Nguyên tắc quản lý đầu tư
Trang 1Nhóm 12:
1 Trần Tất Đạt.
2 Lê Thành Đạt.
3 Nguyễn Duy Danh.
4 Đinh Văn Vũ Thăng.
5 Nguyễn Hà Minh.
Các nguyên tắc cần tuân thủ quản lý hoạt động đầu tư và biểu hiện của các nguyên tắc này trong công tác quản lý hoạt động đầu tư hiện nay
I) Khái niệm quản lý hoạt động đầu tư
Quản lý đầu tư là sự tác động liên tục, có tổ chức, định hướng mục tiêu vào quá trình
đầu tư và các yếu tố đầu tư, bằng một đồng bộ các biện pháp kinh tế-xã hội, tổ chức kĩthuật và các biện pháp khác nhằm đạt được các kết quả và hiệu quả cao nhất, trong điềukịên cụ thể xác định và trên cơ sở vận dụng sáng tạo những quy luật khách quan và cácquy luật đặc thù của đầu tư
II) Các nguyên tắc quản lý hoạt động đầu tư ở việt nam
1 Nguyên tắc thống nhất chính trị và kinh tế, kết hợp hài hòa giữa 2 mặt kinh tế
và xã hội trong quản lý hoạt động đầu tư
- Ở Việt Nam chính trị và kinh tế không thể tách rời nhau Chính sách của đảng là
cơ sở của mọi biện pháp lãnh đạo kinh tế
- Đảng vạch ra đường lối chủ trương phát triển kinh tế xã hội Đảng chỉ rõ conđường biện pháp và phương tiện thực hiện chủ trương đường lối đặt ra mà chính phủ làngười thực hiện
- Đảng động viên quần chúng đông đảo đoàn kết tham gia thực hiện đường lối chủtrương
- Nhà nước biến đường lối chủ trương của đàng thành kế hoạch và kiểm tra, tổngkết việc thực hiện kế hoạch
Trang 2- Phát triển kin tế phải đi đôi với công bằng xã hội Khắc phục tình trạng phân hoágiầu nghèo đầu tư để phát triển kinh tế nhưng không được diễn ra chênh lệch quá đáng
vể mức sống và chiến lược phát triển kinh tế vùng, tầng lớp Dan cư
- Nguyên tắc thừa nhận sự tồn tại của các hình thức thuê mướn lao động trong các
dự án đầu tư nhưng cố gắng không để dẫn đến phân hoá xã hội hay phân hoá
2 Nguyên tắc tập trung dân chủ
- Theo nguyên tắc này khi giải quyết bất kỳ vấn đề phát sinh quản lý đầu tư thìmột mặt phải dựa vào ý kíên, tập trung chủ động sáng tạo của đối tượng bị quản lý
- Đòi hỏi phải có trung tâm quản lý tập trung thống nhất với mức độ phù hợp đểkhông xảy ra tình trạnh tự do vô chính phủ và tự do vô chủ trong quản lý nhưng cũngđảm bảo không ôm đồm
Trang 3Do đó chúng ta có thể kết hợp quản lý theo 3 dạng sau
4 Nguyên tắc kết hợp lợi ích trong đầu tư
- Trong thực tế có rất nhiều loại lợi ích kinh tế- xã hội, lợi ích của nhà nước-tập thể và
cá nhân lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài hoạt động đầu tư chỉ có thể diễn ra khi
có sự kết hợp hài hoà giữa lợi ích của mọi đối tượng bởi vì chỉ có khi đó mới tạo động lực cùng chiều cho mọi người dân trong xã hội mới làm cho nền kinh tế phát triển vững chắc và ổn định
5 Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả
- Với một lượng vốn đầu tư nhất định phải đem lại hiệu qủa kinh tế xã hội dự kiến với chi phí thấp nhất
Nguyên nhân của sự lãng phí:
Không có quy hoạch
Thất thoát lãng phí trong xác định chủ trương đầu tư
Nhập công nghệ cũ tràn lan, thất thoát trong thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật trong tổng dự toán
Trong kế hoạch hoá hoạt động đầu
Trang 4Trong đấu thầu xây dựng
Trong thiết kế xây dựng
Trong chuẩn bị xây dựng
Trong cơ chế quản lý giá
Tiết kiệm trong việc sử dụng tài nguyên
Đổi mới chính sách và đòn bẩy kinh tế nhằm khuyến khích sử dụng có hiệu qủa
và tiết kiệm các nguồn lực
Kiểm tra kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng công quỹ công tác của dự án
Ngoài ra có 1 số nguyên tắc nữa như:
