so 7

Các hoạt động hình thành kiến thức Hoạt động 1 : Cộng, trừ hai số hữu tỉ.15ph Hoạt động cá nhân - Qua ví dụ trên , hãy viết công thức tổng quát phép cộng, trừ hai số hữu tỷ x, y... Các h

Chương I: SỐ HỮU TỈ - SỐ THỰC

TẬP HỢP Q CÁC SỐ HỮU TỈ

I MỤC TIÊU.

1 Kiến thức :

- Học sinh hiểu được khái niệm số hữu tỉ trên trục số và so sánh các số hữu tỉ

- Bước đầu nhận biết được mối quan hệ giữa các tập hợp số : N ⊂ ⊂Z Q.

1 Gv: Bảng phụ, thước thẳng có chia khoảng, phấn màu.

2 Hs: Ôn tập kiến thức : Phân số bằng nhau, tính chất cơ bản của phân số, so sánh sốnguyên, so sánh phân số, biểu diễn số nguyên trên trục số

III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC

Trò chơi:Mời bạn lớp trưởng lên cho lớp chơi trò chơi “Truyền hộp quà” kèm theo bài

hát Khi bài hát kết thúc, hộp quà đến tay bạn nào thì bạn ấy sẽ mở hộp quà trả lời câu hỏi, trả lời đúng được 1 phần quà, trả lời sai bạn khác có quyền trả lời

Câu hỏi: Ở lớp 6 các em đã được học về những tập hợp nào? => vào bài

1

bằng nhau là các cách viết khác nhau của

cùng một số, số đó được gọi là số hữu tỉ

Vậy các số 3 ; - 0,5 ; 0 ; 2

3 ; 25

7 đều là sốhữu tỉ Vậy thế nào là số hữu tỉ ?

Gv giới thiệu khái niệm số hữu tỷ thông

qua các ví dụ vừa nêu

- Vậy em có nhận xét gì về mối

quan hệ giữa các tập hợp số : N,

Z, Q?

GV giới thiệu sơ đồ biểu diễn

mối quan hệ giữa ba tập hợp trên

Hoạt động cá nhân

Bước 1: Vẽ trục số?

Biểu diễn các số sau trên trục số : -1 ; 2;

1; -2 ?

Bước 2: Dự đoán xem số 0,5 được biểu

diễn trên trục số ở vị trí nào? Giải thích ?

- HS vẽ trục số và biểu diễn số nguyên

trên trục số vào vở theo yêu cầu của GV,

một hs làm trên bảng

Gv tổng kết ý kiến và nêu cách biểu diễn.

- Tương tự đối với số nguyên, ta biểu diễn

Bước 3: các nhóm khác theo dõi và nhận

xét; hoàn thiện bài vào vở

Gv kiểm tra và đánh giá kết quả

Lưu ý cho Hs cách giải quyết trường hợp

- Xác định điểm biểu diễn số hữu tỉ 2

3

− ?

HS lên bảng biểu diễn

Hoạt động 4 : So sánh hai số hữu tỉ.(10ph)

Hoạt động nhóm(5ph)

Bước 1: Cho hai số hữu tỷ bất kỳ x và y,

ta có : hoặc x = y , hoặc x < y , hoặc x >

Bước 2: Gv kiểm tra và nêu kết luận

GV chốt lại nêu khái niệm số hữu tỷ

dương, số hữu tỷ âm

Lưu ý cho Hs số 0 cũng là số hữu tỷ

- Vậy tập hợp số hữu tỉ gồm những loại số

15

6 15

5 6

5 15

5 3 1

15

6 5

2 4 , 0

2

0 2

1 0 1 2

0 0

- Để so sánh hai số hữu tỉ ta làm như thế

+ So s¸nh hai tö sè, sè h÷u tØnµo cã tö sè lín h¬n th× lín h¬n

GV yêu cầu hs nhắc lại :

- Thế nào là số hữu tỉ ? Cho ví dụ

- Để so sánh hai số hữu tỉ ta làm thế nào ?

