HẠ ĐƯỜNG HUYẾT sơ SINH

Tăng insulin Do thay đổi chuyển hóa của mẹ: truyền đường, truyền thuốc trong thai kỳ; bệnh tiểu đường  Do di truyền bẩm sinh: đột biến gen mã hóa sự điều hòa bài tiết insulin của tế bà

HẠ ĐƯỜNG HUYẾT SƠ SINH

Sinh viên VŨ THÚY NGA – lớp 14YB

KHÁI NIỆM

 Theo hiệp hội nhi khoa Mỹ: glucose huyết của trẻ dưới 2,6 mmol/L (47mg/dL)

 Một số tài liệu khác: hạ đường huyết sơ sinh là khi glucose huyết

- Dưới 2,2 mmol/L (40mg/dL) trong 24 giờ đầu sau sinh với những trẻ không có triệu chứng

- Dưới 2,5 mmol/L (45mg/dL) trong 24 giờ đầu với những trẻ có triệu chứng

- Dưới 2,8 mmol/L (50mg/dL) sau 24 giờ tuổi

NGUYÊN NHÂN

 Giảm dự trữ glycogen

 Tăng sử dụng glucose

 Tăng insulin

Tăng insulin

 Do thay đổi chuyển hóa của mẹ: truyền đường, truyền thuốc trong thai kỳ; bệnh tiểu đường

 Do di truyền bẩm sinh: đột biến gen mã hóa sự điều hòa bài tiết insulin của tế bào beta đảo tụy

(ABCC8, KCNJ11, SUR1, …)

 Tăng insulin thứ phát: ngạt, hội chứng beckwith – wiedemann, mẹ điều trị thuốc terbutaline,

catheter động mạch rốn sai vị trí, ngừng đột ngột dịch truyền glucose cao, khối u sản xuất insulin,

…

Giảm sản xuất/ dự trữ glucose

 Chậm phát triển trong tử cung

 Đẻ non

 Chế độ dinh dưỡng không đủ năng lượng

 Cho ăn muộn

Tăng sử dụng và/hoặc giảm sản xuất glucose

 Stress chu sinh: nhiễm trùng, sốc, ngạt, hạ thân nhiệt, suy hô hấp

 Rối loạn chuyển hóa bẩm sinh: carbohydrate (không dung nạp đường fructose, rối loạn chuyển

hóa đường galactose); acid amin, acid béo

 Rối loạn nội tiết: thiếu hormon tuyến yên/ glucagon/ cortisol/ adrenaline

 Đa hồng cầu

 Mẹ dùng thuốc chẹn beta (propanolon, …)

Chẩn đoán: lâm sàng, cận lâm sàng

 Kích thích/ run giật/ co giật

 Li bì, ngơ ngác

 Tiếng khóc bất thường

 Thở rên/ thở nhanh/ cơn ngừng thở

 Vã mồ hôi

 Nhịp tim nhanh

 Hạ nhiệt độ

 Trẻ sơ sinh cũng có thể có hạ đường huyết mà không có triệu chứng

 Cần làm xét nghiệm glucose huyết cho tất cả những trẻ sơ sinh có triệu chứng và sàng lọc hạ đường

huyết cho những trẻ sơ sinh bị bệnh và trẻ sơ sinh có nguy cơ

 Sàng lọc ngay giờ đầu sau sinh và tiếp tục theo dõi thường quy trong thời gian tiếp theo

Cận lâm sàng

1. Xét nghiệm xác định chẩn đoán: nồng độ glucose huyết; test nhanh Dextrostix

2. Xét nghiệm tìm nguyên nhân – làm khi có hạ đường huyết dai dẳng (hạ đường huyết nặng có co

giật hoặc thay đổi ý thức ở trẻ không có bệnh gì khác hoặc trẻ cần duy trì tốc độ truyền đường >

8 – 10 mg/kg/phút và kéo dài trên 1 tuần): insulin huyết thanh xét nghiệm đồng thời với glucose

huyết thanh; cortisol

3. Trường hợp hạ đường huyết dai dẳng với insulin huyết thanh bình thường, cần xem các xét

nghiệm: hormon tăng trưởng (GH, ACTH, T4,TSH); glucagon, amino acid huyết thanh, niệu;

xét nghiệm gen

Xử trí

 Tình trạng cấp cứu nếu có: co giật, tím tái, suy hô hấp,

 Điều chỉnh đường huyết: mục tiêu duy trì glucose huyết trên 2,6 mmol/L trong ngày đầu sau sinh và

trên 2,8 mmol/L trong những ngày sau

 Điều chỉnh chế độ ăn: áp dụng cho mức glucose huyết từ 2 – 2,6 mmol/L và không có triệu chứng

 Bú mẹ sớm ngay sau sinh Trẻ có nguy cơ cần được cho ăn sớm ngay trong giờ đầu sau sinh và sàng

lọc glucose huyết sau đó 30 phút

 Nếu trẻ không thể bú mẹ thì vắt sữa và cho trẻ ăn bằng phương pháp thay thế, lượng ăn đủ theo nhu

cầu trong ngày

 Có thể tăng cường 12 bữa/ngày

 Theo dõi đường huyết trước ăn

Xử trí: truyền dịch

 Trẻ có triệu chứng

 Glucose huyết < 1,4 mmol/L

 Glucose huyết < 2,2 mmol/L (40mg/dL) sau khi đã được điều chỉnh bằng chế độ ăn

 Trẻ không ăn được

 Với mức glucose <1,4 mmol/L cần tiêm tĩnh mạch dịch glucose 10%, 2ml/kg trong 1 phút, sau đó truyền

dịch

 Tốc độ truyền đường 6 – 8 mg/kg/phút, truyền dung dịch glucose 10% liều duy trì 80 – 120 mg/kg/ngày

 Theo dõi glucose huyết 3 giờ/lần cho đến khi đường được trên 2,6 mmol/L ở 2 lần xét nghiệm liên tiếp.

Nếu hạ đường huyết dai dẳng

 Nếu kéo dài trên 2 ngày với tốc độ truyền đường đến 12mg/kg/phút, có thể phải điều trị thuốc

diazocid hoặc hydrocortisone và cần phải tìm căn nguyên để điều trị

 Sử dụng glucagon khi đã sử dụng glucocorticoid mà không hiệu quả.