+ Nguyên tắc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong quản lý hoạt động kinh tế
- Mọi vi phạm đều bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật dựa trên xác lệnh của nhà nước Nguyên tắc này không cho phép các cơ quan nhà nước thực hiện đầu tư một cách chủ quan mà phải nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật Điều này đòi hỏi chúng ta phải có hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, giáo dục pháp luật cho người dân và xử lý nghiêm minh trong mọi hành vi vi phạm pháp luật trong đầu tư
+ Nguyên tắc mở rộng hợp tác đầu tư với các nước
Trang 5- Hợp tác trên nguyên tắc các bên cùng có lợi, không xâm phạm độc lập chủ quyền lãnh thổ của nhau Đa phương hoá quan hệ hợp tác đầu tư với các nước trong mọi lĩnh vực
III) Biểu hiện của các nguyên tắc này trong hoạt động quản lý đầu tư ở Việt Nam
1 Nguyên tắc thống nhất giữa chính trị và kinh tế, kết hợp hài hòa giữa 2 mặt kinh tế và xã hội
- Vai trò quản lý của Nhà nước: Ở Việt Nam chính trị và kinh tế luôn đi cùng nhau thể
hiện trong tất cả chủ trương chính sách của Đảng và Chính Phủ.Cơ chế đó thể hiện ở việc Đảng vạch ra đường lối chủ trương phát triển kinh tế- xã hội,Đảng chỉ rõ con đường biện pháp và phương tiện để thực hiện đường lối đã đề ra và Chính Phủ là người đôn đốc, kiểm tra viêc thực hiện
Nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội 2011-2020 được Quốc hội thông qua:
Các chỉ tiêu về kinh tế
* Về chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế (GDP):
Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân 7 - 8%/năm GDP năm 2020 theo giá so sánh bằng khoảng 2,2 lần so với năm 2010; GDP bìnhquân đầu người theo giá thực tế đạt khoảng 3.000 USD
Bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô Xây dựng cơ cấu kinh tế công nghiệp, nông nghiệp,dịch vụ hiện đại, hiệu quả Tỉ trọng các ngành công nghiệp và dịch vụ chiếm khoảng85% trong GDP Giá trị sản phẩm công nghệ cao và sản phẩm ứng dụng công nghệ caođạt khoảng 45% trong tổng GDP Giá trị sản phẩm công nghiệp chế tạo chiếm khoảng40% trong tổng giá trị sản xuất công nghiệp Nông nghiệp có bước phát triển theohướng hiện đại, hiệu quả, bền vững, nhiều sản phẩm có giá trị gia tăng cao Chuyểndịch cơ cấu kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động; tỉ lệ lao động nông nghiệpkhoảng 30 - 35% lao động xã hội
Yếu tố năng suất tổng hợp đóng góp vào tăng trưởng đạt khoảng 35%; giảm tiêu haonăng lượng tính trên GDP 2,5 - 3%/năm Thực hành tiết kiệm trong sử dụng mọi nguồnlực
Kết cấu hạ tầng tương đối đồng bộ, với một số công trình hiện đại Tỉ lệ đô thị hoáđạt trên 45% Số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới khoảng 50%
* Các chỉ tiêu về xã hội
Trang 6Xây dựng xã hội dân chủ, kỷ cương, đồng thuận, công bằng, văn minh Đến năm
2020, chỉ số phát triển con người (HDI) đạt nhóm trung bình cao của thế giới; tốc độtăng dân số ổn định ở mức khoảng 1%; tuổi thọ bình quân đạt 75 tuổi; đạt 9 bác sĩ và 26giường bệnh trên một vạn dân, thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân; lao động qua đào tạođạt trên 70%, đào tạo nghề chiếm 55% tổng lao động xã hội; tỉ lệ hộ nghèo giảm bìnhquân 1,5 - 2%/năm; phúc lợi xã hội, an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe cộng đồngđược bảo đảm Thu nhập thực tế của dân cư gấp khoảng 3,5 lần so với năm 2010; thuhẹp khoảng cách thu nhập giữa các vùng và nhóm dân cư Xoá nhà ở đơn sơ, tỉ lệ nhà ởkiên cố đạt 70%, bình quân 25 m2 sàn xây dựng nhà ở tính trên một người dân
Giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đến năm 2020, có một số lĩnh vực khoa học và côngnghệ, giáo dục, y tế đạt trình độ tiên tiến, hiện đại Số sinh viên đạt 450 trên một vạndân
Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; gia đình ấm no, tiến bộ,hạnh phúc; con người phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sángtạo, ý thức công dân, tuân thủ pháp luật
* Các chỉ tiêu về môi trường
Cơ bản giữ các chỉ tiêu về môi trường như đã trình Quốc hội
Cải thiện chất lượng môi trường Đến năm 2020, tỉ lệ che phủ rừng đạt 45% Hầu hếtdân cư thành thị và nông thôn được sử dụng nước sạch và hợp vệ sinh Các cơ sở sảnxuất kinh doanh mới thành lập phải áp dụng công nghệ sạch hoặc trang bị các thiết bịgiảm ô nhiễm, xử lý chất thải; trên 80% các cơ sở sản xuất kinh doanh hiện có đạt tiêuchuẩn về môi trường Các đô thị loại 4 trở lên và tất cả các cụm, khu công nghiệp, khuchế xuất có hệ thống xử lý nước thải tập trung 95% chất thải rắn thông thường, 85%chất thải nguy hại và 100% chất thải y tế được xử lý đạt tiêu chuẩn Cải thiện và phụchồi môi trường các khu vực bị ô nhiễm nặng Hạn chế tác hại của thiên tai; chủ độngứng phó có hiệu quả với biến đổi khí hậu, nhất là nước biển dâng
ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI, ĐỔI MỚI MÔ HÌNH TĂNG
TRƯỞNG, CƠ CẤU LẠI NỀN KINH TẾ
1 Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô; huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực
Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường đồng bộ và hiện đại là tiền đề quan trọng thúc đẩy quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô
2 Phát triển mạnh công nghiệp và xây dựng theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng
và sức cạnh tranh
Trang 73 Phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững
4 Phát triển mạnh các ngành dịch vụ, nhất là các dịch vụ có giá trị cao, tiềm năng lớn
và có sức cạnh tranh
5 Phát triển nhanh kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông
6 Phát triển hài hoà, bền vững các vùng, xây dựng đô thị và nông thôn mới
7 Phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội hài hoà với phát triển kinh tế
8 Phát triển mạnh sự nghiệp y tế, nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân
9 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới toàn diện và phát triển nhanh giáo dục
- Chính sách đối với người lao động trong lĩnh vực đầu tư
* Đảm bảo mức thu nhập
Cải cách cơ bản tiền lương đối với cán bộ, công chức nhà nước Tiền tệ hóa đầy đủtiền lương, điều chỉnh tiền lương bảo đảm mức sống tương ứng với nhịp độ tăng thunhập trong xã hội Hệ thống thang, bậc lương bảo đảm tương quan hợp lý, khuyếnkhích người giỏi, lao động có năng suất cao Thay đổi cơ chế tài chính đối với khu vực
sự nghiệp, tạo điều kiện đổi mới chế độ tiền lương của khu vực này Thông qua cải cáchchế độ tiền lương, thúc đẩy việc tinh giản biên chế bộ máy công quyền
Theo Nghị định mới được Chính phủ ban hành ngày 12/9, từ ngày 1/10/2008, mức
lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng sẽ tăng thêm 15% đối với 4
nhóm đối tượng.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Huỳnh Thị Nhân
cho biết, việc điều chỉnh này nằm trong lộ trình cải cách tiền lương nhằm góp phần đảm
Trang 8bảo an sinh xã hội, đặc biệt đối với các đối tượng khó khăn như cán bộ, công nhân, viênchức có thu nhập thấp, người nghỉ hưu Việc điều chỉnh này cũng nhằm giảm bớt khókhăn do trượt giá gây ra.