- HS lần lượt đứng tại chỗ trả lời

Hoạt động nhóm làm bài tập sau : Cho hai số hữu tỉ - 0,75 và 53

a) So sánh hai số đó

b) Biểu diễn hai số đó trên trục số Nhận xét vị trí của hai số đó với nhau và đối với điểm 0 ?

7

* HS làm bài theo nhóm, sau 3 phút đại diện một nhóm lên bảng trình bày.

4 Hoạt động vận dụng:(4ph)

Hoạt động cá nhân

Câu hỏi : Chọn câu trả lời đúng:

1/ Điền kí hiệu ( ∈, ∉, ⊂) thích hợp vào ô vuông

- Học bài và đọc trước bài cộng, trừ số hữu tỉ.

- Năng lực: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực tự học, Năng lựcứng dụng kiến thức toán vào cuộc sống

- Phẩm chất: Tự tin, tự lập

II CHUẨN BỊ.

1 Gv: Bảng phụ, phấn mầu.

2 Hs: Bảng nhóm, bút dạ

Ôn tập : Cộng trừ phân số, quy tắc chuyển vế và quy tắc dấu ngoặc

III Tiến trình tiết học

- Viết hai số hữu tỷ âm ?

4 8

Viết được hai số hữu tỷ âm

- HS lớp nhận xét bài làm của hai bạn

22 45

12 45

Ta thấy, mọi số hữu tỷ đều viết được dưới dạng phân số do đó phép cộng, trừ hai số hữu

tỷ được thực hiện như phép cộng trừ hai phân số

2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1 : Cộng, trừ hai số hữu tỉ.(15ph)

Hoạt động cá nhân

- Qua ví dụ trên , hãy viết công thức tổng

quát phép cộng, trừ hai số hữu tỷ x, y

m

b y m

NV2: Các cặp đôi trả lời kết quả, 1 cặp

đôi lên bảng trình bày sau đo Gv sửa và

Gv giới thiệu quy tắc

- Yêu cầu Hs viết công thức tổng quát ?

- Gọi cặp đôi lên bảng trình bày Các cặp

đôi khác theo dõi và nhận xét hoàn thiện

• Quy t¾c chuyÓn vÕ :

(sgk/9)

Khi chuyển một số hạng từ vế này sang

vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu

3+x= −

=

>

15 14 15

9 15 5 5

3 3 1

? 2 :

- Muốn cộng, trừ hai số hữu tỉ ta làm thế nào ?

- Một vài hs nhắc lại cách cộng, trừ hai số hữu tỉ,

Hoạt động nhóm làm bài tập 6 và bài tập 8a,b (sgk/10).

4 Hoạt động vận dụng: (5ph)

- Phơng pháp: Nờu và giải quyết vấn

- Kĩ thuật: Đặt cõu hỏi, giao nhiệm vụ

- Định hướng năng lực: Thực hiện cỏc phộp tớnh, sử dụng ngụn ngữ toỏn học, vận dụng toỏn học

- Ôn tập lại quy tắc nhân, chia phân số ; tính chất của phép nhân phân số.

- Đọc trước bài : "Nhân, chia số hữu tỉ"

- Kiểm tra bài cũ:

* GV nêu yêu cầu kiểm tra

Câu 1 Muốn cộng, trừ hai số hữu tỉ x, y ta làm thế nào ? Viết công thức tổng quát Chữa bài tập 8 câu d (sgk/10)

Câu 2 Nêu quy tắc "chuyển vế", viết công thức Chữa bài tập 9 câu d (sgk/10)

* Hai hs lên bảng kiểm tra :

HS1 : Trả lời miệng quy tắc cộng, trừ hai số hữu tỉ.

