báo (đặc biệt là sách giáo khoa) không những chứa đựng nội dung giáo dục mà còn là công cụ, phương tiện đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu, nội dung giáo dục và tính tích cực, độc lập của học sinh trong học tập

Sách báo chỉ có thể được quản lý tốt và phát huy được tác dụng tích cực của nó trên cơ sở tổ chức công tác thư viện Vì vậy, tổ chức thư viện trong nhà trường nhằm thỏa mãn nhu cầu về sách, báo cho giáo viên và học sinh, là một yêu cầu khách quan không thể thiếu được

Tổ chức thư viện và hoàn thiện các hoạt động của nó phục vụ dạy và học, đó cũng là biểu hiện đặc trưng của nhà trường tiên tiến

Ngày nay, trong điều kiện kinh tế nước ta còn gặp nhiều khó khăn, tổ chức tốt thư viện trong các trường học cũng có ý nghĩa kinh tế to lớn, bởi vì

thư viện chính là nơi đảm bảo việc sử dụng sách một cách hợp lý và tiết kiệm nhất

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều chủ trương đúng đắn và biện pháp cụ thể nhằm đẩy mạnh công tác xây dựng thư viện trong các trường học: QĐ 01/Bộ giáo dục-Đào tạo ngày 2 tháng 1 năm 2003 đã thay thế QĐ 659/Bộ giáo dục ban hành ngày 9 tháng 7 năm 1990 về quy chế tổ chức và hoạt động của thư viện trường phổ thông và nhiều văn bản, chỉ thị khác đã được ban hành, trong các nhà trường học mà còn là sự khẳng định vị trí quan trọng và tác dụng lớn lao của thư viện đến với sự nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ

Trên thực tế, công tác thư viện trong các trường Tiểu học tuy đã có một số tiến bộ, nhưng chưa đáp ứng được “Tiêu chuẩn thư viện trường học” theo

QĐ 01

Nguyên nhân khách quan của tình trạng này là cơ sở vật chất của thư viện không có hoặc có rất ít ỏi Nguyên nhân chủ quan là do nhận thức về vai trò và vị trí của thư viện trong nhà trường của các cấp quản lý giáo dục chưa đầy đủ chế độ chính sách đối với cán bộ thư viện chưa giải quyết thoả đáng Đặc biệt, đội ngũ cán bộ thư viện chưa ổn định, chưa được đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ theo tiêu chuẩn

Hoạt động thư viện là một bộ phận trọng yếu không thể thiếu được của các trường phổ thông, bằng phương tiện sách, báo thư viện trường học góp phần quyết định chất lượng và không ngừng nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự học tự nghiên cứu cho học sinh

Hiện nay, đứng trước những nhiệm vụ to lớn của việc đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa phổ thông, các cán bộ thư viện trường học ngoài việc mở rộng kiến thức nói chung, còn cần phải nắm vững kỹ thuật nghiệp vụ

thư viện mới có thể đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao của giáo viên và học sinh đối với sách, báo và thông tin khoa học Chính vì lẽ đó Trong năm học 2008 - 2009, tôi đã tập trung chỉ đạo xây dựng thư viện trường tiên tiến và tích luỹ thành đề tài sáng kiến kinh nghiệm

NỘI DUNG

I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH THƯ VIỆN TRƯỜNG TH PHAN BỘI CHÂU

A Thuận lợi:

Trường TH Phan Bội Châu luôn được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng uỷ, Chính quyền, Phòng Giáo dục-Đào tạo Phước Long, Hội đồng Giáo dục xã Bình Tân

Thư viện trường TH Phan Bội Châu nhiều năm liên tiếp đạt chuẩn thư viện theo QĐ 01

Cán bộ ï Thư viện ổn định được tập huấn nghiệp vụ Thư viện ở Sở GD, Phòng GD

Trường không có điểm lẻ, học sinh tập trung học ở 1 điểm chính

B Khó khăn:

Cơ sở vật chất nhà trường chưa ổn định

C Tình hình thư viện trường TH Phan Bội Châu ( năm 2008 - 2009 )