* Tạo môi trường làm việc thuận lợi
- Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ra pháp lệnh
số 13/1999/PL-UBTVQH10 ngày 24/4/1999 nhằm nâng cao trách nhiệm tổ chức, cánhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa dịch vụ trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêudùng
Ngày 24/4/2008, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký ban hành Nghị định
số 55/2008/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Bảo vệ quyền lợi người tiêudùng Nghị định gồm 6 chương, 36 điều Đối tượng áp dụng của Nghị định: Người tiêudùng; Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá, dịch vụ; Tổ chức bảo vệ quyền lợi ngườitiêu dùng; Cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Các cơ quan,
tổ chức khác có liên quan đến hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo quyđịnh của Nghị định này và các quy định khác của pháp luật có liên quan
1.2 Đánh giá mức độ thực thi nguyên tắc này tại VN:
Nhìn chung đa phần dự án thực hiện đều có tính đến hiệu quả kinh tế và xã hội tuy nhiên vẫn còn thiên về lợi nhuận Nhiều dự án đảm bảo tính xã hội, môi trường chưa tốt, đây chủ yếu là khâu yếu kém trong việc thẩm định dự án đầu tư.
Trang 9là khi triển khai dự án, những công tác chuẩn bị đã không được chú ý đúng mức, trong đó chủ yếu là việc lựa chọn đối tác Chính phủ đã thừa nhận đây là sai lầm lớn dẫn đến những hậu quả trên trong báo cáo thẩm tra dự án Tuy nhiên k thể phủ nhận vai trò kinh tế to lớn của dự án này mang lại : Nhà máy lọc dầu Dung Quất là nhà máy lọc dầu đầu tiên của cả nước và là công trình trọng điểm quốc gia được Chính phủ giao PVN thực hiện với số vốn đầu tư trên 3 tỷ USD Nhà máy có công suất thiết kế 6,5 triệu tấn/năm, đáp ứng trên 30% nhu cầu xăng dầu
cả nước hiện nay Và lao động việt nam chiếm hơn 75% lao động chính trong vận hành nhà máy.