Viết công thức : Với x = a

Trò chơi: Mời bạn lớp trưởng lên cho lớp chơi trò chơi “Truyền hộp quà” kèm theo

bài hát Khi bài hát kết thúc, hộp quà đến tay bạn nào thì bạn ấy sẽ mở hộp quà trả lờicâu hỏi

Câu hỏi:

Phát biêt quy tắc nhân hai phân số?Vậy nhân hai số hữu tỷ thì như thế nào?

15

* GV và hs lớp nhận xét.

2 Các hoạt động hình thành kiến thức::

Hoạt động 1 : Nhân hai số hữu tỉ.(10ph)

Hoạt động cá nhân

NV1: Phép nhân hai số hữu tỷ tương tự

như phép nhân hai phân số

Nhắc lại quy tắc nhân hai phân số?

NV2: Viết công thức tổng quát quy tắc

nhân hai số hữu tỷ ?

- Ta có thể viết các số hữu tỉ dưới dạng

phân số, rồi áp dụng QT nhân phân số

Gv kiểm tra kết quả

Gv chốt lại cách nhân hai số hữu tỷ

- Phép nhân phân số có các tính chất gì?

HS: Phép nhân phân số có các tính chất :

Giao hoán, kết hợp, nhân với số 1, phân

phối giữa phép nhân và phép cộng, các số

NV1: Nhắc lại khái niệm số nghịch đảo?

- Hai số gọi là nghịch đảo của nhau nếu

NV3: Viết công thức chia hai phân số ?

-Hs viết công thức chia hai phân số

GV:Công thức chia hai số hữu tỷ được

thực hiện tương tự như chia hai phân số

NV4: Gv nêu ví dụ , yêu cầu Hs tính?

15 12

7 15

14 : 12

- Gv giới thiệu khái niệm tỷ số của hai số

thông qua một số ví dụ cụ thể như :

Khi chia 0,12 cho 3,4 , ta viết :

3 2 , 1 4

GV chốt lại cỏch chia hai số hữu tỷ và

khỏi niệm tỷ số giữa hai số hữu tỷ

GV lấy ví dụ để hs hiểu rõ hơn:

Tỉ số của hai số - 5,12 và 10,25

đợc viết là -10,255,12 hay - 5,12 :

10,25

3.Hoạt động luyện tập:(5ph)

- Cho hs làm bài tập 13 cõu a, c (sgk/12)

- HS làm bài vào vở, hai hs lờn bảng trỡnh bày :

- Phương phỏp: Nờu và giải quyết vấn đề

- Kĩ thuật: Đặt cõu hỏi, giao nhiệm vụ

- Định hướng năng lực: Thực hiện cỏc phộp tớnh, sử dụng ngụn ngữ toỏn học, vận dụng toỏn học.

- GV tổ chức cho hs chơi trò chơi "tiếp sức" làm bài 14 (sgk/12).

Luật chơi : Có hai đội chơi, mỗi đội có 5 hs chuyền tay nhau một viên phấn, mỗi người làm một phép tính trong bảng (kẻ sẵn trên bảng phụ) Sau 5 phút, đội nào làm đúng nhiều hơn, nhanh hơn thì đội đó thắng

1 32

- Hướng dẫn bài 15a (sgk/13) :

Các số ở lá: 10 ; - 2 ; 4 ; - 25 Số ở bông hoa : - 105 Nối các số ở những chiếc lá bằng dấu các phép tính cộng, trừ, nhân, chia và dấu ngoặc để được một biểu thức có giá trị đúng bằng số ở bông hoa

Kết quả : 4 (- 25) + 10 : (- 2) = - 100 + (- 5) = - 105

GIÁ TRỊ TUYỆT ĐỐI CỦA MỘT SỐ HỮU TỈ.

CỘNG, TRỪ, NHÂN, CHIA SỐ THẬP PHÂN.

I MỤC TIÊU.