+ Tổng số CB-GV-NV: 24/19 nữ  CBQL: 2/2 – GV đứng lớp: 15

TVTB: 1 – TPT: 1 – TKHTCĐ: 1 – NV: 4 + Tổng số học sinh: 342/153 nữ

+ Tổng số lớp: 13

Khối 1: 3 lớp 75/30 nữ

Khối 2: 3 lớp 72/32 nữ

Khối 3: 2 lớp 80/35 nữ

Khối 4: 2 lớp 58/27 nữ

Khối 5: 3 lớp 58/27 nữ

+ Cơ sở vật chất:

- Phòng thư viện: phòng đọc và cho mượn Chia làm 2 phòng đọc riêng cho học sinh, giáo viên, có đủ bàn ghế, ánh sáng, tủ mục lục, bảng giới thiệu, hướng dẫn tra cứu Kho sách được sắp xếp thành ba bộ phận rõ ràng:

 Sách giáo khoa

 Sách nghiệp vụ

 Sách tham khảo

- Trang thiết bị chuyên dùng:

- Giá sách một mặt, giá sách hai mặt

- Tủ trưng bày sách: dùng để triển lãm sách và tạp chí

- Bàn ghế phòng đọc, đủ ánh sáng

- Giá treo bản đồ, tranh ảnh

- Kho sách:

 Sách giáo khoa: 758 bản

 Sách nghiệp vụ: 661 bản

 Sách tham khảo: 2396 bản

 Báo, tạp chí: báo Giáo dục thời đại, tạp chí Giáo dục thế giới mới, Báo thiêu niên, báo măng non, báo tổng phụ trách

 Tranh ảnh, bản đồ, băng đĩa phục vụ cho dạy và học

II NHỮNG BIỆN PHÁP XÂY DỰNG THƯ VIỆN TRƯỜNG TIÊN TIẾN:

Thông qua nội dung sách, báo thư viện trường học góp phần tích cực nâng cao chất lượng dạy và học, tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, xây dựng thế giới quan khoa học, nếp sống văn minh cho giáo viên và học sinh

Các hoạt động tuyên truyền giới thiệu, triển lãm sách nhân các ngày

kỉ niệm lớn của dân tộc, của ngành có tác dụng tích cực đối với việc giáo dục

tư tưởng và truyền thống cách mạng cho học sinh

Các hoạt động thư viện còn phục vụ việc học tập tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng cho giáo viên, học sinh Để tổ chức tốt hoạt động Thư viện trong nhà trường, Hiệu trưởng cần phải có nhận thức hết sức đúng dắn về tầm quan trọng của hoạt động này đồng thời cần nắm vững các nguyên tắc về tổ chức, các yêu cầu về nghiệp vụ thư viện, quản lý và chỉ đạo đạt hiệu quả

A XÂY DỰNG VỐN SÁCH, BÁO:

Xây dựng vốn sách, báo là một nhiệm vụ quan trọng nhất của thư viện, vì kho sách báo là cơ sở vật chất đảm bảo mọi hoạt động nghiệp vụ của thư viện Các phương pháp xây dựng vốn sách, báo phải có cơ sở khoa học để đảm bảo thoả mãn nhu cầu sách, báo giảng dạy và học tập, phù hợp nội dung chương trình và trình độ giáo viên học sinh đáp ứng được yêu cầu giáo dục toàn diện của nhà trường

 Nguyên tắc xây dựng vốn sách, báo: Có 3 nguyên tắc:

a Nguyên tắc tính Đảng :

Mỗi cuốn sách, tài liệu lựa chọn đưa vào thư viện phải có nội dung

theo quan điểm đường lối chính sách của Đảng

b Nguyên tắc có kế hoạch :

+ Kế hoạch xây dựng vốn sách, báo quán triệt mục tiêu đào tạo, nội dung giáo dục và phương hướng phát triển giáo dục

+ Kế hoạch xây dựng vốn sách, báo phải phù hợp vốn kinh phí Kinh tế là điều kiện để phát triển về số lượng và chất lượng kho sách thư viện, nhưng điều quan trọng hơn là biết sử dụng kinh phí một cách hợp lý, tiết kiệm đạt hiệu quả giáo dục cao

