Hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại thành phố sông công, tỉnh thái nguyên

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài và nhằm tăng cường quản lý, sử dụng có hiệuquả các nguồn lực của Nhà nước để hướng tới thực hiện mục tiêu đột phá xây dựng hạtầng đồng bộ trong thời g

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn "Hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên" là công trình

nghiên cứu khoa học, độc lập của tôi Các số liệu sử dụng trong luận văn là trung thực

và có trích dẫn nguồn gốc rõ ràng Kết quả nghiên cứu của luận văn chưa được công

bố trong bất kỳ chương trình nghiên cứu khoa học nào trước đây

Tác giả

Dương Phương Xuân

Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Ngô Thị Thanh Vân, Trường Đại học Thủy Lợi

đã tận tình hướng dẫn tôi trong việc thực hiện và hoàn thành Luận văn tốt nghiệpnày

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban chủ nhiệm Phòng sau Đại học và các thầy cô, giáotrong Khoa Quản lý kinh tế, Trường Đại học Thủy Lợi đã giúp đỡ, truyền đạt kiếnthức để tôi hoàn thành khóa học

Trong quá trình thực hiện đề tài tôi còn được sự giúp đỡ và cộng tác của các đồng chítại các địa điểm nghiên cứu, tôi xin chân thành cảm ơn các bạn bè, đồng nghiệp vàgia đình đã tạo điều kiện mọi mặt để giúp tôi hoàn thành Luận văn tốt nghiệp này.Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ CÔNG VÀ QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG

BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TẠI VIỆT NAM 4

1.1 Đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại việt nam 4

1.1.1 Khái niệm đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương 4

1.1.2 Đặc điểm của Tài chính công 5

1.1.3 Phân loại đầu tư công 7

1.1.4 Nguồn vốn cho đầu tư công 7

1.2 Quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương 8

1.2.1 Tổ chức bộ máy quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương 9

1.2.2 Căn cứ quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương 10

1.2.3 Nội dung quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương 11

1.2.4 Sự cần thiết của quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương 18

1.3 Tổng quan về thực trạng đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại Việt Nam 18

1.3.1 Thực trạng đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương ở nước ta .18

1.3.2 Các bài học kinh nghiệm đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương ở nước ta 23

1.3.3 Bài học kinh nghiệm cho Thành phố Sông Công trong công tác quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương 25

1.4 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại Việt Nam 26

Kết luận chương 1 28

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TẠI THÀNH PHỐ SÔNG CÔNG, TỈNH THÁI NGUYÊN 29

2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Sông Công ảnh hưởng đến công tác quản lý đầu tư công bằng vốn ngân sách địa phương 29

2.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên 292.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội của Thành phố Sông Công 322.2 Thực trạng đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại Thành phố SôngCông, tỉnh Thái Nguyên 412.3 Thực trạng công tác quản lý đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tạiThành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên 462.3.1 Thực trạng bộ máy quản lý vốn đầu tư công 462.3.2 Thực trạng lập kế hoạch phân bổ vốn đầu tư công 492.3.3 Thực trạng thẩm định tính khả thi của phương án sử dụng vốn đầu tư công 56

2.3.4 Thực trạng cấp phát, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư công 602.4 Đánh giá công tác quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại Thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên 642.4.1 Đánh giá theo tiêu chí quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương 642.4.2 Đánh giá theo tiêu chí quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương 66Kết luận chương 2 72CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNGBẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TẠI THÀNH PHỐ SÔNG CÔNG, TỈNH THÁI NGUYÊN 733.1 Phương hướng quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tạiThành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên 733.1.1 Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố trong giai đoạn 2016-2020 733.1.2 Định hướng đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương giai đoạn2016-2020 743.2 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại Thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên 763.2.1 Hoàn thiện bộ máy quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương

76 3.2.2 Nhóm giải pháp hoàn thiện lập kế hoạch phân bổ vốn đầu tư công 79

3.2.3 Nhóm giải pháp hoàn thiện thẩm định tính khả thi của phương án sử dụng

vốn đầu tư công 81

3.2.4 Nhóm giải pháp hoàn thiện cấp phát, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư công84 3.2.5 Nhóm giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát hoạt động quản lý vốn đầu tư công 86

3.2.6 Nhóm giải pháp khác 92

Kết luận chương 3 94

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 95

KẾT LUẬN 95

KIẾN NGHỊ 95

TÀI LIỆU THAM KHẢO 97

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 2.1 Bản đồ hành chính Thành phố Sông Công 29

Hình 2.2 Tỷ lệ các loại đất 32

Hình 2.3 Sơ đồ hiện trạng dân số Thành phố Sông Công 34

Hình 2.4 Cấu trúc phát triển vùng thành phố Sông Công 37

Hình 2.5 Sơ đồ bộ máy quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn ngân sách địa phương 46 Hình 2.6 Quy trình thẩm định báo cáo kinh tế - kỹ thuật 58

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Hiện trạng dân số Thành phố Sông Công 33Bảng 2.2 Hiện trạng lao động Thành phố Sông Công 35Bảng 2.3 Tổng hợp tình hình thực hiện một số dự án đầu tư thuộc nguồn vốn ngânsách thành phố Sông Công 43Bảng 2.4 Đội ngũ cán bộ công nhân viên quản lý vốn đầu tư công năm 2012-2016 48Bảng 2.5 Hiện trạng cơ cấu vốn đầu tư phát triển phân theo ngành kinh tế 50Bảng 2.6 Kế hoạch các dự án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại Thành phố Sông Công giai đoạn 2012-2016 52Bảng 2.7 Kế hoạch phân bổ vốn của một số dự án năm 2015, 2016 54Bảng 2.8 Kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản 56Bảng 2.9 Nguồn vốn huy động cho đầu tư công của thành phố Sông Công giai đoạn2012-2016 57Bảng 2.10 Kết quả thẩm định các dự án đầu tư sử dụng vốn NSĐP 59Bảng 2.11 Số dư tạm ứng nguồn vốn NSNN năm 2012 -2016 60Bảng 2.12 Tiến độ giải ngân vốn đầu tư bằng nguồn ngân sách Thành phố Sông Cônggiai đoạn 2012-2016 62Bảng 2.13 Kết quả thẩm tra, quyết toán các dự án đầu tư sử dụng vốn NSĐP 2012-

2016 63Bảng 2.14 Tốc độ tăng trưởng GDP giai đoạn 2012 - 2016 64Bảng 2.15 Giá trị tăng thêm (GDP) - Thu nhập bình quân đầu người năm 2012 - 2016 65Bảng 2.16 Thu, chi ngân sách Thành phố Sông Công giai đoạn 2012 - 2016 66

TTCN Tiểu thủ công nghiệp

UBND Ủy ban nhân dân

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của Đề tài

Đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương là một trong những nguồn lựcquan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và đời sống sinh hoạt của con người Đốivới một địa phương đang trong giai đoạn phát triển, đầu tư công bằng nguồn vốn ngânsách là yếu tố rất quan trọng, còn đối với công cuộc hiện đại hóa đất nước, đầu tư công

là yếu tố quan trọng hàng đầu Việc sử dụng đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sáchđịa phương cần có sự quản lý chung của nhà nước nhằm đảm bảo hiệu quả đối với việc

sử dụng đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương và duy trì các mục tiêuchung của xã hội Quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tốt hayxấu có tác động rất lớn đến nhiều lĩnh vực, nhiều mặt của kinh tế - xã hội, nhất là tronggiai đoạn phát triển kinh tế thị trường như hiện nay

Trong những năm qua, Việt Nam đã có nhiều thay đổi trong quản lý đầu tư công bằngnguồn vốn ngân sách địa phương Tuy nhiên, hiện nay, diễn biến về quản lý đầu tưcông bằng nguồn vốn ngân sách địa phương xuất hiện những vấn đề mới và cực kỳphức tạp, về lý luận cũng như thực tiễn của công tác quản lý đầu tư công bằng nguồnvốn ngân sách địa phương vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinhtế-xã hội Việc chấp hành kỉ luật, kỉ cương trong quản lý đầu tư công bằng nguồn vốnngân sách địa phương chưa nghiêm, có không ít những quy định của pháp luật đầu tưcông và những quy định của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến quản lý đầu tư côngbằng nguồn vốn ngân sách địa phương không được thực thi hoặc thực thi một cáchhình thức Nguồn lực quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương chưađược khai thác và phát huy đầy đủ, các quy định của pháp luật chưa bảo đảm giảiquyết hòa hợp lợi ích giữa Nhà nước với người dân Tình trạng lợi ích nhóm trongquản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương ngày càng nhiều, việc thayđổi, điều chỉnh sai quy định vẫn diễn ra thường xuyên Chất lượng quản lý đầu tưcông bằng nguồn vốn ngân sách địa phương chưa cao, tính liên kết trong quản lý đầu

tư còn yếu và thiếu

Công tác quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại tỉnh TháiNguyên hiện nay còn khá nhiều bất cập: về mặt pháp lý, số lượng văn bản quy phạm

về quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương được ban hành nhiềudẫn đến chồng chéo, khó thực hiện Công tác thẩm định, phê duyệt đầu tư công chưachú trọng đến đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương Năng lực của độingũ cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu chuyên môn sâu, nhất là ở các cấp chínhquyền cơ sở, công tác thanh tra rà soát đầu tư công chưa thường xuyên và thiếu kiênquyết trong quá trình xử lý làm kéo dài thời gian thanh tra, gây tác động xấu đến côngtác quản lý trên địa bàn Tỉnh