Và cả những vướng mắc, can thiệp từ chính trị:
Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã chịu nhiều chỉ trích quốc tế về địa điểm và giá trị của nó Những người chỉ trích cho rằng chính trị đã xen vào quyết định kinh tế.[6] Năm 1995, tập đoàn Total SA của Pháp đã chấm dứt thương lượng đầu tư với
lý do rằng chính phủ đòi phải đặt nhà máy tại miền trung, cách xa những cơ sở hạ tầng dầu mỏ trong nước.[7]Năm 1997, Ngân hàng Thế giới nói dự án này sẽ
"không làm gì cho nền kinh tế"[7] và năm sau Quỹ Tiền tệ Quốc tế nói rằng giá trị của dự án này "đáng ngờ".[7] Năm 1998, mặc dù đã ký hợp đồng tham gia, tập đoàn Zarubezhneft cho rằng vịnh Dung Quất là "một địa điểm rất xấu", và đến năm 2002 đã rời bỏ dự án.[7] Năm 2003, Liên Hiệp Quốc đã nhắc đến dự án này khi nói rằng Việt Nam nên tránh xa những "đầu tư có thu nhập thấp".[7]
7.000 hộ gia đình phải tái định cư ở nơi khác trước năm 2015 để có chỗ cho khu kinh tế Dung Quất.[6] Một số người làm nghề đánh cá cũng đã nhận thấy có ít cá hơn vì tiếng động từ nhà máy.[6]
3.Nguyên tắc quản lý theo ngành kết hợp quản lý theo vùng lãnh thổ
1.1 Định hướng phát triển ngành kinh tế
Định hướng này được thể hiện trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc về phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 như sau
Trang 102 Phát triển mạnh công nghiệp và xây dựng theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng
và sức cạnh tranh
Cơ cấu lại sản xuất công nghiệp cả về ngành kinh tế - kỹ thuật, vùng và giá trị mới Tăng hàm lượng khoa học công nghệ và tỉ trọng giá trị nội địa trong sản phẩm Phát triển có chọn lọc công nghiệp chế biến, chế tác, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp năng lượng, khai khoáng, luyện kim, hoá chất, công nghiệp quốc phòng Ưu tiênphát triển các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, sản phẩm có khả năng tham gia mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu thuộc các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp
cơ khí, công nghiệp công nghệ thông tin và truyền thông, công nghiệp dược Phát triểnmạnh công nghiệp hỗ trợ Chú trọng phát triển công nghiệp phục vụ nông nghiệp, nông thôn, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo và vật liệu mới đi đôi với áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, nguyên liệu Từng bước phát triển công nghiệp sinh học và công nghiệp môi trường Tiếp tục phát triển phù hợp các ngành công nghiệp sử dụng nhiều lao động
Phát huy hiệu quả các khu, cụm công nghiệp và đẩy mạnh phát triển công nghiệp theo hình thức cụm, nhóm sản phẩm tạo thành các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn và hiệu quả cao; hoàn thành việc xây dựng các khu công nghệ cao và triển khai xây dựng một
số khu nghiên cứu cải tiến kỹ thuật và đổi mới công nghệ Thực hiện phân bố công nghiệp hợp lý trên toàn lãnh thổ, bảo đảm phát triển cân đối và hiệu quả giữa các vùng.Phát triển ngành xây dựng đạt trình độ tiên tiến trong khu vực Nhanh chóng tiếp cận vàlàm chủ các công nghệ hiện đại, nâng cao năng lực công nghiệp xây lắp đáp ứng yêu cầu xây dựng trong nước và có khả năng cạnh tranh trong đấu thầu quốc tế Phát triển mạnh công nghiệp vật liệu xây dựng, nhất là vật liệu chất lượng cao, áp dụng công nghệmới
3 Phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững
Khai thác lợi thế của nền nông nghiệp nhiệt đới để phát triển sản xuất hàng hóa lớn với năng suất, chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh cao Tăng nhanh sản lượng và kim ngạch xuất khẩu nông sản, nâng cao thu nhập và đời sống nông dân, bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia Xây dựng mô hình sản xuất kinh doanh phù hợp với từng loại cây, con Khuyến khích tập trung ruộng đất; phát triển trang trại, doanh nghiệpnông nghiệp phù hợp về quy mô và điều kiện của từng vùng Gắn kết chặt chẽ, hài hoà lợi ích giữa người sản xuất, người chế biến và người tiêu thụ, giữa việc áp dụng kỹ thuật và công nghệ với tổ chức sản xuất, giữa phát triển nông nghiệp với xây dựng nôngthôn mới Đổi mới cơ bản phương thức tổ chức kinh doanh nông sản, trước hết là kinh doanh lúa gạo; bảo đảm phân phối lợi ích hợp lý trong từng công đoạn từ sản xuất đến tiêu dùng Phát triển hệ thống kho chứa nông sản, góp phần điều tiết cung cầu Tiếp tục đổi mới, xây dựng mô hình tổ chức để phát triển kinh tế hợp tác phù hợp với cơ chế thị trường Kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đất nông nghiệp, nhất là đất trồng lúa sang sử