Năm 2008 – 2009, Trường TH Phan Bội Châu được Hội cha mẹ học sinh hỗ trợ kinh phí cho hoạt động thư viện: 3.000.000 đồng

+ Nắm vững kế hoạch xuất bản, phát hành sách từng năm học Chỉ đạo Cán bộ thư viện phải thường xuyên theo dõi kế hoạch xuất bản sách mới, bản hướng dẫn đặt sách của NXB Giáo dục và các nhà xuất bản khác để xây dựng kế hoạch bổ sung cụ thể

c Nguyên tắc xây dựng vốn sách báo phù hợp với đặc điểm, tính chất và nhiệm vụ của thư viện trường học:

Kho sách thư viện trường học phải có nội dung tính khoa học giáo dục sâu sắc Phải căn cứ vào nội dung chương trình dạy và học của nhà trường, căn cứ vào nhu cầu đọc sách của giáo viên và học sinh mà tiến hành lựa chọn, đưa sách vào thư viện Đây cũng là căn cứ để xác định số lượng bản thích hợp để bổ sung vào thư viện Những cuốn sách phục vụ trực tiếp chương trình học của học sinh thì cần nhiều bản, ngược lại những cuốn chỉ phụcvụ riêng cho đối tượng là giáo viên thì số bản ít hơn

• Hiện nay trường đã có tổng số đầu sách: 3815 bản chia ra như sau:

 Sách giáo khoa:758 bản => SGK dùng chung : 268 bản

SGK giáo viên: 490 bản

 Sách nghiệp vụ: 661 bản

Trong đó:

• Các văn bản, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, các tài liệu hướng dẫn của ngành về công tác GD: 37 bản

• Sách bồi dưỡng CMNV sư phạm: 596 bản

• Sách nâng cao chuyên môn, ngoại ngữ, tin học: 12 bản

• Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên theo chu kì: 20 bản

 Sách tham khảo: 2396 bản

• Sách công cụ, tra cứu( từ điển): 8 bản

• Sách tham khảo phổ thông: 445 bản

• Sách nâng cao mở rộng kiến thức phù hợp bậc học: 280 bản

• Sách phục vụ các nhu cầu, sách nâng cao kiến thức chung, tài liệu các cuộc thi, đề thi học sinh giỏi: 1 637 bản

Mới bổ sung: 120 bản

 Báo, tạp chí: có 6 loại

B XÂY DỰNG KHO SÁCH :

Kho sách là cơ sở vật chất quan trọng nhất của thư viện, nó đảm bảo sự tồn tại và hoạt động của thư viện Nhờ công tác bổ sung, nội dung kho sách sẽ thường xuyên được tăng về số lượng và chất lượng Nhưng sách báo trong thư viện phát huy được tác dụng nhiều hay ít phụ thuộc chủ yếu vào việc tổ chức kho sách một cách khoa học, hợp lý mới có thể thoả mãn ngày càng cao nhu cầu của người đọc và sử dụng đến mức tối da những sách báo có trong thư viện

Trong nhà trường, việc phân chia kho sách thành những bộ phận riêng là

cơ sở thuận tiện cho việc sử dụng sách báo, tạo điều kiện cho thư viện hoạt động dễ dàng, đáp ứng kịp thời mọi yêu cầu của giáo viên và học sinh, tăng nhanh sự luân chuyển sách và làm cho thư viện thực sự trở thành trung tâm hoạt động văn hoá và khoa học của nhà trường

a Bố trí kho sách :

Xuất phát từ nhu cầu phục vụ dạy và học, nhà trường có kế hoạch xây dựng kho sách theo yêu cầu sau:

- Địa điểm xây dựng kho sách phải thuận tiện, tạo điều kiện cho việc phục vụ giáo viên và học sinh được nhanh, gọn

- Giảm bớt sự đi lại của cán bộ thư viện khi phục vụ

- Nơi đặt kho sách phải sáng sủa, cao ráo, thoáng mát, sạch đẹp

b Trang thiết bị :

Để làm tốt công tác bảo quản sách báo, cần trang bị: giá, tủ, kệ theo mẫu đã được quy định

c Các loại kho:

Thư viện trường học tổ chức làm 3 kho (3 bộ phận sách)