Thành phố Sông Công là đô thị loại III trực thuộc tỉnh Thái Nguyên Phía Bắcgiáp thành phố Thái N g u y ên, phía Đông, Tây, Nam giáp Thành phố Phổ Yên Thànhphố có vị trí khá thuận lợi: Cách thủ đô Hà Nội 65 km về phía Bắc, cách th à nh p hố Thái Ng u y ê n 15 km về phía Nam, cách sân b a y quốc t ế Nội Bài 45 km, cách h ồ N úi Cốc

17 km Diện tích 96,7141 km², dân số 66,450 người (2016), mật độ 687 người/km²

Quá trình hiện đại hóa đặt ra những yêu cầu to lớn đối với công tác quản lý đầu tưcông bằng nguồn vốn ngân sách trong đó bao hàm cả công tác quản lý đầu tư côngbằng nguồn vốn ngân sách địa phương đối với tỉnh Thái Nguyên nói chung và thànhphố Sông Công nói riêng Tốc độ phát triển kinh tế-xã hội, quá trình hiện đại hóa diễn

ra chóng mặt dẫn đến thảm họa mất cân đối nguồn vốn ngân sách Vì vậy, việc nghiêncứu thực tiễn quá trình thực hiện công tác quản lý để từ đó có những đề xuất hoànthiện theo hướng phù hợp hơn với những yêu cầu mới là hết sức cần thiết Xuất phát từ

những yêu cầu và thực tiễn trên, học viên lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác quản

lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên” làm đề tài có tính cấp thiết và ý nghĩa cho luận văn của mình.

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là trên cơ sở hệ thống cơ sở lý luận và phân tích,đánh giá thực trạng công tác quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địaphương tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013-2016 để tìm kiếm

những giải pháp phù hợp nhằm tăng cường công tác quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020.

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Luận văn chủ yếu nghiên cứu các nội dung và công cụ sử dụngtrong quản lý về đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại thành phốSông Công, tỉnh Thái Nguyên

Phạm vi nghiên cứu: Về nội dung và không gian: Đánh giá thực trạng công tác quản lý

về đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương và đề ra các giải pháp hoànthiện hiệu quả công tác này tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên

- Về thời gian: Đánh giá thực trạng giai đoạn 2012-2016, đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công trên địa bàn thành phố Sông Công giai đoạn 2017-2022

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, khảo sát

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ CÔNG VÀ QUẢN LÝ ĐẦU

TƯ CÔNG BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TẠI VIỆT NAM

1.1 Đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại Việt Nam

1.1.1 Khái niệm đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương

Theo nghĩa hẹp: Đầu tư công là đầu tư từ NSNN, từ nguồn viện trợ phát triển chínhthức của nước ngoài, từ nguồn phát hành trái phiếu của Chính phủ ở trong nước vànước ngoài

Theo nghĩa rộng: Đầu tư công là đầu tư của khu vực kinh tế Nhà nước bao gồm cả đầu

tư của Nhà nước và đầu tư của DNNN

Theo Luật Đầu tư công, Luật số 49/2014/QH13, “Đầu tư công là hoạt động đầu tư củaNhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và đầu

tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội” Theo cách hiểu nàythì lĩnh vực đầu tư công sẽ bao gồm:

+ Một là: Đầu tư chương trình, dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội

+ Hai là: Đầu tư phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chứcchính trị, tổ chức chính trị - xã hội

+ Ba là : Đầu tư và hỗ trợ hoạt động cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích

+ Bốn là: Đầu tư của Nhà nước tham gia thực hiện dự án theo hình thức đối tác côngty

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài và nhằm tăng cường quản lý, sử dụng có hiệuquả các nguồn lực của Nhà nước để hướng tới thực hiện mục tiêu đột phá xây dựng hạtầng đồng bộ trong thời gian tới, cụ thể khái niệm đầu tư công bằng nguồn vốn ngânsách địa phương là: Đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương là hoạt độngđầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xãhội và đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địaphương

1.1.2 Đặc điểm của Tài chính công

Tài chính công thực sự trở thành công cụ của Nhà nước để phục vụ và thực hiện cácchức năng của Nhà nước Hoạt động của Tài chính công rất đa dạng, liên quan đếnmọi lĩnh vực kinh tế - xã hội và tác động đến mọi chủ thể trong xã hội Chính nét đặcthù đó là nhân tố có ảnh hưởng quyết định tới các đặc điểm của Tài chính công Có thểkhái quát đặc điểm của Tài chính công trên các khía cạnh sau đây:

Đặc điểm về tính chủ thể của Tài chính công: Tài chính công thuộc sở hữu Nhà nước,

do đó, Nhà nước là chủ thể duy nhất quyết định việc sử dụng các quỹ công Việc sửdụng các quỹ công, đặc biệt là ngân sách Nhà nước, luôn luôn gắn liền với bộ máyNhà nước nhằm duy trì sự tồn tại và phát huy hiệu lực của bộ máy Nhà nước, cũngnhư thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội mà Nhà nước đảm nhận

Các nhiệm vụ kinh tế - chính trị - xã hội của một quốc gia trong từng thời kỳ phát triểnđược quyết định bởi cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước - Quốc hội, do đó,Quốc hội cũng là chủ thể duy nhất quyết định cơ cấu, nội dung, mức độ các thu, chingân sách Nhà nước tương ứng với các nhiệm vụ đã được hoạch định nhằm đảm bảothực hiện có kết quả nhất các nhiệm vụ đó

Đặc điểm về nguồn hình thành thu nhập của Tài chính công: Xét về nội dung vật chất,Tài chính công bao gồm các quỹ công Đó là một lượng nhất định các nguồn tài chínhcủa toàn xã hội đã được tập trung vào các quỹ công hình thành thu nhập của Tài chínhcông, trong đó ngân sách Nhà nước là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất

Việc hình thành thu nhập của Tài chính công có các đặc điểm chủ yếu là:

- Thứ nhất, Thu nhập của Tài chính công có thể được lấy từ nhiều nguồn khác nhau, cảtrong nước và ngoài nước; từ nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau, cả sản xuất, lưuthông và phân phối, nhưng nét đặc trưng là luôn gắn chặt với kết quả của hoạt độngkinh tế trong nước

- Thứ hai, Thu nhập của Tài chính công có thể được lấy về bằng nhiều hình thức vàphương pháp khác nhau, có bắt buộc và tự nguyện, có hoàn trả và không hoàn trả,ngang giá và không ngang giá nhưng, nét đặc trưng là luôn gắn liền với quyền lực

chính trị của Nhà nước, thể hiện tính cưỡng chế bằng hệ thống luật lệ do Nhà nướcquy định và mang tính không hoàn trả là chủ yếu.

Đặc điểm về tính hiệu quả của chi tiêu Tài chính công: Chi tiêu Tài chính công (gọi tắt

là chi tiêu công) là việc phân phối và sử dụng các quỹ công Các quỹ công bao gồmquỹ ngân sách Nhà nước và các quỹ Tài chính Nhà nước ngoài ngân sách Nhà nước.Chi tiêu công không phải là những chi tiêu gắn liền trực tiếp với các hoạt động sảnxuất kinh doanh ở các đơn vị cơ sở, mà là những chi tiêu gắn liền với việc thực hiệncác chức năng của Nhà nước, tức là gắn liền với việc đáp ứng các nhu cầu chung, nhucầu có tính chất toàn xã hội - tầm vĩ mô

Mặc dù hiệu quả của các khoản chi tiêu của Tài chính công trên những khía cạnh cụthể vẫn có thể đánh giá bằng các chỉ tiêu định lượng như vay nợ, một số vấn đề xãhội nhưng xét về tổng thể, hiệu quả đó thường được xem xét trên tầm vĩ mô Điều đó

có nghĩa là, hiệu quả của việc sử dụng các quỹ công phải được xem xét dựa trên cơ sởđánh giá mức độ hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội đã đặt ra mà các khoản chitiêu công phải đảm nhận

Thông thường việc đánh giá hiệu quả chi tiêu công dựa vào hai tiêu thức cơ bản: kếtquả đạt được và chi phí bỏ ra Kết quả ở đây được hiểu bao gồm: kết quả kinh tế và kếtquả xã hội, kết quả trực tiếp và kết quả gián tiếp

Đặc điểm về phạm vi hoạt động của Tài chính công: Gắn liền với bộ máy Nhà nước,phục vụ cho việc thực hiện các chức năng của Nhà nước và vai tr quản lý vĩ mô củaNhà nước đối với toàn bộ nền kinh tế, phạm vi ảnh hưởng của Tài chính công rất rộngrãi Tài chính công có thể tác động tới các hoạt động khác nhau của mọi lĩnh vực kinh

tế - xã hội Thông qua quá trình phân bổ các nguồn tài chính, Tài chính công có khảnăng động viên, tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia vào các quỹ công từ mọilĩnh vực hoạt động từ mọi chủ thể kinh tế xã hội; đồng thời, bằng việc sử dụng các quỹcông, Tài chính công có khả năng tác động tới mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế - xã hội,đạt tới những mục tiêu đã định

1.1.3 Phân loại đầu tư công

Có nhiều cách phân loại hoạt động đầu tư công theo các tiêu thức khác nhau Mỗi tiêuthức đáp ứng những nhu cầu quản lý và nghiên cứu kinh tế khác nhau Những tiêuthức phân loại chủ yếu trong đầu tư công thường được sử dụng là:

+ Theo bản chất đối tượng đầu tư: hoạt động đầu tư công bao gồm đầu tư cho các đốitượng vật chất (đường sá, cầu cống, nhà xưởng, máy móc, thiết bị, ) và đầu tư cho cácđối tượng phi vật chất như: trí tuệ, nguồn nhân lực, y tế, khoa học kỹ thuật,

+ Theo phân cấp quản lý: đầu tư công chia theo các dự án quan trọng quốc gia, nhóm

A, B và C

+ Theo mục đích đầu tư: Đầu tư vì lợi ích xã hội, lợi ích đất nước Đó là các khoản đầu

tư cho các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, cơ sở hạ tầng xã hội, giải quyết cácvấn đề an sinh xã hội

+ Đầu tư vì mục tiêu lợi nhuận: đây là các khoản đầu tư cho hoạt động sản xuất kinhdoanh, dịch vụ mà mục đích chủ yếu là lợi nhuận như đầu tư phát triển, mở rộng, nângcấp các doanh nghiệp nhà nước

1.1.4 Nguồn vốn cho đầu tư công

Tại Luật đầu tư công số 49/2014/QH2013 thì nguồn vốn cho đầu tư công gồm: vốnngân sách nhà nước, vốn công trái quốc gia, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn trái phiếuchính quyền địa phương, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãicủa các nhà tài trợ nước ngoài, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn từnguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách nhà nước, cáckhoản vốn vay khác của ngân sách địa phương để đầu tư

Trái phiếu Chính phủ: là nguồn vốn do Chính phủ phát hành trái phiếu nhằm mục đíchđầu tư cho các công trình xây dựng và các công trình nhằm phát triển sản xuất

Vốn tín dụng do Nhà nước bảo lãnh: là vốn mà doanh nghiệp vay tại các tổ chức tíndụng được các cơ quan Nhà nước (Bộ tài chính…) hoặc định chế tài chính được chỉđịnh (do chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ bảo lãnh)

Vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước:

Nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước có tác dụng tích cực trong việcgiảm đáng kể bao cấp vốn trực tiếp của nhà nước Với cơ chế tín dụng, các đơn vị sửdụng nguồn vốn này phải đảm bảo nguyên tắc hoàn trả vốn vay Chủ đầu tư là ngườivay vốn phải tính kỹ hiệu quả đầu tư, sử dụng vốn tiết kiệm hơn

Nguồn vốn đầu tư của các doanh nghiệp nhà nước: bao gồm vốn có nguồn gốc NSNNcấp vốn cho doanh nghiệp hoạt động và các khoản thu và lợi của nhuận của doanhnghiệp nhà nước, vốn vay của doanh nghiệp nhà nước với sự bảo lãnh của Chính phủ.Vốn đầu tư công - tư hỗn hợp theo mô hình dự án công tư kết hợp (PPP): là việc nhànước và nhà đầu tư cùng phối hợp thực hiện dự án phát triển kết cấu hạ tầng, cung cấpdịch vụ công trên cơ sở hợp đồng dự án

Nguồn vốn Viện trợ phát triển chính thức (ODA)

Nguồn vốn ODA là nguồn phát triển do các tổ chức quốc tế và các công ty chính phủnước ngoài cung cấp với mục tiêu trợ giúp các nước đang phát triển

Do lựa chọn đề tài nên em chỉ nghiên cứu nguồn vốn cho đầu tư công liên quan đếnvốn Ngân sách Nhà nước: Đây chính là nguồn chi của Ngân sách Nhà nước cho đầu

tư, đó là một nguồn vốn đầu tư quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế- xã hộicủa một quốc gia nói chung và cho vùng, miền, lãnh thổ, địa phương nói riêng Nguồnvốn này thường được sử dụng cho các dự án kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội, quốcphòng, an ninh, hỗ trợ các dự án của doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực cần sự tham giacủa Nhà nước, chi cho công tác lập và thực hiện các dự án quy hoạch tổng thể pháttriển kinh tế- xã hội vùng , lãnh thổ; quy hoạch xây dựng đô thị và nông thôn

1.2 Quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương

Quản lý đầu tư công bằng vốn ngân sách địa phương là sự tác động có tổ chức và điềuchỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động củacon người, do các cơ quan trong hệ thống hành pháp và hành chính thực hiện nhằm hỗtrợ các chủ đầu tư thực hiện đúng vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người đại diện sởhữu nhà nước trong các dự án công; ngăn ngừa các ảnh hưởng tiêu cực của dự án;

kiểm tra, kiểm soát, ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực trong việc sử dụng vốn ngânsách địa phương nhằm tránh thất thoát, lãng phí ngân sách địa phương với chi phí thấpnhất Do lựa chọn đề tài về quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phươngnên trong khuôn khổ của luận văn em xin được tiếp cận quản lý đầu tư công bằngnguồn vốn ngân sách địa phương theo khái niệm sau vì nó phản ánh được bản chất củaquản lý đầu tư công và là đối tượng của chính sách đầu tư của Nhà nước hiện nay.Quản lý Tài chính công là hoạt động của các chủ thể quản lý Tài chính công thông quaviệc sử dụng có chủ định các phương pháp quản lý và các công cụ quản lý để tác động

và điều khiển hoạt động của Tài chính công nhằm đạt được các mục tiêu đã định

Quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương là quá trình quản lý từkhâu phê duyệt đầu tư, phê duyệt chương trình, dự án, lập kế hoạch đầu tư, xác địnhchương trình, danh mục chương trình, dự án đầu tư, triển khai thực hiện, theo dõi,kiểm tra đánh giá, thanh tra các chương trình, dự án đầu tư công và kế hoạch đầu tưcông

1.2.1 Tổ chức bộ máy quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương

Hàng năm UBND tỉnh chỉ đạo Sở Kế hoạch & Đầu tư, Tài chính thuộc tỉnh, thành phố

có trách nhiệm hướng dẫn cấp huyện, thành phố trong việc sử dụng vốn đầu tư XDCB

từ nguồn NSNN theo đúng quy định của nhà nước Thanh tra, kiểm tra việc quản lý sửdụng vốn đầu tư XDCB của cấp thành phố theo định kỳ hoặc đột xuất

Ở cấp thành phố, các cơ quan tham gia vào quá trình quản lý sử dụng vốn ĐTXDCBnguồn ngân sách địa phương gồm: HĐND - UBND thành phố; phòng Tài chính - Kếhoạch; Kho bạc nhà nước và các đơn vị chủ đầu tư các công trình XDCB Hàng năm,căn cứ vào dự toán chi đầu tư XDCB mà thành phố trực tiếp quản lý, phòng Tài chính

Kế hoạch thành phố là đơn vị tham mưu cho HĐND - UBND thành phố lập, phê duyệtgiao kế hoạch vốn cho các dự án đầu tư XDCB; theo dõi, tổng hợp tình hình giải ngân,thanh toán vốn đầu tư XDCB đã giao kế hoạch Kho bạc nhà nước thành phố căn cứvào kế hoạch vốn đầu tư đã được HĐND - UBND thành phố thông qua thực hiện kiểmsoát thanh toán vốn đầu tư theo qui định của nhà nước khi các đơn vị chủ đầu tư đếnKho bạc thực hiện giải ngân vốn

1.2.2 Căn cứ quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương

Hoạt động của bộ máy quản lý Tài chính công luôn luôn chịu sự chi phối của tổ chức

bộ máy chính quyền và nội dung, cơ chế hoạt động của các khâu của Tài chính công

Do đó, việc thiết lập bộ máy quản lý Tài chính công tại địa phương phải dựa trên cáccăn cứ chủ yếu sau đây:

- Một là, căn cứ vào sự hình thành hệ thống các cấp chính quyền và quá trình thực hiệnphân cấp quản lý kinh tế, xã hội cho các cấp chính quyền, các cơ quan quản lý Nhànước Tài chính công là lĩnh vực quan trọng của hệ thống tài chính, đảm bảo tiền vốncần thiết để duy trì sự hoạt động của bộ máy Nhà nước và thực hiện các chức năngnhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội do Nhà nước đảm nhận Chủ thể của các quỹ côngnày là các cấp chính quyền, các cơ quan quản lý nhà nước Như vậy, xây dựng bộ máyquản lý Tài chính công trước hết phải xuất phát từ sự hình thành hệ thống chính quyềncác cấp và quá trình thực hiện phân cấp quản lý kinh tế xã hội cho các cấp chínhquyền, các cơ quan Nhà nước

- Hai là, căn cứ vào đặc điểm, nội dung hoạt động của từng khâu của Tài chính công.Nội dung hoạt động của Tài chính công rất đa dạng Nói đến Tài chính công không chỉ

có ngân sách các cấp chính quyền mà còn bao gồm nhiều khâu riêng biệt khác, mỗikhâu hoàn thành những chức năng và nhiệm vụ đặc thù riêng Như đã biết, hệ thốngTài chính công, nếu phân theo mục tiêu và nội dung hoạt động, bao gồm Ngân sáchcác cấp chính quyền nhà nước, các quỹ ngoài Ngân sách, Tín dụng Nhà nước Nhờ cóchức năng hoạt động khác nhau của các khâu tài chính này, Nhà nước tác động tíchcực đến các quá trình kinh tế xã hội, giải quyết nhiều vấn đề theo ngành và lãnh thổ.Các quỹ ngoài Ngân sách là khâu riêng biệt của Tài chính công Mặc dầu các quỹngoài Ngân sách chịu sự quản lý của chính quyền các cấp, nhưng được tách khỏi Ngânsách và có tính độc lập nhất định Chức năng chính của các quỹ ngoài Ngân sách dùcủa bất kỳ cấp chính quyền nào đều nhằm bảo đảm kinh phí để thực hiện các biệnpháp theo những mục tiêu riêng bằng các khoản trích phù hợp và bằng các nguồn vốnhuy động khác