1 Kiến thức:

- Học sinh hiểu được khái niệm giá trị tuyệt đối của một số hữu tỉ

- Xác định được giá trị tuyệt đối của một số hữu tỉ

2 Kĩ năng:

- Có kĩ năng cộng, trừ, nhân, chia số thập phân

- Có ý thức vận dụng tính chất các phép toán về số hữu tỉ để tính toán hợp lí

2 Hs: - Học bài Ôn tập giá trị tuyệt đối của một số nguyên

III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC

Trò chơi “Thử tài ghi nhớ”: Giáo viên chuẩn bị một số nội dung kiến thức cần thiết liên

quan đến bài học đưa vào máy tính Học sinh chuẩn bị bảng nhóm, bút dạ

Cách chơi: Giáo viên đưa nội dung lên máy chiếu cho các nhóm quan sát trong vòng vài giây đến vài chục giây, sau đó, cất bảng phụ (chuyển slides)

Giáo viên yêu cầu học sinh các nhóm thi nhau ghi lên bảng nhóm của nhóm mình

Nhóm có nội dung ghi lại đúng và được nhiều hơn là nhóm giành chiến thắng

Câu 1 Giá trị tuyệt đối của một số nguyên a là gì ?

A

- 12

3,5 0

- 2

2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1 : Giá trị tuyệt đối của một số hữu tỉ

Hoạt động cá nhân

- Nêu định nghĩa giá trị tuyệt đối của

một số nguyên?

- Tương tự cho định nghĩa giá trị tuyệt

đối của một số hữu tỷ

HS nhắc lại giá trị tuyệt đối của một số

(GV viết sẵn đề bài trên bảng phụ, hs lên

bảng điền)

Gọi HS trả lời và các bạn nhận xét

- Qua bài tập ?1 , hãy rút ra kết luận

chung và viết thành công thức tổng

Hoạt động 2 : Công, trừ, nhân, chia số thập phân

- Để cộng, trừ, nhân, chia số thập phân,

ta viết chúng dưới dạng phân số thập

Gv nêu bài tâp áp dụng.

1/ Thực hành theo các quy tắc về giá trịtuyệt đối và về dấu như trong Z

- Một hs đứng tại chỗ tính :

1,13 + 0,264

- GV yêu cầu hs tính :

(- 1,13) + (- 0,264)

- Hãy viết các số thập trên dưới dạng

phân số thập phân rồi áp dụng quy tắc

cộng hai phân số

- Quan sát kết quả của hai phép toán

trên, theo em làm thế nào ta có thể tính

tổng

- 1,13 + (- 0,264) nhanh hơn ?

-GV: Kết quả của hai phép tính trên đối

nhau, do đó ta có thể tính tổng thứ hai

bằng cách cộng hai giá trị tuyệt đối và

lấy dấu chung tương tự như với số

nguyên

- Trong thực hành, ta thường cộng, trừ,

nhân hai số thập phân theo các quy tắc

về giá trị tuyệt đối và về dấu tương tự

như với số nguyên

(- 5,2) 3,14 = - (5,2 3,14) = - 16,328

25

GV nêu quy tắc chia hai số thập phân :

Thương của hai số thập phân x và y là

thương của hai giá trị tuyệt đối của x và

y với dấu "+" đằng trước nếu x và y

cùng dấu và "-" đằng trước nếu x và y

(- 0,408) : (+ 0,34) = - ( 0,408 :0,34)

= - 1,2

a) 3,116 + 0,263 = (3,116 0,263)

= - 2,853b) (- 3,7) (- 2,16) = 3,7 2,16 = 7,992

Câu hỏi : Chọn câu trả lời đúng

1/ Nối mỗi dòng ở cột bên trái với mỗi dòng ở cột bên phải để được kết quả đúng :

b a b

) ( ) ( )

( ) (

x B x A

x B x A x

B x A

Bài tâp: Tìm x, biết:

- Phẩm chất: Tự tin, tự lập.

II CHUẨN BỊ.

