BÀI GIẢNG ĐẠI CƯƠNG VỀ LOGIC HỌC

Logic học là gì? Logic học là khoa học nghiên cứu về các qui luật và hình thức của tư duy nhằm nhận thức đúng đắn hiện thực khách quan..  Mọi công nhân là người lao động . Mọi kim l

PHẦN I

ĐẠI CƯƠNG VỀ LOGIC HỌC

1. Thuật ngữ Logic (quy luật)

2. Logic học là gì?

3. Đối tương nghiên cứu của logic học

4. Logic hình thức và logíc biện chứng

5. Logic học và ngôn ngữ

6. Lịch sử phát triển của logic học

7. Ý nghĩa của việc nghiên cứu logic học:

1 Thuật ngữ Logic:

 Thuật ngữ “logic” có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp là

“logos”, xuất hiện lần đầu tiên trong công trình nghiên cứu của Heraclite

 Thuật ngữ “logos” có nghĩa là “tư tưởng”, “lời nói”,

“ngôn từ”, “trí tuệ” biểu thị tập hợp các qui luật

mà quá trình tư duy phải tuân theo nhằm phản ánh đúng đắn hiện thực khách quan (gọi là logíc chủ quan)

 Để biểu thị tính qui luật của thế giới khách quan

như: “logic các sự vật”, “Logic các sự kiện”, “logic của sự phát triển xã hội” (gọi là logic khách quan) Với nghĩa này thuật ngữ Logic đồng nghĩa với “quy luật”

 Quy luật là gi?

 Quy luật là những mối liên hệ kq, bchất , tất yếu , phổ biến và lặp đi lặp lại giữa các mặt các yếu tố, các thuộc tính bên trong mỗi sự vật hay giữa các sự vật hiện tượng với nhau

 Quy luật của tự nhiên? (tồn tại gì?)

 QL của xã hội? (tồn tại gì?)

 QL của tư duy? (tồn tại gì?)

1 Thuật ngữ Logic:

2 Logic học là gì?

 Logic học là khoa học nghiên cứu về các qui

luật và hình thức của tư duy nhằm nhận thức

đúng đắn hiện thực khách quan

 Qui luật của tư duy: là mối liên hệ bản chất tất

yếu được lập đi lập lại chi phối kết cấu của tư duy trong suốt quá trình tư duy, đảm bảo phản ánh đúng sự thật nhằm đạt đến chân lý

 Có nhiều ql của tư duy, song có 4 quy luật cơ

bản:

1 QL đồng nhất

2 QL cấm mâu thuẫn (phi mâu thuẫn)

3 QL triệt tam (loại bỏ cái thứ ba)

4 QL lý do đầy đủ (túc lý)

Hình thức của tư duy:

 Hiện thực khách quan phản ánh vào trong đầu óc của con người gọi là nội dung của tư duy và nội dung này được sắp xếp theo một thứ tự, theo mối quan hệ nào đó gọi là hình thức của tư duy

 Hình thức ở đây được hiểu là cấu trúc của tư duy, là cách thức sắp đặt và mối liên hệ các yếu tố của tư duy lại với nhau

 Mọi công nhân là người lao động

 Mọi kim loại là chất dẫn điện

 Nếu gọi S là Công nhân, Kim loại và P

là người lao động, chất dẫn điện thì có thể mô hình hóa của 2 phán đoán trên như sau:

 Mọi S là P

Hình thức của tư duy:

 Mọi kim loại là chất dẫn điện

 Đồng là kim loại

 Vậy đồng là chất dẫn điện

 Mọi kim loại là chất dẫn điện

 Đồng là chất dẫn điện

 Vậy đồng là kim loại

Hình thức của tư duy:

1

2

 Mọi kim loại là chất dẫn điện

 Đồng là chất dẫn điện

 Vậy đồng là kim loại

 Mọi kim loại là chất dẫn điện

 Nước là chất dẫn điện

 Vậy nước là kim loại

Hình thức của tư duy:

2

2

3) Đối tương nghiên cứu của logic học:

 Hình thức của tư duy,

 Qui luật của tư duy

 Hình thức và qui luật của tư duy không tách rời nội dung của tư tưởng, để góp phần qui định tính chân thực hay giả dối của tư tưởng

 Nếu tư duy cùng phản ánh một đối tượng nhưng thay đổi kết cấu của nó thì tính chân thực của nó sẽ

bị vi phạm

 Thí dụ: Mọi kim loại đều dẫn điện (Đúng, chân thực)

 nhưng Mọi chất dẫn diện đều là kim loại (sai, không chân thực)

4 Logic hình thức và logíc biện chứng:

 2 phương pháp nghiên cứu:

 PP siêu hình

 PP biện chứng

 2 PP này đem nghiên cứu tư duy sẽ hình thành

nên Logic hình thức và logíc biện chứng:

 Logic hình thức là khoa học nghiên cứu QL và

HT của tư duy một cách chính xác nhưng tư duy chỉ phản ánh sự vật trong trạng thái tĩnh

 Logic biện chứng nghiên cứu tư duy phản ánh

sự vật, hiện tượng ở trạng thái vận động biến đổi

và phát triển của chúng.

?

5 Logic học và ngôn ngữ:

 NN là phương tiện hình thành gìn giữ và chuyển giao thông tin từ thế hệ này sang thế hệ khác

 Ngôn ngữ logic dựa vào ngôn ngữ mà hình thành, nên ngôn ngữ là hình thức vật chất của các qui luật

và hình thức của tư duy.

 Ngôn ngữ chia thành hai loại, ngôn ngữ tự nhiên và ngôn ngữ nhân tạo

 Logic học hình thức sử dụng ngôn ngữ nhân tạo để phân tích về mặt lý thuyết kết cấu logic của tư duy.

 Ngôn ngữ là phương tiện hay hình thức vật chất để diễn đạt các hình thức và qui luật logic của tư duy.

 Mỗi dân tộc khác nhau có ngôn ngữ khác nhau để diễn đạt tư duy, còn hình thức và qui luật logic của

tư duy thì phổ biến đối với tư duy của các dân tộc trên thế giới, phổ biến đối với tư duy của loài người.

6 Lịch sử phát triển của logic học:

 Tham khảo tài liệu

 Nắm vai trò của các nhà khoa học logic trong lịch sử phát triển

7 Ý nghĩa của việc nghiên cứu logic học:

thông minh hơn góp phần thể hiện tính chính xác, tính triệt để, tính có căn cứ, chứng minh được các lập luận nâng cao hiệu quả và tính thuyết phục của tư tưởng.

đúng đắn nhất và hiệu quả nhất để đạt đến chân lý.

mình và người khác cũng như để tránh khỏi sai lầm logic

do vô tình hay hữu ý phạm phải.

diện, biện chứng về quan hệ giữa tự nhiên, con người và

xã hội, giữa tồn tại và tư duy, giữa lý luận và thực tiễn Trong lý luận giúp giải quyết những vấn đề lý luận và phương pháp luận còn trong thực tiễn giúp giải quyết vấn đề nhận thức và cải tạo thế giới./.