Các quan hệ tiền tệ tạo nên nội dung của Tín dụng Nhà nước cũng là một bộ phận cấuthành của Tài chính công Quan hệ Tín dụng nhà nước xuất hiện gắn liền với việcđộng viên vốn tiền tệ nhàn rỗi của các doanh nghiệp, tổ chức và dân cư, để các tổ chứcchính quyền sử dụng nhằm đảm bảo cấp phát kinh phí cho các khoản chi tiêu của Nhànước Như vậy, những phân tích trên đây đã khẳng định rằng cách thức tổ chức bộmáy hành chính nhà nước, quá trình phân cấp quản lý, đặc điểm, nội dung và cơ chếhoạt động của các khâu Tài chính công là căn cứ xuất phát để hình thành bộ máy quản

lý Tài chính công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương là phù hợp

1.2.3 Nội dung quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương

1.2.3.1 Lập kế hoạch phân bổ vốn đầu tư công

Bản chất của công tác lập kế hoạch là việc nhận thức và phản ánh tính kế hoạch kháchquan của nền kinh tế quốc dân thành hệ thống các mục tiêu, những định hướng pháttriển kinh tế - xã hội và những biện pháp, phương tiện và thời hạn thực hiện nhữngmục tiêu đó nhằm đạt được hiệu quả cao nhất Kế hoạch đầu tư là một nội dung củacông tác kế hoạch hóa, là quá trình xác định mục tiêu của hoạt động đầu tư và đề xuấtnhững giải pháp tốt nhất để đạt được mục tiêu đó với hiệu quả cao

Theo quy định của Luật NSNN về việc lập dự toán NSNN hàng năm, căn cứ vào tiến

độ và mục tiêu thực hiện dự án, chủ đầu tư lập kế hoạch vốn đầu tư của dự án gửi cơquan quản lý cấp trên

Thời gian lập, trình, duyệt, giao kế hoạch vốn đầu tư theo quy định của Luật NSNN

Ủy ban nhân dân Thành phố Sông Công lập phương án phân bổ vốn đầu tư trình Hộiđồng nhân dân huyện quyết định Theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân, Ủy bannhân dân phân bổ và quyết định giao kế hoạch vốn đầu tư cho từng dự án thuộc phạm

vi quản lý đã đủ các điều kiện quy định, đảm bảo khớp đúng với chỉ tiêu được giao vềtổng mức đầu tư; cơ cấu vốn trong nước, vốn ngoài nước, cơ cấu ngành kinh tế; đúngvới Nghị quyết Quốc hội, nghị quyết Tỉnh uỷ; Sự chỉ đạo của UBND tỉnh, Thành ủy

về điều hành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NSNN hàng năm

Phòng Tài chính Kế hoạch thành phố có trách nhiệm cùng với các cơ quan chức năngcủa thành phố tham mưu cho Ủy ban nhân dân thành phố phân bổ vốn đầu tư cho từng

dự án do thành phố quản lý

Căn cứ lập kế hoạch: Kế hoạch đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách địa phương là một

bộ phận của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương, thể hiện việc bố trí, cânđối các nguồn vốn ngân sách địa phương và các giải pháp nhằm thực hiện những mụctiêu của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội Việc lập và thông qua kế hoạch đầu tưthực hiện cùng với việc lập và thông qua kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm,hàng năm Do đó lập kế hoạch phân bổ vốn đầu tư công phải dựa trên những căn cứsau :

- Mục tiêu chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và các quyhoạch đã được phê duyệt

- Kết quả đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm trước cũng nhưnhiệm vụ đầu tư công trong năm kế hoạch từ đó đưa ra định hướng đầu tư phát triển vàcân đối nguồn lực, cơ cấu vốn theo ngành, lĩnh vực, địa bàn

- Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

1.2.3.2 Thẩm định tính khả thi của phương án sử dụng vốn đầu tư công

Công tác thẩm định, phê duyệt dự án được thực hiện theo các quy định của Nhà nướctại các văn bản quy phạm pháp luật như: Luật Xây dựng, Luật số 38 sửa đổi bổ sungcác Luật có liên quan đến đầu tư xây dựng, Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày12/02/2009, Nghị định 83/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 về sửa đổi bổ sung một sốđiều Nghị định số 12/2009/NĐ-CP; Nghị định số 15/2013/NĐ-CP ngày 06/02/2013 vềquản lý chất lượng công trình xây dựng và các Văn bản hướng dẫn khác của các Bộ,ngành Trung ương.Các dự án và báo cáo kinh tế kỹ thuật xây dựng công trình phảiđược thẩm định trước khi quyết định đầu tư

Đối với các dự án thuộc thẩm quyền phân cấp quyết định đầu tư của UBND thành phốSông Công, thì cơ quan được UBND thành phố giao chức năng tiến hành thẩm địnhcác dự án đầu tư bằng nguồn ngân sách địa phương là phòng Tài chính - Kế hoạch

thành phố Tùy vào từng tính chất dự án, quy mô nguồn vốn mà UBND thành phố sẽgiao cho đại diện của mình là Ban quản lý các dự án đầu tư và thực hiện xây dựng cơbản hoặc trực tiếp đơn vị sử dụng công trình làm chủ đầu tư.

Thẩm định dự án là quá trình thẩm tra, xem xét một cách khách quan, khoa học vàtoàn diện các nội dung cơ bản của dự án, nhằm đánh giá tính hợp lý, tính hiệu quả, tínhkhả thi của dự án, để từ đó ra các quyết đinh đầu tư hoặc cho phép đầu tư và triển khai

dự án Như vậy, thẩm định dự án đầu tư là một quá trình giải quyết các công việc sau:

- Rà soát lại toàn bộ nội dung dự án đã được lập, xem có đầy đủ hay không, nếu cònthiếu thì yêu cầu chủ đầu tư bổ sung theo đúng quy định

- So sánh một cách có hệ thống các tính toán và các chỉ tiêu của dự án với các tiêuchuẩn quy định của Nhà nước, hoặc những tiêu chuẩn mà nhà đầu tư kỳ vọng

- Kết luận dự án có được đầu tư hay không

Mục tiêu của thẩm định dự án là xác định giá trị thực của dự án trên cơ sở so sánh vớicác tiêu chuẩn chấp nhận dự án hoặc với các dự án thay thế khác; trong đó giá trị thựccủa một dự án được thể hiện ở những tính chất sau: tính pháp lý, tính hợp lý, tính thựctiễn và tính hiệu quả

Nhìn chung, đối với các dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách địa phương thì hồ sơthẩm định bao gồm các tài liệu sau:

- Tờ trình thẩm định của chủ đầu tư lên cấp có thẩm quyền thẩm định và quyết địnhđầu tư

- Báo cáo kinh tế - kỹ thuật (báo cáo tiền khả thi hoặc báo cáo khả thi)

- Các văn bản có giá trị pháp lý xác nhận tư cách pháp nhân, năng lực (năng lực kinhdoanh, năng lực tài chính) của chủ đầu tư

- Các văn bản xác nhận sự phù hợp của dự án với quy hoạch phát triển ngành, địaphương

- Ý kiến của Bộ chủ quản

- Ý kiến khác về các vấn để thuộc thẩm quyền hoặc có liên quan đến lợi ích của họ

- Các hợp đồng đã được ký kết

- Các tài liệu khác có liên quan, theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền thẩm định vàquyết định đầu tư

1.2.3.3 Cấp phát, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư công

* Cấp phát, thanh toán vốn đầu tư công

Cấp phát, thanh toán vốn đầu tư từ NSNN theo phương thức gắn với đầu ra và kết quả.Việc thanh toán vốn dựa vào giá trị khối lượng công trình hoàn thành thực tế trongnăm và các điều khoản cụ thể trong hợp đồng xây dựng

Cấp phát, thanh toán vốn đầu tư từ NSNN là việc chủ đầu tư dùng nguồn tiền chủ độngtrang trải các loại chi phí liên quan đến dự án đầu tư theo đúng đối tượng, đúng mụcđích và tuân thủ nguyên tắc của Luật NSNN, các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính;

Bộ Xây dựng, Kho bạc Nhà nước Trung ương, các bộ ngành có liên quan và các cấpchính quyền có thẩm quyền Chủ đầu tư cân đối sắp xếp nguồn vốn trong kế hoạch chitrả cho các khối lượng công việc hoàn thành nghiệm thu

Thanh toán tạm ứng và thu hồi tạm ứng vốn đầu tư từ NSNN là việc chủ đầu tư đượccấp có thẩm quyền cho phép triển khai thực hiện dự án sau khi nhà thầu đã ký hợpđồng với chủ đầu tư và được ghi kế hoạch vốn theo năm kế hoạch, sau khi có đủ hồ sơcần thiết theo quy định gửi Kho bạc Nhà nước Kho bạc nhà nước (KBNN) làm nhiệm

vụ cấp tạm ứng vốn đầu tư tạo điều kiện thuận lợi cho chủ đầu tư về vốn để thanh toántạm ứng cho các nhà thầu theo hợp đồng kinh tế đã ký kết Mức vốn thanh toán tạmứng không vượt kế hoạch vốn hàng năm bố trí cho dự án, gói thầu, vốn tạm ứng đượcthu hồi qua các lần thanh toán khối lượng hoàn thành của hợp đồng, mức thu hồi từnglần do chủ đầu tư thống nhất với nhà thầu và quy định cụ thể trong hợp đồng Chủ đầu

tư và nhà thầu có trách nhiệm hoàn trả thanh toán vốn tạm ứng theo quy định, theo hợpđồng và thực tế các chi phí đã bỏ ra

Cấp phát thanh toán khối lượng xây dựng cơ bản hoàn thành Chủ đầu tư cùng các nhàthầu căn cứ vào mức độ khối lượng công việc hoàn thành, tiến độ thực hiện hợp đồng

và khả năng nguồn vốn được ghi trong kế hoạch, tiến hành nghiệm thu KBNN căn cứvào các loại hồ sơ được gửi tới và mức độ vốn được cơ quan tài chính thống báo, tiếnhành kiểm tra, kiểm soát và cấp phát vốn thanh toán cho khối lượng hoàn thành Việcthanh toán hợp đồng phải phù hợp với loại hợp đồng, giá hợp đồng và các điều kiệnghi trong hợp đồng Đối với các công việc của dự án được thực hiện không thông quahợp đồng xây dựng thì việc thanh toán dựa trên cơ sở bảng kê khối lượng công việchoàn thành và dự toán được phê duyệt phù hợp với tính chất từng loại công việc.