1 Gv: Bảng phụ, phấn mầu

2 Hs: Chuẩn bị theo phần dặn dò tiết 3

III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC

29

Bài 29 (SBT/8).

- Thay a = 1,5 và b = - 0,75 vào biểu thức

M ta có :

M = 1,5 + 2 1,5 (- 0,75) - (- 0,75) = 0

- Thay a = - 1,5 ; b = - 0,75 vào biểu thức

M ta có :

M = - 1,5 + 2 (- 1,5) (- 0,75) - (- 0,75) = - 1,5 + 3 0,75 + 0,75

= 1,5

Bài 24 (sgk/16).

a) (- 2,5 0,38 0,4) - [0,125 3,15 (- 8)] = [(- 2,5 0,4) 0,38] - [(- 8 0,125) 3,15] = (- 1) 0,38 - (- 1) 3,15

= - 0,38 - (- 3,15) = - 0,38 + 3,15

-Trình bày bài giải của nhóm

- Các nhóm nhận xét và cho học sinh

hoàn thiện vào vở

- Gv giảng lại từng bài

= 2,77b) [(- 20,83) 0,2 + (- 9,17) 0,2] : : [2,47 0,5 - (- 3,53) 0,5]

= 0,2 (- 20,83 - 9,17) : 0,5 (2,47 + 3,53) = 0,2 (- 30) : 0,5 6

= (- 6) : 3 = - 2

− ; 4

13 ; 0 ; 0,875

-NV3: Các cặp đôi thảo luận và Gọi 1 học

sinh lên bảng trình bày

NV4: Nhận xét và hoàn thiện bào vào vở

GV:chốt

- Để xếp theo thứ tự ta xét:

Các số lớn hơn 0, nhỏ hơn 0

Các số lớn hơn 1, -1 Nhỏ hơn 1 hoặc -1

- Quy đồng mẫu các phân số và so sánh

Vận dụng tính chất không âm của giá trị tuyệt đối dẫn đến phương pháp bất đẳng thức.

* Nhận xét: Tổng của các số không âm là một số không âm và tổng đó bằng 0 khi và chỉkhi các số hạng của tổng đồng thời bằng 0

33

* Dặn dò:

- Xem lại các bài tập đã làm

- Làm nốt bài tập 26 (sgk/17) và các bài tập 28b, d ; 30 ; 31 ; 33 ; 34 (SBT/8 + 9)

- Ôn tập : Định nghĩa luỹ thừa bậc n của a ; nhân, chia hai luỹ thừa cùng cơ số (lớp 6)

- Đọc trước bài : "Luỹ thừa của một số hữu tỉ"

Tuần: 3

1 Gv: Bảng phụ ghi bài tập và bảng tổng hợp các quy tắc tính tích, thương của hai

luỹ thừa cùng cơ số, quy tắc tính luỹ thừa của luỹ thừa ; phấn màu ; máy tính bỏ túi

2 Hs: Chuẩn bị theo phần dặn dò tiết 5

III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC

- Trò chơi thực hiện dưới hình thức cặp đối đầu Mỗi đội cử ra một đại diện làm thành một cặp thi đấu với nhau

- Trong mỗi lượt thi đấu GV sẽ đọc lần lượt các câu hỏi, mỗi câu hỏi sẽ dừng lại

30 giây để người chơi ghi câu trả lời vào giấy Hết thời gian 30 giây, GV sẽ chuyển sang câu hỏi khác

- Sau khi kết thúc lượt chơi của mình, người chơi nộp lại bản trả lời cho GV

- Sau khi các thành viên trong mỗi đội đã hoàn thành lượt chơi, GV tổng kết điểm

số và công bố đội chiến thắng

Câu 1 Nêu định nghĩa luỹ thừa bậc n của một số tự nhiên a là gì ?

Hoạt động 1 : Luỹ thừa với số mũ tự nhiên.