- Sách giáo khoa

- Sách nghiệp vụ

- Sách tham khảo(dùng cho giáo viên và học sinh)

d Phương pháp xếp sách báo:

Tất cả các loại sách, báo, tạp chí, tranh ảnh, bản đồ và các loại ấn phẩm khác trong thư viện được sắp xếp theo nhiều phương pháp khác nhau; mỗi phương pháp sắp xép đều có ưu điểm riêng nhưng cũng có mặt hạn chế nhất định

Sắp xếp theo số đăng ký cá biệt: là sắp xếp theo thứ tự cuốn sách nhập vào thư viện Cách sắp xếp này không theo nội dung của sách Phương pháp xếp rất đơn giản nhưng sách bị phân tán, sách có cùng một nội dung, cùng một tác giả sẽ ở vị trí khác nhau

Sắp xếp theo số đăng ký các biệt: là sắp xếp theo số đăng ký của mỗi cuốn sách Phương pháp này đang dược áp dụng phổ biến ở các trường tiểu

hóc vì noù phuø hôïp vôùi cô sôû vaôt chaât Hieôn nay ôû nhaø tröôøng(soâ löôïng saùch khođng nhieău)

C ÑAÍNG KYÙ SAÙCH BAÙO :

Saùch baùo trong thö vieôn nhaø tröôøng laø taøi sạn cụa Nhaø nöôùc, cụa giaùo vieđn vaø hóc sinh Saùch, baùo khođng nhöõng coù giaù trò veă kinh teâ maø coøn laø voân tri thöùc cụa loaøi ngöôøi Quan nieôm nhö vaôy ñeơ mói ngöôøi phại giöõ gìn saùch baùo nhö taøi sạn khaùc trong nhaø tröôøng

Trong hoaøn cạnh nhaø tröôøng coøn nhieău khoù khaín, traùch nhieôm bạo quạn saùch baùo lái caøng quan tróng, moôt cuoân saùch giöõ gìn toât coù theơ söû dúng ñöôïc nhieău naím Vì vaôy, muoân quạn lyù toẫt thö vieôn, nhaât thieât phại ñaíng kyù töøng aân phaơm vaøo soơ ñeơ theo doõi vaø kieơm keđ

Döïa vaøo soâ ñaíng kyù cụa thö vieôn Hieôu tröôûng coù theơ:

- Bieât ñöôïc soâ löôïng, chaât löôïng saùch coù trong kho

- Ñaịt keâ hoách boơ sung daøi hán vaø ngaĩn hán

- Bieât ñöôïc söï phaùt trieơn cụa kho saùch

- Ñònh ra phöông höôùng phúc vú vaø nađng cao yù thöùc traùch nhieôm cho giaùo vieđn vaø hóc sinh trong tröôøng veă cođng taùc saùch

Quy ñònh coù 3 loái soơ:

1 Soơ ñaíng kyù toơng quaùt: laø ñaíng kyù toơng soâ saùch baùo theo moêi chöùng töø nhaôp, xuaât saùch baùo vaø tình hình kho saùch hieôn coù

2 Soơ ñaíng kyù caù bieôt: laø ñaíng kyù töøng cuoân saùch, töøng táp chí, töøng tôø baùo, töøng taøi lieôu coù trong thö vieôn

3 Soơ ñaíng kyù saùch giaùo khoa:

- Yeđu caău caùn boô thö vieôn khi vaøo soơ phại sách seõ roõ raøng, traùnh nhaăm laên

- Phải giữ gìn, bảo quản sổ đăng ký cẩn thận, mất sổá sẽ không còn

cơ sở để kiểm tra tài sản và quản lý kho sách nữa

- Khi đăng ký phải dựa vào những chứng từ chính xác, đối chiếu số lượng sách với chứng từ

D PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TUYÊN TRUYỀN, GIỚI THIỆU SÁCH, BÁO:

Trong trường học, việc giới thiệu và tuyên truyền sách báo cho giáo viên và học sinh chiếm vị trí quan trọng trong công tác thư viện: Đây là việc phải làm thường xuyên, khoa học và hợp lý nhằm giới thiệu những cuốn sách, bài báo có nội dung phục vụ thiết thực cho dạy và học, nhất là trong quá trình thực hiện đổi mới nội dung chương trình sách khoa lớp 1, 2, 3, 4, 5