Trách nhiệm KBNN là kiểm soát thanh toán, KBNN thực hiện kiểm soát thanh toántheo nguyên tắc “Thanh toán trước, kiểm soát sau” đối với lần thanh toán cuối cùngcủa hợp đồng

Việc thanh toán khối lượng xây dựng cơ bản hoàn thành là quyền chủ động hoàn toàn

ở chủ đầu tư Chủ đầu tư chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của khối lượngthực hiện, định mức, đơn giá, dự toán các loại công việc, chất lượng công trình Tổng

số vốn thanh toán cho dự án không được vượt mức tổng đầu tư đã được phê duyệt, sốvốn thanh toán trong năm không được vượt kế hoạch vốn cả năm đã bố trí cho dự án

* Quyết toán vốn đầu tư từ Ngân sách nhà nước

Vốn đầu tư từ NSNN được quyết toán theo hai hình thức là quyết toán niên độ Ngânsách và quyết toán dự án, công trình hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng

Quyết toán niên độ NSNN: Do là vốn đầu tư từ NSNN nên việc quản lý phải theo chutrình Ngân sách, trong chu trình đó có các giai đoạn lập, quyết định và phân bổ Ngânsách, chấp hành Ngân sách và quyết toán Ngân sách Nhà nước Quyết toán niên độvốn đầu tư NSNN là việc xác định, tổng hợp toàn bộ số thực chi năm trong năm Ngânsách vào cuối năm Ngân sách, thời gian tổng hợp số liệu từ 01/01 năm thực hiện chođến hết 31/1 năm sau Nội dung báo cáo quyết toán theo đúng quy trình của Bộ Tàichính, phù hợp với nội dung kế hoạch dự toán được duyệt, đối chiếu nguồn vốn chotừng công trình, dự án theo đúng mục lục ngân sách

Quyết toán công trình, dự án hoàn thành: Khi công trình, dự án hoàn thành bàn giaođưa vào sử dụng, chủ đầu tư có trách nhiệm lập báo cáo quyết toán dự án hoàn thành

theo đúng quy định, trình cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, phê duyệt Quyết toán vốnđầu tư dự án hoàn thành là việc xác định chi phí hợp pháp đã thực hiện (chi phí đưavào công trình hình thành tài sản), chi phí không đưa vào công trình (thẩm tra duyệt bỏ

do bất khả kháng) trong quá trình đầu tư để đưa vào khai thác sử dụng Đó là chi phínằm trong mức tổng mức đầu tư được duyệt, đúng thiết kế, dự toán được duyệt, đúngđịnh mức, đơn giá, chế độ tài chính kế toán và đúng với hợp đồng đã ký kết, đượcnghiệm thu và các quy định khác của Nhà nước có liên quan

Nội dung quyết toán này xác định trình tự thủ tục hồ sơ pháp lý, các công việc nghiệmthu giai đoạn, nghiệm thu hạng mục, nghiệm thu công trình để lập quyết toán côngtrình giữa chủ đầu tư và nhà thầu Trên cơ sở giá trị khối lượng đầu tư hoàn thành, xácđịnh được nhu cầu về vốn và khả năng thanh toán vốn của chủ đầu tư cho các nhàthầu

Yêu cầu của quyết toán này là xác định tính hợp pháp, rõ ráng và đầy đủ, chính xáctổng chi phí đầu tư đã thực hiện, phân định rõ nguồn vốn đầu tư, do vậy các khoản chisai phải được xuất toán và thu hồi cho NSNN, công nợ phải xác thực, cụ thể; số liệuphản ánh phải trung thực và lũy kế có chứng từ hồ sơ hợp pháp, hợp lý, hợp lệ kèmtheo

1.2.3.4 Kiểm tra, giám sát hoạt động đầu tư công

* Khái niệm: Kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn đầu tư XDCB từ NSNN của thànhphố là tổng thể những hoạt động của thành phố trong việc phát hiện, xử lý những sailệch, ách tắc, đổ vỡ, những khó khăn, vướng mắc cũng như những nguy cơ và cơ hộitrong quá trình sử dụng vốn đầu tư XDCB nhằm đảm bảo cho việc sử dụng vốn đầu tưXDCB theo đúng định hướng kế hoạch một cách có hiệu lực và hiệu quả

* Các cơ quan tham gia quá trình kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn đầu tư XDCB ởthành phố gồm:

- Thành ủy, HĐND - UBND thành phố Sông Công

- Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Sông Công

- Kho bạc Nhà nước Thành phố Sông Công

Việc kiểm tra được thực hiện thông qua các kế hoạch giám sát định kỳ hoặc đột xuấtcủa các cơ quan trên; đồng thời thông qua hoạt động của cơ quan chuyên môn để giámsát thường xuyên hoạt động sử dụng vốn đầu tư XDCB.

* Nội dung của kiểm tra, giám sát gồm:

- Kiểm tra, giám sát việc lập, giao kế hoạch vốn đầu tư XDCB (cơ sở để lập kế hoạchvốn? bố trí kế hoạch vốn theo đúng nguyên tắc, đúng mục đích? Các bước lập, lấy ýkiến và trình duyệt có đúng quy trình và đảm bảo thời gian theo quy định?) Chứcnăng này do UBND thành phố chỉ đạo phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố thựchiện; trong đó vai trò kiểm tra, giám sát của HĐND là cao nhất

- Kiểm tra, giám sát việc giải ngân vốn (gồm thanh toán tạm ứng và thanh toán khốilượng) của dự án đầu tư XDCB theo quy định của Nhà nước, nhằm đảm bảo thanhtoán kế hoạch vốn đầu tư đúng theo quyết định đã được quận ban hành Chức năng nàychủ yếu do cơ quan Kho bạc nhà nước Thành phố thực hiện, phòng Tài chính - Kếhoạch có trách nhiệm phối hợp kiểm tra, giám sát với Kho bạc

- Kiểm tra, giám sát việc quyết toán vốn đầu tư của các dự án

+ Cơ quan chủ chốt thực hiện công tác quyết toán vốn đầu tư XDCB là phòng Tàichính - Kế hoạch

+ Việc quyết toán vốn đầu tư công trình XDCB hoàn thành có ý nghĩa quan trọng đốivới công tác quản lý vốn đầu tư XDCB, thể hiện ở chỗ:

+ Việc xác định đầy đủ và chính xác tổng mức vốn đã đầu tư xây dựng công trình, vốnđầu tư chuyển thành tài sản cố định, tài sản lưu động hoặc chi phí không chuyển thànhtài sản của công trình là cơ sở xác định trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc quản lý,

sử dụng vốn đầu tư XDCB

Qua quyết toán vốn đầu tư XDCB có thể xác định rõ được số lượng, chất lượng, nănglực sản xuất để có kế hoạch huy động, sử dụng kịp thời và phát huy hiệu quả của côngtrình XDCB đã hoàn thành

Thông qua việc quyết toán đánh giá kết quả quá trình đầu tư XDCB, các bên liên quan,đặc biệt là chủ đầu tư có thể rút kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng và tăngcường công tác quản lý vốn đầu tư phù hợp với thực tiễn của địa phương.

1.2.4 Sự cần thiết của quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương

Để thực hiện được các mục tiêu thì công tác quản lý đầu tư công rất cần thiết và nóphải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Trong công cuộc phát triển kinh tế, đầu tư xây dựng cơ bản là việc đầu tiên để tăngtrưởng kinh tế trong đó nguồn NSNN chiếm tỷ trọng lớn, hơn nữa đầu tư XDCB cũng

là nhân tố quyết định làm thay đổi cơ cấu kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng và phát triểnkinh tế của địa phương

Phân bổ và sử dụng có hiệu quả nhất nguồn vốn đầu tư công từ NSĐP cho các côngtrình XDCB

Bảo đảm bố trí vốn xây dựng cơ bản theo hướng tập trung vào các lĩnh vực có trọngtâm, trọng điểm của địa phương; bố trí vốn đầu tư phù hợp với khả năng cân đối vốncủa năm kế hoạch và những năm tiếp theo; quản lý vốn theo phân cấp của Luật NSNN

và các văn bản pháp luật về quản lý đầu tư; chấm dứt tình trạng đầu tư không đồng bộ,không hiệu quả

Tránh thất thoát, lãng phí trong quá trình sử dụng vốn Do đó tính cần thiết của quản lýđầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương là rất cần thiết

1.3 Tổng quan về thực trạng đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại Việt Nam

1.3.1 Thực trạng đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương ở nước ta

Trong những năm qua, thực hiện chủ trương tái cấu trúc đầu tư công, tỷ trọng chi đầu

tư công ở Việt Nam đang có xu hướng giảm dần theo sự dịch chuyển trong cơ cấu đầu

tư công giữa Trung ương và địa phương, với mức độ phân cấp ngày càng tăng Song,việc đầu tư của Trung ương giảm sẽ ảnh hưởng đến việc tập trung nguồn lực để thựchiện các dự án mục tiêu quan trọng quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh sự phối hợp vùng

còn hạn chế Bên cạnh đó, tỷ trọng đầu tư của địa phương cao có thể dẫn đến rủi rođầu tư dàn trải và giảm hiệu suất đầu tư.