Hoạt động cá nhân

- Nhắc lại định nghĩa luỹ thừa với số mũ

tự nhiên đã học ở lớp 6?

- Viết công thức tổng quát?

- Qua bài tính trên, em hãy phát biểu định

nghĩa luỹ thừa của một số hữu tỷ?

b

n thõa sèQuy ước

Gv nhắc lại quy ước :

2 3

HS: Tích của hai luỹ thừa cùng cơ số là

một luỹ thừa của cơ số đó với số mũ bằng

- Vậy với x ∈ Q, ta cũng có công thức

Viết công thức với x ∈ Q ?

GV chốt lại kiến thức của hoạt động này

GV yêu cầu hs làm bài ? 2

3

5 3

2

) 2 , 1 ( ) 2 , 1 (

) 2 , 1 (

32

1 2

1 2

1 2 1

9

4 3

2 3

2 : 3 2

2 3

2 3

 

=  ÷ 

- Khi tÝnh luü thõa cña luü thõa,

ta gi÷ nguyªn c¬ sè vµ nh©n hai

 

 ÷

6 1 3

 

 ÷

1 18

1 Gv: Phương tiện: Bảng phụ, phấn màu.

2 Hs: Chuẩn bị theo phần dặn dò tiết 6

III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC

1 Ổn định tổ chức:

• Kiểm tra sĩ số:

• Kiểm tra bài cũ: (Kết hợp trong bài)

* GV nêu yêu cầu kiểm tra :

- Nêu định nghĩa và viết công thức luỹ thừa bậc n của số hữu tỉ x Viết công thứcnhân và chia hai luỹ thừa cùng cơ số, luỹ thừa của luỹ thừa

- Chữa bài tập 30 (sgk/19)

* Một hs lên bảng kiểm tra :

41

- Nêu định nghĩa như sgk và viết công thức :

Tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi : Chuyền hộp quà

GV giới thiệu luật chơi :

 Lớp phó văn nghệ bắt nhịp cho lớp hát một bài hát ngắn

Các em vừa hát, vừa vỗ tay đồng thời chuyền hộp quà cho bạn bên cạnh

 Khi bài hát kết thúc, hộp quà trên tay bạn nào thì bạn đó có quyền mở hộp quà vàtrả lời câu hỏi bên trong hộp quà

 Trả lời đúng được nhận một phần quà, trả lời sai cơ hội cho những bạn còn lại Câu hỏi sử dụng trong trò chơi

- Viết công thức luỹ thừa của một tích và luỹ thừa của một thương của số nguyên?

- Vậy công thức đó đối với số hữu tỷ có đúng không?

2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1: 1 Lũy thừa của một tích.

-GV: Tính nhanh tích ( )3 3

0,125 8 như thếnào? Để trả lời câu hỏi này ta cần biết

công thức luỹ thừa của một tích

Hoạt động cá nhân

- Yêu cầu Hs giải bài tập ?1

?1 Tính và so sánh:

-GV: Qua ví dụ trên em thấy muốn tính

luỹ thừa của một tích ta làm thế nào?

-HS: Muốn tính luỹ thừa của một tích ta

tính luỹ thừa của từng thừa số với số mũ

đó rồi nhân kết quả lại với nhau

-GV: Nhận xét và khẳng định:

nếu x, y là số hữu tỉ khi đó:

( )x.y n =xn.yn

-HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài

Phát biểu công thức trên bằng lời

2 5 2 2 = 4 25 = 100

⇒ ( )2 2.5 = 2 5 2 2

b)

3

1 3

-GV: Qua ví dụ trên em thấy luỹ thừa của

một thương có thể tính như thế nào?

x

n

n n

-HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài.

Phát biểu công thức trên bằng lời

5,7

;24

3

3 2

2 −

GV nhấn mạnh công thức trên thường

được áp dụng theo cả hai chiều

−

b) 1055

5 5

x

n

n n

3 3

2,5 2,5