1 Tuyên truyền miệng bằng những hình thức như:

- Đọc to nghe chung: Hình thức này rát cần cho học sinh lớp 1, 2, 3,

vì các em chưa nắm được kỹ thuật đọc, chưa có khả năng giữ trong trí nhớ những lời nói và không tự sắp xếp hoàn chỉnh được từng ý, từng phần…

- Tổ chức vào các buổi sinh hoạt ngoại khoá, chương trình phát thanh măng non (hàng tuần), theo từng lớp (tiết sinh hoạt chủ nhiệm)

- Kể chuyện theo sách:

Kể chuyện dã trở thành một phân môn trong môn Tiếng Việt ở các lớp tiểu học và đóng vai trò quan trọng trong môn học này Đây là hình thức tuyên truyền giới thiệu sách có hiệu quả đối với học sinh

Kể chuyện theo sách được tổ chức toàn trường(lớp 1 - lớp 5) Mỗi lớp kể 2 câu chuyện theo sách đạo đức(kể cá nhân + kể tập thể)

2 Tuyên truyền giới thiệu trực quan:

- Trieơn laõm saùch: caín cöù theo chöông trình hóc, theo trình ñoô, ñoô tuoơi vaø tađm sinh lyù cụa bán ñóc ñeơ toơ chöùc trieơn laõm saùch, baùo theo chuyeđn ñeă hoaịc trieơn laõm saùch baùo môùi xuaât bạn

- Trong naím hóc, thö vieôn tröôøng ñaõ trieơn laõm giôùi thieôu saùch 2 laăn ( ngaøy 20.11; 22.12) Ñoâi vôùi lôùp 1, 2, 3, trieơn laõm 4 - 5 cuoân; Caùc khoâi lôùp 4 , 5 trieơn laõm 6 - 10 cuoân

- Hóc sinh ñeẫn tham quan trieơn laõm theo lòch ñaõ quy ñònh cho töøng lôùp

E TOƠ CHÖÙC PHÚC VÚ NGÖÔØI ÑÓC TRONG THÖ VIEÔN:

Trong hoaøn cạnh nhaø tröôøng hieôn nay, vieôc toơ chöùc phúc vú ngöôøi ñóc trong thö vieđïn laø hình thöùc ñóc vaø hình thöùc cho möôïn:

a Ñóc tái choê: ngoaøi kho saùch chung, nhaø tröôøng coøn boâ trí phoøng ñóc Nôi ñóc saùch thoaùng maùt, sách seõ, ñaăy ñụ aùnh saùng, baøn gheâ vaø bạo ñạm ñöôïc traôt töï, tónh mòch

b Cho möôïn saùch: Vieôc cho giaùo vieđn vaø hóc sinh möôïn saùch tuyø thuoôc vaøo soâ löôïng saùch baùo hieôn coù trong thö vieôn nhaø tröôøng Saùch cho möôïn phại ñöôïc chón lóc kyõ, phuø hôïp vôùi ñoâi töôïng cho möôïn

Giaùo vieđn, hóc sinh phại ñaíng kyù möôïn saùch vaø ñöôïc phaùt thẹ do nhaø tröôøng caâp (phaùt haønh ñöôc 360 thẹ ñóc saùch)

Ñoâi vôùi hóc sinh coù theơ möôïn caù nhađn hoaịc theo toơ, theo lôùp

Caùn boô thö vieôn laøm soơ ghi möôïn saùch ñuùng maêu quy ñònh ghi cheùp roõ raøng vaø coù ñaăy ñụ chöõ kyù cụa ngöôøi möôïn saùch, ñeơ traùnh maât maùt vaø nhaăm laên

F.COĐNG TAÙC KIEƠM KEĐ, BẠO QUẠN KHO SAÙCH:

Kieơm keđ kho saùch laø moôt trong nhöõng nbieôn phaùp quạn lyù thö vieôn, laøm toât cođng taùc kieơm keđ laø thöïc hieôn toât cođng taùc kieơm keđ laø thöïc hieôn toât cođng taùc