Quy mô đầu tư công tăng, nhưng hiệu quả không tương xứng Điều này đặt ra yêu cầuthực hiện các giải pháp tăng cường năng lực thực thi nhiệm vụ để góp phần nâng caohiệu quả, giảm thất thoát, lãng phí và chống tham nhũng trong đầu tư công… Theo các

số liệu thống kê, tổng vốn đầu tư trong xã hội liên tục tăng cao Tính theo giá so sánhnăm 1994, tổng số vốn đầu tư đã tăng từ 115 nghìn tỷ đồng năm 2000 lên hơn 400nghìn tỷ đồng năm 2010, gấp gần 3,5 lần, bình quân mỗi năm tăng 13,9% Còn tính từnăm 1995 cho đến năm 2010 tổng số vốn đầu tư công tính theo giá so sánh năm 1994

đã tăng từ 27.185 tỉ đồng lên đến 179.813 tỉ đồng gấp 6,6 lần, năm 2015

Báo cáo của Bộ Kế hoạch - Đầu tư, năm 2012, Việt Nam đã triển khai đầu tư công vớitổng số vốn 123.029,1 tỷ cho 20.529 dự án, tức là đáp ứng khoảng 1/3 dự án và 1/2nhu cầu vốn đầu tư Trong giai đoạn 2000-2009, đầu tư cho lĩnh vực kinh tế luônchiếm trên 73% vốn đầu tư của Nhà nước, đầu tư vào các ngành thuộc lĩnh vực xã hộiliên quan trực tiếp đến sự phát triển của con người (khoa học, giáo dục và đào tạo, y tế

và cứu trợ xã hội, văn hóa, thể thao, phục vụ cá nhân và cộng đồng) còn rất khiêm tốn,giảm từ 17,6% năm 2000 xuống còn 15,2% năm 2009, trong đó đầu tư cho khoa học,giáo dục và đào tạo giảm tỷ trọng từ 8,5% năm 2000 xuống còn 5,1% năm 2009; y tế

và cứu trợ xã hội từ 2,4% những năm 2000-2003 lên 3,2-3,9% những năm 2004-2008

và giảm còn 2,8% năm 2009; đầu tư cho lĩnh vực quản lý nhà nước những năm gầnđây chiếm khoảng 8% Năm 2012, bắt dầu thực hiện Chỉ thị 1792 về tăng cường quản

lý đầu tư từ vốn ngân sách nhà nước và vốn trái phiếu chính phủ, đã tạo ra nhữngchuyển biến mới trong nhận thức về đầu tư công, nhằm khắc phục căn bệnh đầu tưtràn lan, kém hiệu quả mà chúng ta đã nói đến hơn một, hai chục năm qua

Năm 2013, được đánh giá là năm bản lề trong quản lý đầu tư từ vốn ngân sách nhànước và vốn trái phiếu chính phủ bởi việc phân bổ vốn được công bố theo giai đoạn từ2013-2015 Phần vốn giao cho các bộ ngành, địa phương minh bạch, không phải đi

“xin-cho” từng năm như trước kia, các doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ để hoàn thànhsớm và hiệu quả của đầu tư tăng cao hơn

Đầu tư công trong giai đoạn 2014 - 2015 được siết chặt bằng các nguyên tắc cụ thể.Trong giai đoạn này, chỉ tập trung bố trí vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước để hoànthành và đẩy nhanh tiến độ các dự án quan trọng quốc gia, các chương trình mục tiêuquốc gia, các dự án trọng điểm có ý nghĩa lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội của đấtnước, của các ngành, các địa phương.

Trong từng ngành, lĩnh vực, sẽ ưu tiên bố trí vốn:

- Các dự án, công trình đã hoàn thành và đã bàn giao đưa vào sử dụng trước năm 2013nhưng chưa bố trí đủ vốn;

- Các dự án dự kiến hoàn thành năm 2014-2015 (theo tiến độ trong quyết định đầu tư,khả năng cân đối vốn và khả năng thực hiện);

- Vốn đối ứng cho các dự án ODA theo tiến độ thực hiện dự án; các dự án sử dụng vốntrái phiếu Chính phủ giai đoạn 2012-2015 nhưng chưa được bố trí đủ vốn để hoànthành, để đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả

Ngân sách cũng được dùng để bố trí đủ vốn để thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản vàthu hồi các khoản vốn ứng trước đúng thời hạn quy định

Số vốn còn lại bố trí cho các dự án chuyển tiếp thực hiện theo tiến độ đã phê duyệt.Đối với các dự án chuyển tiếp cần rà soát phạm vi, quy mô đầu tư phù hợp với mụctiêu và khả năng cân đối vốn Việc bố trí vốn phải đảm bảo dự án nhóm C hoàn thànhtrong 3 năm, nhóm B hoàn thành trong 5 năm

Đối với các dự án khởi công mới, phải cân nhắc kỹ lưỡng, chỉ bố trí vốn khởi côngmới các dự án thật sự cấp bách và có đầy đủ các điều kiện như:

- Dự án nằm trong quy hoạch đã được duyệt, thuộc nhiệm vụ ngân sách nhà nước;

- Xác định rõ nguồn vốn và khả năng cân đối vốn ở từng cấp ngân sách;

- Thẩm định nguồn vốn và cân đối vốn, phê duyệt quyết định theo đúng quy định tạiChỉ thị số 1792/CT-TTg ngày 15/10/2011 của Thủ tướng Chính phủ

- Dự án phải hoàn thành các thủ tục đầu tư theo quy định trước ngày 31/10 năm trước;

- Đã bố trí đủ vốn để xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản theo quy định tại Chỉ thị số27/CT-TTg ngày 10/10/2012 của Thủ tướng Chính phủ.

Điều đáng lo ngại là, quyết định chấp thuận đầu tư thường được dựa trên các yêu cầuphát triển kinh tế - xã hội (có thể coi là không có giới hạn) và khả năng huy động vốn(do chủ đầu tư tự đề xuất và thường chưa được kiểm chứng) trong khi các tiêu chí vềhiệu quả kinh tế - xã hội, trách nhiệm thu hồi vốn chưa được quy định chặt chẽ vàchưa có hiệu lực ràng buộc pháp lý

Hiện, nền kinh tế nước ta có quy mô GDP khoảng 130 tỷ USD Để sản xuất ra 130 tỷUSD đó, trong nền kinh tế có: 100 cảng biển, trong đó có 20 cảng “quốc tế” nhữngchưa có một cảng biển nước sâu đủ tiêu chuẩn quốc tế; 22 sân bay dân dụng, trong đó

có 8 sân bay quốc tế; đang xây dựng 18 khu kinh tế biển, 30 khu kinh tế cửa khẩu, 260khu công nghiệp, 650 cụm công nghiệp

Trong thời gian 10 năm (2001 đến 2010) đã quyết định thành lập mới 307 trường đạihọc, học viện Đến năm 2015, Việt Nam có tổng cộng 409 trường đại học, học viện,trường cao đẳng, bình quân mỗi tỉnh có 6 trường Năm 2015, có khoảng 550 trườngđại học và cao đẳng, theo kế hoạch cần đầu tư 10 tỷ USD/năm (chưa kể giáo dục, y tế).Theo thống kê, trong 10 năm (2001 đến 2010), mỗi tháng nước có thêm 1 khu đô thịmới Với hệ thống quá nhiều ngân hàng, quá nhiều công ty tài chính và chứng khoán,quá nhiều sân bay, cảng biển, khu kinh tế và khu công nghiệp, tất cả đều “đang trỗidậy”, đang được xây dựng dở dang và cần rất nhiều vốn

Đầu tư của khu vực Nhà nước không thể có hiệu quả kinh tế thuần túy cao như đầu tưcủa khu vực tư nhân, bởi vì trong nhiều trường hợp mục đích của đầu tư công khôngphải nhằm vào lợi nhuận và hiệu quả kinh tế Ngay cả phần lớn doanh nghiệp nhànước (DNNN), tuy có mục tiêu chính là sản xuất kinh doanh có lãi, nhưng vẫn cònphải thực hiện một số mục tiêu "phi lợi nhuận" như tạo điều kiện phát triển cho cácvùng nghèo, có điều kiện khó khăn, sản xuất và cung ứng các hàng hóa công cộng, cácsản phẩm và dịch vụ ít lãi, thậm chí lỗ vốn Nhưng không phải vì vậy mà có thể biệnminh cho việc đầu tư kém hiệu quả kéo dài của khu vực nhà nước do những nguyênnhân chủ quan như chiến lược kinh doanh và đầu tư sai lầm, quản lý kém, thiếu trách

nhiệm, lãng phí, tham nhũng Các DNNN được Nhà nước hỗ trợ thông qua các chínhsách ưu đãi về vốn Các DNNN được ưu tiên tiếp cận vốn tín dụng Ngân sách nhànước có một khoản đầu tư hỗ trợ các DNNN với số tiền tăng lên hàng năm Chính phủcũng đứng ra bảo lãnh cho DNNN lớn đi vay nợ với lý do để thực hiện nhiệm vụ doNhà nước đặt hàng Với sự ưu đãi như vậy, một số DNNN lớn (tập đoàn, tổng công ty)

đã trở thành những lực lượng mạnh chi phối các ngành kinh tế chủ lực của Việt Nam.Một số lĩnh vực đã có tiến bộ vượt bậc trong thời gian ngắn như viễn thông, dầu khí,đóng tàu biển

Song, Chính phủ chưa có cơ chế giám sát chặt chẽ đối với hoạt động của các DNNN,nhất là đối với việc đầu tư Vốn đầu tư của các doanh nghiệp Nhà nước được coi là "tựchủ" của doanh nghiệp, nên quá trình kiểm tra, kiểm soát chưa cao Các bộ cũngkhông thể can thiệp vào quá trình sản xuất kinh doanh của các DNNN Quá trình cổphần hoá DNNN tiến triển chậm Nhiều DNNN vay nợ lớn để mở rộng quy mô, đầu tưdàn trải vào nhiều lĩnh vực, nhiều ngành nghề, phát triển các hoạt động ngoài ngànhnghề chính, độc quyền và có khả năng lũng đoạn thị trường, quản lý kém gây thấtthoát vốn, kinh doanh thua lỗ Tình trạng sử dụng chưa hiệu quả vốn đầu tư ở cácDNNN đã trở thành phổ biến và đáng báo động

Một trong những nội dung quan trọng được Hội nghị Trung ương 3, khóa XI và kỳhọp thứ 2 Quốc hội khóa XIII đề cập tới là vấn đề tái cơ cấu nền kinh tế gắn với môhình tăng trưởng Trong đó, tái cấu trúc đầu tư với trọng tâm là đầu tư công luôn thuhút được sự quan tâm của nhiều tầng lớp trong xã hội Vấn đề tái cấu trúc đầu tư côngluôn gắn với việc nâng cao hiệu quả đầu tư là việc làm cần thiết không chỉ nhằm kiềmchế lạm phát mà vấn đề quan trọng hơn là góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng

và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế quốc dân

Tuy nhiên, cùng với những thành công và đóng góp tích cực vào quá trình phát triểnđất nước, không thể phủ nhận hiệu quả đầu tư công của nước ta còn nhiều hạn chế.Đầu tư công ở Việt Nam luôn đi cùng với lãng phí và tốn kém, do phân cấp quá rộngdẫn tới tình trạng phê duyệt quá nhiều dự án vượt khả năng cân đối vốn Ngân sáchNhà nước và vốn trái phiếu Chính phủ Do đầu tư phân tán, vốn được phân bổ vào quánhiều dự án nên các dự án thường bị thiếu vốn và kéo dài tiến độ, làm tăng chi phí đầu

tư và chậm đưa công trình vào sử dụng "Với lối tư duy “nhiệm kỳ”, “cục bộ, địaphương” phát triển kinh tế theo đơn vị hành chính, cho nên còn tình trạng thiếu tínhgắn kết trong đầu tư xét về tổng thể.

Đầu tư công và quản lý đầu tư công kém hiệu quả, khiến hiệu quả đầu tư xã hội bị hạnchế, gia tăng nhiều hệ quả tiêu cực khác như: tăng sức ép lạm phát trong nước, mấtcân đối vĩ mô - trong đó có cân đối ngành, sản phẩm, cán cân xuất - nhập khẩu, cáncân thanh toán, dự trữ ngoại hối và tích lũy - tiêu dùng, mất cân đối và gia tăng chênhlệch giàu nghèo giữa các vùng, miền, địa phương và bộ phận dân cư trong xã hội…Một nguyên nhân hiệu quả đầu tư thấp là công tác phân tích dự báo cũng chưa đượccoi trọng đúng mức khi nghiên cứu hoạch định chính sách, dẫn đến thường xuyên phải

bổ sung, sửa đổi, tạo ra sự không đồng bộ, không nhất quán Tư tưởng bao cấp, tâm lýmuốn được Nhà nước bảo hộ còn nặng nề; thói quen và dấu ấn quản lý theo kiểu cũvẫn tồn tại và không dễ xóa bỏ đã gây cản trở không nhỏ cho quá trình đổi mới…

Do đó quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương trong giai đoạn hiệnnay là rất cần thiết và cấp bách

1.3.2 Các bài học kinh nghiệm đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương

từ 17,28 triệu đồng (năm 2011) tăng lên 21,9 triệu đồng (năm 2012) và đạt trên 27triệu đồng/người năm 2013 Hạ tầng thiết yếu được quan tâm đầu tư xây dựng; hệthống điện lưới, viễn thông đáp ứng được yêu cầu phục vụ sản xuất và nhu cầu đờisống nhân dân; mạng lưới chợ nông thôn được nâng cấp, xây mới, góp phần phục vụnhu cầu trao đổi, lưu thông hàng hóa, mở rộng thị trường Sự nghiệp văn hóa, xã hội

có nhiều tiến bộ, phong trào xây dựng gia đình văn hóa, làng xã văn hóa được triểnkhai tích cực Công tác y tế, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cán bộ và nhân dân được

quan tâm Hệ thống quản lý, thực hiện Chương trình XDNTM của các cấp đã đượcthành lập, kiện toàn, đi vào hoạt động hiệu quả Nhận thức trong đội ngũ cán bộ côngchức các cấp và nhân dân về xây dựng nông thôn mới đã có sự thay đổi rõ rệt; vai tròchủ thể của người dân trong xây dựng nông thôn mới đã từng bước được xác định rõràng; các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất của Trung ương, tỉnh được triển khaikịp thời, sâu rộng qua các đề án, chương trình, kế hoạch cụ thể.

Thực tiễn cho thấy, địa phương nào có cán bộ chủ chốt thông hiểu, trách nhiệm, tâmhuyết, chú ý công tác tuyên truyền, giáo dục nhận thức cho người dân, tạo ra được sựđồng thuận cao thì sẽ dễ huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc và đều đạt kết quảcao trong thực hiện các tiêu chí Tại phường, xã đội ngũ cán bộ tham gia thực hiệnChương trình luôn được cập nhật thông tin, đào tạo tập huấn nâng cao nghiệp vụthường xuyên; đặc biệt trong giai đoạn đầu còn lúng túng, chưa có kinh nghiệm, nênviệc trang bị những kiến thức cơ bản về xây dựng nông thôn mới như: Nội dung, trình

tự các bước tiến hành, cơ chế huy động các nguồn lực, quản lý tài chính; quản lý xâydựng cơ bản trên địa bàn xã; thủ tục thanh quyết toán luôn được quan tâm và tổ chứcthực hiện thường xuyên đến từng cơ sở Từ đó góp phần nâng cao năng lực, tráchnhiệm, tâm huyết cho cán bộ chuyên trách trong việc xây dựng nông thôn mới

(Nguồn: Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Phúc của Cục Thống kê Vĩnh Phúc)

*) Kinh nghiệm về công tác quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địaphương của thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh

Thành phố Bắc Ninh được tái lập ngày 1/1/1997 với vị trí thuận lợi, là đầu mối giaothông của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, có tiềm năng về thương mại dịch vụ,công nghiệp - TTCN và truyền thống văn hoá lâu đời Ngày 26 tháng 1 năm 2006, thủtướng Chính phủ đã quyết định nâng cấp thành phố Bắc Ninh lên thành thành phố trựcthuộc tỉnh

- Sau hơn 16 năm tái lập, Thành phố Bắc Ninh đã từng bước tiến dần trên con đườngCNH, HÐH Năm 2013, tăng trưởng kinh tế của thành phố đạt 12,3%, Những thànhcông mà thành phố Bắc Ninh đạt được trong thời gian qua trước hết là nhờ sự đồng

thuận của chính quyền và nhân dân, tập trung giải quyết các vướng mắc, tạo môitrường đầu tư hấp dẫn, đem lại lợi thế cạnh tranh.

- Các cấp, các ngành trực thuộc UBND thành phố đã xác định, muốn thu hút được cácnhà đầu tư trước hết phải tạo dựng được môi trường đầu tư hấp dẫn Cùng với đó là sựthông thoáng, nhanh gọn trong giải quyết các thủ tục hành chính, hỗ trợ DN về thôngtin, thị trường, làm tốt công tác an ninh - trật tự, liên kết đào tạo nguồn nhân lực cóchuyên môn, tay nghề Đồng thời, tuân thủ các quy chuẩn, thủ tục và quy trình đầu tưXDCB theo quy định; thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu; tăng cường giám sát và kiểmtra, xử lý kịp thời các vi phạm; kiểm soát chặt chẽ quy trình công tác thanh quyết toánkhối lượng hoàn thành của các công trình, dự án Chủ động áp dụng các biện pháp xử

lý nợ đọng XDCB theo các nguyên tắc phân bổ vốn XDCB, không làm phát sinh thêm

nợ đọng

Thanh tra nhà nước các cấp xã, phường, ngành theo chức năng nhiệm vụ được giaotăng cường công tác thanh tra, kiểm tra các dự án đầu tư sử dụng vốn Ngân sách Nhànước để đảm bảo việc sử dụng nguồn vốn NSNN có hiệu quả, đúng trọng tâm, trọngđiểm theo quy định, tránh việc thực hiện quyết toán công trình sai, gây lãng phí, thất

thoát nguồn lực ngân sách Nhà nước và xã hội (Nguồn: Báo Bắc Ninh - tăng cường quản lý dầu tư xây dựng từ nguồn ngân sách Nhà nước).

1.3.3 Bài học kinh nghiệm cho Thành phố Sông Công trong công tác quản lý đầu

tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương

Trong điều kiện kinh tế thị trường, bất kỳ nền kinh tế nào cũng cần chú ý hiệu quả Cóthể nói theo đuổi hiệu quả tốt nhất quản lý trong đầu tư XDCB là điểm xuất phát cănbản của tăng cường quản lý Nhà nước Các bài học kinh nghiệm cho thành phố SôngCông là:

Thứ nhất, cần có một hướng dẫn cụ thể cho từng khâu quản lý trong đầu tư XDCB, cácphương pháp đánh giá, kỹ thuật đánh giá và các chỉ tiêu đánh giá cụ thể cho từng lĩnhvực đầu tư XDCB

Thứ hai, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng Các cơ quan đánh giá,kiểm tra, thanh tra giúp cho các cơ quan quản lý trong đầu tư XDCB có thông tin, kếthừa và phản hồi để ngày càng hoàn thiện quản lý và nâng cao hiệu quả đầu tư XDCB.Thứ ba, chú trọng hơn trong việc tuyển dụng và đào tạo cán bộ, nhân viên quản lýchuyên nghiệp tham gia quản lý trong đầu tư XDCB.

Thứ tư, quy định trách nhiệm rõ ràng trong từng khâu quản lý trong đầu tư XDCB Đềcao trách nhiệm của người quyết định đầu tư, người quyết định đầu tư có đủ trình độchuyên môn, chịu trách nhiệm kết quả đầu tư

Thứ năm, tăng cường tính hiệu lực của đánh giá và sau đánh giá Các đánh giá được sửdụng để rút kinh nghiệm cho các năm sau, đặc biệt là quy định rõ trách nhiệm đối vớicác sai phạm, thất thoát do quản lý Đánh giá là cơ sở cho việc thưởng phạt nhằm tránhlặp lại sai phạm trong quản lý đầu tư XDCB

Thứ sáu, coi trọng công tác lập kế hoạch đầu tư, đặc biệt là kế hoạch đầu tư phải gắnchặt chẽ với ngân sách, chính sách và chiến lược phát triển của địa phương

1.4 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách địa phương tại Việt Nam

Ở Việt Nam đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài của luận văn như:Luận văn Thạc sĩ kinh tế “Hiệu quả quản lý đầu tư công tại thành phố Hồ Chí Minh:vấn đề và giải pháp” của tác giả Nguyễn Hoàng Anh, bảo vệ năm 2008 tại trường Đạihọc Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh Ngoài lý thuyết và thực trạng về đầu tư công, cácchỉ tiêu đo lường hiệu quả đầu tư công, luận văn đã tập trung trình bày về thực trạngđầu tư công trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, phân tích một số bằng chứng vềnhững hạn chế trong công tác quản lý đầu tư tại thành phố Qua đó đề ra các biệnpháp, cải cách mà thành phố cần thực hiện để nâng cao hiệu quả quản lý trong lĩnh vựcnày

Đi sâu vào các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công có Luận văn Thạc sĩkinh tế “Hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công tại thành phố Kon Tum” của tác giảHuỳnh Hùng Lực, bảo vệ năm 2011 tại Trường Đại học Đà Nẵng Trong đề tài này, tác

giả đã hệ thống hóa các nội dung của công tác quản lý hoạt động đầu tư, qua đó tiếnhành phân tích thực trạng quản lý đầu tư công tại thành phố Kon Tum giai đoạn 2006-

2010 và đề ra các giải pháp theo 4 nhóm nội dung giai đoạn 2010-2015

Luận án Tiến sĩ của nghiên cứu sinh Bùi Đại Dũng với đề tài “Hiệu quả chi tiêu ngânsách dưới sự tác động của vấn đề lợi ích nhóm ở một số nước trên thế giới”, qua phântích thực tiễn chi tiêu ngân sách ở 75 nước trong 20 năm và dựa vào bối cảnh của ViệtNam, luận án đề xuất một số giải pháp: áp dụng quy trình MTEF (khung khổ chi tiêungân sách trung hạn); đánh giá lại chức năng của Chính phủ trong việc cung cấp hànghóa và dịch vụ công; cắt giảm chức năng mà Nhà nước làm thiếu hiệu quả; tách việcquản lý nhà nước ra khỏi nhiệm vụ sản xuất và cung cấp các hàng hóa, dịch vụ công;tăng cường tính minh bạch của các hoạt động chi tiêu công quỹ, nhất là của các quỹngoài ngân sách

Sách “Đổi mới cơ chế quản lý đầu tư từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước” của Phó Giáo

sư Trần Đình Ty, xuất bản năm 2005 đã hệ thống hóa những quan điểm về đầu tư và

cơ chế quản lý đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước, qua phân tích thực trạng hoạtđộng này ở Việt Nam để đưa ra những giải pháp đổi mới cơ chế quản lý đầu tư từnguồn ngân sách Nhà nước như: đổi mới cơ chế quản lý; đổi mới công tác quy hoạchđầu tư; đổi mới cơ chế quản lý công tác giải ngân, xử lý nợ tồn đọng; nghiên cứu hoànthiện cơ chế, chính sách; đổi mới cơ chế giám sát, thanh kiểm tra và đổi mới thủ tụchành chính, cơ chế đấu thầu, công tác cán bộ trong quản lý đầu tư và quản lý vốn.Ngoài ra, liên quan đến vấn đề luận văn nghiên cứu còn có các bài viết đăng trên cáctạp chí chuyên ngành như Tạp chí Nghiên cứu kinh tế, Tạp chí Kinh tế và Phát triển…Với tinh thần tiếp thu, kế thừa có chọn lọc các kết quả nghiên cứu trước đây, dựa trêncác số liệu số liệu thứ cấp trích dẫn từ các nguồn tài liệu công bố chính thức như sốliệu thống kê, báo cáo, các tài liệu và ấn phẩm, bằng các phương pháp nghiên cứuthống kê, phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp đối chiếu so sánh,… luận văntập trung nghiên cứu một số vấn đề lớn như: Các điều kiện kinh tế - xã hội địa phươngảnh hưởng như thế nào đến công tác quản lý hoạt động đầu tư công? Làm thế nào đểquản lý có hiệu quả nguồn ngân sách địa phương cho đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng?

Những thành tựu, hạn chế và các giải pháp thích hợp đối với địa phương? Những vấn

đề này chưa có công trình nào được công bố trùng tên với đề tài của luận văn, và sẽ làvấn đề mà luận văn có nhiệm vụ nghiên cứu, giải quyết

Kết luận chương 1

- Tăng cường công tác quản lý đầu tư công từ nguồn vốn ngân sách địa phương là mộttrong những nhiệm vụ hàng đầu của nền kinh tế, của các cấp, các ngành và của nhàđầu tư, là một đòi hỏi khách quan của sự công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, làmột biện pháp tích cực nhất để giải quyết đúng đắn mâu thuẫn giữa yêu cầu tăngtrưởng kinh tế ở tốc độ cao, bền vững với khả năng tích lũy có hạn của các nền kinh tếnói chung, của đất nước ta nói riêng

- Quản lý đầu tư công phải quản lý xuyên suốt từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiệnđầu tư và kết thúc đầu tư đưa dự án vào vận hành khai thác, mỗi giai đoạn gồm nhiềubước công việc khác nhau được tiến hành theo một cách liên tục

Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác quản lý đầu tư công gồm: khả nănghuy động và sử dụng vốn đầu tư, công tác xây dựng kế hoạch thực hiện dự án, côngtác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng, nguồn nhân lực phục vụ trong lĩnh vực đầu

tư xây dựng và đặc biệt công là công tác quản lý dự án của các chủ đầu tư

-Từ những lý thuyết chung về quản lý đầu tư công, các văn bản pháp quy của các cấpquy định về quản lý đầu tư công Từ đó cho thấy mô hình quản lý đầu tư công tại địaphương, Các vấn đề bất hợp lý cần được bổ sung để phù hợp cho công tác quản lý đầu

tư công sẽ được đề cập và đề xuất phương pháp, giải pháp hiệu quả hơn trong quátrình quản lý các dự án XDCB từ nguồn vốn ngân sách địa phương

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TẠI THÀNH PHỐ SÔNG CÔNG, TỈNH THÁI NGUYÊN

2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Sông Công ảnh hưởng đến công tác quản lý đầu tư công bằng vốn ngân sách địa phương

2.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên

Cốc 17km Nằm trên tuyến đường quốc lộ 3 (tuyến giao thông huyết mạch nối với thủ

đô Hà Nội), có tuyến đường cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên, có đường sắt Hà Nội Quán Triều chạy qua phía Đông; là thành phố công nghiệp nằm ở phía Nam của tỉnhThái Nguyên, là đô thị bản lề trung chuyển giao lưu hàng hóa giữa các tỉnh TháiNguyên Với vị trí chuyển tiếp giữa đồng bằng và trung du như vậy, thành phố SôngCông có điều kiện rất thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội và làm cầu nối giữa cáctrung tâm kinh tế Đồng bằng Bắc Bộ với các khu vực phát triển thuộc vùng Đông BắcBắc Bộ

-* Đặc điểm địa hình và khí hậu và thủy văn

Khí hậu

Thành phố Sông Công nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình trongnăm khoảng 220C; nhiệt độ cao nhất vào các tháng 7, tháng 8, trung bình khoảng380C; thấp nhất là tháng 1, trung bình khoảng từ 150C - 160C Thời tiết trong năm cóhai mùa rõ rệt: Mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 10, thường có gió Đông Nam thổi về,mang theo hơi nước từ biển Đông vào, gây ra những trận mưa lớn Mùa lạnh từ tháng

11 đến tháng 3 năm sau, thường có gió mùa Đông Bắc tràn xuống, nhiệt độ hạ thấp,tiết trời giá rét

Thủy văn